มหาภารตะ · อัธยายะ 13.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.159.1
एको लोकस्तु कृतिनां स्वर्गे लोके पितामह ।
उत तत्रापि नानात्वं सर्वं ब्रूहि पितामह ॥ १३.१५९.१ ॥
ปู่ผู้เป็นปิตามหะ สวรรค์เป็นโลกเดียวสำหรับผู้ทำความดีหรือ หรือแม้ในที่นั้นก็ยังมีความแตกต่างกันอยู่ ปู่ โปรดเล่าให้ฟังทั้งหมดเถิด
13.159.2
कर्मभिः पार्थ नानात्वं लोकानां यान्ति मानवाः ।
पुण्यान्पुण्यकृतो यान्ति पापान्पापकृतो नराः ॥ १३.१५९.२ ॥
ปารถะ มนุษย์ไปสู่โลกต่างๆ ตามกรรมของตน ผู้ทำบุญย่อมไปสู่โลกแห่งบุญ ผู้ทำบาปย่อมไปสู่โลกแห่งบาป
13.159.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गौतमस्य मुनेस्तात संवादं वासवस्य च ॥ १३.१५९.३ ॥
ลูกรัก ในเรื่องนี้ผู้คนยังเล่าเรื่องโบราณนี้ คือบทสนทนาระหว่างฤๅษีเคาตมะกับวาสวะ (พระอินทร์)
13.159.4
ब्राह्मणो गौतमः कश्चिन्मृदुर्दान्तो जितेन्द्रियः ।
महावने हस्तिशिशुं परिद्यूनममातृकम् ॥ १३.१५९.४ ॥
มีพราหมณ์ผู้หนึ่งชื่อเคาตมะ มีนิสัยอ่อนโยน ข่มใจได้ และควบคุมอินทรีย์ของตนได้ ในป่าใหญ่แห่งหนึ่ง ท่านได้เห็นลูกช้างตัวหนึ่ง อ่อนแรงและไม่มีแม่
13.159.5
तं दृष्ट्वा जीवयामास सानुक्रोशो धृतव्रतः ।
स तु दीर्घेण कालेनि बभूवातिबलो महान् ॥ १३.१५९.५ ॥
เมื่อเห็นดังนั้น พราหมณ์ผู้เต็มไปด้วยความเมตตาและมั่นคงในวัตรของตน ก็ช่วยให้มันฟื้นขึ้นมา หลังจากกาลเวลาอันยาวนาน ลูกช้างนั้นก็กลายเป็นช้างที่แข็งแรงยิ่งและใหญ่โต
13.159.6
तं प्रपन्नं महादीर्घं प्रभूतं सर्वतोमदम् ।
धृतराष्ट्रस्वरूपेण शक्रो जग्राह हस्तिनम् ॥ १३.१५९.६ ॥
ช้างตัวสูงใหญ่ทรงพลังนั้น ซึ่งมีมทั่วทุกด้านและเข้ามาใกล้ ครั้งนั้นพระอินทร์แปลงกายเป็นธฤตราษฎร์แล้วจับช้างนั้นไว้
13.159.7
ह्रियमाणं तु तं दृष्ट्वा गौतमः संशितव्रतः ।
अभ्यभाषत राजानं धृतराष्ट्रं महातपाः ॥ १३.१५९.७ ॥
เมื่อเห็นช้างถูกนำไป เคาตมะผู้มั่นคงในวัตรและมีตบะยิ่งใหญ่ ก็กล่าวต่อพระเจ้าธฤตราษฎร์
13.159.8
मामाहार्षीर्हस्तिनं पुत्रमेनं ।
दुःखात्पुष्टं धृतराष्ट्रात्कृतज्ञ।
मैत्रं सतां सप्तपदं वदन्ति ।
मित्रद्रोहो नेह राजन्स्पृसेत्त्वाम् ॥ १३.१५९.८ ॥
ท่านได้พรากช้างตัวนี้ไปจากข้า ซึ่งเป็นเหมือนลูกของข้า ช้างที่ธฤตราษฎร์เลี้ยงดูมาด้วยความยากลำบาก เจ้าผู้อกตัญญูเอ๋ย มิตรภาพของคนดีเรียกว่าเจ็ดก้าว พระราชา การทรยศมิตรจะไม่แตะต้องท่านในโลกนี้
13.159.9
इध्मोदकप्रदातारं शून्यपालं ममाश्रमे ।
विनीतमाचार्यकुले सुयुक्तं गुरुकर्मणि ॥ १३.१५९.९ ॥
ผู้ที่นำฟืนและน้ำมาให้อาศรมของข้า ดูแลอาศรมที่ว่างเปล่า ถ่อมตนในตระกูลของอาจารย์ และตั้งใจทำหน้าที่ของอาจารย์อย่างดี
13.159.10
शिष्टं दान्तं कृतज्ञं च प्रियं च सततं मम ।
न मे विक्रोशतो राजन्हर्तुमर्हसि कुञ्जरम् ॥ १३.१५९.१० ॥
เขาเป็นคนสุภาพ ข่มใจได้ กตัญญู และเป็นที่รักของข้าเสมอมา พระราชา ท่านไม่ควรนำช้างนี้ไปจากข้า แม้ข้ากำลังร้องขออยู่
13.159.11
गवां सहस्रं भवते ददानि ।
शतानि निष्कस्य ददानि पञ्च।
अन्यच्च वित्तं विविधं महर्षे ।
किं ब्राह्मणस्येह गजेन कृत्यम् ॥ १३.१५९.११ ॥
ข้าจะให้วัวหนึ่งพันตัวแก่ท่าน และทองนิษกะห้าร้อยเหรียญ กับทรัพย์สมบัติอื่นๆ อีกมากมาย มหาฤๅษีเอ๋ย พราหมณ์จะเอาช้างไปทำอะไรในที่นี้
13.159.12
तवैव गावो हि भवन्तु राज-
न्दास्यः सनिष्का विविधं च रत्नम्।
अन्यच्च वित्तं विविधं नरेन्द्र ।
किं ब्राह्मणस्येह धनेन कृत्यम् ॥ १३.१५९.१२ ॥
ขอให้วัวเหล่านั้นเป็นของท่านเถิด พระราชา ทั้งทาสีและเหรียญทองนิษกะ กับอัญมณีหลากชนิด ขอให้ทรัพย์สมบัติอื่นๆ อันหลากหลายเป็นของท่านด้วย ผู้เป็นจอมคน พราหมณ์จะเอาทรัพย์ไปทำอะไรในที่นี้
13.159.13
ब्राह्मणानां हस्तिभिर्नास्ति कृत्यं ।
राजन्यानां नागकुलानि विप्र।
स्वं वाहनं नयतो नास्त्यधर्मो ।
नागश्रेष्ठं गौतमास्मान्निवर्त ॥ १३.१५९.१३ ॥
พราหมณ์ไม่มีประโยชน์ใช้งานช้าง พราหมณ์ผู้เจริญ ฝูงช้างเป็นของกษัตริย์ การนำพาหนะของตนไปไม่เป็นอธรรม โอ เคาตมะ จงคืนช้างที่ดีที่สุดให้แก่พวกเรา
13.159.14
यत्र प्रेतो नन्दति पुण्यकर्मा ।
यत्र प्रेतः शोचते पापकर्मा।
वैवस्वतस्य सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१४ ॥
ที่ใดที่ผู้ตายซึ่งทำกรรมดีย่อมยินดี และที่ใดที่ผู้ตายซึ่งทำกรรมชั่วย่อมโศกเศร้า ในที่พำนักของไววัสวตะผู้ยิ่งใหญ่ ที่นั่นข้าจะส่งท่านไปพร้อมกับช้างนั้น
13.159.15
ये निष्क्रिया नास्तिकाः श्रद्धधानाः ।
पापात्मान इन्द्रियार्थे निसृष्टाः।
यमस्य ते यातनां प्राप्नुवन्ति ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.१५ ॥
ผู้ที่ละเลยพิธีกรรม ผู้ไม่เชื่อ ผู้ที่แม้ดูมีศรัทธาแต่มีจิตชั่ว และตกอยู่ในอำนาจของวิสัยอินทรีย์ คนเหล่านั้นจะได้รับการทรมานของยมะ แต่ธฤตราษฎร์จะไม่ไปที่นั่น
13.159.16
वैवस्वती संयमनी जनानां ।
यत्रानृतं नोच्यते यत्र सत्यम्।
यत्रांबलान्बलिनो घातयन्ति ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१६ ॥
ที่นั่นคือนครของไววัสวตะชื่อสังยมนี สำหรับมนุษย์ ที่ซึ่งไม่มีการพูดความเท็จ มีแต่การพูดความจริง ที่ซึ่งผู้แข็งแรงให้ฆ่าผู้อ่อนแอ ที่นั่นข้าจะให้ท่าน หัสดินเอ๋ย ได้รับความทรมาน
13.159.17
ज्येष्ठां स्वसारं पितरं मातरं च ।
गुरून्यथाऽमानयन्तश्चरन्ति।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.१७ ॥
โลกของผู้ที่ดูหมิ่นพี่สาวคนโต บิดา มารดา และครูอาจารย์ ผู้ดำเนินชีวิตอย่างนั้น มหาฤๅษีเอ๋ย ธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงจุดหมายสูงสุดที่นั่น
13.159.18
मन्दाकिनी वैश्रवणस् राज्ञो ।
महाभागा भोगिजनप्रवेश्या।
गन्धर्वयक्षैरप्सरोभिश्च जुष्टा ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१८ ॥
แม่น้ำมันทากินีของท้าวไวศรวณะ ผู้มีบุญยิ่ง ผู้มีสิทธิ์เข้าไปได้คือผู้ที่เสวยสุข มีคนธรรพ์ ยักษ์ และอัปสรามาเยี่ยมเยือนอยู่เสมอ ที่นั่นข้าจะให้ท่าน หัสดินเอ๋ย ได้รับความทรมาน
13.159.19
अतिथिव्रताः सुव्रता ये जना वै ।
प्रतिश्रयं ददति ब्राह्मणेभ्यः।
शिष्टाशिनः संविभज्याश्रितेभ्यो ।
मन्दाकिनीं तेऽपि हि भूषयन्ति ॥ १३.१५९.१९ ॥
ผู้คนที่ถือวัตรต้อนรับแขก ผู้มีวัตรดี ที่ให้ที่พักพิงแก่พราหมณ์ และที่กินอาหารที่เหลือจากการแบ่งปันแก่ผู้พึ่งพาตน คนเหล่านั้นย่อมประดับแม่น้ำมันทากินีให้งดงาม
13.159.20
मेरोरग्रे यद्वनं भाति रम्यं ।
सुपुष्पितं किन्नरीगीतजुष्टम्।
सुदर्शना यत्र जम्बूर्विशाला ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२० ॥
ป่าอันงดงามที่ส่องแสงอยู่เหนือยอดเขาเมรุ ออกดอกบานสะพรั่ง มีบทเพลงของกินนรีกล่อมอยู่ ที่ซึ่งมีต้นชมพู่สุทรรศนาอันกว้างใหญ่ตั้งอยู่ ที่นั่นข้าจะให้ท่าน หัสดินเอ๋ย ได้รับความทรมาน
13.159.21
ये ब्राह्मणा मृदवः सत्यशीला ।
बहुश्रुताः सर्वभूताभिरामाः।
येऽधीयते सेतिहासं पुराणं ।
मध्वाहुत्या जुह्वति वै द्विजेभ्यः ॥ १३.१५९.२१ ॥
ยะเพราะพราหมณ์ผู้อ่อนโยน มีศีลสัตย์ เป็นพหุศรุต เป็นที่รื่นรมย์ของสัตว์ทั้งปวง ผู้ศึกษาปุราณะพร้อมอิติหาสะ และถวายเครื่องบูชาน้ำผึ้งแก่ทวิชาติ
13.159.22
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र।
यदन्यत्ते विदितं स्थानमस्ति ।
तद्ब्रूहि त्वं त्वरितो ह्येष यामि ॥ १३.१५९.२२ ॥
ท่านมหาฤๅษี นี่คือโลกของผู้เช่นนั้น พระธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงจุดหมายสูงสุดในที่นั้น หากท่านรู้ที่อื่นอยู่ โปรดบอกข้าพเจ้าเถิด จงบอกโดยเร็ว เพราะข้าพเจ้ากำลังจะไป
13.159.23
सुपुष्पितं किंनरराजजुष्टं ।
प्रियं वनं नन्दनं नारदस्य।
गन्धर्वाणामप्सरसां च सद्म ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२३ ॥
นันทนวัน ป่าอันดอกบานสะพรั่ง มีกินนรราชาเสด็จมา เป็นที่รักของนารทะ เป็นที่อยู่ของคันธรรพ์และอัปสร ที่นั่นข้าพเจ้าจะนำท่านไป โอ้ช้างเอ๋ย
13.159.24
ये नृत्यगीते कुशला जनाः सदा ।
देवात्मानः प्रियकामाश्चरन्ति।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.२४ ॥
ผู้คนที่ชำนาญการฟ้อนรำและขับร้องอยู่เสมอ มีจิตเป็นทิพย์ ท่องเที่ยวไปด้วยความปรารถนาในสิ่งที่รัก ท่านมหาฤๅษี นี่คือโลกของผู้เช่นนั้น พระธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงจุดหมายสูงสุดในที่นั้น
13.159.25
यत्रोत्तराः कुरवो भान्ति रम्या ।
देवैः सार्धं मोदमाना नरेन्द्रः।
यत्राग्नियौनाश्च वसन्ति विप्रा ।
अब्योनयः पर्वतयोनयश्च ॥ १३.१५९.२५ ॥
ที่ที่อุตตรกุรุงดงามน่ารื่นรมย์ เหล่านรินทร์ปีติยินดีร่วมกับเทพทั้งหลาย ที่ที่พราหมณ์เกิดจากไฟอาศัยอยู่ และผู้เกิดจากน้ำ และผู้เกิดจากภูเขา
13.159.26
यत्र शक्रो वर्षति सर्वकामा-
न्यत्र स्त्रियः कामचारा भवन्ति।
यत्र चेर्ष्या नास्ति नारीनराणां ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२६ ॥
ที่ที่พระอินทร์หลั่งฝนแห่งความปรารถนาทั้งปวง ที่ที่สตรีท่องเที่ยวไปตามใจ และที่ที่ไม่มีความริษยาระหว่างหญิงและชาย ที่นั่นข้าพเจ้าจะส่งช้างเชือกนั้นไป
13.159.27
ये सर्वभूतेषु निवृत्तकामा ।
अमांसादा न्यस्तदण्डाश्चरन्ति।
न हिंसन्ति स्थावरं जङ्गमानि ।
भूतानां ये सर्वभूतात्मभूताः ॥ १३.१५९.२७ ॥
ผู้ที่ปราศจากความปรารถนาต่อสัตว์ทั้งปวง ไม่กินเนื้อ วางไม้เท้าแล้วท่องเที่ยวไป ไม่เบียดเบียนสิ่งที่ไม่เคลื่อนและสิ่งที่เคลื่อนได้ และเป็นอาตมันของสัตว์ทั้งปวง
13.159.28
निराशिषो निर्ममा वीतरागा ।
लाभालाभे तुल्यनिन्दाप्रशंसाः।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.२८ ॥
ผู้ปราศจากความหวัง ปราศจากความยึดถือ ปราศจากราคะ เสมอกันทั้งในลาภและการสูญเสีย และในการถูกติเตียนและสรรเสริญ โลกนี้เป็นของผู้เช่นนั้น ท่านมหาฤๅษี พระธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงสภาวะสูงสุดในที่นั้น
13.159.29
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा वीतशोकाः।
सोमस्य राज्ञः सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२९ ॥
ต่อจากนั้น โลกนิรันดร์อื่นๆ ย่อมรุ่งเรือง มีบุญกลิ่นหอมยิ่ง บริสุทธิ์ และปราศจากโศก ในที่ประทับของพระโสมราชาผู้ยิ่งใหญ่ ที่นั่นข้าพเจ้าจะส่งช้างเชือกนั้นไป
13.159.30
ये दानशीला न प्रतिगृह्णते सदा ।
न चाप्यर्थांश्चाददते परेभ्यः।
येषामदेयमर्हते नास्ति किञ्चि-
त्सर्वातिथ्याः सुप्रजना जनाश्च ॥ १३.१५९.३० ॥
ผู้มีศีลแห่งการให้ทานอยู่เสมอ ไม่รับของบริจาค และไม่รับทรัพย์แม้จากผู้อื่น ผู้ที่ไม่มีสิ่งใดเหลือที่ไม่ควรให้แก่ผู้ควรแก่การรับ ผู้ต้อนรับแขกทุกคน และผู้มีบุตรดี
13.159.31
ये क्षन्तारो नाभिजल्पन्ति चान्या-
ञ्शक्ता भूत्वा सततं पुण्यशीलाः।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३१ ॥
ผู้อดทน ไม่กล่าวร้ายผู้อื่น แม้มีความสามารถ และประพฤติคุณความดีอยู่เสมอ ท่านมหาฤๅษี นี่คือโลกของผู้เช่นนั้น พระธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงจุดหมายสูงสุดในที่นั้น
13.159.32
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातना ।
विराजसा वितमस्का विशोकाः।
आदित्यदेवस्य पदं महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३२ ॥
ต่อจากนั้น โลกนิรันดร์อื่นๆ ย่อมรุ่งเรือง ปราศจากราคะ ปราศจากความมืด ปราศจากโศก คือถิ่นของพระอาทิตยเทพผู้ยิ่งใหญ่ ที่นั่นข้าพเจ้าจะส่งท่านกลับไปยังหัสตินาปุระ
13.159.33
स्वाध्यायशीला गुरुशुश्रूषकाश्च ।
तपस्विनः सुव्रताः सत्यसन्धाः।
आचार्याणामप्रतिकूलभाषिणो ।
नित्योत्थिता गुरुकर्मस्वचोद्याः ॥ १३.१५९.३३ ॥
ผู้ขวนขวายในการศึกษาพระเวทและปรนนิบัติครูอาจารย์ ผู้บำเพ็ญตบะ มีวัตรมั่นคงและคำมั่นสัตย์ ผู้ไม่พูดขัดคำครู ตื่นขึ้นเป็นนิจและขวนขวายในหน้าที่ของครูโดยมิต้องถูกสั่ง
13.159.34
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
विशुद्धानां भावितो वाग्यतानाम्।
सत्ये स्थितानां वेदविदां महात्मनां ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३४ ॥
ท่านมหาฤๅษี นี่คือโลกของผู้เช่นนั้น ผู้บริสุทธิ์ สำรวมวาจา ตั้งมั่นในสัจจะ รู้พระเวท ผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลาย พระธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงจุดหมายสูงสุดในที่นั้น
13.159.35
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा विशोकाः।
वरुणस्य राज्ञः सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३५ ॥
ต่อจากนั้น โลกนิรันดร์อื่นๆ ย่อมรุ่งเรือง หอมด้วยบุญอันยิ่งใหญ่ ปราศจากราคะ ปราศจากโศก ในที่ประทับของพระวรุณราชาผู้ยิ่งใหญ่ ที่นั่นข้าพเจ้าจะส่งท่านกลับไปยังหัสตินาปุระ
13.159.36
चातुर्मास्यैर्ये यजन्ते जनाः सदा ।
तथेष्टीनां दशशतं प्राप्नुवन्ति।
ये चाग्निहोत्रं जुह्वति श्रद्दधाना ।
यथान्यायं त्रीणि वर्षाणि विप्राः ॥ १३.१५९.३६ ॥
ผู้ที่บูชาด้วยยัญจาตุรมาสยะอยู่เสมอ และได้ผลหนึ่งหมื่นจากอิษฏีทั้งหลายเช่นกัน และผู้ที่ด้วยศรัทธาบูชาอัคนิโหตระตามกฎเป็นเวลาสามปี โอ้พราหมณ์ทั้งหลาย
13.159.37
स्वदारगाणां धर्मकृतां महात्मनां ।
यथोदिते वर्त्मनि सुस्थितानाम्।
धर्मान्मनामुद्वहतां गतिं तां ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३७ ॥
ของผู้ยิ่งใหญ่ผู้ซื่อสัตย์ต่อภรรยาของตน ผู้ประกอบธรรม ตั้งมั่นบนทางที่ได้กล่าวไว้ มีใจจดจ่อในธรรม และรับเอาคติอันนั้น สู่ภพสูงสุด พระธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงในที่นั้น
13.159.38
इन्द्रस्य लोका विरजा विशोका ।
दुरन्वयाः काङ्क्षिता मानवानाम्।
तस्याहं ते भवने भूरितेजसो ।
राजन्निमं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३८ ॥
โลกของพระอินทร์ บริสุทธิ์ ปราศจากโศก ยากที่มนุษย์จะไปถึงและเป็นที่ปรารถนา ท่านราชา ในที่ประทับอันรุ่งโรจน์ของพระองค์ ข้าพเจ้าจะส่งช้างเชือกนี้ไป
13.159.39
शतवर्षजीवी यश्च शूरो मनुष्यो ।
वेदाध्यायी यश्च यज्वाऽप्रमत्तः।
एते सर्वे शक्रलोकं व्रजन्ति ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३९ ॥
ผู้ที่มีอายุร้อยปี ผู้กล้าหาญ ผู้ศึกษาพระเวท ผู้บูชายัญ ผู้ไม่ประมาท ทั้งหมดเหล่านี้ย่อมไปยังโลกของพระอินทร์ แต่พระธฤตราษฎร์จะไม่ไปถึงสภาวะสูงสุดในที่นั้น
13.159.40
प्राजापत्याः सन्ति लोका महान्तो ।
नाकस्य पृष्ठे पुष्कला वीतशोकाः।
मनीषिणां सर्वलोकाभयानां ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.४० ॥
มีโลกอันยิ่งใหญ่ของพระประชาบดี และโลกอันปราศจากโศกมากมายบนหลังสวรรค์ ที่นั่นสำหรับผู้มีปัญญาซึ่งไม่กลัวโลกใดเลย ข้าพเจ้าจะส่งท่านพร้อมช้างไปยังที่นั้น
13.159.41
ये राजानो राजसूयाभिषिक्ता ।
धर्मात्मानो रक्षितारः प्रजानाम्।
ये चाश्वमेधावभृथे प्लुताङ्गा-
स्तेषां लोका धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.४१ ॥
ผู้ที่ได้รับการอภิเษกในราชสูยยัญ เป็นผู้มีจิตธรรมและคุ้มครองประชาราษฎร์ และผู้ที่อาบน้ำในพิธีอวภฤถของอัศวเมธ โลกของเขาเหล่านั้นมีอยู่ ส่วนท้าวธฤตราษฎร์ไม่อยู่ที่นั่น
13.159.42
ततःपरं भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा वीतशोकाः।
तस्मिन्नहं दुर्लभे चाप्यधृष्ये ।
गवां लोके हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.४२ ॥
เหนือกว่านั้นโลกนิรันดร์ทั้งหลายรุ่งเรือง มีกลิ่นหอมอันบริสุทธิ์ ปราศจากมลทินและปราศจากความโศก ในโลกแห่งโคอันหาได้ยากและไม่อาจถูกทำลายได้นั้น เราจะให้ท่านไปพร้อมกับช้างช้างหนึ่ง
13.159.43
यो गोसहस्री शतदो महात्मा ।
यो गोशती दश दद्याच्च शक्त्या।
तथा दशभ्यो यश्च दद्यादिहैकां ।
पञ्चभ्यो वा दानशीलस्तथैकाम् ॥ १३.१५९.४३ ॥
ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้มีโคพันตัวแล้วให้ร้อยตัว ผู้มีโคร้อยตัวแล้วให้สิบตัวตามกำลัง และผู้ที่ให้หนึ่งตัวแก่ทุกสิบตัวในโลกนี้ หรือให้หนึ่งตัวแก่ทุกห้าตัว ผู้เช่นนั้นเป็นผู้มีใจชอบให้ทาน
13.159.44
ये जीर्यन्ते ब्रह्मचर्येणि विप्रा ।
ब्राह्मीं वाचं परिरक्षन्ति चैव।
मनस्विनस्तीर्थयात्रापरा ये ।
ते तत्र मोदन्ति ततो विमानैः ॥ १३.१५९.४४ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายผู้แก่ชราลงในพรหมจรรย์ ผู้รักษาพราหมีวาจาไว้ และผู้มีจิตมั่นคงซึ่งอุทิศตนแก่การจาริกไปยังติรถะ เขาเหล่านั้นย่อมรื่นเริงที่นั่นด้วยวิมานทั้งหลาย
13.159.45
प्रभासं मानसं तीर्थ पुष्कराणि महत्सरः ।
पुण्यं च नैमिषं तीर्थं बाहुदां करतोयिनीम् ॥ १३.१५९.४५ ॥
ประภาสะ มานสติรถะ ปุษกระทั้งหลาย ทะเลสาบใหญ่ นัยมิษติรถะอันศักดิ์สิทธิ์ พาหุทาและกรตโยยินี
13.159.46
गां हयशिरश्चैव विपाशां स्थूलवालुकाम् ।
तूष्णीं गङ्गां शनैर्गङ्गां महाह्रदमथापि च ॥ १३.१५९.४६ ॥
คา หยศิระ วิปาศา สถูลวาลุกา คงคาผู้เงียบ คงคาผู้ไหลเอื่อย และห้วงน้ำใหญ่
13.159.47
गोमतीं कौशिकीं पंपां महात्मानो धृतव्रताः ।
सरस्वतीदृषद्वत्यौ यमुनां ये तु यान्ति च ॥ १३.१५९.४७ ॥
โคมตี เกาศิกี ปัมปา ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ผู้ยึดมั่นในวัตร สรัสวตี ทฤษัทวตี ยมุนา และผู้ที่ไปยังแม่น้ำเหล่านั้น
13.159.48
तत ते दिव्यसंस्थाना दिव्यमाल्यधराः शिवाः ।
प्रयान्ति पुण्यगन्धाढ्या धृतराष्ट्रो न तत्र वै ॥ १३.१५९.४८ ॥
แล้วเขาเหล่านั้นผู้มีรูปทรงทิพย์ สวมมาลัยทิพย์ เป็นมงคล เปี่ยมด้วยกลิ่นหอมอันบริสุทธิ์ ย่อมเดินทางออกไป โอ ท้าวธฤตราษฎร์ ท่านไม่อยู่ที่นั่นแน่นอน
13.159.49
यत्र शीतभयं नास्ति न चोष्णभयमण्वपि ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिर्न दुःखं न सुखं तथा ॥ १३.१५९.४९ ॥
ที่ซึ่งไม่มีความกลัวความหนาว และแม้ความกลัวความร้อนก็ไม่มีเลยแม้เพียงน้อยนิด ไม่มีความหิวหรือความกระหาย ไม่มีความอ่อนล้า ไม่มีทุกข์ และก็ไม่มีสุขเช่นกัน
13.159.50
न द्वेष्यो न प्रियः कश्चिन्न बन्धुर्न रिपुस्तथा ।
न जरामरणे तत्र न पुण्यं न च पातकम्। ॥ १३.१५९.५० ॥
ไม่มีผู้ใดที่น่าเกลียดหรือเป็นที่รัก ทั้งญาติและศัตรูก็ไม่มี ที่นั่นไม่มีความแก่และความตาย ไม่มีบุญและไม่มีบาป
13.159.51
तस्मिन्विरजसि स्फीते प्रज्ञासत्वव्यवस्थिते ।
स्वयम्भुभवने पुण्ये हस्तिनं यातयिष्यति ॥ १३.१५९.५१ ॥
ในภพของพระสวยัมภูอันบริสุทธิ์ กว้างใหญ่ มั่นคงด้วยปัญญาและสัตตวะ อันศักดิ์สิทธิ์นั้น พระองค์จะให้ผู้มีชื่อว่าช้างนั้นไปยังที่นั่น
13.159.52
निर्मुक्ताः सर्वसङ्गैर्ये कृतात्मानो यतव्रताः ।
अध्यात्मयोगसंस्तानैर्युक्ताः स्वर्गगतिं गताः ॥ १३.१५९.५२ ॥
ผู้ที่หลุดพ้นจากความยึดติดทั้งปวง มีจิตที่ฝึกตนแล้ว ยึดมั่นในวัตร ประกอบด้วยการปฏิบัติโยคะแห่งอาตมัน ได้บรรลุทางสู่สวรรค์แล้ว
13.159.53
ते ब्रह्मभवनं पुण्यं प्राप्नुवन्तीह सात्विकाः ।
न तत्र धृतराष्ट्रस्ते शक्यो द्रष्टुं महामुने ॥ १३.१५९.५३ ॥
เหล่าผู้มีสัตตวะเหล่านั้นย่อมได้ถึงพรหมภพอันศักดิ์สิทธิ์ในที่นี้ โอ มหามุนี ท้าวธฤตราษฎร์ของท่านไม่อาจถูกเห็นได้ที่นั่น
13.159.54
रथन्तरं यत्र बृहच्च गीयते ।
यत्र वेदिः पुण्यजनैर्वृता च।
यत्रोपयाति हरिभिः सोमपीथी ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.५४ ॥
ที่ซึ่งรถันตระและพฤหัตถูกขับร้อง ที่ซึ่งแท่นบูชาถูกล้อมรอบด้วยผู้ทรงคุณธรรม และที่ซึ่งพระอินทร์ ผู้ดื่มโสม เสด็จมาด้วยม้าสีทอง ที่นั่นเราจะให้ท่านไปพร้อมกับหัสตินทั้งหลาย
13.159.55
बुध्यामि त्वां वृत्रहणं शतक्रतुं ।
व्यतिक्रमन्तं भुवनानि विश्वा।
कच्चिन्न वाचा वृजिनं कदाचि-
दकार्षं ते मनसोऽभिषङ्कात् ॥ १३.१५९.५५ ॥
เรารู้จักท่าน ผู้สังหารวฤตร ผู้ทำศตกระตุ ผู้ก้าวล่วงโลกทั้งปวง เคยทำผิดต่อท่านด้วยวาจาหรือด้วยความยึดติดในใจของเราบ้างหรือไม่
13.159.56
शतक्रतुरुवाच ।
मघवाऽहं लोकपथं प्रजाना-
मन्वागमं परिवादे गजस्य ।
तस्माद्भवान्प्रणतं माऽनुशास्तु
ब्रवीषि यत्तत्करवाणि सर्वम् ॥ १३.१५९.५६ ॥
ศตกระตุ กล่าวว่า เราคือมฆวัน ได้ดำเนินตามทางของโลกแห่งสัตว์ทั้งหลาย และในเรื่องการตำหนิช้างนั้น เราก็ได้เดินไปตามทางนั้น เพราะฉะนั้น ท่านผู้โค้งคำนับ เราไม่ควรออกคำสั่งแก่ท่าน สิ่งใดที่ท่านกล่าว เราจะทำทั้งหมด
13.159.57
श्वेतं करेणुं मम पुत्रं हि नागं ।
प्रियं तु मे षष्टिवर्षं तु बालम्।
यो मे वने वसतोऽभूद्द्वितीय-
स्तमेव मे देहि सुरेन्द्र नागम् ॥ १३.१५९.५७ ॥
เคาตมะ กล่าวว่า ช้างขาวนั้นคือบุตรของเรา เป็นช้างที่รักของเรา เป็นลูกช้างอายุหกสิบปี ผู้ที่เป็นเพื่อนคนที่สองของเราขณะอาศัยอยู่ในป่า ช้างตัวนั้นนั่นแหละ โอ จอมเทพ ขอพระองค์ประทานให้แก่เรา
13.159.58
शतक्रतुरुवाच ।
अयं सुतस्ते द्विजमुख्यनाग
आघ्रायते त्वामभिवीक्षमाणः ।
पादौ च ते नासिकयोपजिघ्रते
श्रेयो ममाध्याहि नमश्च तेऽस्तु ॥ १३.१५९.५८ ॥
ศตกระตุ กล่าวว่า นี่คือบุตรของท่าน ช้างประเสริฐของพราหมณ์ มันดมท่านขณะมองดูท่าน และด้วยงวงมันยังดมเท้าของท่าน ขอประทานความเจริญแก่เรา ขอความนอบน้อมจงมีแด่ท่าน
13.159.59
शिवं सदैवेह सुरेन्द्र तुभ्यं ।
ध्यायामि पूजां च सदा प्रयुञ्जे।
ममापि त्वं शक्र शिवं ददस्व ।
त्वया दत्तं प्रतिगृह्णामि नागम् ॥ १३.१५९.५९ ॥
เคาตมะ กล่าวว่า โอ จอมเทพ เราระลึกถึงความเป็นมงคลแก่ท่านอยู่เสมอในที่นี้ และบูชาอยู่เสมอ โอ ศักระ ขอประทานความเป็นมงคลแก่เราด้วย ช้างที่ท่านประทานมา เราขอรับไว้
13.159.60
शतक्रतुरुवाच ।
येषां वेदा निहिता वै गुहायां
मनीषिणां सत्यवतां महात्मनाम् ।
तेषां त्वयैकेन महात्मनाऽस्मि
बुद्धस्तस्मात्प्रीतिमांस्तेऽहतद्य ॥ १३.१५९.६० ॥
ศตกระตุ กล่าวว่า ในหมู่นักปราชญ์ผู้ซื่อสัตย์และมหาตมันทั้งหลาย ผู้ซึ่งพระเวทถูกเก็บไว้ในถ้ำ ท่านผู้เป็นมหาตมันเพียงผู้เดียวได้แนะนำเรา เพราะเหตุนั้น วันนี้เรามีความยินดีในท่าน และขอให้ท่านปลอดภัยไม่มีอันตราย
13.159.61
हन्तैहि ब्राह्मणि क्षिप्रं सह पुत्रेण हस्तिना ।
त्वं हि प्राप्तुं शुभाँल्लोकानह्नाय च चिराय च ॥ १३.१५९.६१ ॥
เคาตมะกล่าวว่า ดูกรพราหมณี จงรีบไปฆ่า พร้อมทั้งบุตรและช้างเสีย เพราะท่านจะได้ไปสู่โลกอันเป็นมงคล ทั้งชั่วขณะหนึ่งและชั่วกาลนาน
13.159.62
स गौतमं पुरुस्कृत्य सह पुत्रेण हस्तिना ।
दिवमाचक्रमे वज्री सद्भिः सह दुरासदम् ॥ १३.१५९.६२ ॥
พระอินทร์ผู้ทรงสายฟ้า ทรงให้เคาตมะนำหน้า พร้อมทั้งบุตรและช้าง แล้วเสด็จขึ้นสู่สวรรค์พร้อมด้วยผู้ประเสริฐทั้งหลาย ซึ่งเข้าถึงได้ยาก
13.159.63
इदं यः शृणुयान्नित्यं यः पठेद्वा जितेन्द्रियः ।
स याति ब्रह्मणो लोकं ब्राह्मणो गौतमो यथा ॥ १३.१५९.६३ ॥
ผู้ใดฟังเรื่องนี้อยู่เป็นนิตย์ หรือสวดเรื่องนี้ด้วยการข่มอินทรีย์ได้แล้ว ผู้นั้นย่อมไปสู่โลกของพรหม ดังพราหมณ์เคาตมะได้ไปแล้ว