మహాభారతం · అధ్యాయం 13.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.159.1
एको लोकस्तु कृतिनां स्वर्गे लोके पितामह ।
उत तत्रापि नानात्वं सर्वं ब्रूहि पितामह ॥ १३.१५९.१ ॥
పితామహా, పుణ్యకర్మలు చేసిన వారికి స్వర్గలోకం ఒకటేనా? లేక అందులో కూడా భేదం ఉందా? పితామహా, అంతా చెప్పండి.
13.159.2
कर्मभिः पार्थ नानात्वं लोकानां यान्ति मानवाः ।
पुण्यान्पुण्यकृतो यान्ति पापान्पापकृतो नराः ॥ १३.१५९.२ ॥
పార్థా, మనుషులు తమ కర్మలవల్ల వివిధ లోకాలకు వెళ్తారు. పుణ్యం చేసినవారు పుణ్యలోకాలకు, పాపం చేసినవారు పాపలోకాలకు వెళ్తారు.
13.159.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
गौतमस्य मुनेस्तात संवादं वासवस्य च ॥ १३.१५९.३ ॥
తాతా, ఇదే విషయంలో ప్రజలు గౌతమ మునికి, వాసవునికి (ఇంద్రునికి) మధ్య జరిగిన ఈ పురాతన సంవాదాన్ని వివరిస్తారు.
13.159.4
ब्राह्मणो गौतमः कश्चिन्मृदुर्दान्तो जितेन्द्रियः ।
महावने हस्तिशिशुं परिद्यूनममातृकम् ॥ १३.१५९.४ ॥
గౌతముడనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు; అతడు మృదువైనవాడు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు. ఒక మహారణ్యంలో అలసిపోయి, తల్లిలేని ఒక ఏనుగు పిల్లను అతడు చూశాడు.
13.159.5
तं दृष्ट्वा जीवयामास सानुक्रोशो धृतव्रतः ।
स तु दीर्घेण कालेनि बभूवातिबलो महान् ॥ १३.१५९.५ ॥
దానిని చూసి, కరుణతో నిండి, వ్రతనిష్ఠుడైన ఆ బ్రాహ్మణుడు దానిని బ్రతికించాడు. దీర్ఘకాలం తర్వాత ఆ ఏనుగు పిల్ల అత్యంత బలవంతుడైన గొప్ప ఏనుగుగా మారింది.
13.159.6
तं प्रपन्नं महादीर्घं प्रभूतं सर्वतोमदम् ।
धृतराष्ट्रस्वरूपेण शक्रो जग्राह हस्तिनम् ॥ १३.१५९.६ ॥
అతి పొడవైన, విశాలమైన, నలుదిక్కులా మదించిన ఆ ఏనుగు వచ్చి చేరింది. అప్పుడు ఇంద్రుడు ధృతరాష్ట్రుని రూపం ధరించి ఆ ఏనుగును పట్టుకున్నాడు.
13.159.7
ह्रियमाणं तु तं दृष्ट्वा गौतमः संशितव्रतः ।
अभ्यभाषत राजानं धृतराष्ट्रं महातपाः ॥ १३.१५९.७ ॥
అతడు తీసుకొనిపోబడుతుండటం చూసి, దృఢవ్రతుడు, మహాతపస్వి అయిన గౌతముడు రాజు ధృతరాష్ట్రునితో మాట్లాడాడు.
13.159.8
मामाहार्षीर्हस्तिनं पुत्रमेनं ।
दुःखात्पुष्टं धृतराष्ट्रात्कृतज्ञ।
मैत्रं सतां सप्तपदं वदन्ति ।
मित्रद्रोहो नेह राजन्स्पृसेत्त्वाम् ॥ १३.१५९.८ ॥
నీవు నా నుండి ఈ ఏనుగును తీసుకున్నావు — ఇది నా కుమారుడు, ధృతరాష్ట్రునిచే కష్టంతో పోషించబడినది. కృతఘ్నుడా! సత్పురుషుల స్నేహాన్ని సప్తపదం అంటారు. ఓ రాజా, మిత్రద్రోహం నిన్ను ఇక్కడ తాకదు.
13.159.9
इध्मोदकप्रदातारं शून्यपालं ममाश्रमे ।
विनीतमाचार्यकुले सुयुक्तं गुरुकर्मणि ॥ १३.१५९.९ ॥
నా ఆశ్రమంలో కట్టెలు, నీరు తెచ్చేవాడు, శూన్యమైన ఆశ్రమాన్ని కాపాడేవాడు, ఆచార్య కులంలో వినయవంతుడు, గురుకర్మలో చక్కగా నియుక్తుడు.
13.159.10
शिष्टं दान्तं कृतज्ञं च प्रियं च सततं मम ।
न मे विक्रोशतो राजन्हर्तुमर्हसि कुञ्जरम् ॥ १३.१५९.१० ॥
అతడు మర్యాదగలవాడు, దమనశీలుడు, కృతజ్ఞుడు, ఎల్లప్పుడూ నాకు ప్రియుడు. ఓ రాజా, నేను అరుస్తున్నా ఈ ఏనుగును తీసుకెళ్లడం నీకు తగదు.
13.159.11
गवां सहस्रं भवते ददानि ।
शतानि निष्कस्य ददानि पञ्च।
अन्यच्च वित्तं विविधं महर्षे ।
किं ब्राह्मणस्येह गजेन कृत्यम् ॥ १३.१५९.११ ॥
మీకు వెయ్యి ఆవులు ఇస్తాను, ఐదు వందల నిష్క బంగారం ఇస్తాను; ఓ మహర్షీ, ఇంకా వివిధ సంపదలు కూడా ఇస్తాను. ఇక్కడ బ్రాహ్మణునికి ఏనుగుతో ఏమి పని?
13.159.12
तवैव गावो हि भवन्तु राज-
न्दास्यः सनिष्का विविधं च रत्नम्।
अन्यच्च वित्तं विविधं नरेन्द्र ।
किं ब्राह्मणस्येह धनेन कृत्यम् ॥ १३.१५९.१२ ॥
రాజా, ఆవులు మీవే కావాలి; దాసీలు, బంగారు నాణేలు, వివిధ రత్నాలు కూడా మీవే. నరేంద్రా, ఇతర వివిధ సంపదలు కూడా మీవే. ఇక్కడ బ్రాహ్మణునికి ధనంతో ఏమి పని?
13.159.13
ब्राह्मणानां हस्तिभिर्नास्ति कृत्यं ।
राजन्यानां नागकुलानि विप्र।
स्वं वाहनं नयतो नास्त्यधर्मो ।
नागश्रेष्ठं गौतमास्मान्निवर्त ॥ १३.१५९.१३ ॥
బ్రాహ్మణులకు ఏనుగులతో పని లేదు. విప్రా, ఏనుగుల గుంపులు క్షత్రియులవి. తన వాహనాన్ని తీసుకువెళ్లడంలో అధర్మం లేదు. గౌతమా, శ్రేష్ఠమైన ఏనుగును మాకు తిరిగి ఇవ్వు.
13.159.14
यत्र प्रेतो नन्दति पुण्यकर्मा ।
यत्र प्रेतः शोचते पापकर्मा।
वैवस्वतस्य सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१४ ॥
పుణ్యకర్ముడైన ప్రేతుడు ఆనందించే చోట, పాపకర్ముడైన ప్రేతుడు శోకించే చోట, మహాత్ముడైన వైవస్వతుని నివాసంలో, అక్కడికి నిన్ను ఏనుగుతో పంపుతాను.
13.159.15
ये निष्क्रिया नास्तिकाः श्रद्धधानाः ।
पापात्मान इन्द्रियार्थे निसृष्टाः।
यमस्य ते यातनां प्राप्नुवन्ति ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.१५ ॥
కర్మలను విడిచినవారు, నాస్తికులు, విశ్వాసం ఉన్నట్టు నటించే పాపాత్ములు, ఇంద్రియ విషయాలకు అంకితమైనవారు, యముని వేదనను పొందుతారు. కానీ ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడికి వెళ్లడు.
13.159.16
वैवस्वती संयमनी जनानां ।
यत्रानृतं नोच्यते यत्र सत्यम्।
यत्रांबलान्बलिनो घातयन्ति ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१६ ॥
వైవస్వతుని సంయమనీ నగరం మానవులకు ఉంది; అక్కడ అసత్యం పలకబడదు, సత్యమే పలకబడుతుంది; అక్కడ బలవంతులు బలహీనులను చంపిస్తారు; అక్కడే, హస్తినా, నిన్ను నేను యాతనలకు గురిచేస్తాను.
13.159.17
ज्येष्ठां स्वसारं पितरं मातरं च ।
गुरून्यथाऽमानयन्तश्चरन्ति।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.१७ ॥
పెద్ద సోదరి, తండ్రి, తల్లి, గురువులను గౌరవించకుండా ప్రవర్తించే వారి లోకం ఇదే, మహర్షి; అక్కడ ధృతరాష్ట్రుడు ఉత్తమ గతిని పొందడు.
13.159.18
मन्दाकिनी वैश्रवणस् राज्ञो ।
महाभागा भोगिजनप्रवेश्या।
गन्धर्वयक्षैरप्सरोभिश्च जुष्टा ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.१८ ॥
వైశ్రవణ రాజు (కుబేరుని) మహాభాగ్యవంతమైన మందాకినీ, భోగులు ప్రవేశించే చోటు; గంధర్వులు, యక్షులు, అప్సరసలు సేవించేది; అక్కడే, హస్తినా, నిన్ను నేను యాతనలకు గురిచేస్తాను.
13.159.19
अतिथिव्रताः सुव्रता ये जना वै ।
प्रतिश्रयं ददति ब्राह्मणेभ्यः।
शिष्टाशिनः संविभज्याश्रितेभ्यो ।
मन्दाकिनीं तेऽपि हि भूषयन्ति ॥ १३.१५९.१९ ॥
అతిథి సేవను వ్రతంగా పాటించే, సుపవిత్ర వ్రతులైన, బ్రాహ్మణులకు ఆశ్రయం ఇచ్చే, పూజ్యులకు భోజనం పెట్టి మిగిలినది ఆశ్రితులతో పంచుకుని తినే ప్రజలు కూడా మందాకినిని అలంకరిస్తారు.
13.159.20
मेरोरग्रे यद्वनं भाति रम्यं ।
सुपुष्पितं किन्नरीगीतजुष्टम्।
सुदर्शना यत्र जम्बूर्विशाला ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२० ॥
మేరు శిఖరాగ్రంలో ఉన్న, చక్కగా పూసి, కిన్నరుల గీతాలతో సేవింపబడిన రమణీయమైన అడవి ప్రకాశిస్తుంది; అక్కడ విశాలమైన సుదర్శనా జంబూ వృక్షం ఉంది; అక్కడే, హస్తినా, నిన్ను నేను యాతనలకు గురిచేస్తాను.
13.159.21
ये ब्राह्मणा मृदवः सत्यशीला ।
बहुश्रुताः सर्वभूताभिरामाः।
येऽधीयते सेतिहासं पुराणं ।
मध्वाहुत्या जुह्वति वै द्विजेभ्यः ॥ १३.१५९.२१ ॥
మృదువైన, సత్యశీలురైన, బహుశ్రుతులైన, సర్వప్రాణులకు ఆనందం కలిగించే బ్రాహ్మణులు; ఇతిహాసంతో పాటు పురాణాన్ని అధ్యయనం చేసేవారు; ద్విజులకు తేనె ఆహుతులు సమర్పించేవారు.
13.159.22
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र।
यदन्यत्ते विदितं स्थानमस्ति ।
तद्ब्रूहि त्वं त्वरितो ह्येष यामि ॥ १३.१५९.२२ ॥
ఓ మహర్షీ, అటువంటి వారికి ఇదే లోకం; ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడ పరమ గతికి చేరడు. మీకు తెలిసిన మరో స్థానం ఉంటే చెప్పండి; త్వరగా చెప్పండి, నేను వెళ్తాను.
13.159.23
सुपुष्पितं किंनरराजजुष्टं ।
प्रियं वनं नन्दनं नारदस्य।
गन्धर्वाणामप्सरसां च सद्म ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२३ ॥
బాగా పుష్పించినది, కిన్నరరాజు సేవించేది, నారదునికి ప్రియమైన నందన వనం; గంధర్వులకు, అప్సరసలకు నివాసం. అక్కడ నిన్ను నేను చేరుస్తాను, ఏనుగా.
13.159.24
ये नृत्यगीते कुशला जनाः सदा ।
देवात्मानः प्रियकामाश्चरन्ति।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.२४ ॥
నృత్య గీతాలలో ఎల్లప్పుడూ నేర్పరులైన, దైవస్వభావులైన, ప్రియ కాములై సంచరించే జనులు; ఓ మహర్షీ, అటువంటి వారికి ఇదే లోకం; ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడ పరమ గతికి చేరడు.
13.159.25
यत्रोत्तराः कुरवो भान्ति रम्या ।
देवैः सार्धं मोदमाना नरेन्द्रः।
यत्राग्नियौनाश्च वसन्ति विप्रा ।
अब्योनयः पर्वतयोनयश्च ॥ १३.१५९.२५ ॥
ఉత్తర కురులు రమణీయంగా ప్రకాశించే చోటు, దేవతలతో కలసి ఆనందించే నరేంద్రులు; అగ్నియోనులైన విప్రులు, జలయోనులు, పర్వతయోనులు నివసించే చోటు.
13.159.26
यत्र शक्रो वर्षति सर्वकामा-
न्यत्र स्त्रियः कामचारा भवन्ति।
यत्र चेर्ष्या नास्ति नारीनराणां ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२६ ॥
ఇంద్రుడు అన్ని కోరికలను వర్షించే చోట, స్త్రీలు ఇష్టానుసారం తిరిగే చోట, స్త్రీ పురుషుల మధ్య ఈర్ష్య లేని చోట, అక్కడికి నేను ఆ ఏనుగును పంపుతాను.
13.159.27
ये सर्वभूतेषु निवृत्तकामा ।
अमांसादा न्यस्तदण्डाश्चरन्ति।
न हिंसन्ति स्थावरं जङ्गमानि ।
भूतानां ये सर्वभूतात्मभूताः ॥ १३.१५९.२७ ॥
అన్ని ప్రాణులపట్ల కోరికలు విడిచినవారు, మాంసం తినని వారు, దండాన్ని విడిచి సంచరించేవారు, స్థావర జంగమ ప్రాణులను హింసించనివారు, సర్వ ప్రాణుల ఆత్మస్వరూపులైనవారు.
13.159.28
निराशिषो निर्ममा वीतरागा ।
लाभालाभे तुल्यनिन्दाप्रशंसाः।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.२८ ॥
ఆశలేనివారు, మమకారము లేనివారు, రాగరహితులు, లాభనష్టాలలో, నిందా ప్రశంసలలో సమానులైనవారు — అటువంటివారికే ఈ లోకం, మహర్షీ. ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడ పరమ గతిని పొందడు.
13.159.29
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा वीतशोकाः।
सोमस्य राज्ञः सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.२९ ॥
తరువాత అక్కడ మరికొన్ని సనాతన లోకాలు ప్రకాశిస్తాయి — అత్యంత సుగంధ పుణ్యముతో, నిర్మలమైనవి, శోకరహితమైనవి — మహాత్ముడైన రాజు సోముని భవనంలో. అక్కడికి నేను ఆ ఏనుగును పంపుతాను.
13.159.30
ये दानशीला न प्रतिगृह्णते सदा ।
न चाप्यर्थांश्चाददते परेभ्यः।
येषामदेयमर्हते नास्ति किञ्चि-
त्सर्वातिथ्याः सुप्रजना जनाश्च ॥ १३.१५९.३० ॥
ఎల్లప్పుడూ దానశీలురు, దానం స్వీకరించనివారు, ఇతరుల నుండి ధనం కూడా తీసుకోనివారు, అర్హులకు ఇవ్వనిది ఏమీ లేనివారు, అందరికీ అతిథి సత్కారం చేసేవారు, మంచి సంతానం గలవారు.
13.159.31
ये क्षन्तारो नाभिजल्पन्ति चान्या-
ञ्शक्ता भूत्वा सततं पुण्यशीलाः।
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३१ ॥
ఓర్పు కలిగినవారు, శక్తి ఉండీ ఇతరులను నిందించనివారు, ఎల్లప్పుడూ పుణ్యశీలురైనవారు—అలాంటివారికి ఈ లోకం ఉంది, మహర్షీ. అక్కడ ధృతరాష్ట్రుడు పరమ గతిని పొందడు.
13.159.32
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातना ।
विराजसा वितमस्का विशोकाः।
आदित्यदेवस्य पदं महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३२ ॥
తరువాత వేరే శాశ్వత లోకాలు ప్రకాశిస్తాయి—రజోగుణము లేనివి, అంధకారము లేనివి, శోకము లేనివి; మహాత్ముడైన ఆదిత్యదేవుని స్థానం అది. అక్కడ నేను నిన్ను హస్తినకు పంపుతాను.
13.159.33
स्वाध्यायशीला गुरुशुश्रूषकाश्च ।
तपस्विनः सुव्रताः सत्यसन्धाः।
आचार्याणामप्रतिकूलभाषिणो ।
नित्योत्थिता गुरुकर्मस्वचोद्याः ॥ १३.१५९.३३ ॥
వేద అధ్యయనంలో నిమగ్నులై గురుసేవ చేసేవారు, తపస్వులు, దృఢవ్రతులు, సత్యప్రతిజ్ఞులు; ఆచార్యులకు ప్రతికూలంగా మాట్లాడనివారు, నిత్యం అప్రమత్తులు, ప్రేరణ లేకుండానే గురుకార్యాలలో నిమగ్నులైనవారు.
13.159.34
तथाविधानामेष लोको महर्षे ।
विशुद्धानां भावितो वाग्यतानाम्।
सत्ये स्थितानां वेदविदां महात्मनां ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३४ ॥
అలాంటివారికి ఈ లోకం ఉంది, మహర్షీ—విశుద్ధులు, వాక్కును నియమించినవారు, సత్యంలో నిలిచినవారు, వేదజ్ఞులైన మహాత్ములు. అక్కడ ధృతరాష్ట్రుడు పరమ గతిని పొందడు.
13.159.35
ततोऽपरे भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा विशोकाः।
वरुणस्य राज्ञः सदने महात्मन-
स्तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३५ ॥
తరువాత వేరే శాశ్వత లోకాలు ప్రకాశిస్తాయి—పుణ్యసుగంధంతో నిండినవి, రజోగుణం లేనివి, శోకం లేనివి; మహాత్ముడైన రాజు వరుణుని భవనంలో. అక్కడ నేను నిన్ను హస్తినకు పంపుతాను.
13.159.36
चातुर्मास्यैर्ये यजन्ते जनाः सदा ।
तथेष्टीनां दशशतं प्राप्नुवन्ति।
ये चाग्निहोत्रं जुह्वति श्रद्दधाना ।
यथान्यायं त्रीणि वर्षाणि विप्राः ॥ १३.१५९.३६ ॥
ఎల్లప్పుడూ చాతుర్మాస్య యజ్ఞాలతో యజనం చేసేవారు, అలాగే ఇష్టులతో పదివేల (ఫలం) పొందేవారు; శ్రద్ధతో యథాన్యాయంగా మూడు సంవత్సరాలు అగ్నిహోత్రంలో ఆహుతులు సమర్పించేవారు, ఓ విప్రులారా!
13.159.37
स्वदारगाणां धर्मकृतां महात्मनां ।
यथोदिते वर्त्मनि सुस्थितानाम्।
धर्मान्मनामुद्वहतां गतिं तां ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३७ ॥
తమ భార్యలపైనే నిలిచి ధర్మం చేసే, మహాత్ములైన, చెప్పబడిన మార్గంలో బాగా స్థిరులైన, ధర్మంలో మనసు ఉంచిన, ఆ గతిని పొందేవారి—పరమ (లోకంలో) ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడ వెళ్లడు.
13.159.38
इन्द्रस्य लोका विरजा विशोका ।
दुरन्वयाः काङ्क्षिता मानवानाम्।
तस्याहं ते भवने भूरितेजसो ।
राजन्निमं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.३८ ॥
ఇంద్రుని లోకాలు—నిర్మలమైనవి, శోకరహితమైనవి, మానవులకు దుర్గమమైనవి, కోరదగినవి—ఆ (లోకంలో), ఓ రాజా, నీ అత్యంత తేజస్వి గృహంలో ఈ ఏనుగును నేను పంపుతాను.
13.159.39
शतवर्षजीवी यश्च शूरो मनुष्यो ।
वेदाध्यायी यश्च यज्वाऽप्रमत्तः।
एते सर्वे शक्रलोकं व्रजन्ति ।
परं गन्ता धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.३९ ॥
వంద సంవత్సరాలు జీవించే మనిషి, శూరుడు, వేదాధ్యాయి, యజ్ఞం చేసేవాడు, అప్రమత్తుడు—వీరందరూ ఇంద్రలోకానికి వెళ్తారు; (కానీ) పరమ (లోకంలో) ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడికి వెళ్లడు.
13.159.40
प्राजापत्याः सन्ति लोका महान्तो ।
नाकस्य पृष्ठे पुष्कला वीतशोकाः।
मनीषिणां सर्वलोकाभयानां ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.४० ॥
ప్రజాపతి యొక్క గొప్ప లోకాలు ఉన్నాయి; స్వర్గపు వెన్నుపై అనేక శోకరహిత లోకాలు ఉన్నాయి. అక్కడ, అన్ని లోకాలకు భయపడని మనీషులకై, ఏనుగుతో సహా నిన్ను పంపుతాను.
13.159.41
ये राजानो राजसूयाभिषिक्ता ।
धर्मात्मानो रक्षितारः प्रजानाम्।
ये चाश्वमेधावभृथे प्लुताङ्गा-
स्तेषां लोका धृतराष्ट्रो न तत्र ॥ १३.१५९.४१ ॥
రాజసూయంలో అభిషిక్తులైన, ధర్మాత్ములై ప్రజలను రక్షించిన రాజులు, అశ్వమేధ అవభృథ స్నానంలో స్నానం చేసిన వారు — వారికి లోకాలు ఉన్నాయి; ధృతరాష్ట్రుడు అక్కడ లేడు.
13.159.42
ततःपरं भान्ति लोकाः सनातनाः ।
सुपुण्यगन्धा विरजा वीतशोकाः।
तस्मिन्नहं दुर्लभे चाप्यधृष्ये ।
गवां लोके हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.४२ ॥
దానికి మించి శాశ్వత లోకాలు ప్రకాశిస్తాయి — అత్యంత పుణ్యసుగంధం కలవి, నిర్మలమైనవి, శోకరహితమైనవి. ఆ దుర్లభమైన, అజేయమైన గోలోకంలో నిన్ను ఏనుగుతో సహా పంపుతాను.
13.159.43
यो गोसहस्री शतदो महात्मा ।
यो गोशती दश दद्याच्च शक्त्या।
तथा दशभ्यो यश्च दद्यादिहैकां ।
पञ्चभ्यो वा दानशीलस्तथैकाम् ॥ १३.१५९.४३ ॥
వెయ్యి గోవులకు యజమాని అయి నూరు గోవులను దానం చేసే మహాత్ముడు; నూరు గోవులకు యజమాని అయి తన శక్తికి తగినట్లు పది గోవులను ఇచ్చేవాడు; ఇక్కడ పదికి ఒకటి, లేదా ఐదుకు ఒకటి ఇచ్చే దానశీలుడు.
13.159.44
ये जीर्यन्ते ब्रह्मचर्येणि विप्रा ।
ब्राह्मीं वाचं परिरक्षन्ति चैव।
मनस्विनस्तीर्थयात्रापरा ये ।
ते तत्र मोदन्ति ततो विमानैः ॥ १३.१५९.४४ ॥
బ్రహ్మచర్యంతో వృద్ధులైన బ్రాహ్మణులు, బ్రాహ్మీ వాక్కును రక్షించేవారు, తీర్థయాత్రలో నిమగ్నమైన మనస్వులు అక్కడ విమానాలతో ఆనందిస్తారు.
13.159.45
प्रभासं मानसं तीर्थ पुष्कराणि महत्सरः ।
पुण्यं च नैमिषं तीर्थं बाहुदां करतोयिनीम् ॥ १३.१५९.४५ ॥
ప్రభాసం, మానస తీర్థం, పుష్కరాలు, మహా సరస్సు, పుణ్య నైమిష తీర్థం, బాహుదా మరియు కరతోయినీ.
13.159.46
गां हयशिरश्चैव विपाशां स्थूलवालुकाम् ।
तूष्णीं गङ्गां शनैर्गङ्गां महाह्रदमथापि च ॥ १३.१५९.४६ ॥
గా, హయశిరస్సు, విపాశ, స్థూలవాలుక, తూష్ణీ గంగ, నెమ్మదిగా ప్రవహించే గంగ, మహాహ్రదం కూడా.
13.159.47
गोमतीं कौशिकीं पंपां महात्मानो धृतव्रताः ।
सरस्वतीदृषद्वत्यौ यमुनां ये तु यान्ति च ॥ १३.१५९.४७ ॥
గోమతి, కౌశికి, పంపా; వ్రతనిష్ఠులైన మహాత్ములు; సరస్వతి, దృషద్వతి, యమున—వీటికి వెళ్ళేవారు కూడా.
13.159.48
तत ते दिव्यसंस्थाना दिव्यमाल्यधराः शिवाः ।
प्रयान्ति पुण्यगन्धाढ्या धृतराष्ट्रो न तत्र वै ॥ १३.१५९.४८ ॥
అప్పుడు వారు దివ్య రూపులై, దివ్య పుష్పమాలలు ధరించి, శుభులై, పుణ్య సుగంధంతో నిండి వెళ్తారు; ధృతరాష్ట్రా, అక్కడ వారు కాదు.
13.159.49
यत्र शीतभयं नास्ति न चोष्णभयमण्वपि ।
न क्षुत्पिपासे न ग्लानिर्न दुःखं न सुखं तथा ॥ १३.१५९.४९ ॥
అక్కడ చలి భయం లేదు, వేడి భయం కూడా కొంచెమైనా లేదు; ఆకలి దప్పికలు లేవు, అలసట లేదు, దుఃఖం లేదు, అలాగే సుఖం కూడా లేదు.
13.159.50
न द्वेष्यो न प्रियः कश्चिन्न बन्धुर्न रिपुस्तथा ।
न जरामरणे तत्र न पुण्यं न च पातकम्। ॥ १३.१५९.५० ॥
అక్కడ ద్వేష్యుడూ లేడు, ప్రియుడూ లేడు; బంధువూ లేడు, శత్రువూ లేడు. అక్కడ ముసలితనమూ లేదు, మరణమూ లేదు; పుణ్యమూ లేదు, పాపమూ లేదు.
13.159.51
तस्मिन्विरजसि स्फीते प्रज्ञासत्वव्यवस्थिते ।
स्वयम्भुभवने पुण्ये हस्तिनं यातयिष्यति ॥ १३.१५९.५१ ॥
ఆ నిర్మలమైన, విశాలమైన, ప్రజ్ఞా సత్త్వాలలో స్థిరమైన, స్వయంభువు పవిత్ర భవనంలో అతడు హస్తినను చేర్చును.
13.159.52
निर्मुक्ताः सर्वसङ्गैर्ये कृतात्मानो यतव्रताः ।
अध्यात्मयोगसंस्तानैर्युक्ताः स्वर्गगतिं गताः ॥ १३.१५९.५२ ॥
అన్ని ఆసక్తులనుండి విముక్తులై, ఆత్మ నిగ్రహం కలిగి, వ్రతనిష్ఠులై, అధ్యాత్మయోగ సాధనతో యుక్తులై స్వర్గగతిని పొందినవారు—
13.159.53
ते ब्रह्मभवनं पुण्यं प्राप्नुवन्तीह सात्विकाः ।
न तत्र धृतराष्ट्रस्ते शक्यो द्रष्टुं महामुने ॥ १३.१५९.५३ ॥
ఆ సాత్త్వికులు ఇక్కడినుండి పవిత్ర బ్రహ్మభవనాన్ని పొందుతారు; మహాముని, అక్కడ నీ ధృతరాష్ట్రుడు కనిపించడు.
13.159.54
रथन्तरं यत्र बृहच्च गीयते ।
यत्र वेदिः पुण्यजनैर्वृता च।
यत्रोपयाति हरिभिः सोमपीथी ।
तत्र त्वाऽहं हस्तिनं यातयिष्ये ॥ १३.१५९.५४ ॥
రథంతర, బృహత్ సామాలు పాడబడే చోట, పుణ్యజనులచే చుట్టబడిన వేది ఉన్న చోట, సోమపానం చేసే ఇంద్రుడు హరి అశ్వాలతో వచ్చే చోట—అక్కడ నేను నిన్ను హస్తినతో పంపుతాను.
13.159.55
बुध्यामि त्वां वृत्रहणं शतक्रतुं ।
व्यतिक्रमन्तं भुवनानि विश्वा।
कच्चिन्न वाचा वृजिनं कदाचि-
दकार्षं ते मनसोऽभिषङ्कात् ॥ १३.१५९.५५ ॥
నిన్ను వృత్రహంత, శతక్రతువుగా నేనెరుగుదును; సర్వలోకాలను దాటిపోయేవాడవు. నేను ఎప్పుడైనా మాటతో నీకు అపరాధం చేశానా, లేక మనోభావ ఆసక్తితోనా?
13.159.56
शतक्रतुरुवाच ।
मघवाऽहं लोकपथं प्रजाना-
मन्वागमं परिवादे गजस्य ।
तस्माद्भवान्प्रणतं माऽनुशास्तु
ब्रवीषि यत्तत्करवाणि सर्वम् ॥ १३.१५९.५६ ॥
శతక్రతువు ఇలా అన్నాడు: మఘవుడనైన నేను ప్రజల లోకమార్గాన్ని అనుసరించాను. గజాన్ని నిందించిన విషయంలో ఆ మార్గంలోనే నడిచాను. కాబట్టి వినయంతో వంగి ఉన్న మీకు నేను ఆజ్ఞ ఇవ్వను; మీరు చెప్పినదంతా నేను చేస్తాను.
13.159.57
श्वेतं करेणुं मम पुत्रं हि नागं ।
प्रियं तु मे षष्टिवर्षं तु बालम्।
यो मे वने वसतोऽभूद्द्वितीय-
स्तमेव मे देहि सुरेन्द्र नागम् ॥ १३.१५९.५७ ॥
గౌతముడు ఇలా అన్నాడు: తెల్లనిది, నా కుమారుడైన ఏనుగు — నాకు ప్రియమైనది, అరవై ఏళ్ల చిన్నది. అడవిలో నేను నివసించినప్పుడు నాకు రెండవ సహచరుడైనది; ఓ సురేంద్రా, ఆ ఏనుగునే నాకు ఇవ్వు.
13.159.58
शतक्रतुरुवाच ।
अयं सुतस्ते द्विजमुख्यनाग
आघ्रायते त्वामभिवीक्षमाणः ।
पादौ च ते नासिकयोपजिघ्रते
श्रेयो ममाध्याहि नमश्च तेऽस्तु ॥ १३.१५९.५८ ॥
శతక్రతువు ఇలా అన్నాడు: ఇదిగో మీ కుమారుడు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠమైన ఏనుగు, మిమ్మల్ని చూస్తూ వాసన చూస్తోంది. తన తొండంతో మీ పాదాలను కూడా వాసన చూస్తోంది. నాకు శ్రేయస్సును ప్రసాదించండి; మీకు నమస్కారం.
13.159.59
शिवं सदैवेह सुरेन्द्र तुभ्यं ।
ध्यायामि पूजां च सदा प्रयुञ्जे।
ममापि त्वं शक्र शिवं ददस्व ।
त्वया दत्तं प्रतिगृह्णामि नागम् ॥ १३.१५९.५९ ॥
గౌతముడు ఇలా అన్నాడు: ఓ సురేంద్రా, నీకోసం ఇక్కడ ఎల్లప్పుడూ శుభాన్ని ధ్యానిస్తాను, సదా పూజ చేస్తాను. ఓ శక్రా, నాకు కూడా శుభాన్ని ప్రసాదించు. నీవిచ్చిన ఈ ఏనుగును నేను స్వీకరిస్తాను.
13.159.60
शतक्रतुरुवाच ।
येषां वेदा निहिता वै गुहायां
मनीषिणां सत्यवतां महात्मनाम् ।
तेषां त्वयैकेन महात्मनाऽस्मि
बुद्धस्तस्मात्प्रीतिमांस्तेऽहतद्य ॥ १३.१५९.६० ॥
శతక్రతువు ఇలా అన్నాడు: ఎవరి గుహలో వేదాలు నిహితమై ఉన్నాయో, ఆ మనీషులు, సత్యవంతులు, మహాత్ములలో నువ్వు ఒక్కడివే నాకు బోధ చేశావు; కాబట్టి నేను నీపై ప్రీతితో ఉన్నాను, ఈ రోజు నిన్ను అహతుడిగా చేస్తున్నాను.
13.159.61
हन्तैहि ब्राह्मणि क्षिप्रं सह पुत्रेण हस्तिना ।
त्वं हि प्राप्तुं शुभाँल्लोकानह्नाय च चिराय च ॥ १३.१५९.६१ ॥
గౌతముడు ఇలా అన్నాడు: ఓ బ్రాహ్మణీ, కుమారుడు మరియు ఏనుగుతో కలిసి వేగంగా వెళ్లి చంపు; నువ్వు దినానికి మరియు చిరకాలానికి శుభ లోకాలను పొందుతావు.
13.159.62
स गौतमं पुरुस्कृत्य सह पुत्रेण हस्तिना ।
दिवमाचक्रमे वज्री सद्भिः सह दुरासदम् ॥ १३.१५९.६२ ॥
అతడు గౌతముని ముందు ఉంచి, కుమారుడు మరియు ఏనుగుతో కలిసి, వజ్రధారి సజ్జనులతో కలిసి దుర్గమమైన స్వర్గానికి ఆరోహణ చేశాడు.
13.159.63
इदं यः शृणुयान्नित्यं यः पठेद्वा जितेन्द्रियः ।
स याति ब्रह्मणो लोकं ब्राह्मणो गौतमो यथा ॥ १३.१५९.६३ ॥
ఇది ఎవరు నిత్యం వింటారో, లేదా చదువుతారో, ఆ జితేంద్రియుడు బ్రహ్మ లోకానికి వెళ్తాడు, బ్రాహ్మణుడు గౌతముడు వెళ్ళినట్లు.