મહાભારત · અધ્યાય 13.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.181.1
क्षत्रधर्ममनुप्राप्तः स्मरन्नेव च वीर्यवान् ।
त्यक्त्वा हि कीटतां राजंश्चचार विपुलं तपः ॥ १३.१८१.१ ॥
ક્ષાત્રધર્મ પામેલો અને તેનું સ્મરણ રાખતો એ વીર, હે રાજન, કીટભાવ છોડીને મહાન તપ કરવા લાગ્યો.
13.181.2
तस्य धर्मार्थविदुषो दृष्ट्वा तद्विपुलं तपः ।
आजगाम द्विजश्रेष्ठः कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ १३.१८१.२ ॥
ધર્મ અને અર્થ જાણનારા તેના એ મહાન તપને જોઈને, ત્યારે દ્વિજશ્રેષ્ઠ કૃષ્ણદ્વૈપાયન આવ્યા.
13.181.3
क्षात्रादेव व्रतात्कीट भूतानां परिपालय ।
क्षात्रं देवव्रतं ध्यासंस्ततो विप्रत्वमेष्यसि ॥ १३.१८१.३ ॥
હે કીટ, ક્ષાત્રવ્રત વડે જ પ્રાણીઓનું રક્ષણ કર. ક્ષાત્રધર્મને દેવવ્રત માનીને તેનું ધ્યાન કરીશ તો પછી બ્રાહ્મણત્વ પામીશ.
13.181.4
पाहि सर्वाः प्रजाः सम्यक् शुभाशुभविदात्मवान् ।
शुभैः संविभजन्कामैरशुभानां च भावनैः ॥ १३.१८१.४ ॥
શુભાશુભ જાણનારો, આત્મસંયમી થઈને સર્વ પ્રજાનું સારી રીતે રક્ષણ કર; શુભોને ઇચ્છિત ફળ આપીને અને અશુભોને દંડ કરીને.
13.181.5
आत्मवान्भव सुप्रीतः स्वधर्माचरणे रतः ।
क्षात्रीं तनुं समुत्सृज्य ततो विप्रत्वमेष्यसि ॥ १३.१८१.५ ॥
આત્મસંયમી થઈને, અતિ પ્રસન્ન રહે અને સ્વધર્મ આચરણમાં રત રહે; ક્ષાત્ર દેહને પૂર્ણપણે ત્યાગ્યા પછી તું બ્રાહ્મણત્વ પામીશ.
13.181.6
सोऽप्यरण्यादभिप्रेत्य पुनरेव युधिष्ठिर ।
महर्षेर्वचनं श्रुत्वा प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ १३.१८१.६ ॥
તે પણ, હે યુધિષ્ઠિર, વનમાંથી ફરી જઈને મહર્ષિનાં વચન સાંભળીને, ધર્મથી પ્રજાનું પાલન કરતો.
13.181.7
अचिरेणैव कालेन कीटः पार्थिवसत्तम ।
प्रजापालनधर्मेणि प्रेत्य विप्रत्वमागतः ॥ १३.१८१.७ ॥
હે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, થોડા જ સમયમાં તે કીડો પ્રજાપાલનના ધર્મથી મૃત્યુ પછી બ્રાહ્મણપણું પામ્યો.
13.181.8
ततस्तं ब्राह्मणं द्रष्टुं पुनरेव महायशाः ।
आजगाम महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ १३.१८१.८ ॥
ત્યારે તે બ્રાહ્મણને ફરી જોવા મહાયશસ્વી, મહાપ્રાજ્ઞ કૃષ્ણદ્વૈપાયન આવ્યા.
13.181.9
भोभो ब्रह्मर्षभ श्रीमन्मा व्यथिष्ठाः कथञ्चन ।
शुभकृच्छुभयोनीषु पापकृत्पापयोनिषु ॥ १३.१८१.९ ॥
હે બ્રહ્મર્ષિઓમાં શ્રેષ્ઠ, શ્રીમાન, કોઈ પણ રીતે વ્યથિત ન થા. શુભ કરનારા શુભ યોનિમાં અને પાપ કરનારા પાપ યોનિમાં જન્મે છે.
13.181.10
उपपद्यति धर्मज्ञ यथाधर्मं यथाव्रतम् ।
तस्मान्मृत्युभयात्कीट मा व्यथिष्ठाः कथञ्चन।
धर्मलाभात्परं न स्यात्तस्माद्धर्मं चरोत्तमम् ॥ १३.१८१.१० ॥
હે ધર્મજ્ઞ, ધર્મ અને વ્રત પ્રમાણે આ થાય છે. તેથી હે કીડા, મૃત્યુના ભયથી કોઈ પણ રીતે વ્યથિત ન થા. ધર્મલાભથી ચડિયાતું કંઈ નથી; તેથી ઉત્તમ ધર્મનું આચરણ કર.
13.181.11
सुखात्सुखतरं प्राप्तो भगवंस्त्वत्कृते ह्यहम् ।
धर्ममूलं शुभं प्राप्य पाप्मा नष्ट इहाद्य मे ॥ १३.१८१.११ ॥
હે ભગવાન, આપને કારણે હું સુખથી પણ વધુ સુખ પામ્યો છું. ધર્મના મૂળ શુભને પામીને આજે અહીં મારું પાપ નષ્ટ થયું.
13.181.12
भगवद्वचनात्कीटो ब्राह्मण्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
अकरोत्पृथिवीं राजन्यज्ञयूपशताङ्किताम्।
ततः सालोक्यमगमद्ब्रह्मणो ब्रह्मवित्तमः ॥ १३.१८१.१२ ॥
ભગવાનના વચનથી તે કીડો દુર્લભ બ્રાહ્મણપણું પામીને, હે રાજન, સેંકડો યજ્ઞયૂપોથી અંકિત પૃથ્વી બનાવી. પછી બ્રહ્મજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ તે બ્રહ્માના સાલોક્ય ને પામ્યો.
13.181.13
अथ पापहरं कीटः पार्त ब्रह्म सनातनम् ।
स्वकर्मफलनिर्वृत्तं व्यासस्य वचनात्तदा ॥ १३.१८१.१३ ॥
ત્યારે પાપ હરનાર, સનાતન બ્રહ્મને પામેલો તે કીટ, પોતાના કર્મફળથી પ્રાપ્ત થયેલી સ્થિતિ વ્યાસના વચનથી પામ્યો.
13.181.14
कुरुक्षेत्रे युद्धहताः पुण्ये क्षत्रियपुङ्गवाः ।
सम्प्राप्तास्ते गतिं पुण्यां तन्मा त्वं शोच पुत्रक ॥ १३.१८१.१४ ॥
પવિત્ર કુરુક્ષેત્રમાં યુદ્ધમાં હણાયેલા શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયો પુણ્ય ગતિ પામ્યા છે; તેથી, હે પુત્ર, તું શોક ન કર.