महाभारत · अध्याय 13.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.181.1
क्षत्रधर्ममनुप्राप्तः स्मरन्नेव च वीर्यवान् ।
त्यक्त्वा हि कीटतां राजंश्चचार विपुलं तपः ॥ १३.१८१.१ ॥
क्षात्रधर्म प्राप्त झालेला आणि त्याचे स्मरण ठेवणारा तो वीर, हे राजा, कीटकावस्था सोडून महान तपश्चर्या करू लागला.
13.181.2
तस्य धर्मार्थविदुषो दृष्ट्वा तद्विपुलं तपः ।
आजगाम द्विजश्रेष्ठः कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ १३.१८१.२ ॥
धर्म आणि अर्थ जाणणाऱ्या त्याची ती महान तपश्चर्या पाहून, तेव्हा द्विजश्रेष्ठ कृष्णद्वैपायन आले.
13.181.3
क्षात्रादेव व्रतात्कीट भूतानां परिपालय ।
क्षात्रं देवव्रतं ध्यासंस्ततो विप्रत्वमेष्यसि ॥ १३.१८१.३ ॥
हे कीटका, क्षात्रव्रतानेच प्राण्यांचे रक्षण कर. क्षात्रधर्माला देवव्रत मानून त्याचे ध्यान केलेस तर नंतर ब्राह्मणत्व प्राप्त करशील.
13.181.4
पाहि सर्वाः प्रजाः सम्यक् शुभाशुभविदात्मवान् ।
शुभैः संविभजन्कामैरशुभानां च भावनैः ॥ १३.१८१.४ ॥
शुभ-अशुभ जाणणारा, आत्मसंयमी होऊन सर्व प्रजेचे नीट रक्षण कर; शुभांना इच्छित फळे वाटून आणि अशुभांना शिक्षा देऊन.
13.181.5
आत्मवान्भव सुप्रीतः स्वधर्माचरणे रतः ।
क्षात्रीं तनुं समुत्सृज्य ततो विप्रत्वमेष्यसि ॥ १३.१८१.५ ॥
आत्मसंयमी होऊन, प्रसन्न राहा आणि स्वधर्माचरणात रत राहा; क्षात्र देह पूर्ण सोडल्यानंतर तू ब्राह्मणत्व प्राप्त करशील.
13.181.6
सोऽप्यरण्यादभिप्रेत्य पुनरेव युधिष्ठिर ।
महर्षेर्वचनं श्रुत्वा प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ १३.१८१.६ ॥
तोही, हे युधिष्ठिरा, अरण्यातून पुन्हा जाऊन महर्षींचे वचन ऐकून, धर्माने प्रजांचे पालन करत.
13.181.7
अचिरेणैव कालेन कीटः पार्थिवसत्तम ।
प्रजापालनधर्मेणि प्रेत्य विप्रत्वमागतः ॥ १३.१८१.७ ॥
हे राजश्रेष्ठा, थोड्याच काळात तो कीटक प्रजापालनधर्माने मरणानंतर ब्राह्मणत्व पावला.
13.181.8
ततस्तं ब्राह्मणं द्रष्टुं पुनरेव महायशाः ।
आजगाम महाप्राज्ञः कृष्णद्वैपायनस्तदा ॥ १३.१८१.८ ॥
तेव्हा त्या ब्राह्मणाला पुन्हा पाहण्यासाठी महायशस्वी, महाप्राज्ञ कृष्णद्वैपायन आले.
13.181.9
भोभो ब्रह्मर्षभ श्रीमन्मा व्यथिष्ठाः कथञ्चन ।
शुभकृच्छुभयोनीषु पापकृत्पापयोनिषु ॥ १३.१८१.९ ॥
हे ब्रह्मर्षिश्रेष्ठा, श्रीमंता, कोणत्याही प्रकारे व्यथित होऊ नकोस. शुभ करणारे शुभ योनीत, पाप करणारे पाप योनीत जन्म घेतात.
13.181.10
उपपद्यति धर्मज्ञ यथाधर्मं यथाव्रतम् ।
तस्मान्मृत्युभयात्कीट मा व्यथिष्ठाः कथञ्चन।
धर्मलाभात्परं न स्यात्तस्माद्धर्मं चरोत्तमम् ॥ १३.१८१.१० ॥
हे धर्मज्ञा, धर्म आणि व्रतानुसार हे घडते. म्हणून हे कीटका, मृत्यूच्या भयाने कोणत्याही प्रकारे व्यथित होऊ नकोस. धर्मलाभापेक्षा श्रेष्ठ काही नाही; म्हणून उत्तम धर्माचे आचरण कर.
13.181.11
सुखात्सुखतरं प्राप्तो भगवंस्त्वत्कृते ह्यहम् ।
धर्ममूलं शुभं प्राप्य पाप्मा नष्ट इहाद्य मे ॥ १३.१८१.११ ॥
हे भगवन्, आपल्यामुळे मी सुखापेक्षाही अधिक सुख प्राप्त केले आहे. धर्माचे मूळ असलेले शुभ मिळवून आज येथे माझे पाप नष्ट झाले.
13.181.12
भगवद्वचनात्कीटो ब्राह्मण्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
अकरोत्पृथिवीं राजन्यज्ञयूपशताङ्किताम्।
ततः सालोक्यमगमद्ब्रह्मणो ब्रह्मवित्तमः ॥ १३.१८१.१२ ॥
भगवंतांच्या वचनाने तो कीटक दुर्लभ ब्राह्मणत्व मिळवून, हे राजा, शेकडो यज्ञयूपांनी चिन्हांकित पृथ्वी घडवू लागला. नंतर ब्रह्मज्ञांमध्ये श्रेष्ठ तो ब्रह्मदेवाचे सालोक्य पावला.
13.181.13
अथ पापहरं कीटः पार्त ब्रह्म सनातनम् ।
स्वकर्मफलनिर्वृत्तं व्यासस्य वचनात्तदा ॥ १३.१८१.१३ ॥
तेव्हा पापहारी, सनातन ब्रह्म प्राप्त झालेला तो कीटक, आपल्या कर्मफलाने प्राप्त झालेली स्थिती व्यासांच्या वचनाने पावला.
13.181.14
कुरुक्षेत्रे युद्धहताः पुण्ये क्षत्रियपुङ्गवाः ।
सम्प्राप्तास्ते गतिं पुण्यां तन्मा त्वं शोच पुत्रक ॥ १३.१८१.१४ ॥
पवित्र कुरुक्षेत्रात युद्धात मारले गेलेले श्रेष्ठ क्षत्रिय पुण्यगती पावले आहेत; म्हणून हे पुत्रा, तू शोक करू नकोस.