महाभारत · अध्याय 13.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.20.1
युधिष्ठिर महाबाहो शृणु राजन्यथातथम् ।
गरुडं पक्षिणां श्रेष्ठं वैनतेयं महाबलम् ॥ १३.२०.१ ॥
हे महाबाहो युधिष्ठिरा, राजा, यथार्थपणे ऐक. पक्ष्यांमध्ये श्रेष्ठ, महाबलवान वैनतेय गरुडाविषयी.
13.20.2
तथा च गरुडो राजन्सुपर्णश्च यथाऽभवत् ।
यथा च भुजगान्हन्ति तथा मे ब्रुवतः शृणु ॥ १३.२०.२ ॥
राजा, गरुड आणि सुपर्ण जसे झाले आणि जसे तो सर्पांना मारतो, ते मी सांगतो ते ऐक.
13.20.3
पुराऽहं तात रामेणि जामदग्न्येन धीमता ।
कैलासशिखरे रम्ये मृगान्निघ्नन्सहस्रशः ॥ १३.२०.३ ॥
पूर्वी, हे तात, बुद्धिमान जामदग्न्य रामासोबत मी रमणीय कैलास शिखरावर हजारो हरणांना मारत होतो.
13.20.4
तमहं तात दृष्टैव शस्त्रण्युत्सृज्य सर्वशः ।
अभिवाद्य पूर्वं रामाय विनयेनोपतस्थिवान् ॥ १३.२०.४ ॥
हे तात, त्यांना पाहताच मी सर्व शस्त्रे टाकून, प्रथम रामाला विनयाने वंदन करून त्यांच्याजवळ उभा राहिलो.
13.20.5
तमहं कथान्ते वरदं सुपर्णस्य बलौजसी ।
अपृच्छं स च मां प्रीतः प्रत्युवाच युधिष्ठिर ॥ १३.२०.५ ॥
बोलणे संपल्यावर, सुपर्णाच्या बलाने व ओजाने युक्त त्या वरदात्याला मी विचारले; तो प्रसन्न होऊन मला उत्तरला, युधिष्ठिरा.
13.20.6
कद्रूश्च विनता चास्तां प्रजापतिसुते उभे ।
ते तु धर्मेणोपयेमे मारीचः कश्यपः प्रभुः ॥ १३.२०.६ ॥
कद्रू आणि विनता या प्रजापतीच्या दोन कन्या होत्या. मरीचीचा पुत्र प्रभू कश्यप यांनी धर्मानुसार त्या दोघींशी विवाह केला.
13.20.7
प्रादात्ताभ्यां वरं प्रीतो भार्याभ्यां सुमहातपाः ॥ १३.२०.७ ॥
महातपस्वी प्रसन्न होऊन त्या दोन्ही भार्यांना वर दिला.
13.20.8
तत्र कद्रूर्वरं वव्रे पुत्राणां दशतः शतम् ।
तुल्यतेजःप्रभावानां सर्वेषां तुल्यजन्मनाम् ॥ १३.२०.८ ॥
तेथे कद्रूने वर मागितला — समान तेज व प्रभाव असलेले, सर्व समान जन्मलेले असे हजार पुत्र.
13.20.9
विनता तु वव्रे द्वौ पुत्रौ वीरौ भरतसत्तम ।
कद्रूपुत्रसहस्रेण तुल्यवेगपराक्रमौ ॥ १३.२०.९ ॥
पण हे भरतश्रेष्ठा, विनतेने कद्रूच्या हजार पुत्रांइतके वेग व पराक्रम असलेले दोन वीर पुत्र मागितले.
13.20.10
स तु ताभ्यां वरं प्रादात्तथेत्युक्त्वा महातपाः ।
जनयामास तान्पुत्रां स्ताभ्यामासीद्यथा पुरा ॥ १३.२०.१० ॥
महातपस्वी "तसेच होवो" असे म्हणून त्या दोघींना वर दिला; आणि पूर्वीप्रमाणेच त्यांनी ते पुत्र जन्माला घातले.
13.20.11
कद्रूः प्रजज्ञे ह्यण्डानां तथैव दशतःशतम् ।
अण्डे द्वे विनता चैव दर्शनीयतरे शुभे ॥ १३.२०.११ ॥
कद्रूने खरोखरच अंडी दिली — तशीच हजार. विनतेने दोन अंडी दिली, जी पाहण्यास अधिक सुंदर व शुभ होती.
13.20.12
तानि त्वण्डानि तु तयोः कद्रूविनतयोर्द्वयोः ।
सोपस्वेदेषु पात्रेषु निदधुः परिचारिणः ॥ १३.२०.१२ ॥
मग कद्रू व विनता यांच्या त्या अंड्यांना परिचारिकांनी उष्ण पात्रांमध्ये ठेवले.
13.20.13
निस्सरन्ति तदाऽण्डेभ्यः कद्रूपुत्रा भुजङ्गमाः ।
पञ्चवर्षशते काले दृष्ट्वाऽमोघबलौजसः ॥ १३.२०.१३ ॥
तेव्हा अंड्यांतून कद्रूचे पुत्र सर्प बाहेर पडू लागले; पाचशे वर्षांच्या काळानंतर, अमोघ बल आणि ओजस्वी रूपात.
13.20.14
विनता तेषु जातेषु पन्नगेषु महात्मसु ।
विपुत्रा पुत्रसंतापाद्दण्डमेकं बिभेद ह ॥ १३.२०.१४ ॥
ते महात्मे सर्प जन्मल्यानंतर, पुत्रहीन विनतेने पुत्रशोकाने एक अंडे फोडले.
13.20.15
किमनेन करिष्येऽहमिति वाक्यमभाषत ।
नहि पञ्चशते काले पुरा पुत्रौ ददर्श सा ॥ १३.२०.१५ ॥
'यामुळे मी काय करू?' असे वाक्य ती बोलली; पाचशे वर्षांच्या काळापर्यंत तिने पूर्वी पुत्रांना पाहिले नव्हते.
13.20.16
सापश्यदण्डान्निष्क्रान्तं विनापत्रं मनस्विनम् ।
पूर्वकायोपसम्पन्नं वियुक्तमितरेण ह ॥ १३.२०.१६ ॥
तिने अंड्यातून बाहेर आलेल्या, पंखहीन, मनस्वी अशा त्याला पाहिले; वरचे शरीर पूर्ण आणि इतर भाग अपूर्ण होता.
13.20.17
दृष्ट्वा तु तं तथारूपमसमग्रशरीरिणम् ।
पुत्रदुःखान्विताऽशोचत्स च पक्षी तथा गतः ॥ १३.२०.१७ ॥
त्याला असे अपूर्ण शरीराचे पाहून पुत्रदुःखाने पीडित होऊन ती शोक करू लागली; तो पक्षीही तसाच गेला.
13.20.18
अब्रवीच्च मुदा युक्तः पर्यश्रुनयनस्तदा ।
मातरं च पलाशी ह हतोऽहमिति चासकृत् ॥ १३.२०.१८ ॥
तेव्हा तो आनंदाने युक्त होऊन अश्रूभरल्या डोळ्यांनी आईशी बोलला; 'हे पलाशी! मी मारला गेलो आहे' असे त्याने वारंवार म्हटले.
13.20.19
न त्वया काङ्क्षितः कालो यावानेवात्यगात्पुरा ।
आवां भवाय पुत्रौ ते श्वसनाद्बलवत्तरौ ॥ १३.२०.१९ ॥
तू इच्छिलेला काळ पूर्वीच निघून गेला. आम्ही दोघे तुझे पुत्र आहोत, वार्‍यापेक्षाही बलवान.
13.20.20
ईर्ष्याक्रोधाभिभूतत्वाद्योहमेवं कृतस्त्वया ।
तस्मात्त्वमपि मे मातर्दासीभावं गमिष्यसि ॥ १३.२०.२० ॥
ईर्ष्या आणि क्रोधाने पराभूत होऊन तू मला असे केलेस, म्हणून हे माते, तूही दासीभावाला जाशील.
13.20.21
पञ्चवर्षशतानि त्वं स्पर्धसे वै यया सह ।
दासी तस्या भवित्रीति साश्रुपातमुवाच ह ॥ १३.२०.२१ ॥
पाचशे वर्षे तू ज्याच्याशी स्पर्धा केलीस, तिचीच दासी होशील — असे अश्रू ढाळत तो म्हणाला.
13.20.22
एष चैव महाभागे बली बलवतांवरः ।
मोक्षयिष्यति ते मातर्दासीभावान्ममानुजः ॥ १३.२०.२२ ॥
हे महाभागे माते, बलवानांमध्ये श्रेष्ठ, बलशाली असा माझा हा धाकटा भाऊ तुला दासीभावातून मुक्त करील.