महाभारत · अध्याय 13.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.200.1
दानेन वर्ततेत्याह तपसा चैव भारत ।
तदेतन्मे मनोदुःशं व्यपोह त्वं पितामह।
किंस्वित्पृथिव्यां ह्येतन्मे भवाञ्शंसितुमर्हति ॥ १३.२००.१ ॥
युधिष्ठिर म्हणाला: हे भारता, दानाने आणि तपाने ते साधते असे म्हटले जाते. हे पितामह, माझ्या मनातील हा संशय दूर करा. पृथ्वीवर हे काय आहे? हे आपणच मला सांगण्यास योग्य आहात.
13.200.2
शृणु यैर्धर्मनिरतैस्तपसा भावितात्मभिः ।
लोका ह्यसंशयं प्राप्ता दानपुण्यरतैर्नृपैः ॥ १३.२००.२ ॥
भीष्म म्हणाले: ऐका. धर्मनिष्ठ, तपाने अंतःकरण शुद्ध केलेले आणि दान व पुण्यात रमलेले राजे निःसंशय उत्तम लोकांना पोहोचले.
13.200.3
सत्कृतश्च तथाऽऽत्रेयः शिष्येभ्यो ब्रह्म निर्गुणम् ।
उपदिश्य तदा राजन्गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १३.२००.३ ॥
भीष्म म्हणाले: सत्कारलेल्या आत्रेयांनी शिष्यांना निर्गुण ब्रह्माचा उपदेश करून, हे राजा, तेव्हा उत्तम लोकांना प्रयाण केले.
13.200.4
शिबिरोशीनरः प्राणान्प्रियस्य तनयस्य च ।
ब्राह्मणार्थमुपाकृत्य नाकपृष्ठमितो गतः ॥ १३.२००.४ ॥
भीष्म म्हणाले: उशीनराचा पुत्र शिबी, ब्राह्मणासाठी आपले प्राण आणि प्रिय पुत्र अर्पण करून, येथून स्वर्गाच्या पृष्ठभागी गेला.
13.200.5
प्रतर्दनः काशिपतिः प्रदाय तनयं स्वकम् ।
ब्राह्मणायातुलां कीर्तिमिह चामुत्र चाश्नुते ॥ १३.२००.५ ॥
भीष्म म्हणाले: काशीचा अधिपती प्रतर्दन आपला स्वतःचा पुत्र ब्राह्मणाला देऊन, येथे आणि तेथे अतुलनीय कीर्ती मिळवितो.
13.200.6
रन्तिदेवश्च सांकृत्यो वसिष्ठाय महात्मने ।
अर्घ्यं प्रदाय विधिवल्लेभे लोकाननुत्तमान् ॥ १३.२००.६ ॥
भीष्म म्हणाले: सांकृतीचा पुत्र रन्तिदेव महात्मा वसिष्ठांना विधिपूर्वक अर्घ्य देऊन उत्तम लोक प्राप्त झाला.
13.200.7
दिव्यं शतशलाकं च यज्ञार्थं काञ्चनं शुभम् ।
छत्रं देवावृधो दत्त्वा ब्राह्मणायास्थितो दिवम् ॥ १३.२००.७ ॥
यज्ञासाठी असलेले शंभर शलाकांचे दिव्य आणि शुभ सोन्याचे छत्र देवावृधाने ब्राह्मणाला दान करून स्वर्गाला गमन केले.
13.200.8
भगवानम्बरीषश्च ब्राह्मणायामितौजसे ।
प्रदाय सकलं राष्ट्रं सुरोलकमवाप्तवान् ॥ १३.२००.८ ॥
भगवान अंबरीषाने अमित तेजस्वी ब्राह्मणाला संपूर्ण राष्ट्र दान करून देवलोक प्राप्त केला.
13.200.9
सावित्रः कुण्डलं दिव्यं यानं च जनमेजयः ।
ब्राह्मणाय च गा दत्त्वा गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १३.२००.९ ॥
सावित्राने दिव्य कुंडल आणि जनमेजयाने दिव्य यान व ब्राह्मणांना गायी दान करून उत्तम लोक प्राप्त केले.
13.200.10
वृषादर्भिश्च राजर्षी रत्नानि विविधानि च ।
रम्यांश्चावसथान्दत्त्वा द्विजेभ्यो दिवमागतः ॥ १३.२००.१० ॥
राजर्षी वृषादर्भीने विविध रत्ने आणि रम्य निवास द्विजांना दान करून स्वर्गाला प्रयाण केले.
13.200.11
निमी राष्ट्रं च वैदर्भिः कन्यां दत्त्वा महात्मने ।
अगस्त्याय गतः स्वर्गं सपुत्रपशुबान्धवः ॥ १३.२००.११ ॥
निमीने राष्ट्र आणि वैदर्भीने कन्या महात्मा अगस्त्याला दान करून पुत्र, पशू व बांधवांसह स्वर्गाला गमन केले.
13.200.12
जामदग्न्यश्च विप्राय भूमिं दत्त्वा महायशाः ।
रामोऽक्षयांस्तथा लोकाञ्जगाम मनसोऽधिकान् ॥ १३.२००.१२ ॥
महायशस्वी जामदग्न्य रामाने ब्राह्मणाला भूमी दान करून मनालाही पलीकडील अक्षय लोक प्राप्त केले.
13.200.13
अवर्षति च पर्जन्ये सर्वभूतानि देवराट् ।
वसिष्ठो जीवयामास येन यातोऽक्षयां गतिम् ॥ १३.२००.१३ ॥
पाऊस पडला नाही आणि मेघ वर्षला नाही, तेव्हा सर्व प्राणी संकटात पडले; तेव्हा वसिष्ठांनी त्यांना जिवंत ठेवले, ज्यामुळे ते अक्षय गतीस गेले.
13.200.14
रामो दाशरथिश्चैव हुत्वा यज्ञेषु वै वसु ।
सगतो ह्यक्षयाँल्लोकान्यस्य लोके महद्यशः ॥ १३.२००.१४ ॥
दशरथपुत्र राम यज्ञांमध्ये संपत्तीची आहुती देऊन अक्षय लोक पावला; जगात त्याचे यश महान आहे.
13.200.15
कक्षसेनश्च राजर्षिर्वसिष्ठाय महात्मने ।
न्यासं यथावत्संन्यस्य जगामि सुमहायशः ॥ १३.२००.१५ ॥
राजर्षी कक्षसेनाने महात्मा वसिष्ठांकडे आपली ठेव यथावत सोपवून प्रयाण केले; तो अत्यंत यशस्वी होता.
13.200.16
करंधमस्य पौत्रस्तु मरुत्तोऽविक्षितः सुतः ।
कन्यामाङ्गिरसे दत्त्वा दिवामाशु जगाम सः ॥ १३.२००.१६ ॥
करंधमाचा नातू, अविक्षिताचा पुत्र मरुत्त याने आंगिरसाला कन्या देऊन लवकरच स्वर्गाकडे प्रयाण केले.
13.200.17
ब्रह्मदत्तश्च पाञ्चाल्यो राजा धर्मभृतांवरः ।
निधिं शङ्खमनुज्ञाप्य जगाम परमां गतिम् ॥ १३.२००.१७ ॥
पांचाल राजा ब्रह्मदत्त, धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठ, निधी व शंख यांची अनुज्ञा घेऊन परम गतीस गेला.
13.200.18
राजा मित्रसहश्चैव वसिष्ठाय महात्मने ।
मदयन्तीं प्रियां भार्यां दत्त्वा च त्रिदिवं गतः ॥ १३.२००.१८ ॥
राजा मित्रसह याने महात्मा वसिष्ठांना आपली प्रिय भार्या मदयंती दान करून त्रिदिवाकडे प्रयाण केले.
13.200.19
मनोः पुत्रश्च सुद्युम्नो लिखिताय महात्मने ।
दण्डमुद्धृत्य धर्मेण गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १३.२००.१९ ॥
मनूचा पुत्र सुद्युम्न महात्मा लिखिताकरिता दंड उचलून धर्माने अनुत्तम लोकांस गेला.
13.200.20
सहस्रचित्यो राजर्षिः प्राणानिष्टान्महायशाः ।
ब्राह्मणार्थे परित्यज्य गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १३.२००.२० ॥
महायशस्वी राजर्षी सहस्रचित्य ब्राह्मणासाठी आपले प्रिय प्राण त्यागून अनुत्तम लोकांस गेला.
13.200.21
सर्वकामैश्च सम्पूर्णं दत्त्वा वेश्म हिरण्मयम् ।
मौद्गल्याय गतः स्वर्गं शतद्युम्नो महीपतिः ॥ १३.२००.२१ ॥
सर्व कामनांनी परिपूर्ण सुवर्णमय गृह मौद्गल्यास दान करून राजा शतद्युम्न स्वर्गास गेला.
13.200.22
भक्ष्यभोज्यस्य च कृतान्राशयः पर्वतोपमान् ।
शाण्डिल्याय पुरा दत्त्वा सुमन्युर्दिवमास्थितः ॥ १३.२००.२२ ॥
पर्वतांसारखे भक्ष्यभोज्याचे ढीग पूर्वी शाण्डिल्यास देऊन सुमन्यू स्वर्गास गेला.
13.200.23
नाम्ना च द्युतिमान्नाम साल्वराजो महाद्युतिः ।
दत्त्वा राज्यमृचीकाय गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १३.२००.२३ ॥
द्युतिमान नावाचा महातेजस्वी साल्वराजा ऋचीकास राज्य देऊन अनुत्तम लोकांस गेला.
13.200.24
मदिराश्वश्च राजर्षिर्दत्त्वा कन्यां सुमध्यमाम् ।
हिरण्यहस्ताय गतो लोकान्देवैरधिष्ठितान् ॥ १३.२००.२४ ॥
राजर्षी मदिराश्वाने सुमध्यमा कन्या हिरण्यहस्तास देऊन देवांनी अधिष्ठित लोकांस प्राप्त केले.
13.200.25
लोमपादश्च राजर्षिः शान्तां दत्त्वा सुतां प्रभुः ।
ऋश्यशृङ्गाय विपुलैः सर्वैः कामैरयुज्यत ॥ १३.२००.२५ ॥
राजर्षी लोमपाद यानेही आपली कन्या शान्ता देऊन ऋश्यशृंगाला सर्व प्रकारच्या विपुल सुखांनी युक्त केले.
13.200.26
कौत्साय दत्त्वा कन्यां तु हंसीं नाम यशस्विनीम् ।
गतोऽक्षयानतो लोकान्राजर्षिश्च भगीरथः ॥ १३.२००.२६ ॥
राजर्षी भगीरथाने कौत्साला यशस्विनी हंसी नावाची कन्या देऊन अक्षय लोक प्राप्त केले.
13.200.27
दत्त्वा शतसहस्रं तु गवां राजा भगीरथः ।
स वत्सानां कोहलाय गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १३.२००.२७ ॥
राजा भगीरथाने एक लाख गायी देऊन, वासरांसह कोहलाला दान करून उत्तम लोक प्राप्त केले.
13.200.28
एते चान्ये च बहवो दानेन तपसा च ह ।
युधिष्ठिर गताः स्वर्गं निवर्तन्ते पुनःपुनः ॥ १३.२००.२८ ॥
हे युधिष्ठिरा, हे आणि इतर अनेक लोक दान आणि तपाने स्वर्गाला गेले; पण ते पुन्हा पुन्हा परत येतात.
13.200.29
तेषां प्रतिष्ठिता कीर्तिर्यावत्स्थास्यति मेदिनी ।
गृहस्थैर्दानतपसा यैर्लोका वै विनिर्जिताः ॥ १३.२००.२९ ॥
दान आणि तपाने ज्या गृहस्थांनी लोक जिंकले, त्यांची कीर्ती जोवर पृथ्वी टिकेल तोवर प्रस्थापित राहील.
13.200.30
शिष्टानां चरितं ह्येतत्कीर्तितं मे युधिष्ठिर ।
दानयज्ञप्रजासर्गैरेते हि दिवमास्थिताः ॥ १३.२००.३० ॥
हे युधिष्ठिरा, हे शिष्टांचे आचरण आहे असे मी तुला सांगितले. दान, यज्ञ आणि संततीनिर्मितीने हे स्वर्गाला प्राप्त झाले.
13.200.31
दत्त्वा तु सततं तेऽस्तु कौरवाणां धुरन्धर ।
दानयज्ञक्रियायुक्ता बुद्धिर्धर्मोपचायिनी ॥ १३.२००.३१ ॥
हे कौरवांमध्ये धुरंधरा, तुझी बुद्धी सतत दान आणि यज्ञक्रियेत गुंतलेली राहो आणि धर्म वाढवणारी होवो.
13.200.32
यत्र ते नृपशार्दूल सन्देहो वै भविष्यति ।
श्वः प्रभाते हि वक्ष्यामि सन्ध्या हि समुपस्थिता ॥ १३.२००.३२ ॥
हे नृपश्रेष्ठा, तुला ज्या विषयात संशय उत्पन्न होईल, ते मी उद्या सकाळी सांगेन; कारण आता संध्याकाळ झाली आहे.