マハーバーラタ · 章 13.202

13.202.1

अनुशास्य शुभैर्वाक्यैर्भीष्ममाह महामतिः ।
प्रीत्या पुनः स शुश्रूषुर्वचनं यद्युधिष्ठिरः ॥ १३.२०२.१ ॥

吉祥な言葉で教え諭した後、大智のバーガヴァ（ビーシュマ）は語った。再び愛情をもって、聞くことを望むユディシュティラは、その言葉を聞いた。

पितामहो मे विप्रर्षे भीष्मं कालवशं गतम् ।
किमपृच्छत्तदा राजा सर्वसामाजिकं हितम् ॥ १३.२०२.२ ॥

バラモンの中の聖仙よ、そのとき王は、時の力に従って去りつつあった私の祖父ビーシュマに、集会全員の利益について何を尋ねたのか。

उभयोर्लोकयोर्युक्तं पुरुषार्थमनुत्तमम् ।
तन्मे वद महाप्राज्ञ श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२०२.३ ॥

両方の世界にふさわしい至上の人生目的を私に語ってください、大智者よ。私はそれを聞きたくてたまりません。

भूय एव महाराज शृणु धर्मसमुच्चयम् ।
यदपृच्छत्तदा राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १३.२०२.४ ॥

大王よ、再び法の集成を聞きなさい。それはクンティーの子ユディシュティラが当時尋ねたものである。

शरतल्पगतं भीष्मं सर्वपार्थिवसन्निधौ ।
अजातशत्रुः प्रीतात्मा पुनरेवाभ्यभाषत ॥ १३.२०२.५ ॥

矢の床に横たわるビーシュマに対し、すべての王の前で、アジャータシャトル（ユディシュティラ）は喜びの心でまた語りかけた。

पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारदः ।
श्रूयतां मे हि वचनमर्थित्वात्प्रब्रवीम्यहम् ॥ १३.२०२.६ ॥

祖父よ、大智者、すべての聖典に通じた方よ、私の言葉をお聞きください。お願いするゆえに私は語るのです。

परावरज्ञो भूतानां दयावान्सर्वजन्तुषु ।
आगमैर्बहुभिः प्रीतो भवान्नः परमं कुले ॥ १३.२०२.७ ॥

あなたは生き物の過去と未来を知り、すべての生き物に慈悲深く、多くの聖典に喜び、我らの家系において最高の方です。

त्वादृशो दुर्लभो लोके साम्प्रतं ज्ञानसंयुतः ।
भवता गुरुणा चैव धन्याश्चैव वयं प्रभो ॥ १३.२०२.८ ॥

今の世で、あなたのような知恵を備えた人は稀です。主よ、あなたのような師を持つ我々も幸いです。

अयं स कालः सम्प्राप्तो दुर्लभैर्ज्ञातिबान्धवैः ।
शास्ता तु नास्ति नः कश्चित्त्वदृते पुरुषर्षभ ॥ १३.२०२.९ ॥

人中の牡牛よ、今その時が来ました。稀な親族たちの中で、あなた以外に我らを導く師はいません。

तस्माद्धर्मार्थसहितमायत्यां च हितोदयम् ।
आश्चर्यं परमं वाक्यं श्रोतुमिच्छामि भारत ॥ १३.२०२.१० ॥

それゆえ、バーラタよ、法と利を備え、未来に善をもたらす、驚くべき至高の言葉を聞きたいと思います。

अयं नारायणः श्रीमन्सर्वपार्थिवसन्निधौ ।
भवन्तं बहुमानाच्च प्रणयाच्चैव सेवते ॥ १३.२०२.११ ॥

この栄光あるナーラーヤナは、すべての王の前で、大いなる敬意と愛情をもってあなたに仕えています。

अस्यैव तु समक्षं नः पार्तिवानां तथैव च ।
इतिवृत्तं पुराणं च श्रोतॄणां परमं हितम् ॥ १३.२०२.१२ ॥

彼の御前、我らと王たちの前で、歴史と古伝承は聴く者にとって至高の利益です。

यदि तेऽहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ।
मत्प्रियार्थं हि कौरव्य स्नेहाद्भाषितुमर्हसि ॥ १३.२०२.१३ ॥

罪なき者よ、もしあなたが私の恩寵に値するなら、兄弟たちと共に、クル族の末裔よ、私の喜びのために、愛情から語るべきである。

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्नेहादागतविक्लवः ।
प्रविबन्निव तं दृष्ट्वा भीष्मो वचनमब्रवीत् ॥ १३.२०२.१४ ॥

彼の言葉を聞き、愛情から感極まり、彼を見つめて、まるで縛られたかのように、ビーシュマはこの言葉を述べた。

शृणु राजन्पुरावृत्तिमितिहासं पुरातनम् ।
एतावदुक्त्वा गाङ्गेयः प्रणम्य शिरसा हरिम्।
धर्मराजं समीक्ष्येदं पुनर्वक्तुं समारभत् ॥ १३.२०२.१५ ॥

「王よ、古き物語、昔の伝承を聞け。」そこまで語ると、ガンガーの子は頭を垂れてハリに礼拝し、法王を見つめて、再び語り始めた。