മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.202
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.202.1
अनुशास्य शुभैर्वाक्यैर्भीष्ममाह महामतिः ।
प्रीत्या पुनः स शुश्रूषुर्वचनं यद्युधिष्ठिरः ॥ १३.२०२.१ ॥
ശുഭവാക്യങ്ങളാൽ ഉപദേശിച്ച് മഹാമതിയായ ഭീഷ്മർ പറഞ്ഞു. വീണ്ടും സ്നേഹത്തോടെ കേൾക്കാനാഗ്രഹിച്ച യുധിഷ്ഠിരന്റെ വചനം (അദ്ദേഹം കേട്ടു).
13.202.2
पितामहो मे विप्रर्षे भीष्मं कालवशं गतम् ।
किमपृच्छत्तदा राजा सर्वसामाजिकं हितम् ॥ १३.२०२.२ ॥
ഹേ വിപ്രർഷേ, കാലവശത്തിലായ എന്റെ പിതാമഹൻ ഭീഷ്മരോട് അപ്പോൾ രാജാവ് സദസ്സിലുള്ള എല്ലാവരുടെയും ഹിതത്തെക്കുറിച്ച് എന്തു ചോദിച്ചു?
13.202.3
उभयोर्लोकयोर्युक्तं पुरुषार्थमनुत्तमम् ।
तन्मे वद महाप्राज्ञ श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२०२.३ ॥
ഇരു ലോകങ്ങൾക്കും യോജിച്ച പരമമായ പുരുഷാർത്ഥം എനിക്കു പറഞ്ഞുതരൂ, ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞ. കേൾക്കാൻ എനിക്ക് കൗതുകമുണ്ട്.
13.202.4
भूय एव महाराज शृणु धर्मसमुच्चयम् ।
यदपृच्छत्तदा राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १३.२०२.४ ॥
ഹേ മഹാരാജാവേ, വീണ്ടും ധർമ്മസമുച്ചയം കേൾക്കൂ; കുന്തീപുത്രനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ അന്ന് ചോദിച്ചത്.
13.202.5
शरतल्पगतं भीष्मं सर्वपार्थिवसन्निधौ ।
अजातशत्रुः प्रीतात्मा पुनरेवाभ्यभाषत ॥ १३.२०२.५ ॥
അമ്പുമെത്തയിൽ കിടക്കുന്ന ഭീഷ്മരോട്, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും സന്നിധിയിൽ, അജാതശത്രു (യുധിഷ്ഠിരൻ) സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ വീണ്ടും സംസാരിച്ചു.
13.202.6
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारदः ।
श्रूयतां मे हि वचनमर्थित्वात्प्रब्रवीम्यहम् ॥ १३.२०२.६ ॥
ഹേ പിതാമഹ, മഹാപ്രാജ്ഞ, സർവശാസ്ത്രവിശാരദ, എന്റെ വചനം കേൾക്കൂ; അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ സംസാരിക്കുന്നു.
13.202.7
परावरज्ञो भूतानां दयावान्सर्वजन्तुषु ।
आगमैर्बहुभिः प्रीतो भवान्नः परमं कुले ॥ १३.२०२.७ ॥
നിങ്ങൾ ജീവികളുടെ ഭൂത-ഭാവികളെ അറിയുന്നവനാണ്; എല്ലാ ജീവികളോടും ദയയുള്ളവനാണ്; അനേക ആഗമങ്ങളാൽ സംതൃപ്തനാണ്; ഞങ്ങളുടെ കുലത്തിൽ നിങ്ങൾ പരമോന്നതനാണ്.
13.202.8
त्वादृशो दुर्लभो लोके साम्प्रतं ज्ञानसंयुतः ।
भवता गुरुणा चैव धन्याश्चैव वयं प्रभो ॥ १३.२०२.८ ॥
ഈ കാലത്ത് ലോകത്ത് നിങ്ങളെപ്പോലെ ജ്ഞാനസമ്പന്നൻ ദുർലഭനാണ്; പ്രഭോ, നിങ്ങളെപ്പോലൊരു ഗുരുവിനെ ലഭിച്ച ഞങ്ങളും ധന്യരാണ്.
13.202.9
अयं स कालः सम्प्राप्तो दुर्लभैर्ज्ञातिबान्धवैः ।
शास्ता तु नास्ति नः कश्चित्त्वदृते पुरुषर्षभ ॥ १३.२०२.९ ॥
അതാ ആ സമയം വന്നിരിക്കുന്നു; അപൂർവരായ ബന്ധുജനങ്ങളോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന ഈ വേളയിൽ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, നിങ്ങളല്ലാതെ ഞങ്ങൾക്ക് ഉപദേഷ്ടാവായി ആരുമില്ല.
13.202.10
तस्माद्धर्मार्थसहितमायत्यां च हितोदयम् ।
आश्चर्यं परमं वाक्यं श्रोतुमिच्छामि भारत ॥ १३.२०२.१० ॥
അതുകൊണ്ട്, ഭാരതാ, ധർമ്മാർത്ഥസഹിതവും ഭാവിയിൽ ഹിതമുണ്ടാക്കുന്നതും അത്ഭുതകരവുമായ പരമവാക്യം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.202.11
अयं नारायणः श्रीमन्सर्वपार्थिवसन्निधौ ।
भवन्तं बहुमानाच्च प्रणयाच्चैव सेवते ॥ १३.२०२.११ ॥
ഈ ശ്രീമാനായ നാരായണൻ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും സന്നിധിയിൽ വലിയ ബഹുമാനത്തോടും സ്നേഹത്തോടും കൂടി നിങ്ങളെ സേവിക്കുന്നു.
13.202.12
अस्यैव तु समक्षं नः पार्तिवानां तथैव च ।
इतिवृत्तं पुराणं च श्रोतॄणां परमं हितम् ॥ १३.२०२.१२ ॥
അവന്റെ സന്നിധിയിൽ, ഞങ്ങളുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും മുമ്പിൽ, ഇതിഹാസവും പുരാണവും കേൾക്കുന്നവർക്ക് പരമമായ ഹിതമാണ്.
13.202.13
यदि तेऽहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ।
मत्प्रियार्थं हि कौरव्य स्नेहाद्भाषितुमर्हसि ॥ १३.२०२.१३ ॥
ഹേ നിർമലാ, നീ എന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് അർഹനാണെങ്കിൽ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം, ഹേ കൗരവ്യാ, എന്റെ സന്തോഷത്തിനായി സ്നേഹത്തോടെ നീ സംസാരിക്കണം.
13.202.14
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्नेहादागतविक्लवः ।
प्रविबन्निव तं दृष्ट्वा भीष्मो वचनमब्रवीत् ॥ १३.२०२.१४ ॥
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, സ്നേഹത്താൽ വികാരവിവശനായി, അവനെ കണ്ട് ബന്ധിതനെപ്പോലെ ഭീഷ്മർ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
13.202.15
शृणु राजन्पुरावृत्तिमितिहासं पुरातनम् ।
एतावदुक्त्वा गाङ्गेयः प्रणम्य शिरसा हरिम्।
धर्मराजं समीक्ष्येदं पुनर्वक्तुं समारभत् ॥ १३.२०२.१५ ॥
രാജാവേ, പുരാതനമായ വൃത്താന്തവും പുരാതനമായ ഇതിഹാസവും കേൾക്കൂ എന്നു പറഞ്ഞ് ഗാംഗേയൻ ശിരസ്സു കൊണ്ട് ഹരിയെ നമസ്കരിച്ച്, ധർമരാജനെ നോക്കി ഇത് വീണ്ടും പറഞ്ഞു തുടങ്ങി.