महाभारत · अध्याय 13.202
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.202.1
अनुशास्य शुभैर्वाक्यैर्भीष्ममाह महामतिः ।
प्रीत्या पुनः स शुश्रूषुर्वचनं यद्युधिष्ठिरः ॥ १३.२०२.१ ॥
शुभ वाक्यांनी उपदेश करून महामती भीष्म म्हणाले. पुन्हा प्रेमाने ऐकण्याची इच्छा असलेल्या युधिष्ठिराचे वचन (त्यांनी ऐकले).
13.202.2
पितामहो मे विप्रर्षे भीष्मं कालवशं गतम् ।
किमपृच्छत्तदा राजा सर्वसामाजिकं हितम् ॥ १३.२०२.२ ॥
हे विप्रर्षे, कालवशास जात असलेल्या माझ्या पितामह भीष्मांना तेव्हा राजाने सभेतील सर्वांच्या हिताबद्दल काय विचारले?
13.202.3
उभयोर्लोकयोर्युक्तं पुरुषार्थमनुत्तमम् ।
तन्मे वद महाप्राज्ञ श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२०२.३ ॥
दोन्ही लोकांसाठी योग्य असा सर्वोत्तम पुरुषार्थ मला सांगा, हे महाप्राज्ञ. ऐकण्याची मला उत्सुकता आहे.
13.202.4
भूय एव महाराज शृणु धर्मसमुच्चयम् ।
यदपृच्छत्तदा राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ १३.२०२.४ ॥
हे महाराजा, पुन्हा धर्माचा संग्रह ऐका, जो कुंतीपुत्र राजा युधिष्ठिराने तेव्हा विचारला.
13.202.5
शरतल्पगतं भीष्मं सर्वपार्थिवसन्निधौ ।
अजातशत्रुः प्रीतात्मा पुनरेवाभ्यभाषत ॥ १३.२०२.५ ॥
बाणांच्या शय्येवर पडलेल्या भीष्मांना, सर्व राजांच्या उपस्थितीत, अजातशत्रू (युधिष्ठिर) प्रसन्न मनाने पुन्हा बोलले.
13.202.6
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारदः ।
श्रूयतां मे हि वचनमर्थित्वात्प्रब्रवीम्यहम् ॥ १३.२०२.६ ॥
हे पितामह, महाप्राज्ञ, सर्वशास्त्रविशारद, माझे वचन ऐका; विनंती करत असल्यामुळे मी बोलतो.
13.202.7
परावरज्ञो भूतानां दयावान्सर्वजन्तुषु ।
आगमैर्बहुभिः प्रीतो भवान्नः परमं कुले ॥ १३.२०२.७ ॥
आपण भूतांचे भूत-भविष्य जाणणारे, सर्व प्राण्यांवर दयाळू, अनेक आगमांनी संतुष्ट; आमच्या कुलात आपण परम (श्रेष्ठ) आहात.
13.202.8
त्वादृशो दुर्लभो लोके साम्प्रतं ज्ञानसंयुतः ।
भवता गुरुणा चैव धन्याश्चैव वयं प्रभो ॥ १३.२०२.८ ॥
सध्या जगात आपल्यासारखा ज्ञानसंपन्न माणूस दुर्लभ आहे; हे प्रभो, आपल्यासारखा गुरु लाभल्याने आम्हीही धन्य आहोत.
13.202.9
अयं स कालः सम्प्राप्तो दुर्लभैर्ज्ञातिबान्धवैः ।
शास्ता तु नास्ति नः कश्चित्त्वदृते पुरुषर्षभ ॥ १३.२०२.९ ॥
तो काळ आता आला आहे; दुर्लभ ज्ञातिबांधवांमध्ये, हे पुरुषश्रेष्ठा, आपल्याशिवाय आमचा कोणीही शास्ता नाही.
13.202.10
तस्माद्धर्मार्थसहितमायत्यां च हितोदयम् ।
आश्चर्यं परमं वाक्यं श्रोतुमिच्छामि भारत ॥ १३.२०२.१० ॥
म्हणून, हे भारता, धर्म-अर्थांसह, भविष्यात हित करणारे, आश्चर्यकारक परम वचन ऐकण्याची माझी इच्छा आहे.
13.202.11
अयं नारायणः श्रीमन्सर्वपार्थिवसन्निधौ ।
भवन्तं बहुमानाच्च प्रणयाच्चैव सेवते ॥ १३.२०२.११ ॥
हे श्रीमान नारायण सर्व राजांसमोर मोठ्या आदराने आणि प्रेमाने आपली सेवा करतात.
13.202.12
अस्यैव तु समक्षं नः पार्तिवानां तथैव च ।
इतिवृत्तं पुराणं च श्रोतॄणां परमं हितम् ॥ १३.२०२.१२ ॥
त्याच्या उपस्थितीत, आमच्या आणि राजांसमोर, इतिहास व पुराण श्रोत्यांसाठी परम हितकारक आहेत.
13.202.13
यदि तेऽहमनुग्राह्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ।
मत्प्रियार्थं हि कौरव्य स्नेहाद्भाषितुमर्हसि ॥ १३.२०२.१३ ॥
हे निष्पाप, जर तू माझ्या अनुग्रहास पात्र असशील तर बंधूंसह, हे कौरव्या, माझ्या प्रसन्नतेसाठी स्नेहाने तू बोलावेस.
13.202.14
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स्नेहादागतविक्लवः ।
प्रविबन्निव तं दृष्ट्वा भीष्मो वचनमब्रवीत् ॥ १३.२०२.१४ ॥
त्याचे ते वचन ऐकून, स्नेहाने विव्हळ होऊन, त्याला पाहून जणू बद्ध झाल्यासारखे भीष्म हे वचन बोलले.
13.202.15
शृणु राजन्पुरावृत्तिमितिहासं पुरातनम् ।
एतावदुक्त्वा गाङ्गेयः प्रणम्य शिरसा हरिम्।
धर्मराजं समीक्ष्येदं पुनर्वक्तुं समारभत् ॥ १३.२०२.१५ ॥
हे राजा, पुरातन वृत्तांत, प्राचीन इतिहास ऐक असे सांगून गांगेयाने मस्तकाने हरीला नमस्कार केला, आणि धर्मराजाकडे पाहून पुन्हा हे बोलण्यास आरंभ केला.