महाभारत · अध्याय 13.240
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.240.1
भगवन्सर्वभूतेश पुरमर्दन शङ्कर ।
श्रुतं पापकृतां दुःखं यमलोके वरप्रद ॥ १३.२४०.१ ॥
हे भगवन्, सर्व भूतांचे स्वामी, नगरांचा नाश करणारे, शंकरा, पापी लोकांना यमलोकात दुःख भोगावे लागते हे मी ऐकले आहे, हे वरदात्या.
13.240.2
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव नृणां सुकृतकर्मणाम् ।
कथं ते भुञ्जते भोगान्स्वर्गलोके महेश्वर ॥ १३.२४०.२ ॥
हे देवा, सत्कर्म करणारे मानव स्वर्गलोकात सुख कसे भोगतात हे मला ऐकायचे आहे, हे महेश्वरा.
13.240.3
कथिताः कीदृशा लोका नृणां सुकृतकारिणाम् ।
एतन्मे वद देवश श्रोतुं कौतूहलं हि मे ॥ १३.२४०.३ ॥
सत्कर्म करणाऱ्या माणसांचे लोक कसे सांगितले आहेत? हे देवेशा, ते मला सांगा, ऐकण्याचे मला कुतूहल आहे.
13.240.4
शृणु कल्याणि तत्सर्वं यत्त्वमिच्छसि शोभने ।
विविधाः पुण्यलोकास्ते कर्मकर्मण्यतां गताः ॥ १३.२४०.४ ॥
हे कल्याणी, ऐक, तुला जे हवे ते सर्व सांगतो, हे शोभने. पुण्याचे विविध लोक आहेत; ते कर्मयोग्यतेला प्राप्त झाले आहेत.
13.240.5
मेरुं हि कनकात्मानं परितः सर्वतोदिशम् ।
भद्राश्चः केतुमालश्च उत्तराः कुरवस्तथा ॥ १३.२४०.५ ॥
सुवर्णस्वरूप मेरूभोवती, सर्व दिशांमध्ये, भद्राश्व, केतुमाल आणि उत्तर कुरू आहेत.
13.240.6
जम्बूवनादयः स्वर्गा इत्येते कर्मवर्जिताः ।
तेषु भूत्वा स्वयंभूताः प्रदृश्यते यतस्ततः ॥ १३.२४०.६ ॥
जंबूवन आदी हे स्वर्ग कर्मरहित आहेत. त्यामध्ये स्वयंभू प्राणी इकडेतिकडे दिसतात.
13.240.7
योजनानां सहस्रं च एकैकं मानमात्रया ।
नित्यं पुष्पफलोपेतास्तत्र वृक्षाः समन्ततः ॥ १३.२४०.७ ॥
तेथे प्रत्येकी हजार योजने विस्तारात, सदैव फुले व फळांनी भरलेले वृक्ष सर्वत्र आहेत.
13.240.8
आसक्तवस्त्राभरणाः सर्वे कनकसन्निभाः ।
द्विरेफाश्चाण्डजास्तत्र प्रवालमणिसन्निभाः।
विचित्राश्च मनोज्ञाश्च कूजितैः शोभयन्ति तान् ॥ १३.२४०.८ ॥
वस्त्रे व अलंकार लोंबणारे, सर्व सोन्यासारखे चमकणारे; तेथे भ्रमर व पक्षी प्रवाळ व मण्यांसारखे रंगाचे, विचित्र व मनोहर, आपल्या कूजनाने त्यांना शोभवतात.
13.240.9
कुशेशयवनच्छन्ना नलिन्यश्च मनोरमाः ।
तत्र वान्त्यनिला नित्यं दिव्यगन्धसुखावहाः ॥ १३.२४०.९ ॥
कमळवनांनी आच्छादलेली मनोहर कमळसरोवरे; तेथे सदैव दिव्य सुगंध व सुख देणारे वारे वाहतात.
13.240.10
सर्वे चाम्लानमाल्याश्च विरजोम्बरसंवृताः ।
एवं बहुविधा देवि दिव्यभोगाः सुखावहाः ॥ १३.२४०.१० ॥
सर्वजण न कोमेजणारी माळा घालून, निर्मळ वस्त्रांनी वेढलेले असतात; हे देवी, अशा प्रकारे अनेकविध दिव्य भोग सुखदायक आहेत.
13.240.11
स्त्रियश्च पुरुषाश्चैव सर्वे सुकृतकारिणः ।
रमन्ते तत्र चान्योन्यं कामरागसमन्विताः ॥ १३.२४०.११ ॥
स्त्रिया व पुरुष, सत्कर्म करणारे सर्वजण, तेथे कामना व अनुरागाने युक्त होऊन परस्परांत रमतात.
13.240.12
मनोहरा महाभागाः सर्वे ललितकुण्डलाः ।
एवं तत्र स्थिता मर्त्याः प्रमदाः प्रियदर्शनाः ॥ १३.२४०.१२ ॥
मनोहर, महाभाग्यवान, सर्वजण सुंदर कुंडले घातलेले; अशा प्रकारे तेथे राहणाऱ्या मर्त्य स्त्रिया पाहण्यास प्रिय आहेत.
13.240.13
नानाभावसमायुक्ता यौवनस्थाः सदैव तु ।
युवत्यः कल्पितास्तत्र कामजा ललितास्तथा ॥ १३.२४०.१३ ॥
नाना भावांनी युक्त, सदैव यौवनात स्थित असलेल्या तरुणी तेथे निर्माण केल्या आहेत; कामातून जन्मलेल्या आणि सुकुमार.
13.240.14
मनोनुकूला मधुरा भोगिनामुपकल्पिताः ।
प्रमदाश्चोद्भवन्त्येव स्वर्गलोके यथा तथा ॥ १३.२४०.१४ ॥
मनाला अनुकूल, मधुर, भोगी लोकांसाठी सिद्ध केलेल्या प्रमदा स्वर्गलोकात तशाच उत्पन्न होतात.
13.240.15
एवंविधाः स्त्रियश्चात्र पुरुषाश्च परस्परम् ।
रमन्ते चेन्द्रियैः स्वस्थै शरीरैर्भोगसंस्कृतैः ॥ १३.२४०.१५ ॥
अशा स्त्रिया आणि पुरुष येथे परस्पर रमतात, निरोगी इंद्रियांसह आणि भोगासाठी संस्कारित शरीरांसह.
13.240.16
कामहर्षगुणाभ्यस्ता नान्ये क्रोधादयः प्रिये ।
क्षुत्पिपासा न चास्त्यत्रि गात्रक्लेशाश्च शोभने ॥ १३.२४०.१६ ॥
काम आणि हर्ष या गुणांनी अभ्यस्त; प्रिये, येथे क्रोध इत्यादी इतर गुण नाहीत; भूक-तहान नाही, शोभने, शरीराचे क्लेशही नाहीत.
13.240.17
सर्वतो रमणीयं च सर्वत्र कुसुमान्विम् ।
यावत्पुण्यफलं तावद्दृश्यन्ते बहुसङ्गताः।
निरन्तरं भोगयुता रमन्ते स्वर्गवासिनः ॥ १३.२४०.१७ ॥
सर्वत्र रमणीय आणि सर्वत्र फुलांनी युक्त; पुण्यफल असेपर्यंत अनेक सोबत्यांसह दिसतात. सतत भोगांनी युक्त स्वर्गवासी रमतात.
13.240.18
तत्र भोगान्यथायोगं भुक्त्वा पुण्यक्षयात्पुनः ।
नश्यन्ति जायमानास्ते शरीरैः सहसा प्रिये ॥ १३.२४०.१८ ॥
तेथे यथायोग्य भोग भोगून झाल्यावर, पुण्याच्या क्षयामुळे, प्रिये, ते पुन्हा जन्मताना आपल्या शरीरांसह अचानक नष्ट होतात.
13.240.19
स्वर्गलोकात्परिभ्रष्टाः जायन्ते मानुषे पुनः ।
पूर्वपुण्यावशेषेण विशिष्टाः सम्भवन्ति ते ॥ १३.२४०.१९ ॥
स्वर्गलोकातून च्युत होऊन ते पुन्हा मनुष्यलोकात जन्म घेतात; पूर्वपुण्याच्या उरलेल्या भागामुळे ते विशिष्ट रूपात जन्मतात.
13.240.20
एषा स्वर्गगतिः प्रोक्ता पृच्छन्त्यास्तव भामिनि ।
अत ऊर्ध्वं पदान्यष्टौ सुकर्माणि शृणु प्रिये।
भोगयुक्तानि पुण्यानि उच्छ्रितानि परस्परम् ॥ १३.२४०.२० ॥
हे भामिनी, तू विचारलेली स्वर्गगती हीच सांगितली आहे. आता यापुढील आठ पदे ऐक, हे प्रिये — भोगांनी युक्त, एकावर एक उंच असलेली सत्कर्मांची पुण्यस्थाने.
13.240.21
विद्याधराः किम्पुरुषा यक्षगन्धर्वकिन्नराः ।
अप्सरोदानवा देवा यथाक्रममुदाहृताः ॥ १३.२४०.२१ ॥
विद्याधर, किंपुरुष, यक्ष, गंधर्व, किन्नर, अप्सरा, दानव आणि देव — अनुक्रमे हे सांगितले आहेत.
13.240.22
तेषु स्थानेषु जायन्ते प्राणिनाः पुण्यकर्मणः ।
तेषामपि च ये लोकाः स्वर्गलोकोपमाः स्मृताः ॥ १३.२४०.२२ ॥
त्या स्थानांत पुण्यकर्मी प्राणी जन्म घेतात; त्यांचीही जी लोक आहेत ती स्वर्गलोकासारखी मानली आहेत.
13.240.23
स्वर्गवत्तत्र ते भोगान्भुञ्जते च रमन्ति च ।
रूपसत्वबलोपेताः सर्वे दीर्घायुषस्तथा ॥ १३.२४०.२३ ॥
तिथे ते स्वर्गाप्रमाणे भोग भोगतात आणि रमतात; रूप, सत्त्व आणि बलाने युक्त असे ते सर्व दीर्घायुषी असतात.
13.240.24
तेषां सर्वक्रियारम्भो मानुषेष्विव दृश्यते ।
अतिमानुषमैश्वर्यमत्र मायाबलात्कृतम् ॥ १३.२४०.२४ ॥
त्यांच्या सर्व कर्मांचा आरंभ मनुष्यांमध्ये दिसतो तसाच दिसतो; येथील अतिमानुष ऐश्वर्य मायेच्या बळाने निर्माण केलेले आहे.
13.240.25
जराप्रसूतिमरणं तेषु स्थानेषु दृश्यते ।
गुणा दोषाश्च सन्त्यत्र आकाशगमनं तथा ॥ १३.२४०.२५ ॥
त्या लोकांमध्येही जरा, जन्म आणि मृत्यू दिसतात. येथे गुण आणि दोषही आहेत, तसेच आकाशगमनही आहे.
13.240.26
अन्तर्धानं बलं सत्त्वमायुश्च चिरजीवितम् ।
तपोविशेषज्जायन्ते यथा कर्म्णि भामिनि ॥ १३.२४०.२६ ॥
अंतर्धान, बल, सत्त्व, आयुष्य आणि दीर्घायुष्य — हे भामिनी, विशेष तपश्चर्येने ते उत्पन्न होतात, जसे कर्माने.
13.240.27
देवलोके प्रवृत्तिस्तु तेषामेव विधीयते ।
न तथा देवलोको हि तद्विशिष्टाः सुराः स्मृताः ॥ १३.२४०.२७ ॥
देवलोकात त्यांचीच प्रवृत्ती विहित केली जाते. देवलोक तसा नाही; त्या विशेषांनी युक्त देवच स्मरले गेले आहेत.
13.240.28
तत्र भोगमनिर्देश्यममृतत्वं च विद्यते ।
विमानगमनं नित्यमप्सरोगणसेवितम् ॥ १३.२४०.२८ ॥
तेथे अवर्णनीय भोग आणि अमरत्व आहे; विमानांमधून नित्य गमन होते, अप्सरांचे समूह सेवा करतात.
13.240.29
एवमन्यच्च तत्कर्म देवताभ्यो विशिष्यते ।
प्रत्यक्षं तव तत्सर्वं देवलोके प्रवर्तनम् ॥ १३.२४०.२९ ॥
याप्रमाणे ते कर्म देवांहून विशिष्ट आहे. देवलोकातील ते सर्व आचरण तुझ्यासाठी प्रत्यक्ष आहे.
13.240.30
तस्मान्न वर्णये देवि विदितं च त्वया शुभे ।
तत्सर्वं सुकृतैरेव प्राप्यते चोत्तमं पदम् ॥ १३.२४०.३० ॥
म्हणून, हे देवी, मी वर्णन करीत नाही; हे शुभे, तुला हे ठाऊकच आहे. ते सर्व आणि उत्तम पद सत्कर्मांनीच प्राप्त होते.