ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.248
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.248.1
एवमुक्त्वा महादेवः श्रोतुकामः स्वयं प्रभुः ।
अनुकूलां प्रियां भार्यां पार्श्वस्तामभ्यभाषत ॥ १३.२४८.१ ॥
ଏପରି କହି, ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ପ୍ରଭୁ ମହାଦେବ ନିଜ ପାର୍ଶ୍ବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅନୁକୂଳ ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
13.248.2
परावरज्ञे धर्माणां तपोवननिवासिनाम् ।
दीक्षाविधिदमोपेते सततं व्रतचारिणि।
पृच्छामि त्वां वरारोहे पृष्टा वद ममेप्सितम् ॥ १३.२४८.२ ॥
ଧର୍ମର ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ଜାଣିଥିବା, ତପୋବନବାସୀଙ୍କ ଦୀକ୍ଷାବିଧି ଓ ଦମରେ ଯୁକ୍ତ, ସର୍ବଦା ବ୍ରତଚାରିଣୀ, ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି; ପଚରାଯାଇ ମୋର ଇଚ୍ଛା କୁହ।
13.248.3
सावित्री ब्रह्मणः पत्नी कौशिकस्य शची शुभा ।
लक्ष्मीर्विष्णोः प्रिया भार्या धृतिर्भार्या यमस्य तु ॥ १३.२४८.३ ॥
ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପତ୍ନୀ; କୌଶିକ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଶୁଭା ଶଚୀ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା; ଧୃତି ଯମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା।
13.248.4
मार्कण्डेयस्य धूमोर्णा ऋद्धिर्वैश्रवणस्य तु ।
वरुणस्य प्रिया गौरी सवितुश्च सुवर्चला ॥ १३.२४८.४ ॥
ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଧୂମୋର୍ଣା; ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର)ଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଋଦ୍ଧି; ବରୁଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଗୌରୀ; ସବିତାଙ୍କ ସୁବର୍ଚଳା।
13.248.5
रोहिणी शशिनो भार्या स्वाहा चाग्नेरनिन्दिता ।
काश्यपस्यादितिश्चैव वसिष्ठस्याप्यरुन्धती ॥ १३.२४८.५ ॥
ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା; ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ସ୍ୱାହା ଅଗ୍ନିଙ୍କ; କଶ୍ୟପଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଅଦିତି; ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ ଅରୁନ୍ଧତୀ।
13.248.6
एताश्चान्याश्च देव्यस्तु सर्वास्ताः पतिदेवताः ।
श्रूयन्ते लोकविख्यातास्त्वया चैव सहोषिताः ॥ १३.२४८.६ ॥
ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ସମସ୍ତେ ପତିଙ୍କୁ ହିଁ ଦେବତା ମାନନ୍ତି; ସେମାନେ ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ତୁମ ସହିତ ମଧ୍ୟ ବାସ କରିଛନ୍ତି।
13.248.7
ताभिश्च पूजिताऽपि त्वमनुवृत्त्यनुभाषणैः ।
तस्मात्तु परिपृच्छामि धर्मज्ञे लोकसम्मते ॥ १३.२४८.७ ॥
ସେମାନେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅନୁକୂଳ ଆଚରଣ ଓ ମଧୁର ବାଣୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲ। ଅତଏବ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞା, ଲୋକମାନ୍ୟା, ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି।
13.248.8
स्त्रीधर्मं श्रोतुमिच्छामि त्वयैव समुदाहृतम् ।
सध्रमचारिणी मे त्वं लोकसन्धारिणी तथा ॥ १३.२४८.८ ॥
ତୁମେ ନିଜେ ଭଲ ଭାବେ କହିଥିବା ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମ ଶୁଣିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ତୁମେ ମୋର ଧର୍ମସାଥୀ, ଏବଂ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମଧ୍ୟ।
13.248.9
अयं हि स्त्रीगणस्त्वां तु अनुयाति न मुञ्चति ।
त्वत्प्रसादाद्धितं श्रोतुं स्त्रीवृत्तं शुभलक्षणम् ॥ १३.२४८.९ ॥
ଏହି ସ୍ତ୍ରୀଗଣ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼େ ନାହିଁ। ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀବୃତ୍ତ ଶୁଣିବା ହିତକର।
13.248.10
त्वया चोक्तं विशेषेण गुणभूतं हि तिष्ठति ।
स्त्रिय एव सदा लोके स्त्रीगणस्य गतिः प्रिये ॥ १३.२४८.१० ॥
ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ବିଶେଷ ଭାବେ ତାହା ଗୁଣରୂପରେ ସ୍ଥିତ। ହେ ପ୍ରିୟେ, ଜଗତରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ହିଁ ସବୁବେଳେ ସ୍ତ୍ରୀଗଣର ଗତି।
13.248.11
शश्वद्गौर्गोषु गच्छेत नान्यत्र रमते नरः ।
एवं लोकगतिर्देवि आदिप्रभृति वर्तते ॥ १३.२४८.११ ॥
ଗାଇ ସବୁବେଳେ ଗାଈମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ; ମଣିଷ ଅନ୍ୟତ୍ର ରମଣ କରେ ନାହିଁ। ହେ ଦେବୀ, ଜଗତର ଗତି ଆଦିରୁ ଏମିତି ଚାଲି ଆସୁଛି।
13.248.12
प्रमदोक्तं तु यत्किञ्चित्तत्स्त्रीषु बहुमन्यते ।
न तथा मन्यते स्त्रीषु पुरुषोक्तमनिन्दिते ॥ १३.२४८.१२ ॥
ସ୍ତ୍ରୀ କହିଥିବା ଯାହା କିଛି, ତାହା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ମାନ୍ୟ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ପୁରୁଷ କହିଥିବା କଥା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେତେ ମାନ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ। ହେ ନିର୍ଦୋଷା।
13.248.13
त्वयैष विदितो ह्यर्थः स्त्रीणां धर्मः सनातनः ।
तस्मात्त्वां प्रति पृच्छामि पृष्टा वद ममेप्सितम् ॥ १३.२४८.१३ ॥
ତୁମେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଏହି ସନାତନ ଧର୍ମ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣିଛ। ତେଣୁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି; ପଚରା ଯାଇଥିବା, ମୋର ଇଷ୍ଟ କୁହ।
13.248.14
एवमुक्ता तदा देवी महादेवेन शोभना ।
सोद्वेगा च सलज्जा च नावदत्तत्र किञ्चन।
पुनः पुनस्तदा देवी देवः किमिति चाब्रवीत् ॥ १३.२४८.१४ ॥
ମହାଦେବଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେହି ଶୋଭନା ଦେବୀ ଉଦ୍ବେଗ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ସେଠାରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ଦେବ ଦେବୀଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର 'କଣ?' ବୋଲି କହିଲେ।
13.248.15
भगवन्देवदेवेश सुरासुरनमस्कृत ।
त्वदन्तिके मया वक्तुं स्त्रीणां धर्मः कथं भवेत् ॥ १३.२४८.१५ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଦେବଦେବେଶ, ସୁରାସୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କୃତ! ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମ କିପରି କହିବି?
13.248.16
मन्नियोगादवश्यं तु वक्तव्यं तु मम प्रिये ॥ १३.२४८.१६ ॥
ପ୍ରିୟ, ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ କହିବା ଉଚିତ।
13.248.17
इमा नद्यो महादेव सर्वतीर्थोदकान्विताः ।
उपस्पर्शनहेतोस्त्वां न त्यजन्ति समीपतः ॥ १३.२४८.१७ ॥
ହେ ମହାଦେବ, ଏହି ନଦୀମାନେ ସର୍ବ ତୀର୍ଥର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଆଚମନ ପାଇଁ ସେମାନେ ତୁମକୁ ନିକଟରୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।
13.248.18
एताभिः सह सम्मन्त्र्य प्रवक्ष्यामि तवेप्सितम् ।
अयुक्तं सत्सु तन्त्रेषु तानतिक्रम्य भाषितुम् ॥ १३.२४८.१८ ॥
ଏମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି ମୁଁ ତୁମର ଇଷ୍ଟ କହିବି; ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ସଭାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି କଥା କହିବା ଅନୁଚିତ।
13.248.19
मया सम्मानिताश्चैव भविष्यन्ति सरिद्वराः ॥ १३.२४८.१९ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ (ପୂଜନୀୟ) ହେବେ।
13.248.20
इति मत्वा महादेवी नदीर्देवीः समाह्वयत् ।
विपाशां च वितस्त्यां च चन्द्रभागां सरस्वतीम् ॥ १३.२४८.२० ॥
ଏହା ଭାବି ମହାଦେବୀ ନଦୀ-ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ — ବିପାଶା, ବିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଓ ସରସ୍ୱତୀ।
13.248.21
शतद्रुं देविक्तां सिन्धुं गौतमीं कौशिकीं तथा ।
यमुनां नर्मदां चैव कावेरीमथ निम्नगाम् ॥ १३.२४८.२१ ॥
ଶତଦ୍ରୁ, ଦେବିକା, ସିନ୍ଧୁ, ଗୌତମୀ, କୌଶିକୀ ଏବଂ ଯମୁନା, ନର୍ମଦା ଓ ନିମ୍ନଗା କାବେରୀ।
13.248.22
तथा देवनदीं गङ्गां श्रेष्ठां त्रिपथगां शुभाम् ।
सर्वतीर्थोदकवहां सर्वपापविनाशिनीम्।
एता नदीः समाहूय समुद्वीक्ष्येदमब्रवीत् ॥ १३.२४८.२२ ॥
ସେହିପରି ଦିବ୍ୟ ନଦୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଶୁଭା, ତ୍ରିପଥଗା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ — ଯିଏ ସବୁ ତୀର୍ଥର ଜଳ ବହନ କରେ ଓ ସବୁ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଡାକି, ଦେଖି, ଏହା କହିଲେ।
13.248.23
हे पुण्याः सरितः श्रेष्ठाः सर्वपापविनाशिकाः ।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नाः शृणुध्वं वचनं मम ॥ १३.२४८.२३ ॥
ହେ ପବିତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ, ସବୁ ପାପ ନାଶିନୀ, ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନା ତୁମେମାନେ, ମୋ କଥା ଶୁଣ।
13.248.24
अयं भगवता प्रश्न उक्तः स्त्रीधर्ममाश्रितः ।
न चैकया मया साद्यं तस्माद्वस्त्वानयाम्यहम् ॥ १३.२४८.२४ ॥
ଭଗବାନ ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମ ବିଷୟରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିଲେ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏକା ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେହି ବିଷୟ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆଣୁଛି।
13.248.25
युष्माभिस्तद्विचार्यैवं वक्तुमिच्छामि शोभनाः ।
तत्कथं देवदेवाय वाच्यः स्त्रीधर्म उत्तमः ॥ १३.२४८.२५ ॥
ହେ ଶୁଭା ନଦୀଗଣ, ଆପଣମାନେ ଏହା ବିଚାର କରି କହନ୍ତୁ ବୋଲି ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ତେବେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମର ଉତ୍ତମ ରୂପ କିପରି କହିବା?
13.248.26
इति पृष्टास्तथा देव्या महानद्यश्चकम्पिरे ।
तासां श्रेष्ठतमा गङ्गा वचनं त्ववेमब्रवीत् ॥ १३.२४८.२६ ॥
ଦେବୀ ଏହିପରି ପଚାରିବାରୁ ମହାନଦୀମାନେ କମ୍ପିତ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମା ଗଙ୍ଗା ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
13.248.27
धन्याश्चानुगृहीताः स्म अनेन वचनेन ते ।
या त्वं सुरासुरैर्मान्या नदीराद्रियसेऽनघे ॥ १३.२४८.२७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟରେ ଆମେ ଧନ୍ୟ ଓ ଅନୁଗୃହୀତ ହେଲୁ। ହେ ନିଷ୍ପାପା, ନଦୀରାଜ, ସୁର ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ସମ୍ମାନିତ।
13.248.28
तवैवार्हति कल्याणि एवं सान्त्वप्रसादनम् ।
अशक्यमपि ये मूर्खाः स्वात्मसम्भावनायुताः।
वाक्यं वदन्ति संसत्सु स्वयमेव यथेष्टतः ॥ १३.२४८.२८ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଏହି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଓ ପ୍ରସନ୍ନକାରୀ ବାକ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ହିଁ ଶୋଭା ପାଏ। ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂର୍ଖମାନେ ସଭାରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅସମ୍ଭବ କଥାମଧ୍ୟ କହନ୍ତି।
13.248.29
शक्तो यश्चानहंवादी सुदुर्लभतमो मतः ॥ १३.२४८.२९ ॥
ଯିଏ ସମର୍ଥ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାରରେ କଥା କହେ ନାହିଁ, ସେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ବିବେଚିତ।
13.248.30
त्वं हि शक्ता सती देवी वक्तुं प्रश्नमशेषतः ।
व्याहर्तुं नेच्छसि स्त्रीत्वात्संपूजयति नस्तथा ॥ १३.२४८.३० ॥
ଆପଣ ଶକ୍ତିଶାଳିନୀ ସତୀ ଦେବୀ; ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦେଇ ପାରିବେ। ତଥାପି ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିବାରୁ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହିପରି ଆମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛନ୍ତି।
13.248.31
त्वं हि देवि महादेवी ऊहापोहविशारदा ।
दिव्यज्ञानयुता देवि दिव्यज्ञानेन्धनैधिता ॥ १३.२४८.३१ ॥
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ମହାଦେବୀ; ତର୍କ ଓ ବିଚାରରେ ନିପୁଣା; ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନରେ ଯୁକ୍ତା; ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନରୂପ ଇନ୍ଧନରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତା।
13.248.32
त्वमेवार्हसि तद्वक्तुं स्त्रीणां वृत्तं शुभाशुभम् ।
याचामहे वयं श्रोतुममृतं त्वन्मुखोद्गतम्।
कुरु देवप्रियं देवि वद स्त्रीधर्ममुत्तमम् ॥ १३.२४८.३२ ॥
ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଶୁଭାଶୁଭ ଆଚରଣ କହିବାକୁ ତୁମେ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟା। ତୁମ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ ଅମୃତ ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଇଚ୍ଛା କରୁ। ହେ ଦେବୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କର; ଉତ୍ତମ ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମ କୁହ।
13.248.33
एवं प्रसादिता देवी गङ्गया लोकपूज्यया ।
प्राह धर्ममशेषेण स्त्रीधर्मं सुरसुन्दरी ॥ १३.२४८.३३ ॥
ଏହିପରି ଲୋକପୂଜ୍ୟା ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବୀ ସୁରସୁନ୍ଦରୀ ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ କହିଲେ।
13.248.34
भगवन्देवदेवेश सुरेश्वर महेश्वर ।
त्वत्प्रसादात्सुरश्रेष्ठ तवैव प्रियकाम्यया।
तमहं कीर्तयिष्यामि यथावच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२४८.३४ ॥
ହେ ଭଗବନ୍, ଦେବଦେବେଶ, ସୁରେଶ୍ୱର, ମହେଶ୍ୱର! ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ କୃପାରୁ, ତୁମ ପ୍ରିୟ ହେବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର ତାହା ଯଥାବତ୍ କହିବି।