మహాభారతం · అధ్యాయం 13.248
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.248.1
एवमुक्त्वा महादेवः श्रोतुकामः स्वयं प्रभुः ।
अनुकूलां प्रियां भार्यां पार्श्वस्तामभ्यभाषत ॥ १३.२४८.१ ॥
ఇలా చెప్పి, వినాలనే కోరికతో ఉన్న ప్రభువు మహాదేవుడు తన పక్కన నిలిచిన అనుకూలమైన ప్రియ భార్యతో మాట్లాడాడు.
13.248.2
परावरज्ञे धर्माणां तपोवननिवासिनाम् ।
दीक्षाविधिदमोपेते सततं व्रतचारिणि।
पृच्छामि त्वां वरारोहे पृष्टा वद ममेप्सितम् ॥ १३.२४८.२ ॥
ధర్మాల ఉన్నత, నిమ్న స్వరూపాలను తెలిసినదానా, తపోవనంలో నివసించేవారి దీక్షా విధి, దమములతో కూడినదానా, ఎల్లప్పుడూ వ్రతాన్ని ఆచరించేదానా, అందమైన నడుము గలదానా, నిన్ను అడుగుతున్నాను; అడిగినందున నా కోరికను చెప్పు.
13.248.3
सावित्री ब्रह्मणः पत्नी कौशिकस्य शची शुभा ।
लक्ष्मीर्विष्णोः प्रिया भार्या धृतिर्भार्या यमस्य तु ॥ १३.२४८.३ ॥
సావిత్రి బ్రహ్మ భార్య; కౌశికుడు (ఇంద్రుడు) భార్య శుభ అయిన శచి; లక్ష్మి విష్ణువు ప్రియ భార్య; ధృతి యముని భార్య.
13.248.4
मार्कण्डेयस्य धूमोर्णा ऋद्धिर्वैश्रवणस्य तु ।
वरुणस्य प्रिया गौरी सवितुश्च सुवर्चला ॥ १३.२४८.४ ॥
మార్కండేయుని భార్య ధూమోర్ణ; వైశ్రవణుని (కుబేరుని) భార్య ఋద్ధి; వరుణుని ప్రియ భార్య గౌరి; సవితృ భార్య సువర్చల.
13.248.5
रोहिणी शशिनो भार्या स्वाहा चाग्नेरनिन्दिता ।
काश्यपस्यादितिश्चैव वसिष्ठस्याप्यरुन्धती ॥ १३.२४८.५ ॥
రోహిణి చంద్రుని భార్య; నిందారహితురాలైన స్వాహ అగ్ని భార్య; కశ్యపుని భార్య అదితి; వసిష్ఠుని భార్య కూడా అరుంధతి.
13.248.6
एताश्चान्याश्च देव्यस्तु सर्वास्ताः पतिदेवताः ।
श्रूयन्ते लोकविख्यातास्त्वया चैव सहोषिताः ॥ १३.२४८.६ ॥
ఈమె, ఇతర దేవతలు కూడా అందరూ భర్తనే దైవంగా భావించేవారు; లోకప్రసిద్ధులుగా వినబడుతున్నారు, నీతోనే కలిసి నివసించారు.
13.248.7
ताभिश्च पूजिताऽपि त्वमनुवृत्त्यनुभाषणैः ।
तस्मात्तु परिपृच्छामि धर्मज्ञे लोकसम्मते ॥ १३.२४८.७ ॥
వారందరిచే నీవు గౌరవించబడినావు; అనుకూల ప్రవర్తనతోనూ ప్రియమైన మాటలతోనూ నీవూ వారిని గౌరవించావు. కాబట్టి, ధర్మజ్ఞురాలా, లోకమాన్యురాలా, నిన్ను అడుగుతున్నాను.
13.248.8
स्त्रीधर्मं श्रोतुमिच्छामि त्वयैव समुदाहृतम् ।
सध्रमचारिणी मे त्वं लोकसन्धारिणी तथा ॥ १३.२४८.८ ॥
నీవు చక్కగా వివరించిన స్త్రీధర్మాన్ని వినాలనుకుంటున్నాను. నీవు నా ధర్మసహచరివి, లోకాన్ని ధరించేదానివి కూడా.
13.248.9
अयं हि स्त्रीगणस्त्वां तु अनुयाति न मुञ्चति ।
त्वत्प्रसादाद्धितं श्रोतुं स्त्रीवृत्तं शुभलक्षणम् ॥ १३.२४८.९ ॥
ఈ స్త్రీగణం నిన్ను అనుసరిస్తుంది, నిన్ను విడువదు. నీ అనుగ్రహంతో, శుభలక్షణాలున్న స్త్రీవృత్తాన్ని వినడం హితకరం.
13.248.10
त्वया चोक्तं विशेषेण गुणभूतं हि तिष्ठति ।
स्त्रिय एव सदा लोके स्त्रीगणस्य गतिः प्रिये ॥ १३.२४८.१० ॥
నీవు చెప్పినది ప్రత్యేకంగా గుణరూపంగా నిలుస్తుంది. ప్రియా, లోకంలో స్త్రీలే ఎల్లప్పుడూ స్త్రీగణానికి గతి.
13.248.11
शश्वद्गौर्गोषु गच्छेत नान्यत्र रमते नरः ।
एवं लोकगतिर्देवि आदिप्रभृति वर्तते ॥ १३.२४८.११ ॥
ఆవు ఎల్లప్పుడూ ఆవుల దగ్గరికే వెళ్తుంది; మనిషి మరెక్కడా ఆనందించడు. దేవీ, లోక గతి ఆదినుండి ఇలాగే కొనసాగుతోంది.
13.248.12
प्रमदोक्तं तु यत्किञ्चित्तत्स्त्रीषु बहुमन्यते ।
न तथा मन्यते स्त्रीषु पुरुषोक्तमनिन्दिते ॥ १३.२४८.१२ ॥
స్త్రీ చెప్పినది ఏదైనా, స్త్రీలలో అది ఎక్కువగా గౌరవించబడుతుంది. కానీ పురుషుడు చెప్పినది స్త్రీలలో అలా గౌరవం పొందదు. నిర్దోషీ.
13.248.13
त्वयैष विदितो ह्यर्थः स्त्रीणां धर्मः सनातनः ।
तस्मात्त्वां प्रति पृच्छामि पृष्टा वद ममेप्सितम् ॥ १३.२४८.१३ ॥
నీవు స్త్రీల ఈ సనాతన ధర్మాన్ని బాగా తెలుసుకున్నావు. కాబట్టి నిన్ను అడుగుతున్నాను; అడిగినదానా, నాకు ఇష్టమైనదాన్ని చెప్పు.
13.248.14
एवमुक्ता तदा देवी महादेवेन शोभना ।
सोद्वेगा च सलज्जा च नावदत्तत्र किञ्चन।
पुनः पुनस्तदा देवी देवः किमिति चाब्रवीत् ॥ १३.२४८.१४ ॥
మహాదేవుడు ఇలా అనగానే ఆ శోభనమైన దేవి ఉద్వేగంతోనూ సిగ్గుతోనూ అక్కడ ఏమీ మాట్లాడలేదు. అప్పుడు దేవుడు మళ్ళీ మళ్ళీ దేవిని 'ఏమిటి?' అని అడిగాడు.
13.248.15
भगवन्देवदेवेश सुरासुरनमस्कृत ।
त्वदन्तिके मया वक्तुं स्त्रीणां धर्मः कथं भवेत् ॥ १३.२४८.१५ ॥
భగవంతుడా, దేవతల దేవుడా, సురులు అసురులు నమస్కరించేవాడా! నీ సమక్షంలో స్త్రీల ధర్మం ఎలా ఉంటుందో నేను ఎలా చెప్పగలను?
13.248.16
मन्नियोगादवश्यं तु वक्तव्यं तु मम प्रिये ॥ १३.२४८.१६ ॥
ప్రియుడా, నా ఆజ్ఞవల్ల నేను తప్పకుండా చెప్పవలసినదే.
13.248.17
इमा नद्यो महादेव सर्वतीर्थोदकान्विताः ।
उपस्पर्शनहेतोस्त्वां न त्यजन्ति समीपतः ॥ १३.२४८.१७ ॥
మహాదేవా, ఈ నదులు అన్ని తీర్థాల జలాలతో నిండినవి; ఉపస్పర్శనం కోసం అవి నిన్ను దగ్గర నుండి విడిచిపెట్టవు.
13.248.18
एताभिः सह सम्मन्त्र्य प्रवक्ष्यामि तवेप्सितम् ।
अयुक्तं सत्सु तन्त्रेषु तानतिक्रम्य भाषितुम् ॥ १३.२४८.१८ ॥
వీరితో ఆలోచించి నీకు ఇష్టమైనది చెబుతాను; సజ్జనుల సభల్లో వారిని అతిక్రమించి మాట్లాడటం అనుచితం.
13.248.19
मया सम्मानिताश्चैव भविष्यन्ति सरिद्वराः ॥ १३.२४८.१९ ॥
నాచేత గౌరవించబడి ఈ శ్రేష్ఠ నదులు పూజనీయమవుతాయి.
13.248.20
इति मत्वा महादेवी नदीर्देवीः समाह्वयत् ।
विपाशां च वितस्त्यां च चन्द्रभागां सरस्वतीम् ॥ १३.२४८.२० ॥
ఇలా తలచి మహాదేవి నదీదేవతలను పిలిచింది — విపాశ, వితస్త, చంద్రభాగ, సరస్వతి.
13.248.21
शतद्रुं देविक्तां सिन्धुं गौतमीं कौशिकीं तथा ।
यमुनां नर्मदां चैव कावेरीमथ निम्नगाम् ॥ १३.२४८.२१ ॥
శతద్రు, దేవిక, సింధు, గౌతమి, కౌశికి, యమున, నర్మద, మరియు కావేరి అనే నిమ్నగను.
13.248.22
तथा देवनदीं गङ्गां श्रेष्ठां त्रिपथगां शुभाम् ।
सर्वतीर्थोदकवहां सर्वपापविनाशिनीम्।
एता नदीः समाहूय समुद्वीक्ष्येदमब्रवीत् ॥ १३.२४८.२२ ॥
అలాగే దివ్యనది, శ్రేష్ఠ, శుభ, త్రిపథగ అయిన గంగను, సర్వతీర్థ జలాలను మోసి సర్వ పాపాలను నాశనం చేసేదానిని. ఈ నదులను పిలిచి, చూచి, ఇలా అంది.
13.248.23
हे पुण्याः सरितः श्रेष्ठाः सर्वपापविनाशिकाः ।
ज्ञानविज्ञानसम्पन्नाः शृणुध्वं वचनं मम ॥ १३.२४८.२३ ॥
ఓ పవిత్ర శ్రేష్ఠ నదులారా, సర్వ పాపాలను నాశనం చేసేవారలారా, జ్ఞాన విజ్ఞానాలతో కూడినవారలారా, నా మాట వినండి.
13.248.24
अयं भगवता प्रश्न उक्तः स्त्रीधर्ममाश्रितः ।
न चैकया मया साद्यं तस्माद्वस्त्वानयाम्यहम् ॥ १३.२४८.२४ ॥
భగవానుడు ఈ ప్రశ్నను స్త్రీధర్మం గురించి అడిగాడు; కాని నేను ఒంటరిగా దీన్ని పూర్తిచేయలేను, కాబట్టి ఆ విషయాన్ని ఇక్కడికి తెస్తాను.
13.248.25
युष्माभिस्तद्विचार्यैवं वक्तुमिच्छामि शोभनाः ।
तत्कथं देवदेवाय वाच्यः स्त्रीधर्म उत्तमः ॥ १३.२४८.२५ ॥
శుభవతులారా, మీరు దీనిని ఆలోచించి చెప్పాలని నేను కోరుతున్నాను. అలాంటప్పుడు దేవదేవునికి స్త్రీధర్మాన్ని ఉత్తమంగా ఎలా చెప్పాలి?
13.248.26
इति पृष्टास्तथा देव्या महानद्यश्चकम्पिरे ।
तासां श्रेष्ठतमा गङ्गा वचनं त्ववेमब्रवीत् ॥ १३.२४८.२६ ॥
దేవి ఇలా అడగగా మహానదులు వణికిపోయాయి. వాటిలో శ్రేష్ఠమైన గంగ ఈ మాటలు పలికింది.
13.248.27
धन्याश्चानुगृहीताः स्म अनेन वचनेन ते ।
या त्वं सुरासुरैर्मान्या नदीराद्रियसेऽनघे ॥ १३.२४८.२७ ॥
నీ ఈ మాటతో మేము ధన్యులమయ్యాము, అనుగ్రహింపబడ్డాము. ఓ పాపరహితురాలా, నదీరాణీ, సురాసురులచే గౌరవింపబడుతున్నావు.
13.248.28
तवैवार्हति कल्याणि एवं सान्त्वप्रसादनम् ।
अशक्यमपि ये मूर्खाः स्वात्मसम्भावनायुताः।
वाक्यं वदन्ति संसत्सु स्वयमेव यथेष्टतः ॥ १३.२४८.२८ ॥
ఓ కల్యాణీ, ఈ ఓదార్పు, ప్రసన్నం చేసే మాట నీకే తగును. తనను తాను పొగడుకునే మూర్ఖులు సభలలో తమ ఇష్టప్రకారం, అసాధ్యమైనదాన్ని కూడా మాట్లాడతారు.
13.248.29
शक्तो यश्चानहंवादी सुदुर्लभतमो मतः ॥ १३.२४८.२९ ॥
సామర్థ్యం కలిగి ఉండీ అహంకారంతో మాట్లాడనివాడు అత్యంత అరుదైనవాడని భావించబడతాడు.
13.248.30
त्वं हि शक्ता सती देवी वक्तुं प्रश्नमशेषतः ।
व्याहर्तुं नेच्छसि स्त्रीत्वात्संपूजयति नस्तथा ॥ १३.२४८.३० ॥
నీవు శక్తి కలిగిన సాధ్వీ దేవి; ప్రశ్నకు పూర్తిగా సమాధానం చెప్పగలవు. అయినా స్త్రీ కావడంతో మాట్లాడ ఇష్టపడవు, అలా మమ్మల్ని గౌరవిస్తున్నావు.
13.248.31
त्वं हि देवि महादेवी ऊहापोहविशारदा ।
दिव्यज्ञानयुता देवि दिव्यज्ञानेन्धनैधिता ॥ १३.२४८.३१ ॥
దేవీ, నీవు మహాదేవి; ఊహాపోహాలలో నిపుణురాలవు; దివ్యజ్ఞానంతో కూడినదానవు; దివ్యజ్ఞానమనే ఇంధనంతో ప్రజ్వలించేదానవు.
13.248.32
त्वमेवार्हसि तद्वक्तुं स्त्रीणां वृत्तं शुभाशुभम् ।
याचामहे वयं श्रोतुममृतं त्वन्मुखोद्गतम्।
कुरु देवप्रियं देवि वद स्त्रीधर्ममुत्तमम् ॥ १३.२४८.३२ ॥
స్త్రీల శుభాశుభ వృత్తాన్ని చెప్పడానికి నీవే తగినదానవు. నీ ముఖం నుండి వెలువడే అమృతాన్ని వినాలని కోరుతున్నాం. దేవీ, దేవతలకు ప్రియమైనది చేయి; స్త్రీధర్మాన్ని ఉత్తమంగా చెప్పు.
13.248.33
एवं प्रसादिता देवी गङ्गया लोकपूज्यया ।
प्राह धर्ममशेषेण स्त्रीधर्मं सुरसुन्दरी ॥ १३.२४८.३३ ॥
ఈ విధంగా లోకపూజ్యురాలైన గంగచే ప్రసన్నురాలైన దేవి సురసుందరి స్త్రీధర్మాన్ని పూర్తిగా చెప్పింది.
13.248.34
भगवन्देवदेवेश सुरेश्वर महेश्वर ।
त्वत्प्रसादात्सुरश्रेष्ठ तवैव प्रियकाम्यया।
तमहं कीर्तयिष्यामि यथावच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२४८.३४ ॥
భగవంతుడా, దేవదేవా, సురేశ్వరా, మహేశ్వరా! దేవశ్రేష్ఠా, మీ అనుగ్రహంతో, మీకు ప్రియం కలిగించాలనే కోరికతో, మీరు వినాలనుకున్నది యథావత్తుగా వివరిస్తాను.