મહાભારત · અધ્યાય 13.258
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.258.1
शृणु मूढ गुणान्कांश्चिद्ब्राह्मणानां महात्मनाम् ।
ये त्वया कीर्तिता राजंस्तेभ्योऽथ ब्राह्मणो वरः ॥ १३.२५८.१ ॥
હે મૂર્ખ, તેં વર્ણવેલા મહાત્મા બ્રાહ્મણોના કેટલાક ગુણો સાંભળ. હે રાજન, તેમનાથી પણ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ છે.
13.258.2
त्यक्त्वा महीत्वं भूमिस्तु स्पर्धया काश्यपस्य ह ।
नाशं जगाम तां विप्रो व्यस्तम्ययत कश्यपः ॥ १३.२५८.२ ॥
કશ્યપ સાથેની સ્પર્ધાને કારણે ભૂમિએ પોતાનું પૃથ્વીસ્વામિત્વ ત્યજ્યું અને નાશ પામી. ત્યારે વિપ્ર કશ્યપે વિખરાયેલી તેને ફરીથી સંયમિત કરી.
13.258.3
अक्षया ब्राह्मणा राजन्दिवि चेह च नित्यदा ।
अपिबत्तेजसा ह्यापः स्वयमेवाङ्गिराः पुरा ॥ १३.२५८.३ ॥
હે રાજન, બ્રાહ્મણો સ્વર્ગમાં અને અહીં પણ સદા અક્ષય છે. પૂર્વે અંગિરસે પોતાના તેજથી જ પાણી પીધું હતું.
13.258.4
स ताः पिबञ्शीरमिव नातृप्यत महातपाः ।
अपूरयन्महौघेन महीं सर्वां च पार्थिव ॥ १३.२५८.४ ॥
તે મહાતપસ્વીએ તે પાણી દૂધની જેમ પીધું છતાં તૃપ્ત ન થયા. હે રાજન, તેમણે મહાપ્રવાહથી સમગ્ર પૃથ્વી ભરી દીધી.
13.258.5
तस्मिन्नहं च क्रुद्धे वै जगत्त्यक्त्वा ततो भयात् ।
व्यतिष्ठमग्निहोत्रे च चिरमङ्गिरसो भयात् ॥ १३.२५८.५ ॥
તેઓ તેના પર ક્રોધિત થયા ત્યારે હું ભયથી જગત ત્યજીને અંગિરસના ભયથી અગ્નિહોત્રમાં લાંબો સમય રહ્યો.
13.258.6
अथ शप्तश्च भगवान्गौतमेन पुरंदरः ।
अहल्यां कामयानो वै धर्मार्थं च न हिंसितः ॥ १३.२५८.६ ॥
પછી અહલ્યાની કામના કરવાને કારણે ભગવાન પુરંદર (ઇન્દ્ર)ને ગૌતમે શાપ આપ્યો; છતાં ધર્મને કારણે તેમને હાનિ પહોંચાડાઈ નહીં.
13.258.7
तथा समुद्रो नृपते पूर्णो दृष्टश्च वारिणा ।
ब्राह्मणैरभिशप्तश्च बभूव लवणोदकः ॥ १३.२५८.७ ॥
હે રાજા, એ જ રીતે સમુદ્ર પાણીથી ભરેલો જોવા મળ્યો; બ્રાહ્મણોના શાપથી તેનું પાણી ખારું બની ગયું.
13.258.8
सुवर्णवर्णो निर्धूमः सङ्गतोर्ध्वशिखः कविः ।
क्रुद्धेनाङ्गिरसा शप्तो गुणैरेतैर्विवर्जितः ॥ १३.२५८.८ ॥
સોનેરી રંગનો, ધુમાડા વિનાનો, ઊંચે ઊઠતી જ્વાળાઓવાળો તે જ્ઞાની અગ્નિ, ક્રોધિત અંગિરાના શાપથી આ ગુણોથી વંચિત થયો.
13.258.9
महतश्चूर्णितान्पश्य ये हासन्त महोदधिम् ।
सुवर्णिधारिणा नित्यमवशप्ता द्विजातिना ॥ १३.२५८.९ ॥
જુઓ, મહાસાગરમાં જેઓ હતા તેઓ ચૂર્ણ થયેલા છે; સુવર્ણ ધારણ કરનાર દ્વિજ દ્વારા સદા શાપિત છે.
13.258.10
सम्मतत्वं द्विजातिभ्यः श्रेष्ठं विद्धि नराधिप ।
गर्भस्थान्ब्राह्मणाञ्शश्वन्नमस्यति किल प्रभुः ॥ १३.२५८.१० ॥
હે નરાધિપ, દ્વિજોને મળતું સન્માન સર્વશ્રેષ્ઠ છે એમ જાણો; પ્રભુ ગર્ભમાં રહેલા બ્રાહ્મણોને પણ સદા નમન કરે છે.
13.258.11
दण्डकानां महद्राज्यं ब्राह्मणेन विनाशितम् ।
तालजङ्घं महाक्षत्रमौर्वेणैकेन नाशितम् ॥ १३.२५८.११ ॥
દંડકોનું મહાન રાજ્ય એક બ્રાહ્મણે નષ્ટ કર્યું; તાલજંઘોનું મહાન ક્ષત્રિય કુળ એકલા ઔર્વે નષ્ટ કર્યું.
13.258.12
त्वया च विपुलं राज्यं बलं धर्मं श्रुतं तथा ।
दत्तात्रेयप्रसादेन प्रप्तं परमदुर्लभम् ॥ १३.२५८.१२ ॥
દત્તાત્રેયની કૃપાથી તેં વિશાળ રાજ્ય, બળ, ધર્મ અને શાસ્ત્રજ્ઞાન મેળવ્યાં છે; જે અત્યંત દુર્લભ છે.
13.258.13
अग्निं त्वं यजसे नित्यं कस्माद्ब्राह्मणमर्जन ।
स हि सर्वस्य लोकस्य हव्यवाट् किं न वेत्सि तम् ॥ १३.२५८.१३ ॥
તું નિત્ય અગ્નિની યજ્ઞપૂજા કરે છે; હે અર્જુન, બ્રાહ્મણની કેમ નહીં? તે તો સર્વ લોકોનો હવ્યવાહ નથી શું? શું તું તે જાણતો નથી?
13.258.14
अथवा ब्राह्मणश्रेष्ठमनुभूतानुपालकम् ।
कर्तारं जवलोकस्य कस्माज्जानन्विमुह्यसे ॥ १३.२५८.१४ ॥
અથવા બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ, ઉત્પન્ન પ્રાણીઓનો પાલક, જગતનો કર્તા તેને જાણીને પણ તું કેમ મોહ પામે છે?
13.258.15
तथा प्रजापतिर्ब्राह्मा अव्यक्तप्रभवोऽव्ययः ।
येनेदं विपुलं विश्वं जनितं स्थावरं चरम् ॥ १३.२५८.१५ ॥
એ જ રીતે પ્રજાપતિ બ્રહ્મા, અવ્યક્તમાંથી ઉદ્ભવેલા, અવ્યય; જેમના દ્વારા આ વિશાળ વિશ્વ, સ્થાવર અને જંગમ, ઉત્પન્ન થયું.
13.258.16
अण्डजातं तु ब्रह्माणं केचिदिच्छिन्त्यपण्डिताः ।
अण्डाद्भिन्नाद्बभुः शैला दिशोंऽभः पृथिवी दिवम् ॥ १३.२५८.१६ ॥
કેટલાક અપંડિતો બ્રહ્માને અંડજ માને છે; ઇંડું ફૂટ્યા પછી પર્વતો, દિશાઓ, જળ, પૃથ્વી અને સ્વર્ગ ઉત્પન્ન થયાં.
13.258.17
दृष्टवानेतदेवं हि कथं जायेदजो हि सः ।
स्थानमाकाशमण्डं तु यस्माज्जातः पितामहः ॥ १३.२५८.१७ ॥
આ રીતે જોવામાં આવ્યું હોય તો અજન્મા તે કેવી રીતે જન્મે? તેનું સ્થાન આકાશમંડળ છે; તો પિતામહ કેવી રીતે ઉત્પન્ન થયા?
13.258.18
तिष्ठेत्कथमिति ब्रूयान्न किञ्चिद्धि तदा भवेत् ।
अहङ्कार इति प्रोक्तः सर्वतेजोगतः प्रभुः ॥ १३.२५८.१८ ॥
'તે કેવી રીતે ટકશે' એમ કોઈ કહી શકે; ત્યારે કંઈ પણ નહીં રહે. તેને અહંકાર કહેવાયો છે; સર્વ તેજમાં વ્યાપેલો એ પ્રભુ.
13.258.19
नास्त्यन्तमस्ति तु ब्रह्मा स राजा लोकभावनः ।
इत्युक्तः स तदा तूष्णीमभूद्वायुस्तमब्रवीत् ॥ १३.२५८.१९ ॥
"બ્રહ્મનો કોઈ અંત નથી; તોપણ તે લોકોનું પાલન કરનાર રાજા છે." એમ કહેવાતાં તે ત્યારે મૌન થઈ ગયો; વાયુએ તેને કહ્યું.