Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.258

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

13.258.1

शृणु मूढ गुणान्कांश्चिद्ब्राह्मणानां महात्मनाम् ।
ये त्वया कीर्तिता राजंस्तेभ्योऽथ ब्राह्मणो वरः ॥ १३.२५८.१ ॥

ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਗੁਣ ਸੁਣ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਹੈ।

13.258.2

त्यक्त्वा महीत्वं भूमिस्तु स्पर्धया काश्यपस्य ह ।
नाशं जगाम तां विप्रो व्यस्तम्ययत कश्यपः ॥ १३.२५८.२ ॥

ਕਸ਼ਯਪ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ-ਸਾਮਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਵਿਪ੍ਰ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਖਿੰਡੀ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ।

13.258.3

अक्षया ब्राह्मणा राजन्दिवि चेह च नित्यदा ।
अपिबत्तेजसा ह्यापः स्वयमेवाङ्गिराः पुरा ॥ १३.२५८.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਸਦਾ ਅਕਸ਼ੈ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ।

13.258.4

स ताः पिबञ्शीरमिव नातृप्यत महातपाः ।
अपूरयन्महौघेन महीं सर्वां च पार्थिव ॥ १३.२५८.४ ॥

ਉਸ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਪੀਤਾ ਪਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਹੋਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ।

13.258.5

तस्मिन्नहं च क्रुद्धे वै जगत्त्यक्त्वा ततो भयात् ।
व्यतिष्ठमग्निहोत्रे च चिरमङ्गिरसो भयात् ॥ १३.२५८.५ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਿਹਾ।

13.258.6

अथ शप्तश्च भगवान्गौतमेन पुरंदरः ।
अहल्यां कामयानो वै धर्मार्थं च न हिंसितः ॥ १३.२५८.६ ॥

ਫਿਰ ਅਹਲਿਆ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਗੌਤਮ ਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਸਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

13.258.7

तथा समुद्रो नृपते पूर्णो दृष्टश्च वारिणा ।
ब्राह्मणैरभिशप्तश्च बभूव लवणोदकः ॥ १३.२५८.७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

13.258.8

सुवर्णवर्णो निर्धूमः सङ्गतोर्ध्वशिखः कविः ।
क्रुद्धेनाङ्गिरसा शप्तो गुणैरेतैर्विवर्जितः ॥ १३.२५८.८ ॥

ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਧੂੰਏਂ ਰਹਿਤ, ਉੱਪਰ ਉੱਠਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਅਗਨੀ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਗਿਆ।

13.258.9

महतश्चूर्णितान्पश्य ये हासन्त महोदधिम् ।
सुवर्णिधारिणा नित्यमवशप्ता द्विजातिना ॥ १३.२५८.९ ॥

ਵੇਖੋ, ਜੋ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਨ ਉਹ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋਏ ਹਨ; ਸੋਨਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਵਿਜ ਦੇ ਸਰਾਪ ਹੇਠ ਸਦਾ ਰਹੇ।

13.258.10

सम्मतत्वं द्विजातिभ्यः श्रेष्ठं विद्धि नराधिप ।
गर्भस्थान्ब्राह्मणाञ्शश्वन्नमस्यति किल प्रभुः ॥ १३.२५८.१० ॥

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸਨਮਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣੋ; ਪ੍ਰਭੂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

13.258.11

दण्डकानां महद्राज्यं ब्राह्मणेन विनाशितम् ।
तालजङ्घं महाक्षत्रमौर्वेणैकेन नाशितम् ॥ १३.२५८.११ ॥

ਦੰਡਕਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਤਾਲਜੰਘਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਖੱਤਰੀ ਕੁਲ ਇਕੱਲੇ ਔਰਵ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

13.258.12

त्वया च विपुलं राज्यं बलं धर्मं श्रुतं तथा ।
दत्तात्रेयप्रसादेन प्रप्तं परमदुर्लभम् ॥ १३.२५८.१२ ॥

ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜ, ਬਲ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਤਿ ਦੁਰਲੱਭ ਹਨ।

13.258.13

अग्निं त्वं यजसे नित्यं कस्माद्ब्राह्मणमर्जन ।
स हि सर्वस्य लोकस्य हव्यवाट् किं न वेत्सि तम् ॥ १३.२५८.१३ ॥

ਤੂੰ ਸਦਾ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਉਹ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਵਿਵਾਹਕ ਨਹੀਂ ਕੀ? ਕੀ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ?

13.258.14

अथवा ब्राह्मणश्रेष्ठमनुभूतानुपालकम् ।
कर्तारं जवलोकस्य कस्माज्जानन्विमुह्यसे ॥ १३.२५८.१४ ॥

ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਜਗਤ ਦਾ ਕਰਤਾ ਉਸਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਮੋਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

13.258.15

तथा प्रजापतिर्ब्राह्मा अव्यक्तप्रभवोऽव्ययः ।
येनेदं विपुलं विश्वं जनितं स्थावरं चरम् ॥ १३.२५८.१५ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸ਼ਵ, ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

13.258.16

अण्डजातं तु ब्रह्माणं केचिदिच्छिन्त्यपण्डिताः ।
अण्डाद्भिन्नाद्बभुः शैला दिशोंऽभः पृथिवी दिवम् ॥ १३.२५८.१६ ॥

ਕੁਝ ਅਪੰਡਿਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅੰਡਜ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਅੰਡਾ ਫੁੱਟਣ ਤੋਂ ਪਰਬਤ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਜਲ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

13.258.17

दृष्टवानेतदेवं हि कथं जायेदजो हि सः ।
स्थानमाकाशमण्डं तु यस्माज्जातः पितामहः ॥ १३.२५८.१७ ॥

ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਅਜੰਮਾ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਸਦਾ ਸਥਾਨ ਆਕਾਸ਼ ਮੰਡਲ ਹੈ; ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ?

13.258.18

तिष्ठेत्कथमिति ब्रूयान्न किञ्चिद्धि तदा भवेत् ।
अहङ्कार इति प्रोक्तः सर्वतेजोगतः प्रभुः ॥ १३.२५८.१८ ॥

'ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕੇਗਾ' ਇਹ ਕੋਈ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਤਦ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਪ੍ਰਭੂ ਉਹੀ ਹੈ।

13.258.19

नास्त्यन्तमस्ति तु ब्रह्मा स राजा लोकभावनः ।
इत्युक्तः स तदा तूष्णीमभूद्वायुस्तमब्रवीत् ॥ १३.२५८.१९ ॥

"ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ ਰਾਜਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ।