Mahābhārata · Adhyāya 13.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.26.1
कथं तौ भगवञ्शक्यौ मया वारणकच्छपौ ।
युगपद्गृहीतं तं मे त्वमुपायं वक्तुमर्हसि ॥ १३.२६.१ ॥
Oh bienaventurado, ¿cómo podré apresar a la vez a aquellos dos, el elefante y la tortuga? Deberías revelarme un medio.
13.26.2
योद्धुकामे गजे तस्मिन्मुहूर्तं स जलेचरः ।
उत्तिष्ठति जलात्तूर्णं योद्धुकामः पुनःपुनः ॥ १३.२६.२ ॥
Cuando aquel elefante desea combatir, el habitante de las aguas se alza rápidamente del agua por un instante, una y otra vez, deseoso de luchar.
13.26.3
जलजं निर्गतं तात प्रमत्तं चैव वारणम् ।
ग्रहीष्यसि पतङ्गेश नान्यो योगोऽत्र विद्यते ॥ १३.२६.३ ॥
Querido hijo, capturarás al elefante, que ha salido del agua y está desprevenido. Señor de las aves, aquí no existe otro medio.
13.26.4
इत्येमुक्तो विहगस्तद्गत्वा वनमुत्तमम् ।
ददर्श वारणेन्द्रं तं मेघाचलसमप्रभम् ॥ १३.२६.४ ॥
Así instruido, el ave fue a aquel excelente bosque y vio a aquel señor de los elefantes, resplandeciente como una montaña de nubes.
13.26.5
तां स नागो गिरेर्वीथिं सम्प्राप्त इव भारतः ।
स तं दृष्ट्वा महाभागः सम्प्रहृष्टतनूरुहः ॥ १३.२६.५ ॥
Aquel elefante parecía haber llegado al sendero de la montaña, oh Bhārata. Aquel ave de gran fortuna, al verlo, se estremeció hasta el último pelo y se alegró enormemente.
13.26.6
बिभक्षयिषतो राजन्दारुणस्य महात्मनः ।
मातङ्गं कच्छपं चैव प्रहर्षः सुमहानभूत् ॥ १३.२६.६ ॥
Oh rey, para aquel feroz magnánimo que deseaba devorar al elefante y a la tortuga, surgió una gran alegría.
13.26.7
अथ वेगेन महता खेचरः स महाबलः ।
सङ्कुच्य सर्वगात्राणि कृच्छ्रेणैवान्वपद्यत ॥ १३.२६.७ ॥
Entonces, con gran velocidad, aquella ave celeste de gran fuerza encogió todos sus miembros y descendió con dificultad.
13.26.8
तथा गत्वा तमध्वानं वारणप्रवरो बली ।
निशश्वास महाश्वासः श्रमाद्विश्रमणाय च ॥ १३.२६.८ ॥
Habiendo recorrido aquel camino, el poderoso mejor de los elefantes exhaló un gran suspiro para descansar del cansancio.
13.26.9
तस्य निश्वासवातेन मदगन्धेन चैव ह ।
उदतिष्ठन्महाकूर्मो वारणप्रतिषेधकः ॥ १३.२६.९ ॥
Por el viento de su aliento y el olor de su celo, se alzó el gran tortuga que impedía el paso al elefante.
13.26.10
तयोः सुतुमुलं युद्धं ददर्श पतगेश्वरः ।
कच्छपेन्द्रद्विरदयोरिन्द्रप्रह्वादयोरिव ॥ १३.२६.१० ॥
El señor de las aves contempló su feroz batalla —el señor de las tortugas y el elefante—, como la de Indra y Prahrāda.
13.26.11
स्पृशन्तमग्रहस्तेन तोयं वारणयूथपम् ।
दन्तैर्नस्तैश्च जलजो वारयामास भारत ॥ १३.२६.११ ॥
Oh Bhārata, la tortuga nacida en las aguas contuvo al jefe de la manada de elefantes, que tocaba el agua con la punta de su trompa, con sus colmillos y su trompa.
13.26.12
जलजं वारणोऽप्येवं चरणैः पुष्करेण च ।
प्रत्यषेधन्निमज्जन्तमुन्मज्जन्तं तथैव च ॥ १३.२६.१२ ॥
Del mismo modo, el elefante también contuvo a la tortuga acuática con sus patas y su trompa, tanto cuando se hundía como cuando emergía.
13.26.13
मुहूर्तमभवद्युद्धं तयोर्भीमप्रदर्शनम् ।
अथ तस्माज्जलाद्राजन्कच्छपः स्थलमास्थितः ॥ १३.२६.१३ ॥
Por un momento hubo combate entre ambos, mostrando un poder terrible. Entonces, oh rey, la tortuga salió del agua y subió a tierra firme.
13.26.14
स तु नागः प्रभग्रोऽपि पिपासुर्न न्यवर्तत ।
तोयगृध्नुः शनैस्तर्षादपासर्पत पृष्ठतः ॥ १३.२६.१४ ॥
Aquel elefante, aunque vencido, no volvió atrás por la sed; ansioso de agua, poco a poco, por la sed, se retiró hacia atrás.
13.26.15
तं दृष्ट्वा जलजस्तूर्णमपसर्पन्तमाहवात् ।
अभिदुद्राव वेगेन वज्रयाणिरिवासुरम् ॥ १३.२६.१५ ॥
Al verlo retirarse del combate, la tortuga nacida del agua se lanzó rápidamente con velocidad, como Indra, portador del rayo, se abalanza sobre el asura.
13.26.16
तं रोषात्स्थलमुत्तीर्णमसम्प्राप्तं गजोत्तमम् ।
उभावेव समस्तौ तु जग्राह विनतासुतः ॥ १३.२६.१६ ॥
Con ira, el hijo de Vinatā (Garuḍa) atrapó a ambos a la vez: al mejor de los elefantes, que había subido a tierra firme y aún no había llegado del todo.
13.26.17
चरणेन तु सव्येन जग्राह स गजोत्तमम् ।
प्रस्पन्दमानं बलवान्दक्षिणेन तु कच्छपम् ॥ १३.२६.१७ ॥
Con su pie izquierdo atrapó al mejor de los elefantes, y con el derecho a la tortuga que se retorcía.
13.26.18
उत्पपात ततस्तूर्णं पन्नगेन्द्रनिषूदतः ।
दिवं खं च समुत्पत्य पक्षाभ्यामपराजितः ॥ १३.२६.१८ ॥
Entonces el destructor del señor de las serpientes, el invencible, se elevó rápidamente; con sus alas se alzó hacia el cielo y los cielos.
13.26.19
तेन चोत्पतता तूर्णं सङ्गृहीतौ नखैर्भृशम् ।
वज्रगर्भैः सुनिशितैः प्राणांस्तूर्णं मुमोचतुः ॥ १३.२६.१९ ॥
Y mientras se elevaba, los asió rápidamente con firmeza entre sus garras; con aquellas uñas muy afiladas, de corazón de rayo, ambos exhalaron pronto sus vidas.
13.26.20
तौ गृह्य बलवांस्तूर्णं स्रस्तपादशिरोधरौ ।
विवल्गन्निव खे क्रीडन्खेचरोऽभिजगाम ह ॥ १३.२६.२० ॥
Tomando a los dos, el poderoso morador del cielo se alejó velozmente por el aire, con sus patas y cuellos colgando sueltos, balanceándose como si jugara en el cielo.
13.26.21
अत्तुकामस्ततो वीरः पृथिव्यां पृथिवीपते ।
निरैक्षत न चापश्यद्द्रुमं पर्याप्तमासितुम् ॥ १३.२६.२१ ॥
Entonces, oh señor de la tierra, el héroe, deseoso de comer, miró en derredor sobre la tierra, pero no vio un árbol lo bastante grande para posarse en él.
13.26.22
नैमिषं त्वथ सम्प्राप्य देवारण्यं महाद्युतिः ।
अपश्यत द्रुमं कञ्चिच्छाखास्कन्धसमावृतम् ॥ १३.२६.२२ ॥
Entonces, al llegar al bosque de Naimiṣa y al bosque divino, el de gran esplendor vio cierto árbol, cubierto de ramas y tronco.
13.26.23
हिमवच्छिखरप्रख्यं योजनद्वयमुच्छ्रितम् ।
परिणाहेन राजेन्द्र नल्वमात्रं समन्ततः ॥ १३.२६.२३ ॥
Semejante a la cima del Himālaya, aquel árbol se alzaba dos yojanas de altura, oh mejor de los reyes, y su circunferencia en todas direcciones era de un nalva.
13.26.24
तस्य शाखाऽभवत्काचिदायता पञ्चयोजनम् ।
दृढमूला दृढस्कन्धा वज्रपत्रसमाचिता ॥ १३.२६.२४ ॥
Una de sus ramas se extendía cinco yojanas; el árbol tenía raíces firmes y tronco firme, y estaba cubierto de hojas como rayos.
13.26.25
तत्रोपविष्टः सहसा वैनतेयो निगृह्य तौ ।
अत्तुकामस्ततः शाखा तस्य वेगादवापतत् ॥ १३.२६.२५ ॥
Allí sentado, el hijo de Vinatā (Garuḍa) de pronto atrapó a los dos; luego, deseando comerlos, cayó con violencia sobre la rama.
13.26.26
तां पतन्तीमभिप्रेक्ष्य प्रेक्ष्य चर्षिगणानधः ।
आसीनान्वसुभिः सार्धं सत्रेण जगतीपते ॥ १३.२६.२६ ॥
Al ver caer aquella rama, y al mirar abajo a los grupos de sabios sentados con los Vasus en la sesión sacrificial, oh señor de la tierra.
13.26.27
वैखानसान्नाम यतीन्वालखिल्यगणानपि ।
तत्र भीराविशत्तस्य पतगेन्द्रस्य भारत ॥ १३.२६.२७ ॥
También a los ascetas llamados Vaikhānasas y a los grupos de Vālakhilyas; allí, oh Bhārata, el temor del señor de las aves penetró en ellos.
13.26.28
तान्दृष्ट्वा स यतींस्तत्र समासीनान्सुरैः सह ।
तुण्डेन गृह्य तां शाखामुत्पपात खगेश्वरः।
तौच पक्षी भुजङ्गाशो व्योम्नि क्रीडन्निवाव्रजत् ॥ १३.२६.२८ ॥
Al ver a aquellos ascetas sentados allí junto con los dioses, el señor de las aves tomó aquella rama con el pico y se elevó; y aquella ave devoradora de serpientes siguió por el cielo como si jugara.
13.26.29
तं दृष्ट्वा गुरुसम्भारं प्रगृह्योत्पतितं खगम् ।
ऋषयस्तेऽब्रुवन्सर्वे गरुडोऽयमिति स्म ह।
न त्वन्यः क्षमते कश्चिद्यथाऽयं वीर्यवान्खगः ॥ १३.२६.२९ ॥
Al ver a aquella ave elevarse llevando aquel enorme peso, todos aquellos sabios dijeron: 'Este es Garuḍa; pues ningún otro pájaro tan poderoso como él podría soportarlo.'
13.26.30
असौ यच्छति धर्मात्मा गुरुभारसमन्वितः ।
अयं क्रीडन्निवाकाशे तस्माद्गरुड एव सः ॥ १३.२६.३० ॥
Aquel de alma recta, cargado con un gran peso, lo entrega; este va por el cielo como si jugara; por tanto, él es en verdad Garuḍa.
13.26.31
एवं ते समयं सर्वे वसवश्च दिवौकसः ।
अकार्षुः पक्षिराजस्य गरुडेत्येव नाम ह ॥ १३.२६.३१ ॥
Así, todos los Vasus y los habitantes del cielo acordaron que el rey de las aves se llamaría Garuḍa.
13.26.32
स पक्षी पृथिवीं सर्वां परिधावंस्ततस्ततः ।
मुमुक्षः शाखिनः शाखां न स्म देशमपश्यत ॥ १३.२६.३२ ॥
Aquella ave corrió por toda la tierra de un lado a otro, pero, queriendo soltar la rama del árbol, no encontró lugar donde hacerlo.
13.26.33
स वाचमशृणोद्दिव्यामुपर्युपरि जल्पतः ।
देवदूतस्य विस्पष्टमाभाष्य गरुडेति च ॥ १३.२६.३३ ॥
Oyó una voz divina desde lo alto, la del mensajero de los dioses, que lo llamaba claramente Garuḍa.
13.26.34
वैनतेय कुविन्देषु समुद्रान्ते महाबल ।
पात्यतां शाखिनः शाखा न हि ते धर्मनिश्चयाः ॥ १३.२६.३४ ॥
¡Oh hijo de Vinatā, poderoso! Que la rama del árbol caiga entre los Kuvindas, a la orilla del océano, pues ellos no están firmes en el dharma.
13.26.35
तच्छ्रुत्वा गरुडस्तूर्णं जगाम लवणाम्भसः ।
उद्देशं यत्र ते मन्दाः कुविन्दाः पापकर्मिणः ॥ १३.२६.३५ ॥
Al oír esto, Garuḍa partió de inmediato hacia el océano salado, al lugar donde habitaban aquellos necios Kuvindas, autores de malas acciones.
13.26.36
ततो गत्वा ततः शाखां मुमोच पततांवरः ।
तया हता दास्तदा षड्विंशतो नृप ॥ १३.२६.३६ ॥
Entonces, yendo allí, el mejor de los pájaros soltó la rama, y con ella fueron abatidos veintiséis siervos en ese mismo instante, oh rey.
13.26.37
स देशो राजशार्दूल ख्यातः परमदारुणः ।
शाखापतग इत्येव कुविन्दानां महात्मनाम् ॥ १३.२६.३७ ॥
Oh tigre entre los reyes, aquella región es famosa por su extrema crueldad; entre los magnánimos Kuvindas se la llama, en efecto, Śākhāpataga.