മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.26.1
कथं तौ भगवञ्शक्यौ मया वारणकच्छपौ ।
युगपद्गृहीतं तं मे त्वमुपायं वक्तुमर्हसि ॥ १३.२६.१ ॥
ഭഗവാനേ, ആനയെയും ആമയെയും എനിക്ക് എങ്ങനെ ഒരുമിച്ച് പിടിക്കാൻ കഴിയും? ഒരു ഉപായം പറഞ്ഞുതരുവാൻ അങ്ങ് അർഹനാണ്.
13.26.2
योद्धुकामे गजे तस्मिन्मुहूर्तं स जलेचरः ।
उत्तिष्ठति जलात्तूर्णं योद्धुकामः पुनःपुनः ॥ १३.२६.२ ॥
ആ ആന യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ ആ ജലജീവി ഒരു നിമിഷം വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ഉയർന്നുവരുന്നു; വീണ്ടും വീണ്ടും പോരാടാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.
13.26.3
जलजं निर्गतं तात प्रमत्तं चैव वारणम् ।
ग्रहीष्यसि पतङ्गेश नान्यो योगोऽत्र विद्यते ॥ १३.२६.३ ॥
കുഞ്ഞേ, വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് അശ്രദ്ധനായ ആ ആനയെ നീ പിടിക്കും. പക്ഷിരാജാവേ, ഇതിന് മറ്റൊരു മാർഗമില്ല.
13.26.4
इत्येमुक्तो विहगस्तद्गत्वा वनमुत्तमम् ।
ददर्श वारणेन्द्रं तं मेघाचलसमप्रभम् ॥ १३.२६.४ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ആ പക്ഷി ആ ഉത്തമമായ കാട്ടിലെത്തി, മേഘപർവതം പോലെ തേജസ്സുള്ള ആ ഗജേന്ദ്രനെ കണ്ടു.
13.26.5
तां स नागो गिरेर्वीथिं सम्प्राप्त इव भारतः ।
स तं दृष्ट्वा महाभागः सम्प्रहृष्टतनूरुहः ॥ १३.२६.५ ॥
ആ ആന ആ മലവഴിയിലെത്തിയതുപോലെ തോന്നി, ഭാരതാ. ആ മഹാഭാഗ്യവാൻ അവനെ കണ്ട് രോമാഞ്ചം കൊണ്ട് സന്തോഷിച്ചു.
13.26.6
बिभक्षयिषतो राजन्दारुणस्य महात्मनः ।
मातङ्गं कच्छपं चैव प्रहर्षः सुमहानभूत् ॥ १३.२६.६ ॥
ഓ രാജാവേ, ആനയെയും ആമയെയും ഭക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ ഭയങ്കരനായ മഹാത്മാവിന് അത്യന്തം സന്തോഷമുണ്ടായി.
13.26.7
अथ वेगेन महता खेचरः स महाबलः ।
सङ्कुच्य सर्वगात्राणि कृच्छ्रेणैवान्वपद्यत ॥ १३.२६.७ ॥
പിന്നെ മഹാവേഗത്തോടെ ആ മഹാബലനായ ഖേചരൻ (പക്ഷി) തന്റെ എല്ലാ അവയവങ്ങളും ഒതുക്കി പ്രയാസത്തോടെ താഴേക്കിറങ്ങി.
13.26.8
तथा गत्वा तमध्वानं वारणप्रवरो बली ।
निशश्वास महाश्वासः श्रमाद्विश्रमणाय च ॥ १३.२६.८ ॥
ആ വഴിയിൽ പോയ ബലവാനായ ശ്രേഷ്ഠ ഗജം ക്ഷീണത്താൽ വിശ്രമത്തിനായി വലിയ നിശ്വാസം വിട്ടു.
13.26.9
तस्य निश्वासवातेन मदगन्धेन चैव ह ।
उदतिष्ठन्महाकूर्मो वारणप्रतिषेधकः ॥ १३.२६.९ ॥
അതിന്റെ നിശ്വാസക്കാറ്റിനാലും മദഗന്ധത്താലും ആനയെ തടയുന്ന മഹാകൂർമ്മം ഉയർന്നുവന്നു.
13.26.10
तयोः सुतुमुलं युद्धं ददर्श पतगेश्वरः ।
कच्छपेन्द्रद्विरदयोरिन्द्रप्रह्वादयोरिव ॥ १३.२६.१० ॥
ആ രണ്ടുപേരുടെയും ഘോരയുദ്ധം പക്ഷിരാജൻ കണ്ടു — ആമകളുടെ ഇന്ദ്രനും ആനയും തമ്മിലുള്ളത്, ഇന്ദ്രനും പ്രഹ്ലാദനും പോലെ.
13.26.11
स्पृशन्तमग्रहस्तेन तोयं वारणयूथपम् ।
दन्तैर्नस्तैश्च जलजो वारयामास भारत ॥ १३.२६.११ ॥
ഹേ ഭരതവംശജാ! തുമ്പിക്കൈയുടെ അഗ്രംകൊണ്ട് വെള്ളത്തെ തൊട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ഗജയൂഥപതിയെ, ജലജനായ ആമ കൊമ്പുകളാലും തുമ്പിക്കൈയാലും തടഞ്ഞു.
13.26.12
जलजं वारणोऽप्येवं चरणैः पुष्करेण च ।
प्रत्यषेधन्निमज्जन्तमुन्मज्जन्तं तथैव च ॥ १३.२६.१२ ॥
അതുപോലെ ആനയും കാലുകളാലും തുമ്പിക്കൈയാലും ആ ജലജനെ തടഞ്ഞു — മുങ്ങുന്നതിനെയും പൊങ്ങുന്നതിനെയും.
13.26.13
मुहूर्तमभवद्युद्धं तयोर्भीमप्रदर्शनम् ।
अथ तस्माज्जलाद्राजन्कच्छपः स्थलमास्थितः ॥ १३.२६.१३ ॥
ഒരു നിമിഷനേരം അവർ ഇരുവരും തമ്മിൽ യുദ്ധം നടന്നു; അതിൽ ഭയങ്കരമായ പരാക്രമം പ്രകടമായി. അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, ആ ആമ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് കരയിൽ കയറി.
13.26.14
स तु नागः प्रभग्रोऽपि पिपासुर्न न्यवर्तत ।
तोयगृध्नुः शनैस्तर्षादपासर्पत पृष्ठतः ॥ १३.२६.१४ ॥
ആ ആന തോറ്റിരുന്നിട്ടും ദാഹത്താൽ മടങ്ങിയില്ല; വെള്ളത്തിനായുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ദാഹം മൂലം അത് പതുക്കെ പിന്നോട്ടു നീങ്ങി.
13.26.15
तं दृष्ट्वा जलजस्तूर्णमपसर्पन्तमाहवात् ।
अभिदुद्राव वेगेन वज्रयाणिरिवासुरम् ॥ १३.२६.१५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നത് കണ്ട് ആ ജലജ ആമ വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുത്തു; വജ്രായുധമേന്തിയ ഇന്ദ്രൻ അസുരന്റെ മേൽ പാഞ്ഞടുക്കുന്നതുപോലെ.
13.26.16
तं रोषात्स्थलमुत्तीर्णमसम्प्राप्तं गजोत्तमम् ।
उभावेव समस्तौ तु जग्राह विनतासुतः ॥ १३.२६.१६ ॥
കോപത്തോടെ കരയിൽ കയറി, ഇനിയും എത്തിച്ചേരാത്ത ആ ശ്രേഷ്ഠ ഗജത്തെ വിനതയുടെ പുത്രൻ (ഗരുഡൻ) ഇരുവരെയും ഒരുമിച്ചു പിടികൂടി.
13.26.17
चरणेन तु सव्येन जग्राह स गजोत्तमम् ।
प्रस्पन्दमानं बलवान्दक्षिणेन तु कच्छपम् ॥ १३.२६.१७ ॥
ബലവാൻ ഇടതുകാലാൽ ആ ശ്രേഷ്ഠ ഗജത്തെ പിടികൂടി; വലതുകാലാൽ പിടഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ആമയെയും.
13.26.18
उत्पपात ततस्तूर्णं पन्नगेन्द्रनिषूदतः ।
दिवं खं च समुत्पत्य पक्षाभ्यामपराजितः ॥ १३.२६.१८ ॥
അപ്പോൾ നാഗരാജാക്കന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനും പരാജയമറിയാത്തവനുമായ അവൻ വേഗത്തിൽ മേലേക്ക് ഉയർന്നു; ചിറകുകളാൽ ആകാശത്തിലേക്കും സ്വർഗത്തിലേക്കും പറന്നുയർന്ന്.
13.26.19
तेन चोत्पतता तूर्णं सङ्गृहीतौ नखैर्भृशम् ।
वज्रगर्भैः सुनिशितैः प्राणांस्तूर्णं मुमोचतुः ॥ १३.२६.१९ ॥
പറന്നുയരുമ്പോൾ അവൻ ആ രണ്ടുപേരെയും നഖങ്ങളാൽ മുറുകെ പിടിച്ചു; വജ്രസമാനമായ ഉള്ളുള്ള, അതിതീക്ഷ്ണമായ ആ നഖങ്ങളാൽ അവർ ഇരുവരും വേഗത്തിൽ പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞു.
13.26.20
तौ गृह्य बलवांस्तूर्णं स्रस्तपादशिरोधरौ ।
विवल्गन्निव खे क्रीडन्खेचरोऽभिजगाम ह ॥ १३.२६.२० ॥
ആ രണ്ടുപേരെയും പിടിച്ച് ബലവാനായ ഖേചരൻ വേഗത്തിൽ ആകാശത്തേക്ക് പോയി; അവരുടെ കാലുകളും കഴുത്തുകളും തൂങ്ങിക്കിടന്നു, അവൻ ആകാശത്ത് കളിക്കുന്നതുപോലെ ആടിക്കൊണ്ട് പോയി.
13.26.21
अत्तुकामस्ततो वीरः पृथिव्यां पृथिवीपते ।
निरैक्षत न चापश्यद्द्रुमं पर्याप्तमासितुम् ॥ १३.२६.२१ ॥
ഭൂപതേ! പിന്നെ ഭക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ വീരൻ ഭൂമിയിൽ ചുറ്റും നോക്കി; ഇരിക്കാൻ മതിയായ ഒരു വൃക്ഷവും അവൻ കണ്ടില്ല.
13.26.22
नैमिषं त्वथ सम्प्राप्य देवारण्यं महाद्युतिः ।
अपश्यत द्रुमं कञ्चिच्छाखास्कन्धसमावृतम् ॥ १३.२६.२२ ॥
പിന്നെ നൈമിഷവും ദേവാരണ്യവും എത്തിയ ആ മഹാതേജസ്വി, ശാഖകളും തടിയും നിറഞ്ഞ ഒരു വൃക്ഷം കണ്ടു.
13.26.23
हिमवच्छिखरप्रख्यं योजनद्वयमुच्छ्रितम् ।
परिणाहेन राजेन्द्र नल्वमात्रं समन्ततः ॥ १३.२६.२३ ॥
ഹിമാലയ ശിഖരം പോലെയുള്ള ആ വൃക്ഷം രണ്ട് യോജന ഉയരമുള്ളതായിരുന്നു, രാജേന്ദ്രാ; അതിന്റെ ചുറ്റളവ് എല്ലായിടത്തും ഒരു നൽവം അളവിലായിരുന്നു.
13.26.24
तस्य शाखाऽभवत्काचिदायता पञ्चयोजनम् ।
दृढमूला दृढस्कन्धा वज्रपत्रसमाचिता ॥ १३.२६.२४ ॥
അതിന്റെ ഒരു ശാഖ അഞ്ച് യോജന വരെ നീണ്ടിരുന്നു; ആ വൃക്ഷത്തിന് ഉറച്ച വേരുകളും ഉറച്ച തടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു, വജ്രസമാനമായ ഇലകൾ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
13.26.25
तत्रोपविष्टः सहसा वैनतेयो निगृह्य तौ ।
अत्तुकामस्ततः शाखा तस्य वेगादवापतत् ॥ १३.२६.२५ ॥
അവിടെ ഇരുന്നിരുന്ന വൈനതേയൻ (ഗരുഡൻ) പെട്ടെന്ന് ആ രണ്ടുപേരെയും പിടികൂടി; പിന്നെ ഭക്ഷിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവൻ വേഗത്തിൽ ആ ശാഖയിലേക്ക് പതിച്ചു.
13.26.26
तां पतन्तीमभिप्रेक्ष्य प्रेक्ष्य चर्षिगणानधः ।
आसीनान्वसुभिः सार्धं सत्रेण जगतीपते ॥ १३.२६.२६ ॥
ആ ശാഖ വീഴുന്നത് കണ്ടും, താഴെ വസുക്കളോടൊപ്പം യാഗത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ഋഷിഗണങ്ങളെ കണ്ടും, ഹേ ഭൂപതേ.
13.26.27
वैखानसान्नाम यतीन्वालखिल्यगणानपि ।
तत्र भीराविशत्तस्य पतगेन्द्रस्य भारत ॥ १३.२६.२७ ॥
വൈഖാനസന്മാർ എന്ന യതികളെയും വാലഖില്യഗണങ്ങളെയും; അവിടെ പക്ഷിരാജന്റെ ഭയം അവരിൽ പ്രവേശിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.
13.26.28
तान्दृष्ट्वा स यतींस्तत्र समासीनान्सुरैः सह ।
तुण्डेन गृह्य तां शाखामुत्पपात खगेश्वरः।
तौच पक्षी भुजङ्गाशो व्योम्नि क्रीडन्निवाव्रजत् ॥ १३.२६.२८ ॥
അവിടെ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന ആ യതികളെ കണ്ട്, ആ പക്ഷിശ്രേഷ്ഠൻ കൊക്കുകൊണ്ട് ആ ശാഖ പിടിച്ച് മുകളിലേക്കുയർന്നു; ആ സർപ്പഭോജി പക്ഷി ആകാശത്ത് കളിക്കുന്നതുപോലെ പോയി.
13.26.29
तं दृष्ट्वा गुरुसम्भारं प्रगृह्योत्पतितं खगम् ।
ऋषयस्तेऽब्रुवन्सर्वे गरुडोऽयमिति स्म ह।
न त्वन्यः क्षमते कश्चिद्यथाऽयं वीर्यवान्खगः ॥ १३.२६.२९ ॥
ആ വലിയ ഭാരം പിടിച്ച് ഉയർന്നു പറക്കുന്ന ആ പക്ഷിയെ കണ്ട്, ആ ഋഷിമാരെല്ലാം പറഞ്ഞു—'ഇവൻ ഗരുഡൻ തന്നെ; ഈ വീര്യവാനായ പക്ഷിയെപ്പോലെ മറ്റാർക്കും സഹിക്കാനാവില്ല.'
13.26.30
असौ यच्छति धर्मात्मा गुरुभारसमन्वितः ।
अयं क्रीडन्निवाकाशे तस्माद्गरुड एव सः ॥ १३.२६.३० ॥
ആ ധർമ്മാത്മാവ്, വലിയ ഭാരത്തോടു കൂടിയവനായി, അത് നൽകുന്നു; ഇവൻ ആകാശത്ത് കളിക്കുന്നതുപോലെ പോകുന്നു; അതിനാൽ അവൻ ഗരുഡൻ തന്നെ.
13.26.31
एवं ते समयं सर्वे वसवश्च दिवौकसः ।
अकार्षुः पक्षिराजस्य गरुडेत्येव नाम ह ॥ १३.२६.३१ ॥
ഇങ്ങനെ വസുക്കളും സ്വർഗവാസികളായ ദേവന്മാരും എല്ലാവരും പക്ഷിരാജന് ഗരുഡൻ എന്ന പേര് നൽകാൻ സമ്മതിച്ചു.
13.26.32
स पक्षी पृथिवीं सर्वां परिधावंस्ततस्ततः ।
मुमुक्षः शाखिनः शाखां न स्म देशमपश्यत ॥ १३.२६.३२ ॥
ആ പക്ഷി ഭൂമിയിലെല്ലാം ഇവിടെയും അവിടെയും പറന്നു നടന്നു; മരക്കൊമ്പ് വിടാൻ ഒരിടവും അത് കണ്ടില്ല.
13.26.33
स वाचमशृणोद्दिव्यामुपर्युपरि जल्पतः ।
देवदूतस्य विस्पष्टमाभाष्य गरुडेति च ॥ १३.२६.३३ ॥
മുകളിൽ നിന്ന് സംസാരിച്ച ദേവദൂതന്റെ ദിവ്യവാണി അവൻ കേട്ടു; അത് വ്യക്തമായി 'ഗരുഡാ' എന്ന് വിളിച്ചു.
13.26.34
वैनतेय कुविन्देषु समुद्रान्ते महाबल ।
पात्यतां शाखिनः शाखा न हि ते धर्मनिश्चयाः ॥ १३.२६.३४ ॥
വൈനതേയാ, മഹാബലാ! കുവിന്ദന്മാരുടെ ഇടയിൽ, സമുദ്രതീരത്ത് മരക്കൊമ്പ് വീഴ്ത്തുക; അവർ ധർമനിശ്ചയമുള്ളവരല്ല.
13.26.35
तच्छ्रुत्वा गरुडस्तूर्णं जगाम लवणाम्भसः ।
उद्देशं यत्र ते मन्दाः कुविन्दाः पापकर्मिणः ॥ १३.२६.३५ ॥
അത് കേട്ട ഗരുഡൻ വേഗം ഉപ്പുവെള്ളമുള്ള സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോയി; ആ മൂഢരും പാപകർമികളുമായ കുവിന്ദന്മാർ വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക്.
13.26.36
ततो गत्वा ततः शाखां मुमोच पततांवरः ।
तया हता दास्तदा षड्विंशतो नृप ॥ १३.२६.३६ ॥
പിന്നെ അവിടെ ചെന്ന് പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആ കൊമ്പ് വിട്ടു; അതുകൊണ്ട് അപ്പോൾതന്നെ ഇരുപത്താറു ദാസന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, രാജാവേ.
13.26.37
स देशो राजशार्दूल ख्यातः परमदारुणः ।
शाखापतग इत्येव कुविन्दानां महात्मनाम् ॥ १३.२६.३७ ॥
രാജശാർദ്ദൂലാ, ആ ദേശം അത്യന്തം ഭയങ്കരമെന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്; മഹാത്മാക്കളായ കുവിന്ദന്മാർക്കിടയിൽ അതിനെ 'ശാഖാപതഗം' എന്നേ വിളിക്കുന്നു.