Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 13.262

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

13.262.1

तूष्णीमासीदर्जुनस्तु पवनस्त्वब्रवीत्पुनः ।
शृणु मे ब्राह्मणेष्वेव मुख्यं कर्म जनाधिप ॥ १३.२६२.१ ॥

અર્જુન મૌન રહ્યો; ત્યારે પવને ફરી કહ્યું: હે જનાધિપ, બ્રાહ્મણો વિશેનું મુખ્ય કર્તવ્ય મારી પાસેથી સાંભળ.

13.262.2

मदस्यास्यमनुप्राप्ता यदा सेन्द्रा दिवौकसः ।
तदैव च्यवनेन द्यौर्हृता तेषां वसुन्धरा ॥ १३.२६२.२ ॥

ઇન્દ્ર સહિતના દેવોએ જ્યારે એ મદ્ય મેળવ્યું, ત્યારે જ ચ્યવને તેમનો સ્વર્ગ અને પૃથ્વી હરી લીધાં.

13.262.3

उभौ लोकौ हृतौ मत्वा ते देवा दुःखिताऽभवन् ।
शोकार्ताश्त महात्मानं ब्रह्माणं शरणं ययुः ॥ १३.२६२.३ ॥

બંને લોક હરાઈ ગયા જાણીને તે દેવો દુઃખી થયા; શોકથી પીડિત થઈ એ મહાત્મા બ્રહ્માને શરણે ગયા.

13.262.4

मदास्यव्यतिषिक्तानामस्माकं लोकपूजित ।
च्यवनेन हृता भूमिः कपैश्चैव दिवं प्रभो ॥ १३.२६२.४ ॥

હે લોકપૂજિત, મદ્યથી અભિષિક્ત અમારી ભૂમિ ચ્યવને હરી લીધી છે; હે પ્રભો, સ્વર્ગ વાંદરાઓએ હરી લીધો છે.

13.262.5

गच्छध्वं शरणं विप्रानाशु सेन्द्रा दिवौकसः ।
प्रसाद्य तानुभौ लोकाववाप्स्यथ यथापुरम् ॥ १३.२६२.५ ॥

હે ઇન્દ્ર સહિતના દેવો, જલદી બ્રાહ્મણોને શરણે જાઓ; તેમને પ્રસન્ન કરીને તમે બંને લોક પહેલાંની જેમ ફરી મેળવશો.

13.262.6

ते ययुः शरणं विप्रानूचुस्ते काञ्जयामहे ।
इत्युक्तास्ते द्विजान्प्राहुर्जयतेह कपानिति ॥ १३.२६२.६ ॥

તેઓ શરણે જઈ બ્રાહ્મણોને બોલ્યા, "અમે જીતવા ઇચ્છીએ છીએ"; એમ કહેવાયે દ્વિજોએ કહ્યું, "અહીં વાંદરાઓને જીતો."

13.262.7

भूगतान्हि विजेतारो वयमित्यब्रुवन्द्विजाः ।
ततः कर्म समारब्धं ब्राह्मणैः कपनाशनम् ॥ १३.२६२.७ ॥

પૃથ્વી પર વિચરતા અમે જ વિજેતા છીએ એમ દ્વિજોએ કહ્યું. ત્યારે બ્રાહ્મણોએ કપોના નાશનું કાર્ય આરંભ્યું.

13.262.8

तच्छ्रुत्वा प्रेषितो दूतो ब्राह्मणेभ्यो धनी कपैः ।
स च तान्ब्राह्मणानाह धनी कपवचो यथा ॥ १३.२६२.८ ॥

તે સાંભળીને કપોએ બ્રાહ્મણો પાસે એક દૂત મોકલ્યો. એ ધનવાન દૂત કપોના વચન અનુસાર બ્રાહ્મણોને બોલ્યો.

13.262.9

भवद्भिः सदृशः सर्वे कपाः किमिह वर्तते ।
सर्वे वेदविदः प्राज्ञाः सर्वे च क्रतुयाजिनः ॥ १३.२६२.९ ॥

તમારા જેવા જ બધા કપ અહીં કેમ છે? તેઓ સૌ વેદજ્ઞ, પ્રાજ્ઞ અને યજ્ઞ કરનારા છે.

13.262.10

सर्वे सत्यव्रताश्चैव सर्वे तुल्या महर्षिभिः ।
श्रीश्चैव रमते तेषु धारयन्ति श्रियं च ते ॥ १३.२६२.१० ॥

તેઓ સૌ સત્યવ્રતી છે અને મહર્ષિઓ સમાન છે. તેમનામાં શ્રી રમે છે; તેઓ સમૃદ્ધિ ધારણ કરે છે.

13.262.11

वृथा दारान्न गच्छन्ति वृथा मांसं न भुञ्जते ।
दीप्तमग्निं जुह्वते च गुरूणां वचने स्थिताः ॥ १३.२६२.११ ॥

તેઓ વ્યર્થ પત્નીઓ પાસે જતા નથી, વ્યર્થ માંસ ખાતા નથી. પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં આહુતિ આપે છે અને ગુરુજનોના વચનમાં સ્થિર રહે છે.

13.262.12

सर्वे च नियतात्मानो बालानां संविभागिनः ।
उपेत्य शनकैर्यान्ति न सेवन्ति रजस्वलाम्।
स्वर्गातिं चैव गच्छन्ति तथैव शुभकर्मिणः ॥ १३.२६२.१२ ॥

તેઓ સૌ આત્મસંયમી છે અને બાળકો સાથે વહેંચનારા છે. ધીમે ધીમે પાસે જઈને પાછા ફરે છે; રજસ્વલા સ્ત્રી પાસે જતા નથી. એ જ રીતે શુભ કર્મ કરનારા સ્વર્ગમાર્ગ પામે છે.

13.262.13

अभुक्तवत्सु नाश्नन्ति गर्भिणीवृद्धकादिषु ।
पूर्वाह्णेषु न दीव्यन्ति दिवा चैव न शेरते ॥ १३.२६२.१३ ॥

જેઓએ હજી ભોજન નથી કર્યું તેમની હાજરીમાં તેઓ જમતા નથી; ગર્ભવતી, વૃદ્ધ વગેરેની હાજરીમાં પણ જમતા નથી. પૂર્વાહ્નમાં જુગાર રમતા નથી, અને દિવસે સૂતા પણ નથી.

13.262.14

एतैश्चान्यैश्च बहुभिर्गुणैर्युक्तान्कथं कपान् ।
विजेष्यथ निवर्तध्वं निवृत्तानां सुखं हि वः ॥ १३.२६२.१४ ॥

આ અને બીજા અનેક ગુણોથી યુક્ત (બ્રાહ્મણોને) તમે વાંદરાઓને કેવી રીતે જીતશો? પાછા ફરો; પાછા ફરનારાઓને જ તમારા માટે સુખ છે.

13.262.15

कपान्वयं विजेष्यामो ये देवास्ते वयं स्मृताः ।
तस्माद्वध्याः कपाऽस्माकं धनिन्याहि यथागतम् ॥ १३.२६२.१५ ॥

અમે વાંદરાઓને જીતીશું; દેવતા તરીકે સ્મરાયેલા અમે જીતીશું. તેથી વાંદરાઓ અમારા દ્વારા વધ્ય છે. હે ધનવાન, જે રીતે આવ્યો તે રીતે પાછો જા.

13.262.16

धनी गत्वा कपानाह न वो विप्राः प्रियङ्कराः ।
गृहीत्वाऽस्त्राण्यतो विप्रान्कपाः सर्वे समाद्रवन् ॥ १३.२६२.१६ ॥

ધનવાન વાંદરાઓ પાસે જઈને બોલ્યો, 'હે બ્રાહ્મણો, તમે અમારું પ્રિય કરનારા નથી.' પછી બધા વાંદરાઓ શસ્ત્રો લઈને બ્રાહ્મણો પર ધસી ગયા.

13.262.17

समुदग्रध्वजान्दृष्ट्वा कपान्सर्वे द्विजातयः ।
व्यसृजञ्ज्वलितानग्नीन्कपानां प्राणनाशनान् ॥ १३.२६२.१७ ॥

ઊંચા ધ્વજવાળા વાંદરાઓને જોઈને બધા દ્વિજોએ વાંદરાઓના પ્રાણ હરનારા જ્વલંત અગ્નિઓ છોડ્યા.

13.262.18

ब्रह्मसृष्टा हव्यभुजः कपान्हत्वा सनातनाः ।
नभसीव यथाऽभ्राणि व्यराजन्त नराधिप ॥ १३.२६२.१८ ॥

બ્રહ્માએ સર્જેલા, હવિ ભોગવનારા, સનાતન (અગ્નિઓ) વાંદરાઓને હણીને, હે નરાધિપ, આકાશમાં વાદળો ચમકે તેમ ચમક્યા.

13.262.19

हत्वा वै दानवान्देवाः सर्वे सम्भूय संयुगे ।
ते नाभ्यजानन्हि तदा ब्राह्मणैर्निहतान्कपान् ॥ १३.२६२.१९ ॥

યુદ્ધમાં બધા દેવોએ ભેગા મળીને દાનવોનો સંહાર કર્યો; પરંતુ ત્યારે બ્રાહ્મણોએ માર્યા ગયેલા કપોને તેઓ ઓળખી શક્યા નહીં.

13.262.20

अथागम्य महातेजा नारदोऽकथयद्विभो ।
यथा हता महाभागैस्तेजसा ब्राह्मणैः कपाः ॥ १३.२६२.२० ॥

પછી મહાતેજસ્વી નારદ આવ્યા અને હે પ્રભો, મહાભાગ્યશાળી બ્રાહ્મણોએ પોતાના તેજથી કપોનો વધ કેવી રીતે કર્યો તે કહ્યું.

13.262.21

नारदस्य वचः श्रुत्वा प्रीताः सर्वे दिवौकसः ।
प्रशशंसुर्द्विजांश्चापि ब्राह्मणांश्च यशस्विनः ॥ १३.२६२.२१ ॥

નારદનું વચન સાંભળીને બધા સ્વર્ગવાસીઓ પ્રસન્ન થયા અને તેમણે દ્વિજોની તથા યશસ્વી બ્રાહ્મણોની પણ પ્રશંસા કરી.

13.262.22

तेषां तेजस्तथा वीर्यं देवानां ववृधे ततः ।
अवाप्नुवंश्चामरत्वं त्रिषु लोकेषु पूजितम् ॥ १३.२६२.२२ ॥

પછી તેમનું તેજ અને દેવોનું પરાક્રમ વધ્યું; ત્રણેય લોકમાં પૂજાઈને તેમને અમરત્વ પ્રાપ્ત થયું.

13.262.23

इत्युक्तवचनं वायुमर्जुनः प्रत्युवाच ह ।
प्रतिपूज्य महाबाहो यत्तच्छृणु नराधिप ॥ १३.२६२.२३ ॥

આ રીતે કહેવાયેલા વાયુને અર્જુને ઉત્તર આપ્યો; હે મહાબાહો, તેમનું સન્માન કરીને જે કહ્યું તે સાંભળો, હે નરાધિપ.

13.262.24

जीवाम्यहं ब्राह्मणार्थं सर्वथा सततं प्रभो ।
ब्रह्मण्यो ब्राह्मणेभ्यश्च प्रणमामि च नित्यशः ॥ १३.२६२.२४ ॥

હે પ્રભો, હું હંમેશાં દરેક રીતે બ્રાહ્મણો માટે જ જીવું છું; હું બ્રહ્મણ્ય છું અને બ્રાહ્મણોને નિત્ય પ્રણામ કરું છું.

13.262.25

दत्तात्रेयप्रसादाच्च मया प्राप्तमिदं बलम् ।
लोके च परमा कीर्तिर्धर्मश्चाचरितो महान् ॥ १३.२६२.२५ ॥

દત્તાત્રેયની કૃપાથી મને આ બળ પ્રાપ્ત થયું છે; જગતમાં પરમ કીર્તિ અને મહાન ધર્મ મેં આચર્યો છે.

13.262.26

अहो ब्राह्मणकर्माणि मयि मारुत तत्त्वतः ।
त्वया प्रोक्तानि कार्त्स्न्येन श्रुतानि प्रयतेन च ॥ १३.२६२.२६ ॥

અહો! હે મારુત, મારામાંનાં બ્રાહ્મણકર્મો તેં તત્ત્વતઃ સંપૂર્ણ કહ્યાં; મેં તે પ્રયત્નપૂર્વક સંપૂર્ણ સાંભળ્યાં.

13.262.27

ब्राह्मणान्क्षात्राधर्मेण पालयस्वेन्द्रियाणि च ।
विप्रेभ्यस्ते भयं घोरं तत्तु कालाद्भविष्यति ॥ १३.२६२.२७ ॥

ક્ષાત્રધર્મથી બ્રાહ્મણોનું રક્ષણ કર અને તારી ઇન્દ્રિયોનું પણ રક્ષણ કર; બ્રાહ્મણોથી તને ઘોર ભય થશે, તે કાળના કારણે આવશે.