Mahābhārata · Adhyāya 13.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.30.1
ब्राह्मणानां तु ये लोके प्रतिश्रुत्य पितामह ।
न प्रयच्छन्ति लोभात्ते के भवन्ति महामते ॥ १३.३०.१ ॥
O grandsire, what become those in this world who, having promised gifts to brahmins, do not give out of greed? O great-minded one!
13.30.2
एतन्मे तत्वतो ब्रूहि धर्मे धर्मभृतांवर ।
प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छन्ति ये नराः ॥ १३.३०.२ ॥
O best of those who uphold dharma, tell me truly, in matters of dharma, what happens to those wicked men who promise and do not give.
13.30.3
यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु ।
आशास्तस्य हताः सर्वाः क्लीबस्येव प्रजाफलम् ॥ १३.३०.३ ॥
He who, having promised, gives nothing, whether little or much, all his hopes are destroyed, like the fruit of offspring for an impotent man.
13.30.4
यां रात्रिं जायते पापो यां च रात्रिं विनश्यति ।
एतस्मिन्नन्तरे यद्यत्सुकृतं तस्य भारत ॥ १३.३०.४ ॥
On the night a sinner is born and the night he perishes, O Bhārata, in that interval whatever good deeds he has done...
13.30.5
यच्च तस्य हुतं किञ्चिद्दत्तं वा भरतर्षभ ।
तपस्तप्तमथो वाऽपि सर्वं तस्योपहन्यते ॥ १३.३०.५ ॥
O bull of the Bharatas, whatever offering, gift, or austerity has been performed by him, all of it is destroyed.
13.30.6
अथैतद्वचनं प्राहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
निशास्य भरतश्रेष्ठ बुद्ध्या परमयुक्तया ॥ १३.३०.६ ॥
Then those who know the dharma-scriptures declare this statement. O best of the Bharatas, having heard it with supremely disciplined intellect...
13.30.7
अपि चोदाहरन्तीमं धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
अश्वानां श्यामकर्णानां सहस्रेण स मुच्यते ॥ १३.३०.७ ॥
Those who know the dharma-treatises also cite this: he is freed by a thousand horses with black ears.
13.30.8
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सृगालस्य च संवादं वानरस्य च भारत ॥ १३.३०.८ ॥
Here too this ancient legend is cited: the dialogue of a jackal and a monkey, O Bhārata.
13.30.9
तौ सखायौ पुरा ह्यास्तां मानुषत्वे परंतप ।
अन्यां योनिं समापन्नौ सृगालीं वानरीं तथा।
सम्भाषणात्ततः सख्यं तत्रतत्र परस्परम् ॥ १३.३०.९ ॥
O scorcher of foes, formerly in human birth those two were friends; then, reborn into another womb as a female jackal and a female monkey, friendship arose between them here and there through conversation.
13.30.10
ततः परासून्खादन्तं सृगालं वानरोऽब्रवीत् ।
श्मशानमध्ये सम्प्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन् ॥ १३.३०.१० ॥
Then the monkey, seeing the jackal eating the dead in the middle of the cremation ground, recalling its former birth, spoke to him.
13.30.11
किं त्वया पापकं पूर्वं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिकानत्सि कुत्सितान् ॥ १३.३०.११ ॥
What terrible sinful deed did you do formerly, that you eat the putrid, loathsome dead in the cremation ground?
13.30.12
एवमुक्तः प्रत्युवाच सृगालो वानरं तदा ।
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य न मया तदुपाहृतम् ॥ १३.३०.१२ ॥
Thus addressed, the jackal then replied to the monkey: "Having promised it to a brahmin, I did not offer it."
13.30.13
तत्कृते पापिकां योनिमापन्नोस्मि प्लवङ्गम ।
तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयामि बुभुक्षितः ॥ १३.३०.१३ ॥
Because of that, I have fallen into a sinful birth, O leaper. Therefore, when hungry, I eat such food.
13.30.14
सृगालो वानरं प्राह पुनरेव नरोत्तम ।
किं त्वया पातकं कर्म कृतं येनासि वानरः ॥ १३.३०.१४ ॥
The jackal again said to the monkey: 'Best of men, what sinful deed did you do, by which you are a monkey?'
13.30.15
स चाप्याह फलाहारो ब्राह्मणानां प्लवङ्गमः ।
तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्त्तव्यं विदुषा सदा।
सीमाविवादे मोक्तव्यं दातव्यं च प्रतिश्रुतम् ॥ १३.३०.१५ ॥
The monkey who eats fruit also said: 'Therefore a learned man must never take a brahmin's property. In a boundary dispute it must be released, and what has been promised must be given.'
13.30.16
इत्येतद्ब्रुवतो राजन्ब्राह्मणस्य मया श्रुतम् ।
कथां कथयतः पुण्यां धर्मज्ञस्य पुरातनीम् ॥ १३.३०.१६ ॥
O king, I heard this from the brahmin who spoke thus, the sacred ancient tale told by that brahmin who knew dharma.
13.30.17
श्रुतं चापि मया भूयः कृष्णस्यापि विशांपते ।
कथां कथयतः पूर्वं ब्राह्मणं प्रति पाण्डव ॥ १३.३०.१७ ॥
O lord of men, O son of Pāṇḍu, I have also heard again that story which Kṛṣṇa once told to a brahmin.
13.30.18
न हर्तव्यं विप्रधनं क्षन्तव्यं तेषु नित्यशः ।
बालाश्च नावमन्तव्या दरिद्राः कृपणा अपि ॥ १३.३०.१८ ॥
One must not take a brahmin's wealth; towards them one must always show forbearance. Children, the poor, and even the wretched must not be despised.
13.30.19
एवमेव च मां नित्यं ब्राह्मणाः संदिशन्ति वै ।
प्रतिश्रुतं भवेद्देयं नाशा कार्या द्विजोत्तमे ॥ १३.३०.१९ ॥
In the same way, the brahmins always instruct me: what has been promised must be given, and no hope should be placed upon the best of the twice-born.
13.30.20
ब्राह्मणो ह्याशया पूर्वं कृतया पृथिवीपते ।
सुसमिद्धो यता दीप्तः पावकस्तद्विधः स्मृतः ॥ १३.३०.२० ॥
For the brahmin, O lord of the earth, is by the desire arisen before like a well-kindled, blazing fire; such is he remembered to be.
13.30.21
यं निरीक्षेत सङ्क्रुद्ध आशया पूर्वजातया ।
प्रदहेच्च हितं राजन्कक्षमक्षय्यभुग्यथा ॥ १३.३०.२१ ॥
Whomever he regards in anger, through the desire arisen before, O king, he burns him up—like the imperishable fire consuming dry brush.
13.30.22
स एव हि यदा तुष्टो वचसा प्रतिनन्दति ।
भवत्यगदसंकाशो विषये तस्य भारत ॥ १३.३०.२२ ॥
And when he, pleased, greets with words, then he becomes like a healing medicine in the realm of that man, O Bhārata.
13.30.23
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चैव बान्धवान्सचिवांस्तथा ।
पुरं जनपदं चैव शान्तिरिष्टेन पोषयेत् ॥ १३.३०.२३ ॥
Sons, grandsons, cattle, kinsmen, and ministers, and likewise the city and the realm, one should nourish with peace and with the desired gift.
13.30.24
एतद्धि परमं तेजो ब्राह्मणस्येह दृश्यते ।
सहस्रकिरणस्येव सवितुर्धरणीतले ॥ १३.३०.२४ ॥
This supreme radiance of the brahmin is seen here on the surface of the earth, like that of the thousand-rayed sun, Savitṛ.
13.30.25
तस्माद्दातव्यमेवेह प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिर ।
यदीच्छेच्छोभनां जातिं प्राप्तुं भरतसत्तम ॥ १३.३०.२५ ॥
Therefore, Yudhiṣṭhira, one who has promised here should surely give, if he wishes to obtain a fine birth, best of the Bharatas.
13.30.26
ब्राह्मणस्य हि दत्तेन ध्रुवं स्वर्गो ह्यनुत्तमः ।
शक्यः प्राप्तुं विशेषेण दानं हि महती क्रिया ॥ १३.३०.२६ ॥
By a gift given to a brahmin, heaven, unsurpassed, can surely be obtained; a gift is a great deed.
13.30.27
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्था ।
तस्माद्दानानि देयानि ब्राह्मणेभ्यो विजानता ॥ १३.३०.२७ ॥
By what is given from here, the gods and the ancestors who dwell there are sustained; therefore, one who understands should give gifts to brahmins.
13.30.28
महद्धि भरतश्रेष्ठ ब्राह्मणस्तीर्थमुच्यते ।
वेलायां न तु कस्यां चिद्गच्छेद्विप्रो ह्यपूजितः ॥ १३.३०.२८ ॥
Indeed, best of the Bharatas, a brahmin is called a great sacred place; an unhonoured brahmin should not go at any time whatever.