มหาภารตะ · อัธยายะ 13.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.30.1
ब्राह्मणानां तु ये लोके प्रतिश्रुत्य पितामह ।
न प्रयच्छन्ति लोभात्ते के भवन्ति महामते ॥ १३.३०.१ ॥
ปิตามหะ ผู้ที่ในโลกนี้ รับปากจะให้ทานแก่พราหมณ์แล้ว แต่เพราะความโลภไม่ให้ จะไปเป็นอย่างไร ท่านผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่เอ๋ย
13.30.2
एतन्मे तत्वतो ब्रूहि धर्मे धर्मभृतांवर ।
प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छन्ति ये नराः ॥ १३.३०.२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ทรงธรรม ขอท่านบอกข้าพเจ้าตามความจริง ในเรื่องธรรม ว่านรชนผู้ชั่วร้ายที่รับปากแล้วไม่ให้นั้น จะเป็นอย่างไร
13.30.3
यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु ।
आशास्तस्य हताः सर्वाः क्लीबस्येव प्रजाफलम् ॥ १३.३०.३ ॥
ผู้ใดรับปากแล้วไม่ให้ ไม่ว่าจะน้อยหรือมาก ความหวังทั้งหมดของผู้นั้นย่อมพินาศ เหมือนผลแห่งบุตรของชายที่ไม่มีสมรรถภาพ
13.30.4
यां रात्रिं जायते पापो यां च रात्रिं विनश्यति ।
एतस्मिन्नन्तरे यद्यत्सुकृतं तस्य भारत ॥ १३.३०.४ ॥
ในคืนที่คนบาปเกิด และในคืนที่เขาตาย ข้าแต่ภารตะ ในระหว่างนั้น กุศลกรรมใดที่เขาได้ทำไว้...
13.30.5
यच्च तस्य हुतं किञ्चिद्दत्तं वा भरतर्षभ ।
तपस्तप्तमथो वाऽपि सर्वं तस्योपहन्यते ॥ १३.३०.५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งตระกูลภารตะ การบูชาไฟ การให้ทาน หรือการบำเพ็ญตบะใดที่เขาเคยทำไว้ ทั้งหมดนั้นย่อมถูกทำลายสิ้น
13.30.6
अथैतद्वचनं प्राहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
निशास्य भरतश्रेष्ठ बुद्ध्या परमयुक्तया ॥ १३.३०.६ ॥
ครั้นแล้ว ผู้รู้คัมภีร์ธรรมศาสตร์ย่อมกล่าวถ้อยคำนี้ ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งตระกูลภารตะ เมื่อได้ฟังด้วยปัญญาที่ประคองไว้อย่างยิ่ง...
13.30.7
अपि चोदाहरन्तीमं धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
अश्वानां श्यामकर्णानां सहस्रेण स मुच्यते ॥ १३.३०.७ ॥
ผู้รู้คัมภีร์ธรรมศาสตร์ยังกล่าวอ้างข้อนี้ด้วยว่า ผู้นั้นย่อมพ้นได้ด้วยม้าหนึ่งพันตัวที่มีหูดำ
13.30.8
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सृगालस्य च संवादं वानरस्य च भारत ॥ १३.३०.८ ॥
ที่นี่ก็มีผู้กล่าวอ้างตำนานโบราณนี้ ข้าแต่ภารตะ คือบทสนทนาระหว่างจิ้งจอกกับลิง
13.30.9
तौ सखायौ पुरा ह्यास्तां मानुषत्वे परंतप ।
अन्यां योनिं समापन्नौ सृगालीं वानरीं तथा।
सम्भाषणात्ततः सख्यं तत्रतत्र परस्परम् ॥ १३.३०.९ ॥
ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู ในกาลก่อน เมื่อยังเกิดเป็นมนุษย์ สองสหายนั้นได้เป็นมิตรกัน ต่อมาได้เกิดในครรภ์อื่น เป็นจิ้งจอกตัวเมียและลิงตัวเมีย แล้วมิตรภาพระหว่างกันก็เกิดขึ้นที่นั่นที่นี่ด้วยการสนทนา
13.30.10
ततः परासून्खादन्तं सृगालं वानरोऽब्रवीत् ।
श्मशानमध्ये सम्प्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन् ॥ १३.३०.१० ॥
ครั้นแล้ว ลิงเห็นจิ้งจอกกำลังกินซากศพอยู่กลางป่าช้า จึงระลึกถึงชาติก่อนของตน แล้วกล่าวกับจิ้งจอก
13.30.11
किं त्वया पापकं पूर्वं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिकानत्सि कुत्सितान् ॥ १३.३०.११ ॥
ก่อนหน้านี้ท่านได้กระทำกรรมชั่วร้ายอันน่าสะพรึงกลัวอะไรไว้ จึงต้องมากินศพเน่าเหม็นอันน่ารังเกียจอยู่ในป่าช้าเช่นนี้
13.30.12
एवमुक्तः प्रत्युवाच सृगालो वानरं तदा ।
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य न मया तदुपाहृतम् ॥ १३.३०.१२ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น จิ้งจอกจึงตอบลิงในครั้งนั้นว่า "เพราะข้าได้รับปากพราหมณ์ไว้แล้ว แต่ข้าไม่ได้นำสิ่งนั้นมาถวายให้"
13.30.13
तत्कृते पापिकां योनिमापन्नोस्मि प्लवङ्गम ।
तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयामि बुभुक्षितः ॥ १३.३०.१३ ॥
เพราะเหตุนั้น ข้าจึงตกเข้าสู่กำเนิดอันเป็นบาป ข้าแต่ผู้กระโดดได้ไกล เมื่อหิวจึงต้องกินอาหารเช่นนี้
13.30.14
सृगालो वानरं प्राह पुनरेव नरोत्तम ।
किं त्वया पातकं कर्म कृतं येनासि वानरः ॥ १३.३०.१४ ॥
จิ้งจอกจึงกล่าวกับลิงอีกครั้งว่า "ข้าแต่ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ท่านได้กระทำกรรมบาปอะไรไว้ จึงต้องเป็นลิงเช่นนี้"
13.30.15
स चाप्याह फलाहारो ब्राह्मणानां प्लवङ्गमः ।
तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्त्तव्यं विदुषा सदा।
सीमाविवादे मोक्तव्यं दातव्यं च प्रतिश्रुतम् ॥ १३.३०.१५ ॥
ลิงผู้กินผลไม้เป็นอาหารนั้นก็ตอบว่า "เพราะเหตุนั้น ผู้รู้จึงไม่ควรยึดเอาทรัพย์ของพราหมณ์เลย ในกรณีพิพาทเรื่องเขตแดน ต้องปล่อยให้เป็นไป และสิ่งที่รับปากไว้แล้วต้องให้"
13.30.16
इत्येतद्ब्रुवतो राजन्ब्राह्मणस्य मया श्रुतम् ।
कथां कथयतः पुण्यां धर्मज्ञस्य पुरातनीम् ॥ १३.३०.१६ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าได้ฟังถ้อยคำนี้จากพราหมณ์ผู้กล่าวอย่างนี้ คือได้ฟังเรื่องเล่าโบราณอันศักดิ์สิทธิ์ที่พราหมณ์ผู้รู้ธรรมเล่าไว้
13.30.17
श्रुतं चापि मया भूयः कृष्णस्यापि विशांपते ।
कथां कथयतः पूर्वं ब्राह्मणं प्रति पाण्डव ॥ १३.३०.१७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ข้าแต่ปาณฑุบุตร ข้าพเจ้าได้ฟังเรื่องนั้นอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งพระกฤษณะเคยเล่าแก่พราหมณ์ในกาลก่อน
13.30.18
न हर्तव्यं विप्रधनं क्षन्तव्यं तेषु नित्यशः ।
बालाश्च नावमन्तव्या दरिद्राः कृपणा अपि ॥ १३.३०.१८ ॥
ไม่ควรยึดทรัพย์ของพราหมณ์ ควรอดทนต่อพวกเขาเสมอ และไม่ควรดูหมิ่นเด็ก ผู้ยากไร้ หรือแม้แต่ผู้น่าสงสาร
13.30.19
एवमेव च मां नित्यं ब्राह्मणाः संदिशन्ति वै ।
प्रतिश्रुतं भवेद्देयं नाशा कार्या द्विजोत्तमे ॥ १३.३०.१९ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายย่อมสั่งสอนข้าพเจ้าอยู่เสมอฉันใด สิ่งที่รับปากไว้แล้วต้องให้ และไม่ควรตั้งความหวังไว้กับผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาติ ก็เป็นฉันนั้น
13.30.20
ब्राह्मणो ह्याशया पूर्वं कृतया पृथिवीपते ।
सुसमिद्धो यता दीप्तः पावकस्तद्विधः स्मृतः ॥ १३.३०.२० ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน พราหมณ์นั้นเปรียบเหมือนไฟที่ลุกโชนด้วยฟืนที่ถูกจุดไว้แต่ก่อน ด้วยความปรารถนาที่เกิดขึ้นแล้ว ท่านว่าเป็นเช่นนั้น
13.30.21
यं निरीक्षेत सङ्क्रुद्ध आशया पूर्वजातया ।
प्रदहेच्च हितं राजन्कक्षमक्षय्यभुग्यथा ॥ १३.३०.२१ ॥
ผู้ใดที่เขาเหลียวมองด้วยความโกรธ ด้วยความปรารถนาที่เกิดขึ้นก่อนหน้า ข้าแต่พระราชา เขาย่อมเผาผลาญผู้นั้นให้มอดไหม้ เหมือนไฟที่ไม่มีวันดับเผาผลาญกองฟืนแห้ง
13.30.22
स एव हि यदा तुष्टो वचसा प्रतिनन्दति ।
भवत्यगदसंकाशो विषये तस्य भारत ॥ १३.३०.२२ ॥
เมื่อเขาพอพระทัยและกล่าวถ้อยคำต้อนรับ ข้าแต่ภารตะ เขาก็จะกลายเป็นดุจยาทิพย์ที่รักษาโรคในแดนของบุรุษผู้นั้น
13.30.23
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चैव बान्धवान्सचिवांस्तथा ।
पुरं जनपदं चैव शान्तिरिष्टेन पोषयेत् ॥ १३.३०.२३ ॥
บุตร หลาน โค ญาติ และที่ปรึกษา รวมทั้งเมืองและแคว้น ควรบำรุงให้อยู่ดีมีสุขด้วยความสงบและด้วยทานที่ปรารถนา
13.30.24
एतद्धि परमं तेजो ब्राह्मणस्येह दृश्यते ।
सहस्रकिरणस्येव सवितुर्धरणीतले ॥ १३.३०.२४ ॥
ความรุ่งโรจน์อันยิ่งใหญ่นี้ย่อมปรากฏในพราหมณ์ในโลกนี้ ดุจดังดวงอาทิตย์พระสวิตฤผู้มีรัศมีพันดวง ที่ส่องอยู่เหนือพื้นปฐพี
13.30.25
तस्माद्दातव्यमेवेह प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिर ।
यदीच्छेच्छोभनां जातिं प्राप्तुं भरतसत्तम ॥ १३.३०.२५ ॥
เพราะฉะนั้น ข้าแต่ยุธิษฐิระ ผู้ที่ได้รับปากไว้ในโลกนี้ พึงให้เป็นแน่แท้ หากปรารถนาจะได้กำเนิดอันงดงาม ข้าแต่ผู้ประเสริฐสุดในหมู่ภารตะ
13.30.26
ब्राह्मणस्य हि दत्तेन ध्रुवं स्वर्गो ह्यनुत्तमः ।
शक्यः प्राप्तुं विशेषेण दानं हि महती क्रिया ॥ १३.३०.२६ ॥
ด้วยทานที่ให้แก่พราหมณ์ สวรรค์อันไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่าย่อมแน่นอนที่จะบรรลุได้ โดยเฉพาะทาน เพราะทานเป็นการกระทำอันยิ่งใหญ่
13.30.27
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्था ।
तस्माद्दानानि देयानि ब्राह्मणेभ्यो विजानता ॥ १३.३०.२७ ॥
ด้วยสิ่งที่ให้จากโลกนี้ เทพทั้งหลายและบรรพบุรุษผู้สถิตอยู่ที่นั่นย่อมได้รับการหล่อเลี้ยง เพราะฉะนั้น ผู้รู้แจ้งพึงถวายทานแก่พราหมณ์ทั้งหลาย
13.30.28
महद्धि भरतश्रेष्ठ ब्राह्मणस्तीर्थमुच्यते ।
वेलायां न तु कस्यां चिद्गच्छेद्विप्रो ह्यपूजितः ॥ १३.३०.२८ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐสุดในหมู่ภารตะ พราหมณ์ได้รับการกล่าวขานว่าเป็นสถานศักดิ์สิทธิ์อันยิ่งใหญ่ พราหมณ์ที่ไม่ได้รับการเคารพบูชา ไม่ควรไปยังที่ใดในเวลาใดเลย