ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.30.1
ब्राह्मणानां तु ये लोके प्रतिश्रुत्य पितामह ।
न प्रयच्छन्ति लोभात्ते के भवन्ति महामते ॥ १३.३०.१ ॥
ହେ ପିତାମହ, ଏ ଜଗତରେ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଲୋଭବଶତଃ ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ କିପରି ହୁଅନ୍ତି? ହେ ମହାମତି!
13.30.2
एतन्मे तत्वतो ब्रूहि धर्मे धर्मभृतांवर ।
प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छन्ति ये नराः ॥ १३.३०.२ ॥
ହେ ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁ ଦୁରାତ୍ମା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏହା ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରୂପେ କୁହନ୍ତୁ।
13.30.3
यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु ।
आशास्तस्य हताः सर्वाः क्लीबस्येव प्रजाफलम् ॥ १३.३०.३ ॥
ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଯେ ଅଳ୍ପ ବା ଅଧିକ କିଛି ଦିଏ ନାହିଁ, ତାହାର ସମସ୍ତ ଆଶା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଷଣ୍ଢର ସନ୍ତାନ-ଫଳ ପରି।
13.30.4
यां रात्रिं जायते पापो यां च रात्रिं विनश्यति ।
एतस्मिन्नन्तरे यद्यत्सुकृतं तस्य भारत ॥ १३.३०.४ ॥
ପାପୀ ଯେଉଁ ରାତିରେ ଜନ୍ମ ନିଏ ଏବଂ ଯେଉଁ ରାତିରେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ, ହେ ଭାରତ, ଏହି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାହାର ଯାହା ଯାହା ସୁକୃତ...
13.30.5
यच्च तस्य हुतं किञ्चिद्दत्तं वा भरतर्षभ ।
तपस्तप्तमथो वाऽपि सर्वं तस्योपहन्यते ॥ १३.३०.५ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତାହାର ଯାହା କିଛି ହୋମ, ଦାନ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ତାହା ସବୁ ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ।
13.30.6
अथैतद्वचनं प्राहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
निशास्य भरतश्रेष्ठ बुद्ध्या परमयुक्तया ॥ १३.३०.६ ॥
ତେବେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହି ବଚନ କୁହନ୍ତି। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରମ ଯୁକ୍ତ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏହା ଶୁଣି...
13.30.7
अपि चोदाहरन्तीमं धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
अश्वानां श्यामकर्णानां सहस्रेण स मुच्यते ॥ १३.३०.७ ॥
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ଏହାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଦିଅନ୍ତି: କଳା କାନ ବିଶିଷ୍ଟ ହଜାରେ ଘୋଡ଼ା (ଦାନ)ରେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
13.30.8
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सृगालस्य च संवादं वानरस्य च भारत ॥ १३.३०.८ ॥
ଏଠାରେ ହିଁ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସର ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଏ — ହେ ଭାରତ, ଶିଆଳ ଓ ବାନରର ସଂବାଦ।
13.30.9
तौ सखायौ पुरा ह्यास्तां मानुषत्वे परंतप ।
अन्यां योनिं समापन्नौ सृगालीं वानरीं तथा।
सम्भाषणात्ततः सख्यं तत्रतत्र परस्परम् ॥ १३.३०.९ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ପୂର୍ବରୁ ମାନବ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ଦୁଇ ସଖା ଥିଲେ; ପରେ ଅନ୍ୟ ଯୋନି ପାଇ ସେମାନେ ମାଈ ଶିଆଳ ଓ ମାଈ ବାନରୀ ରୂପେ ଜନ୍ମିଲେ; ସଂଳାପ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଖ୍ୟ ହେଲା।
13.30.10
ततः परासून्खादन्तं सृगालं वानरोऽब्रवीत् ।
श्मशानमध्ये सम्प्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन् ॥ १३.३०.१० ॥
ତା'ପରେ ଶ୍ମଶାନ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ ଶରୀର ଖାଉଥିବା ଶିଆଳକୁ ଦେଖି, ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରି ବାନର ତାକୁ କହିଲା।
13.30.11
किं त्वया पापकं पूर्वं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिकानत्सि कुत्सितान् ॥ १३.३०.११ ॥
ପୂର୍ବରେ ତୁମେ କି ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାପକର୍ମ କରିଥିଲ, ଯେ ତୁମେ ଶ୍ମଶାନରେ ପଚା, ଘୃଣ୍ୟ ମୃତଦେହ ଖାଉଛ?
13.30.12
एवमुक्तः प्रत्युवाच सृगालो वानरं तदा ।
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य न मया तदुपाहृतम् ॥ १३.३०.१२ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ଶିଆଳ ସେତେବେଳେ ବାନରକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲା — "ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ (ଦାନ ଦେବାର) ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାହା ଅର୍ପଣ କରିନାହିଁ।"
13.30.13
तत्कृते पापिकां योनिमापन्नोस्मि प्लवङ्गम ।
तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयामि बुभुक्षितः ॥ १३.३०.१३ ॥
ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ପାପମୟ ଯୋନିରେ ପଡ଼ିଛି, ହେ ବାନର। ତେଣୁ କ୍ଷୁଧିତ ହେଲେ ମୁଁ ଏପରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ।
13.30.14
सृगालो वानरं प्राह पुनरेव नरोत्तम ।
किं त्वया पातकं कर्म कृतं येनासि वानरः ॥ १३.३०.१४ ॥
ଶିଆଳ ବାନରକୁ ପୁଣି କହିଲା, ହେ ନରୋତ୍ତମ, ତୁମେ କେଉଁ ପାପକର୍ମ କରିଥିଲ ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବାନର ହେଲ?
13.30.15
स चाप्याह फलाहारो ब्राह्मणानां प्लवङ्गमः ।
तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्त्तव्यं विदुषा सदा।
सीमाविवादे मोक्तव्यं दातव्यं च प्रतिश्रुतम् ॥ १३.३०.१५ ॥
ଫଳାହାରୀ ସେହି ବାନର ମଧ୍ୟ କହିଲା, ତେଣୁ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେବି ବ୍ରାହ୍ମଣର ଧନ ହରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସୀମା ବିବାଦରେ ତାହା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ବିଷୟ ଦେବା ଉଚିତ।
13.30.16
इत्येतद्ब्रुवतो राजन्ब्राह्मणस्य मया श्रुतम् ।
कथां कथयतः पुण्यां धर्मज्ञस्य पुरातनीम् ॥ १३.३०.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏପରି କହୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଶୁଣିଥିଲି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କହିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଓ ପ୍ରାଚୀନ କଥା।
13.30.17
श्रुतं चापि मया भूयः कृष्णस्यापि विशांपते ।
कथां कथयतः पूर्वं ब्राह्मणं प्रति पाण्डव ॥ १३.३०.१७ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ପୂର୍ବେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ କହିଥିବା ସେହି କଥା ମୁଁ ପୁଣି ଶୁଣିଛି।
13.30.18
न हर्तव्यं विप्रधनं क्षन्तव्यं तेषु नित्यशः ।
बालाश्च नावमन्तव्या दरिद्राः कृपणा अपि ॥ १३.३०.१८ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ହରଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ। ଶିଶୁ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଦୀନ ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.30.19
एवमेव च मां नित्यं ब्राह्मणाः संदिशन्ति वै ।
प्रतिश्रुतं भवेद्देयं नाशा कार्या द्विजोत्तमे ॥ १३.३०.१९ ॥
ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବଦା ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦିଅନ୍ତି: ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ବସ୍ତୁ ଅବଶ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଶା ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.30.20
ब्राह्मणो ह्याशया पूर्वं कृतया पृथिवीपते ।
सुसमिद्धो यता दीप्तः पावकस्तद्विधः स्मृतः ॥ १३.३०.२० ॥
ହେ ପୃଥିବୀପତି! ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଆଶାଦ୍ୱାରା ସୁପ୍ରଜ୍ୱଳିତ, ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
13.30.21
यं निरीक्षेत सङ्क्रुद्ध आशया पूर्वजातया ।
प्रदहेच्च हितं राजन्कक्षमक्षय्यभुग्यथा ॥ १३.३०.२१ ॥
ହେ ରାଜନ! କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ବଜାତ ଆଶାଦ୍ୱାରା ଯାହାକୁ ସେ ଦେଖେ, ତାକୁ ସେ ଦହନ କରେ—ଅକ୍ଷୟ ଅଗ୍ନି ଶୁଖିଲା ଝୋପକୁ ଦହନ କରେ ତଥା।
13.30.22
स एव हि यदा तुष्टो वचसा प्रतिनन्दति ।
भवत्यगदसंकाशो विषये तस्य भारत ॥ १३.३०.२२ ॥
ହେ ଭରତ! ସେ ହିଁ ଯେତେବେଳେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ବଚନଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦନ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ତାହାର ରାଜ୍ୟରେ ଔଷଧ ସଦୃଶ ହୁଏ।
13.30.23
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चैव बान्धवान्सचिवांस्तथा ।
पुरं जनपदं चैव शान्तिरिष्टेन पोषयेत् ॥ १३.३०.२३ ॥
ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର, ପଶୁ, ବାନ୍ଧବ, ସଚିବ ଏବଂ ନଗର ଓ ଜନପଦକୁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ଓ ଇଷ୍ଟଦାନଦ୍ୱାରା ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ।
13.30.24
एतद्धि परमं तेजो ब्राह्मणस्येह दृश्यते ।
सहस्रकिरणस्येव सवितुर्धरणीतले ॥ १३.३०.२४ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଏହି ପରମ ତେଜ ଏଠାରେ ପୃଥିବୀତଳରେ ସହସ୍ର କିରଣ ସବିତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତେଜ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଏ।
13.30.25
तस्माद्दातव्यमेवेह प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिर ।
यदीच्छेच्छोभनां जातिं प्राप्तुं भरतसत्तम ॥ १३.३०.२५ ॥
ଅତଏବ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏଠାରେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଯଦି ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.30.26
ब्राह्मणस्य हि दत्तेन ध्रुवं स्वर्गो ह्यनुत्तमः ।
शक्यः प्राप्तुं विशेषेण दानं हि महती क्रिया ॥ १३.३०.२६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳିପାରେ; ଦାନ ଏକ ମହତ୍ କର୍ମ।
13.30.27
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्था ।
तस्माद्दानानि देयानि ब्राह्मणेभ्यो विजानता ॥ १३.३०.२७ ॥
ଏଠାରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ପିତୃଗଣ ଜୀବିତ ରହନ୍ତି; ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
13.30.28
महद्धि भरतश्रेष्ठ ब्राह्मणस्तीर्थमुच्यते ।
वेलायां न तु कस्यां चिद्गच्छेद्विप्रो ह्यपूजितः ॥ १३.३०.२८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାନ ତୀର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଅପୂଜିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୌଣସି ସମୟରେ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।