మహాభారతం · అధ్యాయం 13.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.30.1
ब्राह्मणानां तु ये लोके प्रतिश्रुत्य पितामह ।
न प्रयच्छन्ति लोभात्ते के भवन्ति महामते ॥ १३.३०.१ ॥
ఓ పితామహా, ఈ లోకంలో బ్రాహ్మణులకు ఇస్తామని మాట ఇచ్చి లోభంతో ఇవ్వనివారు ఎలా అవుతారు? ఓ మహామతీ!
13.30.2
एतन्मे तत्वतो ब्रूहि धर्मे धर्मभृतांवर ।
प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छन्ति ये नराः ॥ १३.३०.२ ॥
ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడా, వాగ్దానం చేసి ఇవ్వని దురాత్ములైన మనుష్యుల గురించి ధర్మం ప్రకారం నాకు యథార్థంగా చెప్పుము.
13.30.3
यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु ।
आशास्तस्य हताः सर्वाः क्लीबस्येव प्रजाफलम् ॥ १३.३०.३ ॥
వాగ్దానం చేసి కొంచెమైనా, ఎక్కువైనా ఇవ్వనివాడి ఆశలన్నీ నశిస్తాయి, నపుంసకునికి సంతాన ఫలం లేనట్లు.
13.30.4
यां रात्रिं जायते पापो यां च रात्रिं विनश्यति ।
एतस्मिन्नन्तरे यद्यत्सुकृतं तस्य भारत ॥ १३.३०.४ ॥
పాపాత్ముడు ఏ రాత్రి పుడతాడో, ఏ రాత్రి నశిస్తాడో, ఆ రెండింటి మధ్యలో అతని సత్కార్యాలు ఏవైనా, ఓ భారతా...
13.30.5
यच्च तस्य हुतं किञ्चिद्दत्तं वा भरतर्षभ ।
तपस्तप्तमथो वाऽपि सर्वं तस्योपहन्यते ॥ १३.३०.५ ॥
ఓ భరతర్షభా, అతడు చేసిన హోమం, దానం, తపస్సు ఏవైనా అన్నీ నశించిపోతాయి.
13.30.6
अथैतद्वचनं प्राहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
निशास्य भरतश्रेष्ठ बुद्ध्या परमयुक्तया ॥ १३.३०.६ ॥
అప్పుడు ధర్మశాస్త్రం తెలిసిన వారు ఈ మాటను చెబుతారు. ఓ భరతశ్రేష్ఠా, దీన్ని పరమ వివేకంతో విని...
13.30.7
अपि चोदाहरन्तीमं धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
अश्वानां श्यामकर्णानां सहस्रेण स मुच्यते ॥ १३.३०.७ ॥
ధర్మశాస్త్రజ్ఞులు దీనికి ఒక ఉదాహరణను కూడా చెబుతారు: నల్లని చెవులున్న వెయ్యి గుర్రాల (దానం)తో అతడు విముక్తుడవుతాడు.
13.30.8
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सृगालस्य च संवादं वानरस्य च भारत ॥ १३.३०.८ ॥
ఇక్కడే ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని కూడా ఉదాహరిస్తారు: ఓ భారతా, నక్క మరియు కోతి మధ్య సంవాదం.
13.30.9
तौ सखायौ पुरा ह्यास्तां मानुषत्वे परंतप ।
अन्यां योनिं समापन्नौ सृगालीं वानरीं तथा।
सम्भाषणात्ततः सख्यं तत्रतत्र परस्परम् ॥ १३.३०.९ ॥
శత్రుసంహారీ, పూర్వం మానవ జన్మలో ఆ ఇద్దరూ స్నేహితులు; తరువాత మరొక యోనిని పొంది ఆడ నక్కగా, ఆడ కోతిగా జన్మించారు; సంభాషణ వల్ల అక్కడక్కడ వారి మధ్య స్నేహం కలిగింది.
13.30.10
ततः परासून्खादन्तं सृगालं वानरोऽब्रवीत् ।
श्मशानमध्ये सम्प्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन् ॥ १३.३०.१० ॥
అప్పుడు, శ్మశానం మధ్యలో శవాలను తింటున్న నక్కను చూసి, పూర్వజన్మను గుర్తుచేసుకుంటూ కోతి అతనితో ఇలా అన్నది.
13.30.11
किं त्वया पापकं पूर्वं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिकानत्सि कुत्सितान् ॥ १३.३०.११ ॥
పూర్వం నువ్వు ఎంత భయంకరమైన పాపకర్మను చేశావు, శ్మశానంలో కుళ్లిన, నీచమైన శవాలను నువ్వు తినడానికి?
13.30.12
एवमुक्तः प्रत्युवाच सृगालो वानरं तदा ।
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य न मया तदुपाहृतम् ॥ १३.३०.१२ ॥
ఇలా అనగా, నక్క అప్పుడు కోతికి ఇలా బదులిచ్చింది — "ఒక బ్రాహ్మణునికి (దానమిస్తానని) వాగ్దానం చేసి కూడా నేను దానిని సమర్పించలేదు."
13.30.13
तत्कृते पापिकां योनिमापन्नोस्मि प्लवङ्गम ।
तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयामि बुभुक्षितः ॥ १३.३०.१३ ॥
అందువల్ల నేను పాపకరమైన జన్మ పొందాను, ఓ వానరా. అందుచేత ఆకలితో ఉన్నప్పుడు ఇలాంటి ఆహారం తింటాను.
13.30.14
सृगालो वानरं प्राह पुनरेव नरोत्तम ।
किं त्वया पातकं कर्म कृतं येनासि वानरः ॥ १३.३०.१४ ॥
నక్క మళ్ళీ వానరునితో అన్నది, నరోత్తమా, నువ్వు ఏ పాప కర్మ చేశావు, దాని వల్ల నువ్వు వానరుడివయ్యావు?
13.30.15
स चाप्याह फलाहारो ब्राह्मणानां प्लवङ्गमः ।
तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्त्तव्यं विदुषा सदा।
सीमाविवादे मोक्तव्यं दातव्यं च प्रतिश्रुतम् ॥ १३.३०.१५ ॥
పండ్లు తినే ఆ వానరుడు కూడా అన్నాడు, అందువల్ల విద్వాంసుడు ఎప్పుడూ బ్రాహ్మణుని ధనాన్ని అపహరించకూడదు. సరిహద్దు వివాదంలో దానిని విడిచిపెట్టాలి, వాగ్దానం చేసినది ఇవ్వాలి.
13.30.16
इत्येतद्ब्रुवतो राजन्ब्राह्मणस्य मया श्रुतम् ।
कथां कथयतः पुण्यां धर्मज्ञस्य पुरातनीम् ॥ १३.३०.१६ ॥
ఓ రాజా, ఇలా మాట్లాడుతున్న బ్రాహ్మణుని నుండి నేను విన్నాను, ధర్మం తెలిసిన ఆ బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన పవిత్రమైన పురాతన కథను.
13.30.17
श्रुतं चापि मया भूयः कृष्णस्यापि विशांपते ।
कथां कथयतः पूर्वं ब्राह्मणं प्रति पाण्डव ॥ १३.३०.१७ ॥
ఓ విశాంపతీ, ఓ పాండవా, పూర్వం ఒక బ్రాహ్మణునికి కృష్ణుడు చెప్పిన ఆ కథను నేను మళ్ళీ విన్నాను.
13.30.18
न हर्तव्यं विप्रधनं क्षन्तव्यं तेषु नित्यशः ।
बालाश्च नावमन्तव्या दरिद्राः कृपणा अपि ॥ १३.३०.१८ ॥
బ్రాహ్మణుని ధనాన్ని అపహరించకూడదు, వారి పట్ల ఎప్పుడూ క్షమ చూపాలి. పిల్లలను, దరిద్రులను, దీనులను కూడా అవమానించకూడదు.
13.30.19
एवमेव च मां नित्यं ब्राह्मणाः संदिशन्ति वै ।
प्रतिश्रुतं भवेद्देयं नाशा कार्या द्विजोत्तमे ॥ १३.३०.१९ ॥
ఇదే విధంగా బ్రాహ్మణులు ఎల్లప్పుడూ నాకు ఉపదేశిస్తారు: వాగ్దానం చేసినది తప్పక ఇవ్వాలి; ఉత్తమ ద్విజునిపై ఆశ పెట్టుకోకూడదు.
13.30.20
ब्राह्मणो ह्याशया पूर्वं कृतया पृथिवीपते ।
सुसमिद्धो यता दीप्तः पावकस्तद्विधः स्मृतः ॥ १३.३०.२० ॥
ఓ భూపతీ! బ్రాహ్మణుడు పూర్వం కలిగిన ఆశ వల్ల, బాగా మండుతున్న అగ్నిలాంటివాడని స్మరించబడ్డాడు.
13.30.21
यं निरीक्षेत सङ्क्रुद्ध आशया पूर्वजातया ।
प्रदहेच्च हितं राजन्कक्षमक्षय्यभुग्यथा ॥ १३.३०.२१ ॥
ఓ రాజా! కోపంతో పూర్వం పుట్టిన ఆశతో ఎవరిని అతడు చూస్తాడో, వాడిని అతడు దహిస్తాడు—అక్షయ అగ్ని ఎండుపొదను దహించినట్లుగా.
13.30.22
स एव हि यदा तुष्टो वचसा प्रतिनन्दति ।
भवत्यगदसंकाशो विषये तस्य भारत ॥ १३.३०.२२ ॥
ఓ భరతవంశీయా! అతడే సంతోషించి మాటలతో అభినందించినప్పుడు, అతడు అతని రాజ్యంలో ఔషధంలా అవుతాడు.
13.30.23
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चैव बान्धवान्सचिवांस्तथा ।
पुरं जनपदं चैव शान्तिरिष्टेन पोषयेत् ॥ १३.३०.२३ ॥
కొడుకులను, మనవళ్లను, పశువులను, బంధువులను, మంత్రులను, నగరాన్ని, జనపదాన్ని కూడా శాంతితో, ఇష్టమైన దక్షిణతో పోషించాలి.
13.30.24
एतद्धि परमं तेजो ब्राह्मणस्येह दृश्यते ।
सहस्रकिरणस्येव सवितुर्धरणीतले ॥ १३.३०.२४ ॥
నిజంగా బ్రాహ్మణుని ఈ పరమ తేజస్సు ఇక్కడ భూతలంపై వెయ్యి కిరణాల సవితృ సూర్యుని తేజంలా కనిపిస్తుంది.
13.30.25
तस्माद्दातव्यमेवेह प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिर ।
यदीच्छेच्छोभनां जातिं प्राप्तुं भरतसत्तम ॥ १३.३०.२५ ॥
కాబట్టి యుధిష్ఠిరా, ఇక్కడ వాగ్దానం చేసినవాడు దానిని తప్పక ఇవ్వాలి; ఉత్తమ జన్మను పొందగోరితే, భరతశ్రేష్ఠా.
13.30.26
ब्राह्मणस्य हि दत्तेन ध्रुवं स्वर्गो ह्यनुत्तमः ।
शक्यः प्राप्तुं विशेषेण दानं हि महती क्रिया ॥ १३.३०.२६ ॥
బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చిన దానం వల్ల నిశ్చయంగా అత్యుత్తమ స్వర్గాన్ని పొందవచ్చు; దానం ఒక గొప్ప కర్మ.
13.30.27
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्था ।
तस्माद्दानानि देयानि ब्राह्मणेभ्यो विजानता ॥ १३.३०.२७ ॥
ఇక్కడి నుండి ఇచ్చిన దానంతో దేవతలు, అక్కడ నిలిచిన పితృదేవతలు జీవిస్తారు; కాబట్టి తెలిసినవాడు బ్రాహ్మణులకు దానాలు ఇవ్వాలి.
13.30.28
महद्धि भरतश्रेष्ठ ब्राह्मणस्तीर्थमुच्यते ।
वेलायां न तु कस्यां चिद्गच्छेद्विप्रो ह्यपूजितः ॥ १३.३०.२८ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, బ్రాహ్మణుడు గొప్ప తీర్థమని చెప్పబడతాడు; పూజించబడని బ్రాహ్మణుడు ఏ సమయంలోనూ వెళ్ళకూడదు.