Mahābhārata · Adhyāya 13.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.30.1
ब्राह्मणानां तु ये लोके प्रतिश्रुत्य पितामह ।
न प्रयच्छन्ति लोभात्ते के भवन्ति महामते ॥ १३.३०.१ ॥
Oh abuelo, ¿qué son aquellos que en este mundo, habiendo prometido dones a los brahmanes, no los entregan por codicia? ¡Oh de gran mente!
13.30.2
एतन्मे तत्वतो ब्रूहि धर्मे धर्मभृतांवर ।
प्रतिश्रुत्य दुरात्मानो न प्रयच्छन्ति ये नराः ॥ १३.३०.२ ॥
Oh mejor de los que sostienen el dharma, dime con verdad, en lo tocante al dharma, qué les ocurre a los hombres malvados que prometen y no dan.
13.30.3
यो न दद्यात्प्रतिश्रुत्य स्वल्पं वा यदि वा बहु ।
आशास्तस्य हताः सर्वाः क्लीबस्येव प्रजाफलम् ॥ १३.३०.३ ॥
Aquel que, habiendo prometido, no da nada, poco o mucho, todas sus esperanzas se destruyen, como el fruto de la descendencia para un hombre impotente.
13.30.4
यां रात्रिं जायते पापो यां च रात्रिं विनश्यति ।
एतस्मिन्नन्तरे यद्यत्सुकृतं तस्य भारत ॥ १३.३०.४ ॥
La noche en que nace el pecador y la noche en que perece, oh Bhārata, en ese intervalo, cualesquiera sean sus buenas obras...
13.30.5
यच्च तस्य हुतं किञ्चिद्दत्तं वा भरतर्षभ ।
तपस्तप्तमथो वाऽपि सर्वं तस्योपहन्यते ॥ १३.३०.५ ॥
Oh toro de los Bharatas, cualquier ofrenda, don o austeridad que él haya realizado, todo ello queda destruido.
13.30.6
अथैतद्वचनं प्राहुर्धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
निशास्य भरतश्रेष्ठ बुद्ध्या परमयुक्तया ॥ १३.३०.६ ॥
Entonces los conocedores de los textos del dharma pronuncian esta afirmación. Oh mejor de los Bharatas, habiéndolo escuchado con intelecto sumamente disciplinado...
13.30.7
अपि चोदाहरन्तीमं धर्मशास्त्रविदो जनाः ।
अश्वानां श्यामकर्णानां सहस्रेण स मुच्यते ॥ १३.३०.७ ॥
Quienes conocen los tratados de dharma también citan esto: se libera con mil caballos de orejas negras.
13.30.8
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
सृगालस्य च संवादं वानरस्य च भारत ॥ १३.३०.८ ॥
Aquí también se cita esta antigua historia: el diálogo de un chacal y un mono, oh Bhārata.
13.30.9
तौ सखायौ पुरा ह्यास्तां मानुषत्वे परंतप ।
अन्यां योनिं समापन्नौ सृगालीं वानरीं तथा।
सम्भाषणात्ततः सख्यं तत्रतत्र परस्परम् ॥ १३.३०.९ ॥
Oh abrasador de enemigos, antes, en el nacimiento humano, esos dos fueron amigos; luego, al adquirir otra matriz, nacieron como una chacal hembra y una mona hembra, y por la conversación surgió entre ellos la amistad, aquí y allá.
13.30.10
ततः परासून्खादन्तं सृगालं वानरोऽब्रवीत् ।
श्मशानमध्ये सम्प्रेक्ष्य पूर्वजातिमनुस्मरन् ॥ १३.३०.१० ॥
Entonces el mono, viendo al chacal comiendo a los muertos en medio del crematorio, recordando su vida anterior, le habló.
13.30.11
किं त्वया पापकं पूर्वं कृतं कर्म सुदारुणम् ।
यस्त्वं श्मशाने मृतकान्पूतिकानत्सि कुत्सितान् ॥ १३.३०.११ ॥
¿Qué acción pecaminosa tan terrible hiciste antes, para que comas en el crematorio a los muertos pútridos y repugnantes?
13.30.12
एवमुक्तः प्रत्युवाच सृगालो वानरं तदा ।
ब्राह्मणस्य प्रतिश्रुत्य न मया तदुपाहृतम् ॥ १३.३०.१२ ॥
Así interpelado, el chacal respondió entonces al mono: "Habiéndoselo prometido a un brahmán, no lo ofrecí."
13.30.13
तत्कृते पापिकां योनिमापन्नोस्मि प्लवङ्गम ।
तस्मादेवंविधं भक्ष्यं भक्षयामि बुभुक्षितः ॥ १३.३०.१३ ॥
Por eso he caído en un nacimiento pecaminoso, oh saltarín. Por ello, cuando tengo hambre, como tal alimento.
13.30.14
सृगालो वानरं प्राह पुनरेव नरोत्तम ।
किं त्वया पातकं कर्म कृतं येनासि वानरः ॥ १३.३०.१४ ॥
El chacal dijo de nuevo al mono: '¡Mejor de los hombres, qué acción pecaminosa hiciste, por la cual eres un mono?'
13.30.15
स चाप्याह फलाहारो ब्राह्मणानां प्लवङ्गमः ।
तस्मान्न ब्राह्मणस्वं तु हर्त्तव्यं विदुषा सदा।
सीमाविवादे मोक्तव्यं दातव्यं च प्रतिश्रुतम् ॥ १३.३०.१५ ॥
El mono que come frutas también dijo: 'Por eso, un hombre sabio nunca debe tomar la propiedad de un brahmán. En una disputa de límites debe devolverse, y lo prometido debe darse.'
13.30.16
इत्येतद्ब्रुवतो राजन्ब्राह्मणस्य मया श्रुतम् ।
कथां कथयतः पुण्यां धर्मज्ञस्य पुरातनीम् ॥ १३.३०.१६ ॥
Oh rey, lo escuché del brahmán que hablaba así, el antiguo y sagrado relato contado por aquel brahmán que conocía el dharma.
13.30.17
श्रुतं चापि मया भूयः कृष्णस्यापि विशांपते ।
कथां कथयतः पूर्वं ब्राह्मणं प्रति पाण्डव ॥ १३.३०.१७ ॥
Oh señor de los hombres, oh hijo de Pāṇḍu, también escuché de nuevo aquel relato que Kṛṣṇa contó una vez a un brahmán.
13.30.18
न हर्तव्यं विप्रधनं क्षन्तव्यं तेषु नित्यशः ।
बालाश्च नावमन्तव्या दरिद्राः कृपणा अपि ॥ १३.३०.१८ ॥
No se debe tomar la riqueza de un brahmán; hacia ellos siempre hay que mostrar paciencia. No se debe despreciar a los niños, a los pobres ni incluso a los desdichados.
13.30.19
एवमेव च मां नित्यं ब्राह्मणाः संदिशन्ति वै ।
प्रतिश्रुतं भवेद्देयं नाशा कार्या द्विजोत्तमे ॥ १३.३०.१९ ॥
De igual modo, los brahmanes siempre me instruyen: lo prometido debe darse, y no se debe depositar esperanza en el mejor de los dvijas.
13.30.20
ब्राह्मणो ह्याशया पूर्वं कृतया पृथिवीपते ।
सुसमिद्धो यता दीप्तः पावकस्तद्विधः स्मृतः ॥ १३.३०.२० ॥
Pues el brahmán, oh señor de la tierra, por el deseo surgido antes, es como un fuego bien encendido y ardiente; así es recordado.
13.30.21
यं निरीक्षेत सङ्क्रुद्ध आशया पूर्वजातया ।
प्रदहेच्च हितं राजन्कक्षमक्षय्यभुग्यथा ॥ १३.३०.२१ ॥
Aquel a quien mire con ira, por el deseo nacido antes, oh rey, lo quemará, como el fuego inextinguible consume la maleza seca.
13.30.22
स एव हि यदा तुष्टो वचसा प्रतिनन्दति ।
भवत्यगदसंकाशो विषये तस्य भारत ॥ १३.३०.२२ ॥
Y cuando él, complacido, lo saluda con palabras, entonces se vuelve como una medicina en su reino, oh descendiente de Bharata.
13.30.23
पुत्रान्पौत्रान्पशूंश्चैव बान्धवान्सचिवांस्तथा ।
पुरं जनपदं चैव शान्तिरिष्टेन पोषयेत् ॥ १३.३०.२३ ॥
Hijos, nietos, ganado, parientes y ministros, así como la ciudad y el reino, deben ser sustentados con la paz y con la ofrenda deseada.
13.30.24
एतद्धि परमं तेजो ब्राह्मणस्येह दृश्यते ।
सहस्रकिरणस्येव सवितुर्धरणीतले ॥ १३.३०.२४ ॥
Este resplandor supremo del brahmán se ve aquí, sobre la superficie de la tierra, como el del sol de mil rayos, Savitṛ.
13.30.25
तस्माद्दातव्यमेवेह प्रतिश्रुत्य युधिष्ठिर ।
यदीच्छेच्छोभनां जातिं प्राप्तुं भरतसत्तम ॥ १३.३०.२५ ॥
Por tanto, Yudhiṣṭhira, quien aquí ha prometido debe ciertamente dar, si desea obtener un nacimiento excelente, oh mejor de los Bharatas.
13.30.26
ब्राह्मणस्य हि दत्तेन ध्रुवं स्वर्गो ह्यनुत्तमः ।
शक्यः प्राप्तुं विशेषेण दानं हि महती क्रिया ॥ १३.३०.२६ ॥
Mediante una donación hecha a un brahmán, ciertamente puede alcanzarse el cielo supremo; el dar es una gran acción.
13.30.27
इतो दत्तेन जीवन्ति देवताः पितरस्था ।
तस्माद्दानानि देयानि ब्राह्मणेभ्यो विजानता ॥ १३.३०.२७ ॥
Con lo que se da desde aquí viven los dioses y los antepasados que allí habitan; por tanto, quien comprende debe dar dones a los brahmanes.
13.30.28
महद्धि भरतश्रेष्ठ ब्राह्मणस्तीर्थमुच्यते ।
वेलायां न तु कस्यां चिद्गच्छेद्विप्रो ह्यपूजितः ॥ १३.३०.२८ ॥
Ciertamente, oh mejor de los Bharatas, al brahmán se le llama un gran lugar sagrado; un brahmán no honrado no debe ir en ningún momento.