મહાભારત · અધ્યાય 13.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.42.1
एवं दत्ताभयस्तेन ततोऽहमृषिसत्तमाः ।
नष्टखेदश्रमभयः क्षणेन ह्यभवं तदा ॥ १३.४२.१ ॥
આ રીતે તેમણે મને અભય આપ્યું, અને હે શ્રેષ્ઠ ઋષિઓ, ત્યારે ક્ષણમાં જ મારો થાક, દુઃખ અને ભય નાશ પામ્યા.
13.42.2
स शनैर्याति भगवान्गत्या लघुपराक्रमः ।
अहं तु सुमहावेगमास्तायानुव्रजामि तम् ॥ १३.४२.२ ॥
તે ભગવાન ધીમે ધીમે ચાલે છે; તેમની ગતિ હલકી અને પરાક્રમ સહજ છે. પરંતુ હું અતિ વેગ ધારણ કરીને તેમની પાછળ જાઉં છું.
13.42.3
स गत्वा दीर्घमध्वानमाकाशममितह्युतिः ।
मनसाऽप्यगमं देवमाससादात्मतत्ववित् ॥ १३.४२.३ ॥
અમિત તેજસ્વી, આત્મતત્ત્વને જાણનારા તેઓ આકાશમાં લાંબો માર્ગ કાપીને ગયા; હું મનથી પણ તે દેવ સુધી પહોંચ્યો.
13.42.4
अथ देवः समासाद्य मनसः सदृशं जवम् ।
मोहयित्वा च मां तत्र क्षणेनान्तरधीयत ॥ १३.४२.४ ॥
ત્યારે તે દેવ મનના વેગ જેવા વેગથી નજીક પહોંચ્યા, અને ત્યાં મને મોહિત કરીને ક્ષણમાં અંતર્ધાન થઈ ગયા.
13.42.5
तत्राम्बुधरधीरेण भोशब्देनानुनादिना ।
अयं भोऽहमिति प्राह वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १३.४२.५ ॥
ત્યાં મેઘ સમાન ગંભીર, પડઘાતા 'ભો' શબ્દથી, વાક્યકુશળ તે દેવે કહ્યું: 'અરે, આ હું છું.'
13.42.6
शब्दानुसारी तु ततस्तं देशमहमाव्रजम् ।
तत्रापश्यं ततश्चाहं श्रीमद्धंसयुतं सरः ॥ १३.४२.६ ॥
પરંતુ તે શબ્દને અનુસરીને હું તે સ્થળે ગયો; ત્યાં હંસોથી ભરેલું એક સુંદર સરોવર જોયું.
13.42.7
स तत्सरः समासाद्य भगवानात्मवित्तमः ।
भोशब्दप्रतिसृष्टेन स्वरेण प्रतिवादिना ॥ १३.४२.७ ॥
તે સરોવર પાસે પહોંચીને આત્મજ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભગવાને 'ભો' શબ્દથી પ્રતિધ્વનિત સ્વરે ઉત્તર આપ્યો.
13.42.8
विवेश देवः स्वां योनिं मामिदं चाभ्यभाषत ।
विशस्व सलिलं सौम्य सुखमत्र वसामहे ॥ १३.४२.८ ॥
દેવ પોતાના સ્થાનમાં પ્રવેશ્યા અને મને કહ્યું, 'હે સૌમ્ય, જળમાં પ્રવેશ કર; અહીં આપણે સુખેથી રહીશું.'
13.42.9
ततश्च प्राविशं तत्र सह तेन महात्मना ।
दृष्टवानद्भुततरं तस्मिन्सरसि भास्वताम् ॥ १३.४२.९ ॥
પછી હું તે મહાત્મા સાથે ત્યાં પ્રવેશ્યો અને તે સરોવરમાં તેજસ્વીઓનું અત્યંત અદ્ભુત દૃશ્ય જોયું.
13.42.10
अग्नीनामप्रणीतानामिद्धानामिन्धनैर्विना ।
दीप्तानामाज्यसिक्तानां स्यानेष्वर्चिष्मतां सदा ॥ १३.४२.१० ॥
ઇંધન વિના પ્રજ્વલિત, ઘીથી સિંચિત, હજી લઈ જવાયા ન હોય એવા અગ્નિઓ—પોતાના સ્થાને સદા જ્વાળાઓથી ઝળહળતા હતા.
13.42.11
दीप्तिस्तेषामनाज्यानां प्राप्ताज्यानामिवाभवत् ।
अनिद्धानामिव सतामिद्धानामिव भास्वताम् ॥ १३.४२.११ ॥
ઘી ન અપાયેલાઓની દીપ્તિ ઘી પામેલાઓ જેવી લાગતી હતી; ન પ્રજ્વલિત કરાયેલા જાણે પ્રજ્વલિત તેજસ્વીઓ જેવા હતા.
13.42.12
अथाहं वरदं देवं नापश्यं तत्र सङ्गतम् ।
ततः सम्मोहमापन्नो विषादभगमं परम् ॥ १३.४२.१२ ॥
પછી ત્યાં વરદાતા દેવને મારી સાથે સંગત જોયા નહીં; ત્યારે હું મોહમાં પડી પરમ વિષાદને પામ્યો.
13.42.13
अपश्यं चाग्निहोत्राणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
विधिना सम्प्रणीतानि धिष्ण्येष्वाज्यवतां तदा ॥ १३.४२.१३ ॥
ત્યારે મેં સેંકડો અને હજારો અગ્નિહોત્રો જોયા, વિધિપૂર્વક ધિષ્ણ્યો પર ઘી સાથે સંપન્ન થતા.
13.42.14
असंभृष्टतलाश्चैव वेदीः कुसुमसंस्तृताः ।
कुशपद्मोत्पलासङ्गाः कलशांश्च हिरण्मयान् ॥ १३.४२.१४ ॥
લીસા તળિયાવાળી વેદીઓ, ફૂલોથી પાથરેલી; કુશ, કમળ, નીલકમળથી યુક્ત; અને સોનાના કળશ.
13.42.15
अग्निहोत्राणि चित्राणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
अग्निहोत्राय योग्यानि यानि द्रव्याणि कानिचित्।
तानि चात्र समृद्धानि दृष्टवानस्म्यनेकशः ॥ १३.४२.१५ ॥
સેંકડો અને હજારો અદ્ભુત અગ્નિહોત્રો; અગ્નિહોત્ર માટે યોગ્ય જે જે દ્રવ્યો હતા, તે સર્વ અહીં સમૃદ્ધ હોવાનું મેં અનેક વાર જોયું.
13.42.16
मनोहृद्यतमश्चाग्निः सुरभिः पुण्यलक्षणः ।
आज्यगन्धो मनोग्राही घ्राणचक्षुस्सुखावहः ॥ १३.४२.१६ ॥
મન અને હૃદયને સૌથી પ્રિય અગ્નિ; સુગંધિત, પુણ્યલક્ષણોવાળો, ઘીની સુગંધવાળો, મનને આકર્ષનારો, નાક અને આંખોને સુખ આપનારો.
13.42.17
तेषां तत्राग्निहोत्राणामीडितानां सहस्रशः ।
समीपे त्वद्भुततममपश्यमहमव्ययम् ॥ १३.४२.१७ ॥
ત્યાં એ હજારો પ્રશંસિત અગ્નિહોત્રોની સમીપે અત્યંત અદ્ભુત, અવ્યય એવું મેં જોયું.
13.42.18
चन्द्रांशुकाशशुभ्राणां तुषारोद्भेदवर्चसाम् ।
विमलादित्यभासानां स्थण्डिलानि सहस्रशः।
दृष्टान्यग्निसमीपे तु ध्युतिमन्ति महान्ति च ॥ १३.४२.१८ ॥
ચંદ્રકિરણ અને શ્વેત વસ્ત્ર જેવા ઉજળા, હિમોદય જેવી આભાવાળા, નિર્મળ સૂર્યપ્રકાશ જેવા સ્થંડિલો હજારો અગ્નિની સમીપે દેખાયા—તેજસ્વી અને વિશાળ.
13.42.19
एषु चाग्निसमीपेषु शुश्राव सुपदाक्षराः ।
प्रभावान्तरितानां तु प्रस्पष्टाक्षरभाषिणाम्।
ऋग्यजुःसामगानां च मधुराः सुस्वरा गिरः ॥ १३.४२.१९ ॥
એ અગ્નિઓની પાસે મેં સુપદ અને સ્પષ્ટ અક્ષરોવાળા શબ્દો સાંભળ્યા. પોતાના તેજથી ઢંકાયેલા, સ્પષ્ટ અક્ષરે બોલનારા, ઋક્, યજુઃ અને સામ ગાનારાઓની મધુર, સુસ્વર વાણી.
13.42.20
सुसंमृष्टतलैस्तैस्तु बृहद्बिर्दीप्ततेजसैः ।
पावकैः पावितात्माहमभवं लघुविक्रमः ॥ १३.४२.२० ॥
સુંદર રીતે વાળેલા ઓટલાવાળા, વિશાળ, તેજસ્વી એ અગ્નિઓથી હું પવિત્ર આત્મા થયો અને ઝડપી પરાક્રમી બન્યો.
13.42.21
ततोऽहं तेषु धिष्ण्येषु ज्वलमानेषु यज्वनाम् ।
तं देशं प्रणमित्वाऽथ अन्वेष्टुमुपचक्रमे ॥ १३.४२.२१ ॥
પછી યજ્ઞ કરનારાઓનાં એ જ્વલંત અગ્નિસ્થાનો જોઈ, એ સ્થળને પ્રણામ કરી મેં તેમને શોધવાનું શરૂ કર્યું.
13.42.22
तान्यनेकसहस्राणि पर्यटंस्तु महाजवात् ।
अपश्यमानस्तं देवं ततोऽहं व्यथितोऽभवम् ॥ १३.४२.२२ ॥
એ અનેક હજારો સ્થાનોમાં અતિ વેગથી ફરતો રહ્યો; એ દેવને ન જોઈને હું વ્યથિત થયો.
13.42.23
ततस्तेष्वग्निहोत्रेषु ज्वलत्सु विमलार्चिषु ।
भानुमत्सु न पश्यामि देवदेवं सनातनम् ॥ १३.४२.२३ ॥
પછી એ જ્વલંત, નિર્મળ જ્વાળાવાળા, તેજસ્વી અગ્નિહોત્રોમાં પણ મને સનાતન દેવદેવ દેખાતા નથી.
13.42.24
ततोऽहं तानि दीप्तानि परीय व्यस्थितेन्द्रियः ।
नान्तं तेषां प्रपश्यामि खेदश्च सहसाभवत् ॥ १३.४२.२४ ॥
પછી હું એ જ્વલંત સ્થાનોની આસપાસ ફર્યો, ઇન્દ્રિયો વિચલિત થઈ. તેમનો અંત મને દેખાયો નહીં, અને અચાનક ખેદ ઉત્પન્ન થયો.
13.42.25
विसृत्य सर्वतो दृष्टिं भयमोहसमन्वितः ।
श्रमं परंममापन्नश्चिन्तयानस्त्वचेतनः ॥ १३.४२.२५ ॥
ચારેબાજુ દૃષ્ટિ ફેરવીને, ભય અને મોહથી ભરેલો, અત્યંત થાકેલો, ચિંતા કરતો હું અચેતન થઈ ગયો.
13.42.26
तस्मिन्न खलु वर्तेऽहं लोके यत्रैतदीदृशम् ।
ऋग्यजुस्सामनिर्घोषः श्रूयते न च दृश्यते ॥ १३.४२.२६ ॥
ઋક્, યજુ, સામ મંત્રોનો ઘોષ આવો સંભળાય છે પણ દેખાતો નથી, એવા લોકમાં હું ખરેખર રહેતો નથી.
13.42.27
न च पश्यामि तं देवं येनाहमिह चोदितः ।
एवं चिन्तासभापन्नः प्रध्यातुमुपचक्रमे ॥ १३.४२.२७ ॥
અહીં મને પ્રેરનાર તે દેવને હું જોતો નથી. આમ ચિંતામાં પડીને હું ઊંડો વિચાર કરવા લાગ્યો.
13.42.28
ततश्चिन्तयतो मह्यं मोहेनाविष्टचेतसः ।
महाशब्दः प्रादुरासीत्सुभृशं मे व्यथाकरः ॥ १३.४२.२८ ॥
ત્યારે મોહથી વ્યાકુળ મનવાળા, ચિંતા કરતા મને અત્યંત પીડા આપનારો મહાન શબ્દ ઉત્પન્ન થયો.
13.42.29
अथाहं सहसा तत्र शृणोमि विपुलध्वनिम् ।
अपश्यं च सुपर्णानां सहस्राण्ययुतानि च ॥ १३.४२.२९ ॥
ત્યારે મેં અચાનક ત્યાં એક વિશાળ ધ્વનિ સાંભળ્યો, અને સુપર્ણોના હજારો તથા અયુતો જોયા.
13.42.30
अभ्यद्रवन्त मामेव विपुलद्युतिरंहसः ।
तेषामहं प्रभावेण सर्वथैवावरोऽभवम् ॥ १३.४२.३० ॥
મહાન તેજ અને વેગવાળા તેઓ મારા ઉપર જ ધસી આવ્યા. તેમના પ્રભાવથી હું સર્વથા હીન થઈ ગયો.
13.42.31
सोऽहं समन्ततः सर्वैः सुपर्णैरतितेजसैः ।
दृष्ट्वाऽऽत्मानं परिगतं सम्भ्रमं परमं गतः ॥ १३.४२.३१ ॥
હું ચારે બાજુથી અતિ તેજસ્વી સુપર્ણોથી ઘેરાયેલો જોઈને અત્યંત વ્યાકુળ થયો.
13.42.32
विनयावनतो भूत्वा नमश्चक्रे महात्मने ।
अनादिनिधनायैभिर्नामभिः परमात्मने ॥ १३.४२.३२ ॥
વિનયથી નમીને મેં આદિ-અંત રહિત તે મહાત્મા પરમાત્માને આ નામોથી નમસ્કાર કર્યા.
13.42.33
नारायणाय शुद्धाय शाश्वताय ध्रुवाय च ।
भूतभव्यभवेशाय शिवाय शिवमूर्तये ॥ १३.४२.३३ ॥
નારાયણને, જે શુદ્ધ, શાશ્વત અને ધ્રુવ છે, ભૂત-ભવ્ય-ભવના ઈશ, શિવ અને શિવમૂર્તિ છે તેમને.
13.42.34
शिवयोनेः शिवाद्यायि शिवपूज्यतमाय च ।
घोररूपाय महते युगान्तकरणाय च ॥ १३.४२.३४ ॥
શિવના ઉદ્ગમને, શિવોમાં આદિને, શિવો દ્વારા સર્વાધિક પૂજ્યને, ઘોર રૂપવાળાને, મહાનને, યુગાંત કરનારને પણ.
13.42.35
विश्वाय विश्वदेवाय विश्वेशाय महात्मने ।
सहस्रोदरपादाय सहस्रनयनाय च ॥ १३.४२.३५ ॥
વિશ્વને, વિશ્વદેવને, વિશ્વેશ્વરને, હજાર ઉદર અને ચરણવાળા મહાત્માને અને હજાર નેત્રવાળાને પણ.
13.42.36
सहस्रबाहवे चैव सहस्रवदनाय च ।
शुचिश्रवाय महते ऋतुसंवत्सराय च ॥ १३.४२.३६ ॥
હજાર બાહુવાળાને, હજાર મુખવાળાને, શુચિ શ્રવણવાળા મહાનને, ઋતુ અને સંવત્સર રૂપને પણ.
13.42.37
ऋग्यजुःसामवक्त्राय अथर्वशिरसे नमः ।
हृषीकेशाय कृष्णाय द्रुहिणोरुक्रमाय च ॥ १३.४२.३७ ॥
ઋક, યજુ, સામ જેમનું મુખ છે, અથર્વ જેમનું શિર છે, તેમને નમસ્કાર. હૃષીકેશ, કૃષ્ણ અને દ્રુહિણોરુક્રમને નમસ્કાર.
13.42.38
बृहद्वेगाय तार्क्ष्याय वराहायैकशृङ्गिणे ।
शिपिविष्टाय सत्याय हरयेऽथ शिखण्डिने ॥ १३.४२.३८ ॥
મહાવેગ તાર્ક્ષ્ય, વરાહ, એકશૃંગી, શિપિવિષ્ટ, સત્ય, હરિ અને શિખંડીને નમસ્કાર.
13.42.39
हुताशायोर्ध्ववक्त्राय रौद्रानीकाय साधवे ।
सिन्धवे सिन्धुवर्षघ्ने देवानां सिन्धवे नमः ॥ १३.४२.३९ ॥
હુતાશન, ઊર્ધ્વમુખ, રૌદ્રાનીક, સાધુ, સિંધુ, સિંધુવર્ષઘ્ન અને દેવોના સિંધુને નમસ્કાર.
13.42.40
गरुत्मते त्रिनेत्राय सुधर्माय वृषाकृते ।
सम्म्राडुग्रे संकृतये विरजे सम्भवे भवे ॥ १३.४२.४० ॥
ગરુત્માન, ત્રિનેત્ર, સુધર્મ, વૃષાકૃતિ, સમ્રાટ, ઉગ્ર, સંકૃતિ, વિરજ, સંભવ અને ભવને નમસ્કાર.
13.42.41
वृषाय वृषरूपाय विभवे भूर्भुवाय व ।
दीप्तसृष्टाय यज्ञाय स्थिराय स्थविराय च ॥ १३.४२.४१ ॥
વૃષ, વૃષરૂપ, વિભુ, ભૂર્ભુવ, દીપ્તસૃષ્ટિ યજ્ઞ, સ્થિર અને સ્થવિરને નમસ્કાર.
13.42.42
अच्युताय तुषाराय वीराय च समाय च ।
जिष्णवे पुरुहूताय वसिष्ठाय वराय च ॥ १३.४२.४२ ॥
અચ્યુત, તુષાર, વીર, સમ, જિષ્ણુ, પુરુહૂત, વસિષ્ઠ અને વરને નમસ્કાર.
13.42.43
सत्येशाय सुरेशाय हरयेऽथ शिखण्डिने ।
बर्हिषाय वरेण्याय वसवे विश्ववेधसे ॥ १३.४२.४३ ॥
સત્યના સ્વામીને, દેવેશને, હરિને, શિખંડીને, બર્હિષને, શ્રેષ્ઠ વરેણ્યને, વસુને, વિશ્વસૃષ્ટાને નમસ્કાર.
13.42.44
किरीटिने सुकेशाय वासुदेवाय शुष्मिणे ।
बृहदुक्थ्यसुषेणाय युग्ये दुन्दुभये तथा ॥ १३.४२.४४ ॥
મુકુટધારીને, સુંદર કેશવાળાને, વાસુદેવને, શક્તિમાનને, બૃહદુક્થ્યને, સુષેણને, યુગ્યને તથા દુંદુભિને નમસ્કાર.
13.42.45
भयेसखाय विभवे भरद्वाजेऽभयाय च ।
भास्कराय च चन्द्राय पद्मनाभाय भूरिणे ॥ १३.४२.४५ ॥
ભયને, સખાને, વિભુને, ભરદ્વાજને, અભયને, ભાસ્કરને, ચંદ્રને, પદ્મનાભને, ભૂરિને નમસ્કાર.
13.42.46
पुनर्वसुभृतत्वाय जीवप्रभविषाय च ।
वषट्काराय स्वाहाय स्वधाय निधनाय च ॥ १३.४२.४६ ॥
પુનર્વસુને ધારણ કરનારને, જીવોના ઉદ્ભવને, વષટ્કારને, સ્વાહાને, સ્વધાને તથા નિધનને નમસ્કાર.
13.42.47
ऋचे च यजुषे साम्ने त्रैलोक्यपतये नमः ।
श्रीपद्मायात्मसदृशे धरणीधारिणे परे ॥ १३.४२.४७ ॥
ઋચાને, યજુસને, સામને, ત્રૈલોક્યપતિને નમસ્કાર. શ્રીપદ્મને, આત્મસદૃશને, ધરણીધારી પરને નમસ્કાર.
13.42.48
सौम्यासौम्यस्वरूपाय सौम्ये सुमनसे नमः ।
विश्वाय च सुविश्वाय विश्वरूपधराय च ॥ १३.४२.४८ ॥
સૌમ્ય-અસૌમ્ય સ્વરૂપને, સૌમ્યને, સુમનને નમસ્કાર. વિશ્વને, સુવિશ્વને, વિશ્વરૂપધારીને નમસ્કાર.
13.42.49
केशवाय सुकेशाय रश्मिकेशाय भूरिणे ।
हिरण्यगर्भाय नमः सौम्याय वृषरूपिणे ॥ १३.४२.४९ ॥
કેશવને, સુકેશને, રશ્મિકેશને, ભૂરિને, હિરણ્યગર્ભને નમસ્કાર; સૌમ્ય અને વૃષરૂપીને નમસ્કાર.
13.42.50
नारायणाग्र्यवपुषे पुरुहूताय वज्रिणे ।
वर्मिणे वृषसेनाय धर्मसेनाय रोधसे।
मुनये ज्वरमुक्तायि ज्वराधिपतये नमः ॥ १३.४२.५० ॥
નારાયણના શ્રેષ્ઠ દેહધારીને, પુરુહૂતને, વજ્રધારીને, કવચધારીને, વૃષસેનને, ધર્મસેનને, રોધસને, મુનિને, જ્વરમુક્તને, જ્વરાધિપતિને નમસ્કાર.
13.42.51
अनेत्राय त्रिनेत्राय पिङ्गलाय विडूर्मिणे ।
तपोब्रह्मनिधानाय युगपर्यायिणे नमः ॥ १३.४२.५१ ॥
નેત્રહીનને, ત્રિનેત્રને, પિંગલને, પ્રબળ તરંગોવાળાને, તપ અને બ્રહ્મના નિધાનને, યુગપર્યાયીને નમસ્કાર.
13.42.52
शरणाय शरण्याय भक्तेष्टशरणाय च ।
नमः सर्वभवेशाय भूतभव्यभवाय च ॥ १३.४२.५२ ॥
શરણને, શરણ્યને, ભક્તોના ઇષ્ટ શરણને નમસ્કાર; સર્વભવેશને અને ભૂતભવ્યભવને નમસ્કાર.
13.42.53
पाहि मां देवदेवेश कोप्यजोसि सनातनः ।
एवं गतोस्मि शरणं शरण्यं ब्रह्मयोनिनम् ॥ १३.४२.५३ ॥
હે દેવદેવેશ, મારું રક્ષણ કરો; તમે અજ અને સનાતન છો. આ રીતે હું શરણ્ય બ્રહ્મયોનિને શરણે આવ્યો છું.
13.42.54
स्तव्यं स्तवं स्तुतवतस्तत्तमो मे प्रणश्यत ।
भयं च मे व्यपगतं पक्षिणोऽन्तर्हिताऽभवन् ॥ १३.४२.५४ ॥
સ્તુત્યની સ્તુતિ કરનાર મારો એ અંધકાર નાશ પામો; મારો ભય દૂર થયો, પક્ષીનો (ભય) અંતર્ધાન થયો.
13.42.55
शृणोमि च गिरं दिव्यामन्तर्धानगतां शिवाम् ।
मा भैर्गरुत्मन्दान्तोसि पुनः सेन्द्रान्दिवौकसः।
स्वं चैव भवनं गत्वा द्रक्ष्यसे पुत्रबान्धवान् ॥ १३.४२.५५ ॥
અંતર્ધાનમાંથી આવતી દિવ્ય અને શુભ વાણી હું સાંભળું છું: હે ગરુડ, ડરીશ નહીં, તું સંયમી છે; ઇન્દ્ર સહિત સ્વર્ગવાસીઓને ફરી જોઈશ; પોતાના ઘરે જઈને પુત્રો અને બંધુઓને જોઈશ.
13.42.56
ततस्तस्मिन्क्षणेनैव सहसैव महाद्युतिः ।
प्रत्यदृश्यत तेजस्वी पुरस्तात्स ममान्तिके ॥ १३.४२.५६ ॥
ત્યારે તે જ ક્ષણે અચાનક મહાતેજસ્વી મારી સામે, મારી પાસે પ્રગટ થયા.
13.42.57
समागम्य ततस्तेन शिवेन परमात्मना ।
अपश्यं चाहमायान्तं नरनारायणाश्रमे।
चतुर्द्विगुणविन्यासं तं च देवं सनातनम् ॥ १३.४२.५७ ॥
પછી તે શિવ પરમાત્મા સાથે મળીને નર-નારાયણના આશ્રમમાં ચતુર્ગુણ વિન્યાસથી આવતા તે સનાતન દેવને મેં જોયા.
13.42.58
यजतस्तानृषीन्देवान्वदतो ध्यायतो मुनीन् ।
युक्तान्सिद्धान्नैष्ठिकांश्च जपतो यजतो गृहे ॥ १३.४२.५८ ॥
યજ્ઞ કરતા તે ઋષિઓને અને દેવોને, પઠન કરતા અને ધ્યાન ધરતા મુનિઓને, યોગમાં લીન સિદ્ધોને, નિષ્ઠાવાન સાધકોને અને ઘરોમાં જપ તથા યજ્ઞ કરતાને (જોયા).
13.42.59
पुष्पपूरपरिक्षिप्तं धूपितं दीपितं हुतम् ।
वन्दितं सिक्तसम्मृष्टं नरनारायणाश्रमम् ॥ १३.४२.५९ ॥
ફૂલોથી ભરપૂર વેરાયેલો, ધૂપથી સુગંધિત, દીવાઓથી પ્રકાશિત, આહુતિ અપાયેલો, વંદાયેલો, પાણી છાંટી વાળેલો નર-નારાયણનો આશ્રમ.
13.42.60
तदद्भुतमहं दृष्ट्वा विस्मितोस्मि तदाऽनघाः ।
जगाम शिरसा देवं प्रयतेनान्तरात्मना ॥ १३.४२.६० ॥
હે નિષ્પાપો! તે અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને હું વિસ્મિત થયો; ત્યારે પ્રયત્નપૂર્વક અંતરાત્માથી મસ્તક નમાવીને તે દેવ પાસે ગયો.
13.42.61
तदत्यद्भुतसङ्कासं किमेतदिति चिन्तयन् ।
नाध्यगच्छं परं दिव्यं तस्य सर्वभवात्मनः ॥ १३.४२.६१ ॥
તે અત્યંત અદ્ભુત લાગ્યું; 'આ શું છે?' એમ વિચારવા છતાં, સર્વભૂતાત્મા એવા તેમનું દિવ્ય પરમ તત્ત્વ મને સમજાયું નહીં.
13.42.62
प्रणिपत्य सुदुर्धर्षं पुनः पुनरुदीक्ष्य च ।
शिरस्यञ्जलिमाधाय विस्मयोत्फुल्ललोचनः।
अवोचं तमदीनार्थं श्रेष्ठानां श्रेष्ठमुत्तमम् ॥ १३.४२.६२ ॥
અત્યંત દુર્ધર્ષ તેમને વારંવાર પ્રણામ કરી અને જોઈને, માથા પર અંજલિ મૂકી, વિસ્મયથી વિકસેલા નેત્રોવાળો હું અદીનાર્થ, શ્રેષ્ઠોમાં શ્રેષ્ઠ, ઉત્તમને બોલ્યો.
13.42.63
नमस्ते भगवन्देव भूतभव्यभवत्प्रभो ।
यदेतदद्भुतं देव मया दृष्टं त्वदाश्रयम् ॥ १३.४२.६३ ॥
હે ભગવાન, દેવ, ભૂત-ભવ્ય-ભવત્ પ્રભુ, આપને નમસ્કાર. હે દેવ, આપના આશ્રયે રહેલું આ જે અદ્ભુત મેં જોયું.
13.42.64
अनादिमद्यपर्यन्तं किं तच्छंसितुमर्हसि ।
यदि जानासि सां भक्तं यदि वाऽनुग्रहो मयि।
शंस सर्वमशेषेण श्रोतव्यं यदि चेन्मया ॥ १३.४२.६४ ॥
આદિ, મધ્ય, અંત વિનાનું તે આપે કહેવું જોઈએ. હું ભક્ત છું એમ આપ જાણતા હો, અથવા મારા પર આપની કૃપા હોય, હું સાંભળવા યોગ્ય હોઉં તો બધું સંપૂર્ણપણે કહો.
13.42.65
स्वभावस्तव दुर्ज्ञेयः प्रादुर्भावो भवस्य च ।
भवद्भूतभविष्येश सर्वथा गहनं भवान् ॥ १३.४२.६५ ॥
આપનો સ્વભાવ દુર્જ્ઞેય છે, અને ભવનું પ્રાદુર્ભાવ પણ. હે ભવ, ભૂત-ભવિષ્યના ઈશ, આપ સર્વથા ગહન છો.
13.42.66
ब्रूहि सर्वमशेषेण तदाश्चर्यं महामुने ।
किं तदत्यद्भुतं वृत्तं तेष्वग्निषु समन्ततः ॥ १३.४२.६६ ॥
હે મહામુનિ, તે આશ્ચર્ય સંપૂર્ણપણે કહો. તે અગ્નિઓમાં ચારેય બાજુ બનેલી અતિ અદ્ભુત ઘટના શું હતી?
13.42.67
कानि तान्यग्निहोत्राणि केषां शब्दः श्रुतो मया ।
शृण्वतां ब्रह्म सततमदृश्यानां महात्मनाम् ॥ १३.४२.६७ ॥
તે અગ્નિહોત્રો કયા છે? જે અદૃશ્ય મહાત્માઓનો શબ્દ મેં સાંભળ્યો, તેઓ સતત વેદ સાંભળતા હતા.
13.42.68
एतन्मे भगवन्कृष्ण ब्रूहि सर्वमशेषतः ।
गृणन्त्यग्निसमीपेषु के च ते ब्रह्मराशयः ॥ १३.४२.६८ ॥
હે ભગવાન કૃષ્ણ, આ બધું મને સંપૂર્ણપણે કહો: અગ્નિઓની પાસે જેઓ પાઠ કરે છે, તે બ્રહ્મરાશિ કોણ છે?