ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.42.1
एवं दत्ताभयस्तेन ततोऽहमृषिसत्तमाः ।
नष्टखेदश्रमभयः क्षणेन ह्यभवं तदा ॥ १३.४२.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਓ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਥਕਾਵਟ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
13.42.2
स शनैर्याति भगवान्गत्या लघुपराक्रमः ।
अहं तु सुमहावेगमास्तायानुव्रजामि तम् ॥ १३.४२.२ ॥
ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਸਹਿਜ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਵੇਗ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹਾਂ।
13.42.3
स गत्वा दीर्घमध्वानमाकाशममितह्युतिः ।
मनसाऽप्यगमं देवमाससादात्मतत्ववित् ॥ १३.४२.३ ॥
ਅਮਿੱਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਆਤਮਤੱਤਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਰਾਹ ਤਹਿ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦੇਵ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
13.42.4
अथ देवः समासाद्य मनसः सदृशं जवम् ।
मोहयित्वा च मां तत्र क्षणेनान्तरधीयत ॥ १३.४२.४ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵ ਮਨ ਦੇ ਵੇਗ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਕੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
13.42.5
तत्राम्बुधरधीरेण भोशब्देनानुनादिना ।
अयं भोऽहमिति प्राह वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १३.४२.५ ॥
ਉੱਥੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੰਭੀਰ, ਗੂੰਜਦੇ 'ਭੋ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਸ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਓਏ, ਇਹ ਮੈਂ ਹਾਂ।'
13.42.6
शब्दानुसारी तु ततस्तं देशमहमाव्रजम् ।
तत्रापश्यं ततश्चाहं श्रीमद्धंसयुतं सरः ॥ १३.४२.६ ॥
ਪਰ ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਮੈਂ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਿਆ।
13.42.7
स तत्सरः समासाद्य भगवानात्मवित्तमः ।
भोशब्दप्रतिसृष्टेन स्वरेण प्रतिवादिना ॥ १३.४२.७ ॥
ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਗਵਾਨ ਨੇ 'ਭੋ' ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
13.42.8
विवेश देवः स्वां योनिं मामिदं चाभ्यभाषत ।
विशस्व सलिलं सौम्य सुखमत्र वसामहे ॥ १३.४२.८ ॥
ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸੌਮਯ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ; ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੇ।'
13.42.9
ततश्च प्राविशं तत्र सह तेन महात्मना ।
दृष्टवानद्भुततरं तस्मिन्सरसि भास्वताम् ॥ १३.४२.९ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜਸਵੀਆਂ ਦਾ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇਖਿਆ।
13.42.10
अग्नीनामप्रणीतानामिद्धानामिन्धनैर्विना ।
दीप्तानामाज्यसिक्तानां स्यानेष्वर्चिष्मतां सदा ॥ १३.४२.१० ॥
ਬਿਨਾ ਬਾਲਣ ਦੇ ਬਲਦੇ, ਘਿਓ ਨਾਲ ਸਿੰਜੇ ਹੋਏ, ਅਜੇ ਨਾ ਲਿਜਾਏ ਗਏ ਅਗਨੀ—ਆਪਣੇ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸਦਾ ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
13.42.11
दीप्तिस्तेषामनाज्यानां प्राप्ताज्यानामिवाभवत् ।
अनिद्धानामिव सतामिद्धानामिव भास्वताम् ॥ १३.४२.११ ॥
ਘਿਓ ਨਾ ਪਾਏ ਗਏ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਘਿਓ ਪਾਏ ਗਏ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਨਾ ਬਾਲੇ ਗਏ ਜਾਪਦੇ ਸਨ ਬਲੇ ਹੋਏ ਤੇਜਸਵੀਆਂ ਵਾਂਗ।
13.42.12
अथाहं वरदं देवं नापश्यं तत्र सङ्गतम् ।
ततः सम्मोहमापन्नो विषादभगमं परम् ॥ १३.४२.१२ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਨਾ ਦੇਖਿਆ; ਤਦ ਮੈਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
13.42.13
अपश्यं चाग्निहोत्राणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
विधिना सम्प्रणीतानि धिष्ण्येष्वाज्यवतां तदा ॥ १३.४२.१३ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵੇਖੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਸ਼ਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਘਿਓ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
13.42.14
असंभृष्टतलाश्चैव वेदीः कुसुमसंस्तृताः ।
कुशपद्मोत्पलासङ्गाः कलशांश्च हिरण्मयान् ॥ १३.४२.१४ ॥
ਸਾਫ਼ ਤਲ ਵਾਲੀਆਂ ਵੇਦੀਆਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਛਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਕੁਸ਼, ਕਮਲ, ਨੀਲ ਕਮਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ; ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਲਸ਼ ਵੀ।
13.42.15
अग्निहोत्राणि चित्राणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
अग्निहोत्राय योग्यानि यानि द्रव्याणि कानिचित्।
तानि चात्र समृद्धानि दृष्टवानस्म्यनेकशः ॥ १३.४२.१५ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਦਭੁਤ ਅਗਨੀਹੋਤਰ; ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਲਈ ਯੋਗ ਜੋ ਵੀ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ।
13.42.16
मनोहृद्यतमश्चाग्निः सुरभिः पुण्यलक्षणः ।
आज्यगन्धो मनोग्राही घ्राणचक्षुस्सुखावहः ॥ १३.४२.१६ ॥
ਮਨ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀ ਅਗਨੀ; ਸੁਗੰਧਿਤ, ਪੁੰਨ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਘਿਓ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ, ਨੱਕ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
13.42.17
तेषां तत्राग्निहोत्राणामीडितानां सहस्रशः ।
समीपे त्वद्भुततममपश्यमहमव्ययम् ॥ १३.४२.१७ ॥
ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਲਾਹੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੈਂ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ।
13.42.18
चन्द्रांशुकाशशुभ्राणां तुषारोद्भेदवर्चसाम् ।
विमलादित्यभासानां स्थण्डिलानि सहस्रशः।
दृष्टान्यग्निसमीपे तु ध्युतिमन्ति महान्ति च ॥ १३.४२.१८ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਵਾਂਗ ਉਜਲੇ, ਪਾਲੇ ਦੇ ਉਦੈ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਨਿਰਮਲ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਥੰਡਿਲ ਅਗਨੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੇਖੇ ਗਏ—ਤੇਜੋਮਈ ਤੇ ਵੱਡੇ।
13.42.19
एषु चाग्निसमीपेषु शुश्राव सुपदाक्षराः ।
प्रभावान्तरितानां तु प्रस्पष्टाक्षरभाषिणाम्।
ऋग्यजुःसामगानां च मधुराः सुस्वरा गिरः ॥ १३.४२.१९ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੈਂ ਸੁਪਦ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣੇ। ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਲੁਕੇ ਹੋਏ, ਸਪਸ਼ਟ ਅੱਖਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਰਿਕ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਧੁਰ, ਸੁਰੀਲੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ।
13.42.20
सुसंमृष्टतलैस्तैस्तु बृहद्बिर्दीप्ततेजसैः ।
पावकैः पावितात्माहमभवं लघुविक्रमः ॥ १३.४२.२० ॥
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੇ ਥੜ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਚਮਕਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਪਰਾਕਰਮੀ ਹੋਇਆ।
13.42.21
ततोऽहं तेषु धिष्ण्येषु ज्वलमानेषु यज्वनाम् ।
तं देशं प्रणमित्वाऽथ अन्वेष्टुमुपचक्रमे ॥ १३.४२.२१ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਦੇ ਅਗਨੀ-ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
13.42.22
तान्यनेकसहस्राणि पर्यटंस्तु महाजवात् ।
अपश्यमानस्तं देवं ततोऽहं व्यथितोऽभवम् ॥ १३.४२.२२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
13.42.23
ततस्तेष्वग्निहोत्रेषु ज्वलत्सु विमलार्चिषु ।
भानुमत्सु न पश्यामि देवदेवं सनातनम् ॥ १३.४२.२३ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਦੇ, ਨਿਰਮਲ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵਦੇਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
13.42.24
ततोऽहं तानि दीप्तानि परीय व्यस्थितेन्द्रियः ।
नान्तं तेषां प्रपश्यामि खेदश्च सहसाभवत् ॥ १३.४२.२४ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਦੇ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਿਆ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਦਿੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ।
13.42.25
विसृत्य सर्वतो दृष्टिं भयमोहसमन्वितः ।
श्रमं परंममापन्नश्चिन्तयानस्त्वचेतनः ॥ १३.४२.२५ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਘੁਮਾ ਕੇ, ਡਰ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
13.42.26
तस्मिन्न खलु वर्तेऽहं लोके यत्रैतदीदृशम् ।
ऋग्यजुस्सामनिर्घोषः श्रूयते न च दृश्यते ॥ १३.४२.२६ ॥
ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
13.42.27
न च पश्यामि तं देवं येनाहमिह चोदितः ।
एवं चिन्तासभापन्नः प्रध्यातुमुपचक्रमे ॥ १३.४२.२७ ॥
ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਮੈਂ ਡੂੰਘਾ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
13.42.28
ततश्चिन्तयतो मह्यं मोहेनाविष्टचेतसः ।
महाशब्दः प्रादुरासीत्सुभृशं मे व्यथाकरः ॥ १३.४२.२८ ॥
ਫਿਰ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖਦਾਈ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।
13.42.29
अथाहं सहसा तत्र शृणोमि विपुलध्वनिम् ।
अपश्यं च सुपर्णानां सहस्राण्ययुतानि च ॥ १३.४२.२९ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਅਤੇ ਸੁਪਰਣਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਅਯੁਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
13.42.30
अभ्यद्रवन्त मामेव विपुलद्युतिरंहसः ।
तेषामहं प्रभावेण सर्वथैवावरोऽभवम् ॥ १३.४२.३० ॥
ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਅਤੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ।
13.42.31
सोऽहं समन्ततः सर्वैः सुपर्णैरतितेजसैः ।
दृष्ट्वाऽऽत्मानं परिगतं सम्भ्रमं परमं गतः ॥ १३.४२.३१ ॥
ਮੈਂ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਅਤਿ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸੁਪਰਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਗਿਆ।
13.42.32
विनयावनतो भूत्वा नमश्चक्रे महात्मने ।
अनादिनिधनायैभिर्नामभिः परमात्मने ॥ १३.४२.३२ ॥
ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਆਦਿ-ਅੰਤਹੀਣ ਮਹਾਤਮਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
13.42.33
नारायणाय शुद्धाय शाश्वताय ध्रुवाय च ।
भूतभव्यभवेशाय शिवाय शिवमूर्तये ॥ १३.४२.३३ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ, ਸਨਾਤਨ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ-ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਮੂਰਤੀ ਹਨ।
13.42.34
शिवयोनेः शिवाद्यायि शिवपूज्यतमाय च ।
घोररूपाय महते युगान्तकरणाय च ॥ १३.४२.३४ ॥
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਨੀਕ ਨੂੰ, ਘੋਰ ਰੂਪ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਯੁਗਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ।
13.42.35
विश्वाय विश्वदेवाय विश्वेशाय महात्मने ।
सहस्रोदरपादाय सहस्रनयनाय च ॥ १३.४२.३५ ॥
ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੇਟਾਂ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ।
13.42.36
सहस्रबाहवे चैव सहस्रवदनाय च ।
शुचिश्रवाय महते ऋतुसंवत्सराय च ॥ १३.४२.३६ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਸ੍ਰਵਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਤੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ।
13.42.37
ऋग्यजुःसामवक्त्राय अथर्वशिरसे नमः ।
हृषीकेशाय कृष्णाय द्रुहिणोरुक्रमाय च ॥ १३.४२.३७ ॥
ਰਿਗ, ਯਜੁ, ਸਾਮ ਜਿਸਦਾ ਮੁਖ ਹੈ, ਅਥਰਵ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਹਿਣੋਰੁਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.38
बृहद्वेगाय तार्क्ष्याय वराहायैकशृङ्गिणे ।
शिपिविष्टाय सत्याय हरयेऽथ शिखण्डिने ॥ १३.४२.३८ ॥
ਮਹਾਵੇਗ ਤਾਰਕਸ਼੍ਯ, ਵਰਾਹ, ਏਕਸ਼ਰੰਗੀ, ਸ਼ਿਪਿਵਿਸ਼ਟ, ਸਤ੍ਯ, ਹਰਿ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.39
हुताशायोर्ध्ववक्त्राय रौद्रानीकाय साधवे ।
सिन्धवे सिन्धुवर्षघ्ने देवानां सिन्धवे नमः ॥ १३.४२.३९ ॥
ਹੁਤਾਸ਼ਨ, ਊਰਧਵਮੁਖ, ਰੌਦ੍ਰਾਨੀਕ, ਸਾਧੂ, ਸਿੰਧੂ, ਸਿੰਧੂਵਰਸ਼ਘਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਧੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.40
गरुत्मते त्रिनेत्राय सुधर्माय वृषाकृते ।
सम्म्राडुग्रे संकृतये विरजे सम्भवे भवे ॥ १३.४२.४० ॥
ਗਰੁਤਮਾਨ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ, ਸੁਧਰਮ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਮ੍ਰਾਟ, ਉਗ੍ਰ, ਸੰਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਰਜ, ਸੰਭਵ ਅਤੇ ਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.41
वृषाय वृषरूपाय विभवे भूर्भुवाय व ।
दीप्तसृष्टाय यज्ञाय स्थिराय स्थविराय च ॥ १३.४२.४१ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਰੂਪ, ਵਿਭੂ, ਭੂਰ੍ਭੁਵ, ਦੀਪ੍ਤਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਯਗ੍ਯ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਸਥਵਿਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.42
अच्युताय तुषाराय वीराय च समाय च ।
जिष्णवे पुरुहूताय वसिष्ठाय वराय च ॥ १३.४२.४२ ॥
ਅਚ੍ਯੁਤ, ਤੁਸ਼ਾਰ, ਵੀਰ, ਸਮ, ਜਿਸ਼੍ਣੂ, ਪੁਰੂਹੂਤ, ਵਸਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.43
सत्येशाय सुरेशाय हरयेऽथ शिखण्डिने ।
बर्हिषाय वरेण्याय वसवे विश्ववेधसे ॥ १३.४२.४३ ॥
ਸੱਚ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਰੀ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਬਰਹਿਸ਼, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰੇਣਯ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.44
किरीटिने सुकेशाय वासुदेवाय शुष्मिणे ।
बृहदुक्थ्यसुषेणाय युग्ये दुन्दुभये तथा ॥ १३.४२.४४ ॥
ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ, ਸੁੰਦਰ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਬ੍ਰਿਹਦੁਕਥਯ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਯੁਗਯ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.45
भयेसखाय विभवे भरद्वाजेऽभयाय च ।
भास्कराय च चन्द्राय पद्मनाभाय भूरिणे ॥ १३.४२.४५ ॥
ਭੈ, ਸਖਾ, ਵਿਭੂ, ਭਰਦ੍ਵਾਜ, ਅਭੈ, ਭਾਸਕਰ, ਚੰਦਰ, ਪਦ੍ਮਨਾਭ ਅਤੇ ਭੂਰਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.46
पुनर्वसुभृतत्वाय जीवप्रभविषाय च ।
वषट्काराय स्वाहाय स्वधाय निधनाय च ॥ १३.४२.४६ ॥
ਪੁਨਰਵਸੂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉਦਭਵ, ਵਸ਼ਟਕਾਰ, ਸਵਾਹਾ, ਸਵਧਾ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.47
ऋचे च यजुषे साम्ने त्रैलोक्यपतये नमः ।
श्रीपद्मायात्मसदृशे धरणीधारिणे परे ॥ १३.४२.४७ ॥
ਰਿਚਾ, ਯਜੁ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਲੋਕ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਰੀ-ਪਦਮ, ਆਤਮ ਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਧਾਰਕ ਪਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.48
सौम्यासौम्यस्वरूपाय सौम्ये सुमनसे नमः ।
विश्वाय च सुविश्वाय विश्वरूपधराय च ॥ १३.४२.४८ ॥
ਸੌਮ੍ਯ-ਅਸੌਮ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸੌਮ੍ਯ, ਸੁਮਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿਸ਼ਵ, ਸੁਵਿਸ਼ਵ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.49
केशवाय सुकेशाय रश्मिकेशाय भूरिणे ।
हिरण्यगर्भाय नमः सौम्याय वृषरूपिणे ॥ १३.४२.४९ ॥
ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ, ਸੁਕੇਸ਼ ਨੂੰ, ਰਸ਼ਮਿਕੇਸ਼ ਨੂੰ, ਭੂਰਿ ਨੂੰ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸੌਮਯ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਰੂਪੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.50
नारायणाग्र्यवपुषे पुरुहूताय वज्रिणे ।
वर्मिणे वृषसेनाय धर्मसेनाय रोधसे।
मुनये ज्वरमुक्तायि ज्वराधिपतये नमः ॥ १३.४२.५० ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਪੁਰੂਹੂਤ ਨੂੰ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਨੂੰ, ਵਰਮੀ ਨੂੰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੂੰ, ਧਰਮਸੇਨ ਨੂੰ, ਰੋਧਸ ਨੂੰ, ਮੁਨੀ ਨੂੰ, ਜ੍ਵਰਮੁਕਤ ਨੂੰ, ਜ੍ਵਰਾਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.51
अनेत्राय त्रिनेत्राय पिङ्गलाय विडूर्मिणे ।
तपोब्रह्मनिधानाय युगपर्यायिणे नमः ॥ १३.४२.५१ ॥
ਨੇਤਰਹੀਣ ਨੂੰ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ ਨੂੰ, ਪਿੰਗਲ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਬਲ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਤਪ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨਿਧਾਨ ਨੂੰ, ਯੁਗਪਰਿਆਯੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.52
शरणाय शरण्याय भक्तेष्टशरणाय च ।
नमः सर्वभवेशाय भूतभव्यभवाय च ॥ १३.४२.५२ ॥
ਸ਼ਰਣ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਣ੍ਯ ਨੂੰ, ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਟ ਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਰਵਭਵੇਸ਼ ਨੂੰ, ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
13.42.53
पाहि मां देवदेवेश कोप्यजोसि सनातनः ।
एवं गतोस्मि शरणं शरण्यं ब्रह्मयोनिनम् ॥ १३.४२.५३ ॥
ਹੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯ ਬ੍ਰਹਮਯੋਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।
13.42.54
स्तव्यं स्तवं स्तुतवतस्तत्तमो मे प्रणश्यत ।
भयं च मे व्यपगतं पक्षिणोऽन्तर्हिताऽभवन् ॥ १३.४२.५४ ॥
ਸਤੁਤੀ ਯੋਗ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਰਾ ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਵੇ; ਮੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪੰਛੀ (ਦੇ ਡਰ) ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ।
13.42.55
शृणोमि च गिरं दिव्यामन्तर्धानगतां शिवाम् ।
मा भैर्गरुत्मन्दान्तोसि पुनः सेन्द्रान्दिवौकसः।
स्वं चैव भवनं गत्वा द्रक्ष्यसे पुत्रबान्धवान् ॥ १३.४२.५५ ॥
ਅੰਤਰਧਾਨ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਦਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬਾਣੀ ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਹੇ ਗਰੁੜ, ਨਾ ਡਰ, ਤੂੰ ਸੰਜਮੀ ਹੈਂ; ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੇਖੇਂਗਾ; ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ।
13.42.56
ततस्तस्मिन्क्षणेनैव सहसैव महाद्युतिः ।
प्रत्यदृश्यत तेजस्वी पुरस्तात्स ममान्तिके ॥ १३.४२.५६ ॥
ਉਸੇ ਪਲ ਅਚਾਨਕ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
13.42.57
समागम्य ततस्तेन शिवेन परमात्मना ।
अपश्यं चाहमायान्तं नरनारायणाश्रमे।
चतुर्द्विगुणविन्यासं तं च देवं सनातनम् ॥ १३.४२.५७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਂ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਗੁਣੇ ਵਿਨਿਆਸ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਉਸ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
13.42.58
यजतस्तानृषीन्देवान्वदतो ध्यायतो मुनीन् ।
युक्तान्सिद्धान्नैष्ठिकांश्च जपतो यजतो गृहे ॥ १३.४२.५८ ॥
ਯਗ ਕਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ, ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਪ ਤੇ ਯਗ ਕਰਦਿਆਂ ਨੂੰ (ਵੇਖਿਆ)।
13.42.59
पुष्पपूरपरिक्षिप्तं धूपितं दीपितं हुतम् ।
वन्दितं सिक्तसम्मृष्टं नरनारायणाश्रमम् ॥ १३.४२.५९ ॥
ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖਿਲਰਿਆ, ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ, ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ, ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤਾ, ਵੰਦਿਤ, ਪਾਣੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਝਾੜਿਆ ਹੋਇਆ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ।
13.42.60
तदद्भुतमहं दृष्ट्वा विस्मितोस्मि तदाऽनघाः ।
जगाम शिरसा देवं प्रयतेनान्तरात्मना ॥ १३.४२.६० ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਜਨੋ! ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਤੋਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵ ਕੋਲ ਗਿਆ।
13.42.61
तदत्यद्भुतसङ्कासं किमेतदिति चिन्तयन् ।
नाध्यगच्छं परं दिव्यं तस्य सर्वभवात्मनः ॥ १३.४२.६१ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਦਭੁਤ ਜਾਪਿਆ; 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?' ਇਹ ਸੋਚਦਿਆਂ ਵੀ, ਸਰਬ-ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਉਸ ਦਾ ਦਿਵ ਪਰਮ ਤੱਤ ਮੈਂ ਨਾ ਪਾ ਸਕਿਆ।
13.42.62
प्रणिपत्य सुदुर्धर्षं पुनः पुनरुदीक्ष्य च ।
शिरस्यञ्जलिमाधाय विस्मयोत्फुल्ललोचनः।
अवोचं तमदीनार्थं श्रेष्ठानां श्रेष्ठमुत्तमम् ॥ १३.४२.६२ ॥
ਬਹੁਤ ਦੁਰਧਰਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅੰਜਲੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖਿੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮੈਂ, ਅਦੀਨਾਰਥ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਤਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
13.42.63
नमस्ते भगवन्देव भूतभव्यभवत्प्रभो ।
यदेतदद्भुतं देव मया दृष्टं त्वदाश्रयम् ॥ १३.४२.६३ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ-ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲਾ ਇਹ ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ।
13.42.64
अनादिमद्यपर्यन्तं किं तच्छंसितुमर्हसि ।
यदि जानासि सां भक्तं यदि वाऽनुग्रहो मयि।
शंस सर्वमशेषेण श्रोतव्यं यदि चेन्मया ॥ १३.४२.६४ ॥
ਆਦਿ, ਮੱਧ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਰ ਹੈ, ਜੇ ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
13.42.65
स्वभावस्तव दुर्ज्ञेयः प्रादुर्भावो भवस्य च ।
भवद्भूतभविष्येश सर्वथा गहनं भवान् ॥ १३.४२.६५ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਭਾਵ ਜਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਵ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ। ਹੇ ਭਵ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਈਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਗਹਿਰੇ ਹੋ।
13.42.66
ब्रूहि सर्वमशेषेण तदाश्चर्यं महामुने ।
किं तदत्यद्भुतं वृत्तं तेष्वग्निषु समन्ततः ॥ १३.४२.६६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਉਹ ਹੈਰਾਨੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜੋ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਉਹ ਕੀ ਸੀ?
13.42.67
कानि तान्यग्निहोत्राणि केषां शब्दः श्रुतो मया ।
शृण्वतां ब्रह्म सततमदृश्यानां महात्मनाम् ॥ १३.४२.६७ ॥
ਉਹ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਕਿਹੜੇ ਹਨ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੈਂ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਵੇਦ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
13.42.68
एतन्मे भगवन्कृष्ण ब्रूहि सर्वमशेषतः ।
गृणन्त्यग्निसमीपेषु के च ते ब्रह्मराशयः ॥ १३.४२.६८ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ: ਅਗਨੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜੋ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰਾਸ਼ੀਆਂ ਕੌਣ ਹਨ?