ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.42.1
एवं दत्ताभयस्तेन ततोऽहमृषिसत्तमाः ।
नष्टखेदश्रमभयः क्षणेन ह्यभवं तदा ॥ १३.४२.१ ॥
ଏହିପରି ସେ ମୋତେ ଅଭୟ ଦେଲେ, ଓହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ତହୁଁ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ମୋର କ୍ଳାନ୍ତି, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
13.42.2
स शनैर्याति भगवान्गत्या लघुपराक्रमः ।
अहं तु सुमहावेगमास्तायानुव्रजामि तम् ॥ १३.४२.२ ॥
ସେହି ଭଗବାନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଯାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଗତି ଲଘୁ ଓ ପରାକ୍ରମ ସହଜ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଅତି ପ୍ରବଳ ବେଗ ଧରି ତାଙ୍କ ପଛେ ଯାଏ।
13.42.3
स गत्वा दीर्घमध्वानमाकाशममितह्युतिः ।
मनसाऽप्यगमं देवमाससादात्मतत्ववित् ॥ १३.४२.३ ॥
ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ସେ ଆକାଶରେ ଦୀର୍ଘ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି ଗଲେ; ମୁଁ ମନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେହି ଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲି।
13.42.4
अथ देवः समासाद्य मनसः सदृशं जवम् ।
मोहयित्वा च मां तत्र क्षणेनान्तरधीयत ॥ १३.४२.४ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଦେବତା ମନର ବେଗ ସମାନ ବେଗରେ ନିକଟକୁ ଆସି, ସେଠାରେ ମୋତେ ମୋହିତ କରି କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।
13.42.5
तत्राम्बुधरधीरेण भोशब्देनानुनादिना ।
अयं भोऽहमिति प्राह वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ १३.४२.५ ॥
ସେଠାରେ ମେଘ ପରି ଗମ୍ଭୀର, ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ 'ଭୋ' ଶବ୍ଦରେ, ବାକ୍ୟ କୁଶଳ ସେହି ଦେବତା କହିଲେ: 'ଓହେ, ଏହା ମୁଁ।'
13.42.6
शब्दानुसारी तु ततस्तं देशमहमाव्रजम् ।
तत्रापश्यं ततश्चाहं श्रीमद्धंसयुतं सरः ॥ १३.४२.६ ॥
ମାତ୍ର ସେହି ଶବ୍ଦକୁ ଅନୁସରଣ କରି ମୁଁ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲି; ସେଠାରେ ହଂସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସରୋବର ଦେଖିଲି।
13.42.7
स तत्सरः समासाद्य भगवानात्मवित्तमः ।
भोशब्दप्रतिसृष्टेन स्वरेण प्रतिवादिना ॥ १३.४२.७ ॥
ସେ ସରୋବରରେ ପହଞ୍ଚି ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନ 'ଭୋ' ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ସ୍ୱରରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
13.42.8
विवेश देवः स्वां योनिं मामिदं चाभ्यभाषत ।
विशस्व सलिलं सौम्य सुखमत्र वसामहे ॥ १३.४२.८ ॥
ଦେବତା ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ମୋତେ କହିଲେ, 'ହେ ସୌମ୍ୟ, ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଏଠାରେ ଆମେ ସୁଖରେ ରହିବା।'
13.42.9
ततश्च प्राविशं तत्र सह तेन महात्मना ।
दृष्टवानद्भुततरं तस्मिन्सरसि भास्वताम् ॥ १३.४२.९ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲି ଏବଂ ସେ ସରୋବରରେ ତେଜସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି।
13.42.10
अग्नीनामप्रणीतानामिद्धानामिन्धनैर्विना ।
दीप्तानामाज्यसिक्तानां स्यानेष्वर्चिष्मतां सदा ॥ १३.४२.१० ॥
ଇନ୍ଧନ ବିନା ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଘିଅରେ ସିଞ୍ଚିତ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଆଯାଇ ନ ଥିବା ଅଗ୍ନିସମୂହ—ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ସର୍ବଦା ଶିଖାସହ ଝଲସୁଥିଲେ।
13.42.11
दीप्तिस्तेषामनाज्यानां प्राप्ताज्यानामिवाभवत् ।
अनिद्धानामिव सतामिद्धानामिव भास्वताम् ॥ १३.४२.११ ॥
ଘିଅ ନଦିଆଯାଇଥିବାଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ଘିଅ ପାଇଥିବାଙ୍କ ପରି ଥିଲା; ଜାଳି ନ ହୋଇଥିବା ପରି ଜଳୁଥିବା ତେଜସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପରି ଥିଲେ।
13.42.12
अथाहं वरदं देवं नापश्यं तत्र सङ्गतम् ।
ततः सम्मोहमापन्नो विषादभगमं परम् ॥ १३.४२.१२ ॥
ତା'ପରେ ସେଠାରେ ବରଦାତା ଦେବତାଙ୍କୁ ମୋ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବେ ମୁଁ ଦେଖିଲି ନାହିଁ; ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମୋହରେ ପଡ଼ି ପରମ ବିଷାଦ ପାଇଲି।
13.42.13
अपश्यं चाग्निहोत्राणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
विधिना सम्प्रणीतानि धिष्ण्येष्वाज्यवतां तदा ॥ १३.४२.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଦେଖିଲି, ବିଧି ଅନୁସାରେ ଧିଷ୍ଣ୍ୟରେ ଘୃତ ସହିତ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲା।
13.42.14
असंभृष्टतलाश्चैव वेदीः कुसुमसंस्तृताः ।
कुशपद्मोत्पलासङ्गाः कलशांश्च हिरण्मयान् ॥ १३.४२.१४ ॥
ପରିଷ୍କାର ତଳବିଶିଷ୍ଟ ବେଦି, ଫୁଲରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ; କୁଶ, ପଦ୍ମ, ନୀଳପଦ୍ମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ; ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳସ।
13.42.15
अग्निहोत्राणि चित्राणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
अग्निहोत्राय योग्यानि यानि द्रव्याणि कानिचित्।
तानि चात्र समृद्धानि दृष्टवानस्म्यनेकशः ॥ १३.४२.१५ ॥
ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର; ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥିଲା, ସେସବୁ ଏଠାରେ ପ୍ରଚୁର ଥିବା ମୁଁ ଅନେକ ଥର ଦେଖିଲି।
13.42.16
मनोहृद्यतमश्चाग्निः सुरभिः पुण्यलक्षणः ।
आज्यगन्धो मनोग्राही घ्राणचक्षुस्सुखावहः ॥ १३.४२.१६ ॥
ମନ ଓ ହୃଦୟର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରିୟ ଅଗ୍ନି; ସୁଗନ୍ଧିତ, ପୁଣ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ, ଘୃତ ଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ମନ ମୋହନକାରୀ, ନାସିକା ଓ ଚକ୍ଷୁକୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା।
13.42.17
तेषां तत्राग्निहोत्राणामीडितानां सहस्रशः ।
समीपे त्वद्भुततममपश्यमहमव्ययम् ॥ १३.४२.१७ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ହଜାର ହଜାର ପ୍ରଶଂସିତ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ନିକଟରେ ମୁଁ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ, ଅବ୍ୟୟ ଏକ ବସ୍ତୁ ଦେଖିଲି।
13.42.18
चन्द्रांशुकाशशुभ्राणां तुषारोद्भेदवर्चसाम् ।
विमलादित्यभासानां स्थण्डिलानि सहस्रशः।
दृष्टान्यग्निसमीपे तु ध्युतिमन्ति महान्ति च ॥ १३.४२.१८ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଓ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପରି ଧଳା, ତୁଷାର ଉଦୟ ପରି ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ, ନିର୍ମଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ହଜାର ହଜାର ସ୍ଥଣ୍ଡିଲ ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ଦେଖାଗଲା—ଦୀପ୍ତିମନ୍ତ ଓ ବିଶାଳ।
13.42.19
एषु चाग्निसमीपेषु शुश्राव सुपदाक्षराः ।
प्रभावान्तरितानां तु प्रस्पष्टाक्षरभाषिणाम्।
ऋग्यजुःसामगानां च मधुराः सुस्वरा गिरः ॥ १३.४२.१९ ॥
ସେହି ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ମୁଁ ସୁପଦ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷରଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣିଲି। ନିଜ ତେଜରେ ଆବୃତ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷରରେ କଥା କହୁଥିବା, ଋକ୍, ଯଜୁଃ ଓ ସାମ ଗାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧୁର, ସୁସ୍ୱର ବାଣୀ।
13.42.20
सुसंमृष्टतलैस्तैस्तु बृहद्बिर्दीप्ततेजसैः ।
पावकैः पावितात्माहमभवं लघुविक्रमः ॥ १३.४२.२० ॥
ସୁଚାରୁ ସଫା କରାଯାଇଥିବା ଭୂମିଯୁକ୍ତ, ବିଶାଳ, ଦୀପ୍ତ ତେଜର ସେହି ଅଗ୍ନିରେ ମୁଁ ପବିତ୍ରାତ୍ମା ହେଲି; ଦ୍ରୁତ ପରାକ୍ରମୀ ହେଲି।
13.42.21
ततोऽहं तेषु धिष्ण्येषु ज्वलमानेषु यज्वनाम् ।
तं देशं प्रणमित्वाऽथ अन्वेष्टुमुपचक्रमे ॥ १३.४२.२१ ॥
ତା'ପରେ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କର ସେହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିସ୍ଥାନ ଦେଖି, ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲି।
13.42.22
तान्यनेकसहस्राणि पर्यटंस्तु महाजवात् ।
अपश्यमानस्तं देवं ततोऽहं व्यथितोऽभवम् ॥ १३.४२.२२ ॥
ସେହି ଅନେକ ହଜାର ସ୍ଥାନରେ ମହାବେଗରେ ବୁଲି, ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମୁଁ ବ୍ୟଥିତ ହେଲି।
13.42.23
ततस्तेष्वग्निहोत्रेषु ज्वलत्सु विमलार्चिषु ।
भानुमत्सु न पश्यामि देवदेवं सनातनम् ॥ १३.४२.२३ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ନିର୍ମଳ ଶିଖାଯୁକ୍ତ, ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସନାତନ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ।
13.42.24
ततोऽहं तानि दीप्तानि परीय व्यस्थितेन्द्रियः ।
नान्तं तेषां प्रपश्यामि खेदश्च सहसाभवत् ॥ १३.४२.२४ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ସେହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ଚାରିପାଖରେ ବୁଲିଲି; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଚଳିତ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କର ଅନ୍ତ ମୁଁ ଦେଖିଲି ନାହିଁ; ହଠାତ୍ ଖେଦ ଉପୁଜିଲା।
13.42.25
विसृत्य सर्वतो दृष्टिं भयमोहसमन्वितः ।
श्रमं परंममापन्नश्चिन्तयानस्त्वचेतनः ॥ १३.४२.२५ ॥
ଚାରିପଟେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇ, ଭୟ ଓ ମୋହରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଅତ୍ୟଧିକ ଶ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଚିନ୍ତା କରୁ କରୁ ମୁଁ ଅଚେତନ ହୋଇଗଲି।
13.42.26
तस्मिन्न खलु वर्तेऽहं लोके यत्रैतदीदृशम् ।
ऋग्यजुस्सामनिर्घोषः श्रूयते न च दृश्यते ॥ १३.४२.२६ ॥
ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ ମନ୍ତ୍ରର ଘୋଷ ଏପରି ଶୁଣାଯାଏ ଅଥଚ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ଏପରି ଲୋକରେ ମୁଁ ପ୍ରକୃତରେ ବାସ କରେ ନାହିଁ।
13.42.27
न च पश्यामि तं देवं येनाहमिह चोदितः ।
एवं चिन्तासभापन्नः प्रध्यातुमुपचक्रमे ॥ १३.४२.२७ ॥
ଏଠାରେ ମୋତେ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିବା ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖୁ ନାହିଁ। ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି ମୁଁ ଗଭୀର ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲି।
13.42.28
ततश्चिन्तयतो मह्यं मोहेनाविष्टचेतसः ।
महाशब्दः प्रादुरासीत्सुभृशं मे व्यथाकरः ॥ १३.४२.२८ ॥
ତେବେ ମୋହରେ ବିଚଳିତ ମନ ଥିବା ଏବଂ ଚିନ୍ତାରତ ମୋ ପାଖରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଏକ ମହା ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
13.42.29
अथाहं सहसा तत्र शृणोमि विपुलध्वनिम् ।
अपश्यं च सुपर्णानां सहस्राण्ययुतानि च ॥ १३.४२.२९ ॥
ତେବେ ମୁଁ ହଠାତ୍ ସେଠାରେ ଏକ ବିପୁଳ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲି, ଏବଂ ସୁପର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ଓ ଅଯୁତ ଅଯୁତ ଦେଖିଲି।
13.42.30
अभ्यद्रवन्त मामेव विपुलद्युतिरंहसः ।
तेषामहं प्रभावेण सर्वथैवावरोऽभवम् ॥ १३.४२.३० ॥
ମହାଦ୍ୟୁତି ଓ ବେଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେମାନେ ମୋ ଉପରେ ହିଁ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ସର୍ବଥା ହୀନ ହୋଇଗଲି।
13.42.31
सोऽहं समन्ततः सर्वैः सुपर्णैरतितेजसैः ।
दृष्ट्वाऽऽत्मानं परिगतं सम्भ्रमं परमं गतः ॥ १३.४२.३१ ॥
ମୁଁ ଚାରିପାଶରୁ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ସୁପର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ନିଜକୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲି।
13.42.32
विनयावनतो भूत्वा नमश्चक्रे महात्मने ।
अनादिनिधनायैभिर्नामभिः परमात्मने ॥ १३.४२.३२ ॥
ବିନୟରେ ନତ ହୋଇ ମୁଁ ସେହି ଆଦି-ଅନ୍ତହୀନ ମହାତ୍ମା ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ନାମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର କଲି।
13.42.33
नारायणाय शुद्धाय शाश्वताय ध्रुवाय च ।
भूतभव्यभवेशाय शिवाय शिवमूर्तये ॥ १३.४२.३३ ॥
ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଧ୍ରୁବ, ଭୂତ-ଭବ୍ୟ-ଭବଙ୍କ ଈଶ, ଶିବ ଓ ଶିବମୂର୍ତ୍ତି।
13.42.34
शिवयोनेः शिवाद्यायि शिवपूज्यतमाय च ।
घोररूपाय महते युगान्तकरणाय च ॥ १३.४२.३४ ॥
ଶିବଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଶିବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦ୍ୟ, ଶିବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ପୂଜ୍ୟ, ଘୋର ରୂପ, ମହାନ ଓ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
13.42.35
विश्वाय विश्वदेवाय विश्वेशाय महात्मने ।
सहस्रोदरपादाय सहस्रनयनाय च ॥ १३.४२.३५ ॥
ବିଶ୍ୱଙ୍କୁ, ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କୁ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ସହସ୍ର ଉଦର ଓ ପାଦବିଶିଷ୍ଟ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ, ଏବଂ ସହସ୍ର ନୟନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
13.42.36
सहस्रबाहवे चैव सहस्रवदनाय च ।
शुचिश्रवाय महते ऋतुसंवत्सराय च ॥ १३.४२.३६ ॥
ସହସ୍ର ବାହୁଧାରୀଙ୍କୁ, ସହସ୍ର ମୁଖଧାରୀଙ୍କୁ, ଶୁଚିଶ୍ରବଣ ମହାନଙ୍କୁ, ଋତୁ ଓ ସଂବତ୍ସରରୂପଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
13.42.37
ऋग्यजुःसामवक्त्राय अथर्वशिरसे नमः ।
हृषीकेशाय कृष्णाय द्रुहिणोरुक्रमाय च ॥ १३.४२.३७ ॥
ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ ଯାହାଙ୍କ ମୁଖ, ଅଥର୍ବ ଯାହାଙ୍କ ଶିର, ତାହାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହୃଷୀକେଶ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଦ୍ରୁହିଣୋରୁକ୍ରମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.38
बृहद्वेगाय तार्क्ष्याय वराहायैकशृङ्गिणे ।
शिपिविष्टाय सत्याय हरयेऽथ शिखण्डिने ॥ १३.४२.३८ ॥
ମହାବେଗ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ବରାହ, ଏକଶୃଙ୍ଗୀ, ଶିପିବିଷ୍ଟ, ସତ୍ୟ, ହରି ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.39
हुताशायोर्ध्ववक्त्राय रौद्रानीकाय साधवे ।
सिन्धवे सिन्धुवर्षघ्ने देवानां सिन्धवे नमः ॥ १३.४२.३९ ॥
ହୁତାଶନ, ଊର୍ଧ୍ୱମୁଖ, ରୌଦ୍ରାନୀକ, ସାଧୁ, ସିନ୍ଧୁ, ସିନ୍ଧୁବର୍ଷଘ୍ନ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ସିନ୍ଧୁକୁ ନମସ୍କାର।
13.42.40
गरुत्मते त्रिनेत्राय सुधर्माय वृषाकृते ।
सम्म्राडुग्रे संकृतये विरजे सम्भवे भवे ॥ १३.४२.४० ॥
ଗରୁତ୍ମାନ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ସୁଧର୍ମ, ବୃଷାକୃତି, ସମ୍ରାଟ, ଉଗ୍ର, ସଂକୃତି, ବିରଜ, ସମ୍ଭବ ଓ ଭବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.41
वृषाय वृषरूपाय विभवे भूर्भुवाय व ।
दीप्तसृष्टाय यज्ञाय स्थिराय स्थविराय च ॥ १३.४२.४१ ॥
ବୃଷ, ବୃଷରୂପ, ବିଭୁ, ଭୂର୍ଭୁବ, ଦୀପ୍ତସୃଷ୍ଟି ଯଜ୍ଞ, ସ୍ଥିର ଓ ସ୍ଥବିରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.42
अच्युताय तुषाराय वीराय च समाय च ।
जिष्णवे पुरुहूताय वसिष्ठाय वराय च ॥ १३.४२.४२ ॥
ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁଷାର, ବୀର, ସମ, ଜିଷ୍ଣୁ, ପୁରୁହୂତ, ବସିଷ୍ଠ ଓ ବରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.43
सत्येशाय सुरेशाय हरयेऽथ शिखण्डिने ।
बर्हिषाय वरेण्याय वसवे विश्ववेधसे ॥ १३.४२.४३ ॥
ସତ୍ୟର ପ୍ରଭୁ, ଦେବେଶ, ହରି, ଶିଖଣ୍ଡୀ, ବର୍ହିଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରେଣ୍ୟ, ବସୁ, ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.44
किरीटिने सुकेशाय वासुदेवाय शुष्मिणे ।
बृहदुक्थ्यसुषेणाय युग्ये दुन्दुभये तथा ॥ १३.४२.४४ ॥
କିରୀଟଧାରୀ, ସୁନ୍ଦରକେଶ, ବାସୁଦେବ, ଶକ୍ତିମାନ, ବୃହଦୁକ୍ଥ୍ୟ, ସୁଷେଣ, ଯୁଗ୍ୟ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.45
भयेसखाय विभवे भरद्वाजेऽभयाय च ।
भास्कराय च चन्द्राय पद्मनाभाय भूरिणे ॥ १३.४२.४५ ॥
ଭୟ, ସଖା, ବିଭୁ, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଅଭୟ, ଭାସ୍କର, ଚନ୍ଦ୍ର, ପଦ୍ମନାଭ, ଭୂରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.46
पुनर्वसुभृतत्वाय जीवप्रभविषाय च ।
वषट्काराय स्वाहाय स्वधाय निधनाय च ॥ १३.४२.४६ ॥
ପୁନର୍ବସୁଙ୍କୁ ଧାରଣକାରୀ, ଜୀବଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ବଷଟ୍କାର, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା ଓ ନିଧନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.47
ऋचे च यजुषे साम्ने त्रैलोक्यपतये नमः ।
श्रीपद्मायात्मसदृशे धरणीधारिणे परे ॥ १३.४२.४७ ॥
ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ, ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶ୍ରୀପଦ୍ମ, ଆତ୍ମସଦୃଶ, ଧରଣୀଧାରୀ ପରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.48
सौम्यासौम्यस्वरूपाय सौम्ये सुमनसे नमः ।
विश्वाय च सुविश्वाय विश्वरूपधराय च ॥ १३.४२.४८ ॥
ସୌମ୍ୟ-ଅସୌମ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ, ସୌମ୍ୟ, ସୁମନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବିଶ୍ୱ, ସୁବିଶ୍ୱ, ବିଶ୍ୱରୂପଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.49
केशवाय सुकेशाय रश्मिकेशाय भूरिणे ।
हिरण्यगर्भाय नमः सौम्याय वृषरूपिणे ॥ १३.४२.४९ ॥
କେଶବଙ୍କୁ, ସୁକେଶଙ୍କୁ, ରଶ୍ମିକେଶଙ୍କୁ, ଭୂରିଙ୍କୁ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସୌମ୍ୟ ଓ ବୃଷରୂପୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.50
नारायणाग्र्यवपुषे पुरुहूताय वज्रिणे ।
वर्मिणे वृषसेनाय धर्मसेनाय रोधसे।
मुनये ज्वरमुक्तायि ज्वराधिपतये नमः ॥ १३.४२.५० ॥
ନାରାୟଣଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେହଧାରୀଙ୍କୁ, ପୁରୁହୂତଙ୍କୁ, ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ, ବର୍ମୀଙ୍କୁ, ବୃଷସେନଙ୍କୁ, ଧର୍ମସେନଙ୍କୁ, ରୋଧସଙ୍କୁ, ମୁନିଙ୍କୁ, ଜ୍ୱରମୁକ୍ତଙ୍କୁ, ଜ୍ୱରାଧିପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.51
अनेत्राय त्रिनेत्राय पिङ्गलाय विडूर्मिणे ।
तपोब्रह्मनिधानाय युगपर्यायिणे नमः ॥ १३.४२.५१ ॥
ନେତ୍ରହୀନଙ୍କୁ, ତ୍ରିନେତ୍ରଙ୍କୁ, ପିଙ୍ଗଳଙ୍କୁ, ପ୍ରବଳ ତରଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟଙ୍କୁ, ତପ ଓ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କ ନିଧାନଙ୍କୁ, ଯୁଗପର୍ଯ୍ୟାୟୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
13.42.52
शरणाय शरण्याय भक्तेष्टशरणाय च ।
नमः सर्वभवेशाय भूतभव्यभवाय च ॥ १३.४२.५२ ॥
ଶରଣଙ୍କୁ, ଶରଣ୍ୟଙ୍କୁ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଷ୍ଟ ଶରଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ସର୍ବଭବେଶଙ୍କୁ, ଭୂତଭବ୍ୟଭବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।
13.42.53
पाहि मां देवदेवेश कोप्यजोसि सनातनः ।
एवं गतोस्मि शरणं शरण्यं ब्रह्मयोनिनम् ॥ १३.४२.५३ ॥
ହେ ଦେବଦେବେଶ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ତୁମେ ଅଜ ଓ ସନାତନ। ଏହିପରି ମୁଁ ଶରଣ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଯୋନିଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି।
13.42.54
स्तव्यं स्तवं स्तुतवतस्तत्तमो मे प्रणश्यत ।
भयं च मे व्यपगतं पक्षिणोऽन्तर्हिताऽभवन् ॥ १३.४२.५४ ॥
ସ୍ତୁତ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ମୋର ସେହି ଅନ୍ଧକାର ନଷ୍ଟ ହେଉ; ମୋ ଭୟ ଦୂର ହେଲା, ପକ୍ଷୀର (ଭୟ) ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲା।
13.42.55
शृणोमि च गिरं दिव्यामन्तर्धानगतां शिवाम् ।
मा भैर्गरुत्मन्दान्तोसि पुनः सेन्द्रान्दिवौकसः।
स्वं चैव भवनं गत्वा द्रक्ष्यसे पुत्रबान्धवान् ॥ १३.४२.५५ ॥
ଅନ୍ତର୍ଧାନରୁ ଆସୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ବାଣୀ ମୁଁ ଶୁଣୁଛି: ହେ ଗରୁଡ, ଭୟ କର ନାହିଁ, ତୁମେ ସଂଯମୀ; ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କୁ ପୁଣି ଦେଖିବ; ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଇ ପୁତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବ।
13.42.56
ततस्तस्मिन्क्षणेनैव सहसैव महाद्युतिः ।
प्रत्यदृश्यत तेजस्वी पुरस्तात्स ममान्तिके ॥ १३.४२.५६ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି କ୍ଷଣରେ ହଠାତ୍ ମହାଦ୍ୟୁତି ତେଜସ୍ୱୀ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ, ମୋ ନିକଟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
13.42.57
समागम्य ततस्तेन शिवेन परमात्मना ।
अपश्यं चाहमायान्तं नरनारायणाश्रमे।
चतुर्द्विगुणविन्यासं तं च देवं सनातनम् ॥ १३.४२.५७ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଶିବ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଭେଟି ନର-ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଚତୁର୍ଗୁଣ ବିନ୍ୟାସରେ ଆସୁଥିବା ସେହି ସନାତନ ଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଲି।
13.42.58
यजतस्तानृषीन्देवान्वदतो ध्यायतो मुनीन् ।
युक्तान्सिद्धान्नैष्ठिकांश्च जपतो यजतो गृहे ॥ १३.४२.५८ ॥
ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ସେହି ଋଷି ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ, ପାଠ ଓ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କୁ, ଯୋଗରେ ଲୀନ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଘରେ ଜପ ଓ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ (ଦେଖିଲି)।
13.42.59
पुष्पपूरपरिक्षिप्तं धूपितं दीपितं हुतम् ।
वन्दितं सिक्तसम्मृष्टं नरनारायणाश्रमम् ॥ १३.४२.५९ ॥
ପୁଷ୍ପରେ ପ୍ରଚୁର ଛିଟା ହୋଇଥିବା, ଧୂପରେ ସୁବାସିତ, ଦୀପରେ ଆଲୋକିତ, ଆହୁତି ଦିଆଯାଇଥିବା, ବନ୍ଦିତ, ଜଳ ସିଞ୍ଚନ ଓ ଝାଡ଼ୁ ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କୃତ ନର-ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ।
13.42.60
तदद्भुतमहं दृष्ट्वा विस्मितोस्मि तदाऽनघाः ।
जगाम शिरसा देवं प्रयतेनान्तरात्मना ॥ १३.४२.६० ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପମାନେ! ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୁଁ ବିସ୍ମିତ ହେଲି; ତା'ପରେ ପ୍ରଯତ୍ନ ସହ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ମସ୍ତକ ନୁଆଁଇ ସେହି ଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲି।
13.42.61
तदत्यद्भुतसङ्कासं किमेतदिति चिन्तयन् ।
नाध्यगच्छं परं दिव्यं तस्य सर्वभवात्मनः ॥ १३.४२.६१ ॥
ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା; 'ଏ କଣ?' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବଭୂତାତ୍ମା ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ମୁଁ ଜାଣିପାରିଲି ନାହିଁ।
13.42.62
प्रणिपत्य सुदुर्धर्षं पुनः पुनरुदीक्ष्य च ।
शिरस्यञ्जलिमाधाय विस्मयोत्फुल्ललोचनः।
अवोचं तमदीनार्थं श्रेष्ठानां श्रेष्ठमुत्तमम् ॥ १३.४२.६२ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରି ଓ ଦେଖି, ମସ୍ତକରେ ଅଞ୍ଜଳି ରଖି, ବିସ୍ମୟରେ ବିକଶିତ ନୟନ ସହ ମୁଁ ଅଦୀନାର୍ଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ତମଙ୍କୁ କହିଲି।
13.42.63
नमस्ते भगवन्देव भूतभव्यभवत्प्रभो ।
यदेतदद्भुतं देव मया दृष्टं त्वदाश्रयम् ॥ १३.४२.६३ ॥
ହେ ଭଗବାନ, ଦେବ, ଭୂତ-ଭବ୍ୟ-ଭବତ୍ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରିତ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମୁଁ ଦେଖିଲି।
13.42.64
अनादिमद्यपर्यन्तं किं तच्छंसितुमर्हसि ।
यदि जानासि सां भक्तं यदि वाऽनुग्रहो मयि।
शंस सर्वमशेषेण श्रोतव्यं यदि चेन्मया ॥ १३.४२.६४ ॥
ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତ ବିହୀନ ସେହି ବିଷୟ ଆପଣ କହିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ଭକ୍ତ ବୋଲି ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ମୋ ଉପରେ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଥାଏ, ମୁଁ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ ତ, ସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତୁ।
13.42.65
स्वभावस्तव दुर्ज्ञेयः प्रादुर्भावो भवस्य च ।
भवद्भूतभविष्येश सर्वथा गहनं भवान् ॥ १३.४२.६५ ॥
ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଦୁର୍ଜ୍ଞେୟ, ଭବଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ହେ ଭବ, ଭୂତ-ଭବିଷ୍ୟତର ଈଶ, ଆପଣ ସର୍ବଥା ଗହନ।
13.42.66
ब्रूहि सर्वमशेषेण तदाश्चर्यं महामुने ।
किं तदत्यद्भुतं वृत्तं तेष्वग्निषु समन्ततः ॥ १३.४२.६६ ॥
ହେ ମହାମୁନି, ସେହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତୁ। ସେହି ଅଗ୍ନିସମୂହରେ ଚାରିପାଖରେ ଘଟିଥିବା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା କଣ ଥିଲା?
13.42.67
कानि तान्यग्निहोत्राणि केषां शब्दः श्रुतो मया ।
शृण्वतां ब्रह्म सततमदृश्यानां महात्मनाम् ॥ १३.४२.६७ ॥
ସେଇ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କେଉଁଗୁଡ଼ିକ? ଯେଉଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ସେମାନେ ନିରନ୍ତର ବେଦ ଶୁଣନ୍ତି।
13.42.68
एतन्मे भगवन्कृष्ण ब्रूहि सर्वमशेषतः ।
गृणन्त्यग्निसमीपेषु के च ते ब्रह्मराशयः ॥ १३.४२.६८ ॥
ହେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ, ଏ ସବୁ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତୁ: ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଯେଉଁମାନେ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରହ୍ମରାଶି କେଉଁମାନେ?