ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.43.1
मां न देवा न गन्धर्वा नासुरा न व राक्षसाः ।
विदुस्तत्वेन सत्वस्थं सूक्ष्मात्मानमवस्थितम् ॥ १३.४३.१ ॥
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅସୁର ବା ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋତେ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ସତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆତ୍ମା ଭାବେ ମୁଁ ଅବସ୍ଥିତ।
13.43.2
चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा लोकानां हितकाम्यया ।
भूतभव्यभविष्यादिरनादिर्विश्वकृत्तमः ॥ १३.४३.२ ॥
ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ମୁଁ ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ଚାରି ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ କଲି; ଭୂତ, ଭବ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଆଦି, ଅନାଦି, ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତା ଓ ପରମ ମୁଁ।
13.43.3
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च चेतश्च तमः सत्वं रजस्तथा ॥ १३.४३.३ ॥
ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ, ପଞ୍ଚମ ତେଜ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଚେତନା, ତମ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରଜ — ସେମିତି।
13.43.4
प्रकृतिर्विकृतिश्चैव विद्याविद्ये शुभाशुभे ।
मत्त एतानि जायन्ते नाहमेभ्यः कथञ्चन ॥ १३.४३.४ ॥
ପ୍ରକୃତି ଓ ବିକୃତି, ବିଦ୍ୟା ଓ ଅବିଦ୍ୟା, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ — ଏସବ ମୋଠାରୁ ଜନ୍ମେ; ମୁଁ ଏସବରୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ।
13.43.5
यत्किंचिच्छ्रेयसा युक्तं श्रेयस्करमनुत्तमम् ।
धर्मयुक्तं च पुण्यं च सोऽहमस्मि निरामयः ॥ १३.४३.५ ॥
ଶ୍ରେୟଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରେୟକାରୀ, ଅନୁତ୍ତମ, ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଅଛି — ସେ ମୁଁ; ମୁଁ ନିର୍ବିକାର।
13.43.6
यत्स्वभावात्मतत्वज्ञैः कारणैरुपलक्ष्यते ।
अनादिमध्यनिधनः सोन्तरात्माऽस्मि शाश्वतः ॥ १३.४३.६ ॥
ସ୍ୱଭାବ, ଆତ୍ମା ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ଯେଉଁ କାରଣରେ ଜାଣନ୍ତି — ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତହୀନ ସେହି ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଶାଶ୍ୱତ ମୁଁ।
13.43.7
यत्तु मे परमं गुह्यं रूपं सूक्ष्मार्थदर्शिभिः ।
गृह्यते सूक्ष्मभावज्ञैः सोऽविभाव्योस्मि शाश्वतः ॥ १३.४३.७ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମାର୍ଥ ଦେଖୁଥିବା ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ମୋର ପରମ ଗୁହ୍ୟ ରୂପ ଅବିଭାବ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ ମୁଁ।
13.43.8
तत्तु मे परमं गुह्यं येन व्याप्तमिदं जगत् ।
सोहङ्गतः सर्वसत्वः सर्वस्य प्रभवोऽव्ययः ॥ १३.४३.८ ॥
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ, ତାହା ମୋର ପରମ ଗୁହ୍ୟ ରୂପ; ମୁଁ ସର୍ବଭୂତରେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଅବ୍ୟୟ ଉତ୍ପତ୍ତି।
13.43.9
मत्तो जायन्ति भूतानि मया धार्यन्त्यहर्निशम् ।
मय्येव विलयं यान्ति प्रलये पन्नगाशन ॥ १३.४३.९ ॥
ମୋ'ଠାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମନ୍ତି, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଦିନରାତି ଧରାଯାନ୍ତି; ପ୍ରଳୟରେ ସେମାନେ ମୋ'ରେ ହିଁ ବିଲୀନ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ସର୍ପଭୋଜୀ।
13.43.10
यो मां यथा वेदयति तथा तस्यास्मि काश्यप ।
मनोबुद्धिगतः श्रेयो विदधामि विहङ्गम ॥ १३.४३.१० ॥
ଯିଏ ମୋତେ ଯେପରି ଜାଣେ, ତା ପାଇଁ ମୁଁ ସେପରି; ହେ କାଶ୍ୟପ, ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ମୁଁ ତାର ମଙ୍ଗଳ ବିଧାନ କରେ, ହେ ବିହଙ୍ଗମ।
13.43.11
मां तु ज्ञातुं कृता बुद्धिर्भवता पक्षिसत्तम ।
शृणु योऽहं यतश्चाहं यदर्थश्चाहमुद्यतः ॥ १३.४३.११ ॥
ମୋତେ ଜାଣିବାକୁ ତୁମେ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛ, ହେ ପକ୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଶୁଣ — ମୁଁ କିଏ, କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି, ଓ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁଁ ପ୍ରବୃତ୍ତ।
13.43.12
ये केचिन्नियतात्मानस्त्रेताग्निपरमार्चिताः ।
अग्निकार्यपरा नित्यं जपहोमपरायणाः ॥ १३.४३.१२ ॥
ଯେଉଁମାନେ ସଂଯତାତ୍ମା, ତ୍ରେତାଗ୍ନିରେ ପରମ ପୂଜିତ, ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟରେ ରତ, ଜପ-ହୋମରେ ପରାୟଣ।
13.43.13
आत्मन्यग्नीन्समाधाय नियता नियतेन्द्रियाः ।
अनन्यमनसस्ते मां सर्वे वै समुपासते ॥ १३.४३.१३ ॥
ନିଜ ଭିତରେ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯମ କରି, ଅନନ୍ୟ ମନରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି।
13.43.14
यजन्तो जपयज्ञैर्मां मानसैश्च सुसंयताः ।
अग्नीनभ्युद्ययुः शश्वदग्निष्वेवाभिसंश्रिताः ॥ १३.४३.१४ ॥
ଜପଯଜ୍ଞ ଓ ମାନସିକ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ମୋର ଯଜନ କରି, ଭଲ ସଂଯମ ରଖି ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ ନିଅନ୍ତି।
13.43.15
अनन्यकार्याः शुचयो नित्यमग्निपरायणाः ।
य एवंबुद्ध्यो धीरास्ते मां गच्छन्ति तादृशाः ॥ १३.४३.१५ ॥
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଚି, ସର୍ବଦା ଅଗ୍ନିପରାୟଣ, ଏପରି ବୁଦ୍ଧିବିଶିଷ୍ଟ ଧୀର ପୁରୁଷମାନେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.43.16
अकामहतसङ्कल्पा ज्ञाने नित्यं समाहिताः ।
आत्मन्यग्निं समाधाय निराहारा निराशिषः ॥ १३.४३.१६ ॥
କାମନାରହିତ ସଂକଳ୍ପବିଶିଷ୍ଟ, ଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବଦା ସମାହିତ, ନିଜ ଭିତରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ନିରାହାର ଓ ନିଷ୍କାମ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
13.43.17
विषयेषु निरारम्भा विमुक्ता ज्ञानचक्षुषः ।
अनन्यमनसो धीराः स्वभावनियमान्विताः ॥ १३.४३.१७ ॥
ବିଷୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ନ ହୋଇ, ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁରେ ମୁକ୍ତ, ଅନନ୍ୟ ମନର ଧୀର ପୁରୁଷମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବର ନିୟମରେ ଯୁକ୍ତ ରହନ୍ତି।
13.43.18
यत्तद्वियति दृष्टं तत्सरः पद्मोत्पलायुतम् ।
तत्राग्नयः सन्निहिता दीप्यन्ते स्म निरिन्धनाः ॥ १३.४३.१८ ॥
ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେହି ସରୋବର, ଯାହା ପଦ୍ମ ଓ ଉତ୍ପଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଠାରେ ଇନ୍ଧନ ବିନା ଅଗ୍ନିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଜଳୁଥିଲେ।
13.43.19
ज्ञानामलाशयास्तस्मिन्ये च चन्द्रांशुनिर्मलाः ।
उपासीना गृणन्तोऽग्निमस्पष्टाक्षरभाषिणः।
आकाङ्क्षमाणाः शुचयस्तेष्वग्रिषु विहङ्गम ॥ १३.४३.१९ ॥
ଜ୍ଞାନରେ ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତ ଥିବା ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଶୁଦ୍ଧ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ବସି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷରରେ କଥା କୁହନ୍ତି, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କରି ପବିତ୍ର ରହନ୍ତି, ହେ ବିହଙ୍ଗମ।
13.43.20
ये मया भावितात्मानो मय्येवाभिरताः सदा ।
उपासते च मामेव ज्योतिर्भूता निरामयाः ॥ १३.४३.२० ॥
ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଭାବିତ ଆତ୍ମା, ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ମୋ ଭିତରେ ହିଁ ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ମୋତେ ହିଁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଓ ରୋଗରହିତ ହୁଅନ୍ତି।
13.43.21
तैर्हि तत्रैव वस्तव्यं नीरागादिभिरच्युतैः ।
निराहारा ह्यनिष्पन्दाश्चन्द्रांशुसदृशप्रभाः ॥ १३.४३.२१ ॥
ରାଗାଦିରୁ ମୁକ୍ତ, ଅଚ୍ୟୁତ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ହିଁ ବାସ କରାଯିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ନିରାହାର, ନିଶ୍ଚଳ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ।
13.43.22
निर्मला निरहङ्कारा निरालम्बा निराशिषः ।
मद्भक्ताः सततं तेवै भक्तांस्तानपि चाप्यहम् ॥ १३.४३.२२ ॥
ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ମଳ, ଅହଂକାରରହିତ, ଆଶ୍ରୟରହିତ, କାମନାରହିତ ଏବଂ ସର୍ବଦା ମୋ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ହିଁ; ସେହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
13.43.23
चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा चरामि जगतो हितः ।
लोकानां धारणार्थाय विधानं विदधामि च ॥ १३.४३.२३ ॥
ମୁଁ ଚାରି ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ ଆତ୍ମା ହୋଇ ଜଗତର ହିତ ପାଇଁ ବିଚରଣ କରେ; ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ବିଧାନ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରେ।
13.43.24
यथावत्तदशेषेण श्रोतुमर्हति मे भवान् ॥ १३.४३.२४ ॥
ତାହା ଯଥାବତ୍, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ ଶୁଣାଇବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।
13.43.25
एका मूर्तिर्निर्गुणाख्या योगं परममास्थिता ।
द्वितीया सृजते तात भूतग्रामं चराचरम् ॥ १३.४३.२५ ॥
ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ଗୁଣ ନାମରେ ପରମ ଯୋଗରେ ସ୍ଥିତ; ଦ୍ୱିତୀୟଟି, ହେ ବତ୍ସ, ଚରାଚର ଭୂତସମୂହକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
13.43.26
सृष्टं संहरते चैका जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
ज्ञातात्मनिष्ठा क्षपयन्मोहयन्तीव मायया।
क्षपयन्ती मोहयति आत्मनिष्ठा स्वमायया ॥ १३.४३.२६ ॥
ସୃଷ୍ଟ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଏକ ସଂହାର କରେ; ଆତ୍ମନିଷ୍ଠା ହୋଇ ମାୟାରେ ମୋହିତ କରି ଯେପରି ନାଶ କରେ; ନିଜ ମାୟାରେ ନାଶ କରି ମୋହିତ କରେ।
13.43.27
चतुर्थी मे महामूर्तिर्जगद्वृद्धिं ददाति सा ।
रक्षते चापि नियता सोहमस्मि नभश्वरः ॥ १३.४३.२७ ॥
ମୋର ଚତୁର୍ଥ ମହାମୂର୍ତ୍ତି ଜଗତକୁ ବୃଦ୍ଧି ଦିଏ; ସେ ହିଁ ନିୟତରେ ରକ୍ଷାମଧ୍ୟ କରେ। ସେ ମୁଁ, ଆକାଶରେ ବିଚରଣକାରୀ।
13.43.28
मया सर्वमिदं व्याप्तं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
अहं सर्वजगद्बीजं सर्वत्रगतिरव्ययः ॥ १३.४३.२८ ॥
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ବ୍ୟାପ୍ତ; ମୋ ଭିତରେ ସବୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ବୀଜ, ସର୍ବତ୍ର ଗତିଶୀଳ, ଅବ୍ୟୟ।
13.43.29
यानि तान्यग्निहोत्राणि ये च चन्द्रांशुराशयः ।
गृणन्ति वेदं सततं तेष्वग्निषु विहङ्गम ॥ १३.४३.२९ ॥
ଯେଉଁ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଅଛନ୍ତି, ଆଉ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରାଶି ପରି ଯେଉଁମାନେ ସତତ ବେଦ ପାଠ କରନ୍ତି — ହେ ବିହଙ୍ଗମ, ସେହି ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କରେ (ମୁଁ ଅଛି)।
13.43.30
क्रमेण मां समायान्ति सुखिनो ज्ञानसंयुताः ।
तेषामहं तपो दीप्तं तेजः सम्यक्समाहितम्।
नित्यं ते मयि वर्तन्ते तेषु चाहमतन्द्रितः ॥ १३.४३.३० ॥
ଜ୍ଞାନଯୁକ୍ତ ସୁଖୀ ଲୋକେ କ୍ରମେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୀପ୍ତ ତପ, ସମ୍ୟକ ସମାହିତ ତେଜ; ସେମାନେ ସଦା ମୋ ଭିତରେ ରହନ୍ତି, ଆଉ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅତନ୍ଦ୍ରିତ ଅଛି।
13.43.31
सर्वतो मुक्तसङ्गेन मय्यनन्यसमाधिना ।
शक्यः समासादयितुमहं वै ज्ञानचक्षुषा ॥ १३.४३.३१ ॥
ସର୍ବତ୍ର ଆସକ୍ତିରହିତ ଓ ମୋ'ଠାରେ ଅନନ୍ୟ ସମାଧିଯୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଜ୍ଞାନଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ନିଶ୍ଚୟ ଲାଭ କରିପାରେ।
13.43.32
मां स्थूलदर्शनं विद्धि जगतः कार्यकारणम् ।
मत्तश्च सम्प्रसूतान्वै विद्धि लोकान्सदैवतान् ॥ १३.४३.३२ ॥
ସ୍ଥୂଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ମୋତେ ଜଗତର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ ବୋଲି ଜାଣ; ଏବଂ ମୋ'ଠାରୁ ଦେବତା ସହିତ ଲୋକସମୂହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ।
13.43.33
मया चापि चतुर्धात्मा विभक्तः प्राणिषु स्यिथः ।
आत्मभूतो वासुदेवो ह्यनिरुद्धो मतौ स्यितः ॥ १३.४३.३३ ॥
ମୋ'ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମୋ ଆତ୍ମା ଚତୁର୍ଧା ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି; ଆତ୍ମରୂପୀ ବାସୁଦେବ ଏବଂ ମନରେ ସ୍ଥିତ ଅନିରୁଦ୍ଧ।
13.43.34
सङ्कर्षणोऽहङ्कारे च प्रद्युम्नो मनसि स्यितः ।
अन्यथा च चतुर्दा यत्सम्यक्त्वं श्रोतुमर्हसि ॥ १३.४३.३४ ॥
ଅହଙ୍କାରରେ ସଙ୍କର୍ଷଣ ଏବଂ ମନରେ ସ୍ଥିତ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ; ଏବଂ ଚତୁର୍ବିଧ ରୂପର ଯଥାର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ ତୁମେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
13.43.35
यत्तत्पद्ममभूत्पूर्वं तत्र ब्रह्मा व्यजायत ।
ब्राह्मणश्चापि सम्भूतः शिव इत्यवधार्यताम् ॥ १३.४३.३५ ॥
ପୂର୍ବରେ ସେଇ ପଦ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେଥିରେ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କଠାରୁ ଶିବ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ବୋଲି ଜାଣ।
13.43.36
शिवात्स्कन्दः संवभूव एतत्सृष्टिचतुष्टयम् ।
दैत्यदानवदर्पघ्नमेवं मां विद्धि नित्यशः ॥ १३.४३.३६ ॥
ଶିବଙ୍କଠାରୁ ସ୍କନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଏହା ଚତୁର୍ବିଧ ସୃଷ୍ଟି। ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବଙ୍କ ଦର୍ପ ନାଶକାରୀ ମୋତେ ଏପରି ସର୍ବଦା ଜାଣ।
13.43.37
दैत्यदानवरक्षोभिर्यदा धर्मः प्रपीड्यते ।
तदाऽहं धर्मवृद्ध्यर्थं मूर्तिमान्भविताऽऽशुग ॥ १३.४३.३७ ॥
ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ, ଧର୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ହେବି।
13.43.38
वेदव्रतपरा ये तु धीरा निश्चितबुद्ध्यः ।
योगिनो योगयुक्ताश्च ते मां पश्यन्ति नान्यथा ॥ १३.४३.३८ ॥
ବେଦବ୍ରତରେ ନିରତ, ଧୀର, ନିଶ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧିର ଯୋଗୀମାନେ, ଯୋଗରେ ଯୁକ୍ତ — ସେମାନେ ହିଁ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
13.43.39
पञ्चभिः सम्प्रयुक्तोऽहं विप्रयुक्तश्च पञ्चभिः ।
वर्तमानश्च तेष्वेवं निवृत्तश्चैव तेष्वहम् ॥ १३.४३.३९ ॥
ମୁଁ ପାଞ୍ଚ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ଏବଂ ପାଞ୍ଚରୁ ବିଯୁକ୍ତ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଥାଏ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ନିବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଅଟେ।
13.43.40
ये विदुर्जातसङ्कल्पास्ते मां पश्यन्ति तादृशाः ॥ १३.४३.४० ॥
ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଜାଣନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ସଂକଳ୍ପ ଉଦିତ ହୋଇଛି — ସେମାନେ ସେହିପରି ହୋଇ ମୋତେ ଦେଖନ୍ତି।
13.43.41
स्वं वायुरापो ज्योतिश्च पृथिवी चेति पञ्चमम् ।
तदात्मकोऽस्मि विज्ञेयो न चान्योस्मीति निश्चितम्। ॥ १३.४३.४१ ॥
ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ପୃଥିବୀ — ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ବିଶିଷ୍ଟ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ମୁଁ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।
13.43.42
वर्तमानमतीतं च पञ्चवर्गेषु निश्चलम् ।
शब्दस्पर्शेषु रूपेषु रसगन्धेषु चाप्यहम् ॥ १३.४३.४२ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଅତୀତ, ଏବଂ ପଞ୍ଚବର୍ଗରେ ଅଚଳ ଯାହା; ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ, ରସ ଓ ଗନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ।
13.43.43
रजस्तमोभ्यामाविष्टा येषां बुद्धिरनिश्चिता ।
ते न पश्यन्ति मे तत्वं तपसा महता ह्यपि ॥ १३.४३.४३ ॥
ରଜୋଗୁଣ ଓ ତମୋଗୁଣରେ ଆବିଷ୍ଟ, ଯାହାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଅନିଶ୍ଚିତ, ସେମାନେ ମହାନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମୋ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
13.43.44
नोपवासैर्न नियमैर्न व्रतैर्विविधैरपि ।
द्रष्टुं वा वेदितुं वाऽपि न शक्या परमा गतिः ॥ १३.४३.४४ ॥
ଉପବାସ, ନିୟମ, କିମ୍ବା ବିବିଧ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପରମ ଗତି ଦେଖିବା ବା ଜାଣିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
13.43.45
महामोहार्थपङ्के तु निमग्रानां गतिर्हरिः ।
एकान्तिनो ध्यानपरा यतिभावाद्ब्रजन्ति माम् ॥ १३.४३.४५ ॥
ମହାମୋହରୂପ ପଙ୍କରେ ନିମଗ୍ନମାନଙ୍କର ଗତି ହରି; ଏକାନ୍ତୀ ଓ ଧ୍ୟାନପରାୟଣମାନେ ଯତିଭାବ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.43.46
सत्वयुक्ता मतिर्येषां केवलाऽऽत्मविनिश्चिता ।
ते पश्यन्ति स्वमात्मानं परमात्मानमव्ययम् ॥ १३.४३.४६ ॥
ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣଯୁକ୍ତ ଓ କେବଳ ଆତ୍ମାରେ ନିଶ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧି ଯାହାଙ୍କର, ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ଅବ୍ୟୟ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି।
13.43.47
अहिंसा सर्वभूतेषु तेष्ववस्तितमार्जवम् ।
तेष्वेव च समाधाय सम्यगेति च मामजम् ॥ १३.४३.४७ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ଅହିଂସା ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ସରଳତା; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନକୁ ସମ୍ୟକ ରୂପେ ସମାହିତ କରି ସେ ଅଜ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
13.43.48
यदेतत्परमं गुह्यमाख्यानं परमाद्भुतम् ।
यत्तेन तदशेषेण यथावच्छ्रोतुमर्हसि ॥ १३.४३.४८ ॥
ଏହି ପରମ ଗୁହ୍ୟ ଓ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ଉପଦେଶକୁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
13.43.49
ये त्वग्निहोत्रनियता जपयज्ञपरायणाः ।
ते मामुपासते शश्वद्यांस्तांस्त्वं दृष्टवानसि ॥ १३.४३.४९ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରରେ ନିୟତ ଓ ଜପଯଜ୍ଞରେ ତତ୍ପର, ସେମାନେ ସର୍ବଦା ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି; ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଛ।
13.43.50
शास्त्रदृष्टविधानज्ञा असक्ताः क्वचिदन्यथा ।
शक्योऽहं वेदितुं तैस्तु यन्मे परममव्ययम् ॥ १३.४३.५० ॥
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦୃଷ୍ଟ ବିଧାନ ଜାଣିଥିବା ଓ କେଉଁଠି ଅନ୍ୟଥା ଆସକ୍ତ ନ ହେଉଥିବା — ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଁ ଜ୍ଞେୟ ହୋଇପାରେ; ତାହା ମୋର ପରମ ଅବ୍ୟୟ ସ୍ୱରୂପ।
13.43.51
ये तु सांख्यं च योगं च ज्ञात्वाऽप्यधृतनिश्चयाः ।
न ते गच्छन्ति कुशलाः परां गतिमनुत्तमाम् ॥ १३.४३.५१ ॥
କିନ୍ତୁ ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ସେମାନେ କୁଶଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପରମ, ଅନୁତ୍ତମ ଗତି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
13.43.52
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रसन्नात्माऽऽन्मविच्छुचिः ।
आसादयति तद्ब्रह्म यत्र गत्वा न शोचति ॥ १३.४३.५२ ॥
ଅତଏବ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରସନ୍ନ ଆତ୍ମା ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞ ଶୁଚି ପୁରୁଷ ସେହି ବ୍ରହ୍ମକୁ ପାଆନ୍ତି; ସେଠାକୁ ଯାଇ ସେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.43.53
शुद्धाभिजनसम्पन्नाः श्रद्धायुक्तेन चेतसा ।
मद्भक्त्या च द्विजश्रेष्ठा गच्छन्ति परमां गतिं ॥ १३.४३.५३ ॥
ଶୁଦ୍ଧ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ଚିତ୍ତ ଓ ମୋ ଭକ୍ତି ସହିତ ଯୁକ୍ତ — ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ — ସେମାନେ ପରମ ଗତି ପାଆନ୍ତି।
13.43.54
यद्गह्यं परमं बुद्धेरलिङ्गग्रहणं च यत् ।
तत्सूक्ष्मं गृह्यते विप्रैर्यतिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ १३.४३.५४ ॥
ଯାହା ବୁଦ୍ଧିର ପରମ ଗୁହ୍ୟ ଓ ଲିଙ୍ଗରହିତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣୀୟ, ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ବିପ୍ର ଓ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ଯତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।
13.43.55
न वायुः पवते तत्र न तस्मिञ्ज्योतिषां गतिः ।
न चापः पृथिवी चैव नाकाशं न मनोगतिः ॥ १३.४३.५५ ॥
ସେଠାରେ ପବନ ବହେ ନାହିଁ, ତାହାଠାରେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନଙ୍କ ଗତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ କିମ୍ବା ମନର ଗତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
13.43.56
तस्माच्चैतानि सर्वाणि प्रजायन्ते विहङ्गम ।
सर्वेभ्यश्च स तेभ्यश्च प्रभवत्यमलो विभुः ॥ १३.४३.५६ ॥
ହେ ବିହଙ୍ଗମ, ତାହାଠାରୁ ହିଁ ଏ ସମସ୍ତ ଜାତ ହୁଅନ୍ତି; ନିର୍ମଳ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ସେ ଏସବୁଠାରୁ ଓ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପେ ପ୍ରଭବ କରନ୍ତି।
13.43.57
स्थूलदर्शनमेतन्मे यद्दृष्टं भवताऽनघ ।
एतत्सूक्ष्मस्य तद्द्वारं कार्याणां कारणं त्वहम् ॥ १३.४३.५७ ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତୁମେ ଯାହା ଦେଖିଛ ତାହା ମୋର ସ୍ଥୂଳ ଦର୍ଶନ; ଏହା ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମର ଦ୍ୱାର, ଆଉ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କାରଣ ତ ମୁଁ ହିଁ।
13.43.58
दृष्टो वै भवता तस्मात्सरस्यमितविक्रम ।
ब्रह्मणो यदहोरात्रसङ्ख्याभिज्ञैर्विभाव्यते ॥ १३.४३.५८ ॥
ହେ ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ, ତେଣୁ ସରୋବରରେ ତୁମେ ତାହା ଦେଖିଛ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନରାତିର ଗଣନା ଜାଣିଥିବାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଗଣିତ ହୁଏ।
13.43.59
एष कालस्त्वया तत्र सरस्यहमुपागतः ।
मां यज्ञमाहुर्यज्ञज्ञा वेदं वेदविदो जनाः।
मुनयश्चापि मामेव जपयज्ञं प्रचक्षते ॥ १३.४३.५९ ॥
ସେହି ସରୋବରରେ ତୁମେ ଏହି କାଳକୁ ଦେଖିଲ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲି। ଯଜ୍ଞ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ମୋତେ ହିଁ ଯଜ୍ଞ କହନ୍ତି, ବେଦ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ମୋତେ ହିଁ ବେଦ କହନ୍ତି; ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ହିଁ ଜପଯଜ୍ଞ କହନ୍ତି।
13.43.60
वक्ता मन्ता रसयिता घ्राता द्रष्टा प्रदर्शकः ।
बोद्धा बोधयिता चाहं गन्ता श्रोता चिदात्मकः ॥ १३.४३.६० ॥
ବକ୍ତା, ମନ୍ତା, ରସୟିତା, ଘ୍ରାତା, ଦ୍ରଷ୍ଟା, ପ୍ରଦର୍ଶକ; ବୋଦ୍ଧା ଓ ବୋଧୟିତା ମଧ୍ୟ ମୁଁ; ଗନ୍ତା ଓ ଶ୍ରୋତା ମଧ୍ୟ ମୁଁ, ମୋର ସ୍ୱରୂପ ଚୈତନ୍ୟ।
13.43.61
मामिष्ट्वा स्वर्गमायान्ति तथा चाप्नुवते महत् ।
ज्ञात्वा मामेव चैवान्ते निःसङ्गेनान्तरात्मना ॥ १३.४३.६१ ॥
ମୋତେ ପୂଜା କରି ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି; ସେହିପରି ମହାନ ଫଳ ମଧ୍ୟ ପାଆନ୍ତି। ଶେଷରେ ମୋତେ ହିଁ ଜାଣି, ଅନାସକ୍ତ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ।
13.43.62
अहं तेजो द्विजातीनां मम तेजो द्विजातयः ।
मम यस्तेजसो देहः सोग्निरित्यवगम्यताम् ॥ १३.४३.६२ ॥
ମୁଁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ତେଜ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ମୋର ତେଜ। ମୋ ତେଜର ଯେଉଁ ଦେହ, ତାହା ଅଗ୍ନି ବୋଲି ଜାଣ।
13.43.63
प्राणपालः शरीरेऽहं योगिनामहमीश्वरः ।
सांख्यानामिदमेवाग्रे मयि सर्वमिदं जगत् ॥ १३.४३.६३ ॥
ଶରୀରରେ ପ୍ରାଣର ପାଳକ ମୁଁ; ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ମୁଁ। ସାଂଖ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଏହା; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋଠାରେ।
13.43.64
धर्ममर्तं च कामं च मोक्षं चैवार्जवं जपम् ।
तमः सत्वं रजश्चैव कर्मजं च भवाप्ययम् ॥ १३.४३.६४ ॥
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଋଜୁତା, ଜପ, ତମ, ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରଜ, କର୍ମଜାତ, ଏବଂ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟ—
13.43.65
स तदाऽहं तथारूपस्त्वया दृष्टः सनातनः ।
ततस्त्वहं परतरः शक्यः कालेन वेदितुम् ॥ १३.४३.६५ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସେହିପରି ରୂପରେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସନାତନ ଦେଖାଗଲି; ତଥାପି ମୁଁ ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପର, କାଳକ୍ରମେ ଜାଣିବାକୁ ସକ୍ଷମ।
13.43.66
मम यत्परमं गुह्यं शाश्वतं ध्रुवमव्ययम् ।
तदेवं परमो गुह्यो देवो नारायणो हरिः।
न तच्छक्यं भुजङ्गारे वेत्तुमभ्युदयान्वितैः ॥ १३.४३.६६ ॥
ମୋର ଯାହା ପରମ, ଗୁହ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ, ଧ୍ରୁବ ଓ ଅବ୍ୟୟ, ତାହା ହିଁ ପରମ ଗୁହ୍ୟ ଦେବ ନାରାୟଣ, ହରି। ଅଭ୍ୟୁଦୟରେ ଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ ତାହା ଜାଣି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଭୁଜଙ୍ଗ।
13.43.67
निरारम्भनमस्कारा निराशीर्बन्धनास्तथा ।
गच्छन्ति तं महात्मानः परं ब्रह्म सनातनम् ॥ १३.४३.६७ ॥
ଆରମ୍ଭ, ନମସ୍କାର ଓ ଆଶାବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ମହାତ୍ମାମାନେ ସେହି ପରମ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.43.68
स्थूलोऽहमेवं विहग त्वया दृष्टस्तथाऽनघ ।
एतच्चापि न वेत्त्यन्यस्त्वामृते पन्नगाशन ॥ १३.४३.६८ ॥
ହେ ବିହଗ, ତୁମେ ମୋତେ ଏହିପରି ସ୍ଥୂଳରୂପରେ ଦେଖିଛ; ହେ ନିଷ୍ପାପ। ହେ ପନ୍ନଗାଶନ, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
13.43.69
मा मतिस्तव गान्नाशमेषा गतिरनुत्तमा ।
मद्भक्तो भव नित्यं त्वं ततो वेत्स्यसि मे पदम् ॥ १३.४३.६९ ॥
ତୁମ ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ନ ହେଉ; ଏହା ହିଁ ଅନୁତ୍ତମ ପଥ। ସର୍ବଦା ମୋର ଭକ୍ତ ହୁଅ, ତେବେ ତୁମେ ମୋର ପଦ ଜାଣିବ।
13.43.70
एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यं दिव्यमानुषम् ।
एतच्छ्रेयः परं चैतत्पन्थानं विद्धि मोक्षिणाम् ॥ १३.४३.७० ॥
ଏହି ସବୁ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି — ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବୀୟ ରହସ୍ୟ। ଏହା ହିଁ ପରମ ଶ୍ରେୟ; ମୋକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ପଥ ଏହା ବୋଲି ଜାଣ।
13.43.71
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत ।
पश्यतो मे महायोगी जगामात्मगतिर्गतिम् ॥ १३.४३.७१ ॥
ଏପରି କହି ସେହି ଭଗବାନ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ। ମୋ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସେହି ମହାଯୋଗୀ ନିଜ ଗତିରେ ପରମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
13.43.72
एतदेवंविधं तस्य महिमानं महात्मनः ।
अच्युतस्याप्रमेयस्य दृष्टवानस्मि यत्पुरा ॥ १३.४३.७२ ॥
ମହାତ୍ମା, ଅଚ୍ୟୁତ, ଅପ୍ରମେୟ ସେହି ଭଗବାନଙ୍କର ଏପରି ମହିମା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିଲି।
13.43.73
एतद्वः सर्वमाख्यातं चेष्टितं तस्य धीमतः ।
मयाऽनुभूतं प्रत्यक्षं दृष्ट्वा चाद्भुतकर्मणः ॥ १३.४३.७३ ॥
ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ କହିଲି। ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମା ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିଛି ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଛି।