มหาภารตะ · อัธยายะ 13.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.43.1
मां न देवा न गन्धर्वा नासुरा न व राक्षसाः ।
विदुस्तत्वेन सत्वस्थं सूक्ष्मात्मानमवस्थितम् ॥ १३.४३.१ ॥
เทวดา คนธรรพ์ อสูร และรากษสต่างไม่รู้จักเรา ผู้ดำรงอยู่ในสัตตวะ ในฐานะอาตมันอันละเอียดที่สถิตอยู่ในภายใน โดยแท้จริง
13.43.2
चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा लोकानां हितकाम्यया ।
भूतभव्यभविष्यादिरनादिर्विश्वकृत्तमः ॥ १३.४३.२ ॥
เราแบ่งอาตมันของเราออกเป็นสี่ส่วน ด้วยความปรารถนาให้โลกทั้งหลายได้รับประโยชน์ เราเป็นต้นกำเนิดของสิ่งที่เคยมี สิ่งที่มีอยู่ และสิ่งที่จะมี ไร้จุดเริ่มต้น เป็นผู้สร้างจักรวาล และเป็นผู้สูงสุด
13.43.3
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च चेतश्च तमः सत्वं रजस्तथा ॥ १३.४३.३ ॥
ดิน ลม อากาศ น้ำ และไฟเป็นลำดับที่ห้า ใจ ปัญญา จิตสำนึก ความมืด สัตตวะ และรชัส ก็เช่นเดียวกัน
13.43.4
प्रकृतिर्विकृतिश्चैव विद्याविद्ये शुभाशुभे ।
मत्त एतानि जायन्ते नाहमेभ्यः कथञ्चन ॥ १३.४३.४ ॥
ประกฤติและวิกฤติ วิทยาและอวิทยา กุศลและอกุศล ทั้งหมดนี้เกิดจากเรา แต่เราไม่ได้เกิดจากสิ่งเหล่านี้ในทางใดเลย
13.43.5
यत्किंचिच्छ्रेयसा युक्तं श्रेयस्करमनुत्तमम् ।
धर्मयुक्तं च पुण्यं च सोऽहमस्मि निरामयः ॥ १३.४३.५ ॥
สิ่งใดก็ตามที่ประกอบด้วยความดีงาม นำมาซึ่งความเจริญ ประเสริฐยิ่ง เป็นไปตามธรรม และเป็นบุญ นั่นคือเรา ผู้ปราศจากโทษ
13.43.6
यत्स्वभावात्मतत्वज्ञैः कारणैरुपलक्ष्यते ।
अनादिमध्यनिधनः सोन्तरात्माऽस्मि शाश्वतः ॥ १३.४३.६ ॥
สิ่งที่ผู้รู้ธรรมชาติ อาตมัน และความจริง รู้ได้ด้วยเหตุทั้งหลาย ไร้จุดเริ่มต้น ไร้ตรงกลาง ไร้จุดจบ อาตมันภายในนั้นคือเรา ผู้นิรันดร
13.43.7
यत्तु मे परमं गुह्यं रूपं सूक्ष्मार्थदर्शिभिः ।
गृह्यते सूक्ष्मभावज्ञैः सोऽविभाव्योस्मि शाश्वतः ॥ १३.४३.७ ॥
รูปอันลับยิ่งและสูงสุดของเรา ผู้เห็นความหมายอันละเอียดและรู้ภาวะอันละเอียดย่อมเข้าใจได้ รูปที่ไม่ปรากฏนั้นคือเรา ผู้นิรันดร
13.43.8
तत्तु मे परमं गुह्यं येन व्याप्तमिदं जगत् ।
सोहङ्गतः सर्वसत्वः सर्वस्य प्रभवोऽव्ययः ॥ १३.४३.८ ॥
รูปอันลับยิ่งและสูงสุดนั้นของเรา ซึ่งโลกนี้ถูกแผ่ซ่านไปทั่ว เราได้เข้าไปอยู่ในสรรพสัตว์ทั้งปวง และเราเป็นต้นกำเนิดอันไม่เสื่อมสูญของสรรพสิ่ง
13.43.9
मत्तो जायन्ति भूतानि मया धार्यन्त्यहर्निशम् ।
मय्येव विलयं यान्ति प्रलये पन्नगाशन ॥ १३.४३.९ ॥
สรรพสัตว์เกิดจากเรา ถูกค้ำจุนด้วยเราทั้งกลางวันและกลางคืน เมื่อถึงกาลสลาย สิ่งทั้งหลายก็รวมลงในเราเพียงผู้เดียว โอ ผู้กินงู
13.43.10
यो मां यथा वेदयति तथा तस्यास्मि काश्यप ।
मनोबुद्धिगतः श्रेयो विदधामि विहङ्गम ॥ १३.४३.१० ॥
ผู้ใดรู้จักเราอย่างไร เราก็เป็นเช่นนั้นสำหรับผู้นั้น โอ กาศยป เราอาศัยอยู่ในใจและปัญญา ย่อมประทานความเจริญแก่ผู้นั้น โอ นกทั้งหลาย
13.43.11
मां तु ज्ञातुं कृता बुद्धिर्भवता पक्षिसत्तम ।
शृणु योऽहं यतश्चाहं यदर्थश्चाहमुद्यतः ॥ १३.४३.११ ॥
ท่านตั้งใจจะรู้จักเรา โอ ผู้ประเสริฐในหมู่นก จงฟังเถิด เราเป็นใคร เรามาจากไหน และเราดำเนินการเพื่อจุดหมายอะไร
13.43.12
ये केचिन्नियतात्मानस्त्रेताग्निपरमार्चिताः ।
अग्निकार्यपरा नित्यं जपहोमपरायणाः ॥ १३.४३.१२ ॥
บรรดาผู้ที่ข่มใจตนได้ บูชาด้วยไตรเพลิงอย่างสูงสุด ทุ่มเทแก่พิธีบูชาไฟอยู่เสมอ และมุ่งมั่นในการสวดภาวนาและการถวายเครื่องบูชา
13.43.13
आत्मन्यग्नीन्समाधाय नियता नियतेन्द्रियाः ।
अनन्यमनसस्ते मां सर्वे वै समुपासते ॥ १३.४३.१३ ॥
ผู้ข่มใจและควบคุมอินทรีย์ได้ ตั้งไฟไว้ในตน ใจไม่แยกไปจากเรา ทั้งหมดย่อมบูชาเรา
13.43.14
यजन्तो जपयज्ञैर्मां मानसैश्च सुसंयताः ।
अग्नीनभ्युद्ययुः शश्वदग्निष्वेवाभिसंश्रिताः ॥ १३.४३.१४ ॥
ผู้บูชาเราด้วยพิธีสวดภาวนาและการบูชาด้วยใจ ผู้สำรวมตนดีแล้ว ย่อมเข้าใกล้ไฟอยู่เสมอ และพึ่งพิงแต่ไฟเท่านั้น
13.43.15
अनन्यकार्याः शुचयो नित्यमग्निपरायणाः ।
य एवंबुद्ध्यो धीरास्ते मां गच्छन्ति तादृशाः ॥ १३.४३.१५ ॥
ผู้มีกิจเดียวคือการนี้ บริสุทธิ์ มุ่งมั่นต่อไฟอยู่เสมอ มั่นคง และมีความคิดเช่นนี้ ย่อมมาถึงเรา
13.43.16
अकामहतसङ्कल्पा ज्ञाने नित्यं समाहिताः ।
आत्मन्यग्निं समाधाय निराहारा निराशिषः ॥ १३.४३.१६ ॥
ผู้มีความปรารถนาที่ไม่ถูกความใคร่ทำลาย ตั้งมั่นอยู่ในความรู้เสมอ ตั้งไฟไว้ในตน ถืออดอาหาร และไม่หวังผลตอบแทน
13.43.17
विषयेषु निरारम्भा विमुक्ता ज्ञानचक्षुषः ।
अनन्यमनसो धीराः स्वभावनियमान्विताः ॥ १३.४३.१७ ॥
ไม่หมกมุ่นในวิสัยทั้งหลาย หลุดพ้นด้วยดวงตาแห่งปัญญา ใจไม่แยกไปจากเรา มั่นคง และประกอบด้วยการข่มควบคุมตามธรรมชาติของตน
13.43.18
यत्तद्वियति दृष्टं तत्सरः पद्मोत्पलायुतम् ।
तत्राग्नयः सन्निहिता दीप्यन्ते स्म निरिन्धनाः ॥ १३.४३.१८ ॥
ทะเลสาบที่เห็นบนท้องฟ้านั้น เต็มไปด้วยดอกบัวและบัวสีน้ำเงิน ที่นั่นไฟทั้งหลายซึ่งปรากฏอยู่ โดยไม่มีเชื้อเพลิง กำลังลุกโพลงอยู่
13.43.19
ज्ञानामलाशयास्तस्मिन्ये च चन्द्रांशुनिर्मलाः ।
उपासीना गृणन्तोऽग्निमस्पष्टाक्षरभाषिणः।
आकाङ्क्षमाणाः शुचयस्तेष्वग्रिषु विहङ्गम ॥ १३.४३.१९ ॥
บรรดาผู้มีจิตบริสุทธิ์ด้วยความรู้ และบริสุทธิ์ดุจแสงจันทร์ นั่งอยู่ที่นั่นสรรเสริญไฟ กล่าวพยางค์ที่ยังไม่ชัดเจน ปรารถนาไฟอันประเสริฐเหล่านั้น และยังคงบริสุทธิ์ โอ นกทั้งหลาย
13.43.20
ये मया भावितात्मानो मय्येवाभिरताः सदा ।
उपासते च मामेव ज्योतिर्भूता निरामयाः ॥ १३.४३.२० ॥
ผู้ที่ได้รับการชำระจิตโดยเรา ผู้ยินดีในเราอยู่เสมอ และบูชาเราเท่านั้น ย่อมกลายเป็นแสงสว่างและปราศจากโรค
13.43.21
तैर्हि तत्रैव वस्तव्यं नीरागादिभिरच्युतैः ।
निराहारा ह्यनिष्पन्दाश्चन्द्रांशुसदृशप्रभाः ॥ १३.४३.२१ ॥
ผู้ที่ปราศจากราคะเป็นต้นย่อมต้องอาศัยอยู่ที่นั่น ผู้ไม่ตกต่ำเหล่านั้น ไม่กินอาหาร ไม่เคลื่อนไหว มีรัศมีดุจแสงจันทร์
13.43.22
निर्मला निरहङ्कारा निरालम्बा निराशिषः ।
मद्भक्ताः सततं तेवै भक्तांस्तानपि चाप्यहम् ॥ १३.४३.२२ ॥
ผู้ที่บริสุทธิ์ ปราศจากอหังการ ไม่ยึดพึ่งสิ่งใด ปราศจากความปรารถนา และเป็นผู้ภักดีต่อเราอยู่เสมอ แท้จริงพวกเขาเป็นเช่นนั้น และเราก็โอบรับผู้ภักดีเหล่านั้นเช่นกัน
13.43.23
चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा चरामि जगतो हितः ।
लोकानां धारणार्थाय विधानं विदधामि च ॥ १३.४३.२३ ॥
เราแบ่งตนออกเป็นสี่ส่วน เคลื่อนไปเพื่อประโยชน์ของโลก และเพื่อค้ำจุนโลกทั้งหลาย เราจึงกำหนดระเบียบไว้ด้วย
13.43.24
यथावत्तदशेषेण श्रोतुमर्हति मे भवान् ॥ १३.४३.२४ ॥
ท่านควรบอกเราทุกอย่างโดยละเอียดตามที่เป็นจริง
13.43.25
एका मूर्तिर्निर्गुणाख्या योगं परममास्थिता ।
द्वितीया सृजते तात भूतग्रामं चराचरम् ॥ १३.४३.२५ ॥
รูปหนึ่งเรียกว่าผู้ปราศจากคุณลักษณะ ดำรงอยู่ในโยคะอันสูงสุด รูปที่สองนั้น ลูกรัก ย่อมสร้างหมู่สัตว์ทั้งเคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่
13.43.26
सृष्टं संहरते चैका जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
ज्ञातात्मनिष्ठा क्षपयन्मोहयन्तीव मायया।
क्षपयन्ती मोहयति आत्मनिष्ठा स्वमायया ॥ १३.४३.२६ ॥
รูปเดียวย่อมทำลายโลกที่ถูกสร้างแล้ว ทั้งที่เคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่ นางผู้ตั้งมั่นในตน ทำลายดุจทำให้หลงด้วยมายา เมื่อทำลาย ก็ทำให้หลงด้วยมายาของตน
13.43.27
चतुर्थी मे महामूर्तिर्जगद्वृद्धिं ददाति सा ।
रक्षते चापि नियता सोहमस्मि नभश्वरः ॥ १३.४३.२७ ॥
รูปอันยิ่งใหญ่ที่สี่ของเราให้ความเจริญแก่โลก และนางผู้มั่นคงนั้นก็คุ้มครองโลกด้วย ผู้นั้นคือเราเอง ผู้เคลื่อนไปในท้องฟ้า
13.43.28
मया सर्वमिदं व्याप्तं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
अहं सर्वजगद्बीजं सर्वत्रगतिरव्ययः ॥ १३.४३.२८ ॥
ทั้งหมดนี้ถูกแผ่ซ่านด้วยเรา และทุกสิ่งตั้งอยู่ในเรา เราคือเมล็ดพันธุ์ของโลกทั้งมวล แผ่ไปทุกหนทุกแห่ง ไม่รู้เสื่อมสิ้น
13.43.29
यानि तान्यग्निहोत्राणि ये च चन्द्रांशुराशयः ।
गृणन्ति वेदं सततं तेष्वग्निषु विहङ्गम ॥ १३.४३.२९ ॥
ในบรรดาการบูชาไฟเหล่านั้น และในผู้ที่ดุจกองแสงจันทร์ ซึ่งสวดพระเวทอยู่เป็นนิตย์ โอ้นกเอ๋ย เราสถิตอยู่ในไฟเหล่านั้น
13.43.30
क्रमेण मां समायान्ति सुखिनो ज्ञानसंयुताः ।
तेषामहं तपो दीप्तं तेजः सम्यक्समाहितम्।
नित्यं ते मयि वर्तन्ते तेषु चाहमतन्द्रितः ॥ १३.४३.३० ॥
ผู้มีความสุขและประกอบด้วยความรู้ ย่อมมาถึงเราตามลำดับ สำหรับพวกเขา เราคือตบะอันรุ่งโรจน์ คือเตชะที่ตั้งมั่นโดยชอบ พวกเขาดำรงอยู่ในเราเป็นนิตย์ และเรา ผู้ไม่เกียจคร้าน ก็ดำรงอยู่ในพวกเขา
13.43.31
सर्वतो मुक्तसङ्गेन मय्यनन्यसमाधिना ।
शक्यः समासादयितुमहं वै ज्ञानचक्षुषा ॥ १३.४३.३१ ॥
ผู้ใดปลดเปลื้องความยึดติดจากทุกด้าน และตั้งสมาธิมั่นในเราโดยไม่แยกไปทางอื่น ผู้นั้นย่อมบรรลุถึงเราได้ด้วยดวงตาแห่งปัญญา
13.43.32
मां स्थूलदर्शनं विद्धि जगतः कार्यकारणम् ।
मत्तश्च सम्प्रसूतान्वै विद्धि लोकान्सदैवतान् ॥ १३.४३.३२ ॥
จงรู้จักเราในรูปที่เห็นได้ด้วยตาเปล่า ว่าเป็นทั้งผลและเหตุของโลก และจงรู้ว่าโลกทั้งหลายพร้อมด้วยเทวดาของตน แท้จริงเกิดขึ้นจากเรา
13.43.33
मया चापि चतुर्धात्मा विभक्तः प्राणिषु स्यिथः ।
आत्मभूतो वासुदेवो ह्यनिरुद्धो मतौ स्यितः ॥ १३.४३.३३ ॥
แม้ตัวเราเองก็แบ่งออกเป็นสี่ส่วน สถิตอยู่ในสรรพสัตว์ คือวาสุเทพผู้เป็นอาตมันภายใน และอนิรุทธ์ผู้สถิตอยู่ในใจ
13.43.34
सङ्कर्षणोऽहङ्कारे च प्रद्युम्नो मनसि स्यितः ।
अन्यथा च चतुर्दा यत्सम्यक्त्वं श्रोतुमर्हसि ॥ १३.४३.३४ ॥
สังกรรษณะสถิตอยู่ในอหังการ และปรัทยุมน์สถิตอยู่ในใจ ส่วนความจริงของรูปสี่ส่วนนี้ ท่านควรฟังให้ถูกต้อง
13.43.35
यत्तत्पद्ममभूत्पूर्वं तत्र ब्रह्मा व्यजायत ।
ब्राह्मणश्चापि सम्भूतः शिव इत्यवधार्यताम् ॥ १३.४३.३५ ॥
ดอกบัวที่เกิดขึ้นในกาลก่อน ที่นั่นพระพรหมได้ถือกำเนิด และจากพราหมณ์ (พระพรหม) พระศิวะก็ได้เกิดขึ้นเช่นกัน จงเข้าใจเช่นนี้เถิด
13.43.36
शिवात्स्कन्दः संवभूव एतत्सृष्टिचतुष्टयम् ।
दैत्यदानवदर्पघ्नमेवं मां विद्धि नित्यशः ॥ १३.४३.३६ ॥
จากพระศิวะ พระสกันทะได้บังเกิดขึ้น นี่คือการสร้างสี่ประการ จงรู้จักเราเช่นนี้เสมอ ในฐานะผู้ทำลายความทะนงของไทตยะและทานพ
13.43.37
दैत्यदानवरक्षोभिर्यदा धर्मः प्रपीड्यते ।
तदाऽहं धर्मवृद्ध्यर्थं मूर्तिमान्भविताऽऽशुग ॥ १३.४३.३७ ॥
เมื่อธรรมถูกบีบคั้นโดยไทตยะ ทานพ และรากษส เมื่อนั้นเราจะรีบปรากฏเป็นรูปร่าง เพื่อความเจริญของธรรม
13.43.38
वेदव्रतपरा ये तु धीरा निश्चितबुद्ध्यः ।
योगिनो योगयुक्ताश्च ते मां पश्यन्ति नान्यथा ॥ १३.४३.३८ ॥
เฉพาะโยคีผู้ยึดมั่นในวัตรแห่งพระเวท ผู้มั่นคง มีปัญญาแน่วแน่ และประกอบด้วยโยคะ เท่านั้นที่เห็นเรา มิใช่เป็นอย่างอื่น
13.43.39
पञ्चभिः सम्प्रयुक्तोऽहं विप्रयुक्तश्च पञ्चभिः ।
वर्तमानश्च तेष्वेवं निवृत्तश्चैव तेष्वहम् ॥ १३.४३.३९ ॥
เราประกอบด้วยห้า และแยกจากห้า เราดำรงอยู่ในท่ามกลางสิ่งเหล่านั้น และเราก็ถอนตัวออกจากสิ่งเหล่านั้นด้วย
13.43.40
ये विदुर्जातसङ्कल्पास्ते मां पश्यन्ति तादृशाः ॥ १३.४३.४० ॥
ผู้ที่รู้จักเรา ซึ่งความตั้งใจได้บังเกิดขึ้นแล้ว ผู้เช่นนั้นย่อมเห็นเรา
13.43.41
स्वं वायुरापो ज्योतिश्च पृथिवी चेति पञ्चमम् ।
तदात्मकोऽस्मि विज्ञेयो न चान्योस्मीति निश्चितम्। ॥ १३.४३.४१ ॥
อากาศ ลม น้ำ ไฟ และดินเป็นอันดับที่ห้า จงรู้ว่าข้าพเจ้ามีธรรมชาติของสิ่งเหล่านั้น และข้าพเจ้ามิได้แตกต่างจากสิ่งเหล่านั้น ข้อนี้แน่นอน
13.43.42
वर्तमानमतीतं च पञ्चवर्गेषु निश्चलम् ।
शब्दस्पर्शेषु रूपेषु रसगन्धेषु चाप्यहम् ॥ १३.४३.४२ ॥
ปัจจุบันและอดีต ข้าพเจ้าตั้งมั่นไม่หวั่นไหวในหมวดทั้งห้า ทั้งในเสียง สัมผัส รูป รส และกลิ่น ข้าพเจ้าก็คงอยู่
13.43.43
रजस्तमोभ्यामाविष्टा येषां बुद्धिरनिश्चिता ।
ते न पश्यन्ति मे तत्वं तपसा महता ह्यपि ॥ १३.४३.४३ ॥
ผู้ที่จิตปรารถนาถูกรชัสและตมัสครอบงำ และปัญญาของเขาไม่มั่นคง เขาย่อมไม่เห็นสภาวะที่แท้จริงของข้าพเจ้า แม้จะบำเพ็ญตบะอย่างยิ่งใหญ่ก็ตาม
13.43.44
नोपवासैर्न नियमैर्न व्रतैर्विविधैरपि ।
द्रष्टुं वा वेदितुं वाऽपि न शक्या परमा गतिः ॥ १३.४३.४४ ॥
ไม่ว่าด้วยการอดอาหาร ด้วยข้อวัตรปฏิบัติ หรือแม้ด้วยการปฏิญาณตนต่าง ๆ ก็ไม่อาจเห็นหรือรู้จักเป้าหมายสูงสุดได้
13.43.45
महामोहार्थपङ्के तु निमग्रानां गतिर्हरिः ।
एकान्तिनो ध्यानपरा यतिभावाद्ब्रजन्ति माम् ॥ १३.४३.४५ ॥
สำหรับผู้ที่จมอยู่ในโคลนตมแห่งความหลงใหลอันใหญ่หลวง พระหริคือที่พึ่ง ผู้มีจิตแน่วแน่เดียวและเพ่งสมาธิ ย่อมมาถึงข้าพเจ้าด้วยภาวะของนักพรต
13.43.46
सत्वयुक्ता मतिर्येषां केवलाऽऽत्मविनिश्चिता ।
ते पश्यन्ति स्वमात्मानं परमात्मानमव्ययम् ॥ १३.४३.४६ ॥
ผู้ที่มีปัญญาประกอบด้วยสัตตวะ และตั้งมั่นอยู่ในอาตมันเพียงอย่างเดียว เขาย่อมเห็นอาตมันของตนเอง คืออาตมันสูงสุดที่ไม่เสื่อมสลาย
13.43.47
अहिंसा सर्वभूतेषु तेष्ववस्तितमार्जवम् ।
तेष्वेव च समाधाय सम्यगेति च मामजम् ॥ १३.४३.४७ ॥
การไม่เบียดเบียนสัตว์ทั้งปวง และความซื่อตรงที่ตั้งมั่นในสิ่งเหล่านั้น เมื่อตั้งจิตไว้ในสิ่งเหล่านั้นอย่างถูกต้อง ย่อมถึงข้าพเจ้า ผู้ไม่เกิด
13.43.48
यदेतत्परमं गुह्यमाख्यानं परमाद्भुतम् ।
यत्तेन तदशेषेण यथावच्छ्रोतुमर्हसि ॥ १३.४३.४८ ॥
คำสอนอันลึกลับที่สุดและน่าอัศจรรย์ยิ่งนี้ ท่านควรฟังให้ครบถ้วนและถูกต้องตามที่เป็นอยู่
13.43.49
ये त्वग्निहोत्रनियता जपयज्ञपरायणाः ।
ते मामुपासते शश्वद्यांस्तांस्त्वं दृष्टवानसि ॥ १३.४३.४९ ॥
ผู้ที่มั่นคงในการบูชาไฟและอุทิศตนแด่ยัญแห่งการสวดมนต์ เขาย่อมบูชาข้าพเจ้าเสมอ ผู้เหล่านั้นท่านได้เห็นแล้ว
13.43.50
शास्त्रदृष्टविधानज्ञा असक्ताः क्वचिदन्यथा ।
शक्योऽहं वेदितुं तैस्तु यन्मे परममव्ययम् ॥ १३.४३.५० ॥
ผู้ที่รู้จักวิธีปฏิบัติตามที่คัมภีร์ได้เห็นไว้ และไม่ยึดติดในสิ่งใดเป็นอย่างอื่น ด้วยผู้เหล่านั้นข้าพเจ้าอาจถูกรู้ได้ นั่นคือธรรมชาติสูงสุดของข้าพเจ้า ผู้ไม่เสื่อมสลาย
13.43.51
ये तु सांख्यं च योगं च ज्ञात्वाऽप्यधृतनिश्चयाः ।
न ते गच्छन्ति कुशलाः परां गतिमनुत्तमाम् ॥ १३.४३.५१ ॥
ส่วนผู้ที่รู้จักสางขยะและโยคะ แต่ยังไม่มีความมั่นใจที่แน่วแน่ ถึงแม้จะชำนาญ เขาก็ไม่ถึงเป้าหมายสูงสุดอันหาที่ยิ่งกว่ามิได้นั้น
13.43.52
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रसन्नात्माऽऽन्मविच्छुचिः ।
आसादयति तद्ब्रह्म यत्र गत्वा न शोचति ॥ १३.४३.५२ ॥
ดังนั้น ด้วยความรู้ที่บริสุทธิ์ ผู้มีอาตมันผ่องใส รู้จักอาตมันและบริสุทธิ์ ย่อมบรรลุพรหมันนั้น เมื่อไปถึงที่นั่นแล้วเขาย่อมไม่โศกเศร้า
13.43.53
शुद्धाभिजनसम्पन्नाः श्रद्धायुक्तेन चेतसा ।
मद्भक्त्या च द्विजश्रेष्ठा गच्छन्ति परमां गतिं ॥ १३.४३.५३ ॥
ผู้ที่เกิดในตระกูลบริสุทธิ์ ประกอบด้วยจิตที่มีศรัทธา และมีความภักดีต่อข้าพเจ้า โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ เขาเหล่านั้นย่อมไปถึงเป้าหมายสูงสุด
13.43.54
यद्गह्यं परमं बुद्धेरलिङ्गग्रहणं च यत् ।
तत्सूक्ष्मं गृह्यते विप्रैर्यतिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ १३.४३.५४ ॥
สิ่งที่เป็นความลับสูงสุดของปัญญา และสิ่งที่รู้ได้โดยไม่มีเครื่องหมายใด ๆ ความจริงอันละเอียดนั้นย่อมถูกรู้โดยพราหมณ์ผู้มีปัญญาและนักพรตผู้เห็นความจริง
13.43.55
न वायुः पवते तत्र न तस्मिञ्ज्योतिषां गतिः ।
न चापः पृथिवी चैव नाकाशं न मनोगतिः ॥ १३.४३.५५ ॥
ที่นั่นลมไม่พัด และไม่มีการเคลื่อนไหวของแสงสว่างทั้งหลาย ไม่มีน้ำ ไม่มีดิน ไม่มีอากาศ และไม่มีการเคลื่อนไหวของใจ
13.43.56
तस्माच्चैतानि सर्वाणि प्रजायन्ते विहङ्गम ।
सर्वेभ्यश्च स तेभ्यश्च प्रभवत्यमलो विभुः ॥ १३.४३.५६ ॥
โอ้นกเอ๋ย จากพระองค์นั้นสิ่งทั้งปวงเหล่านี้ย่อมเกิดขึ้น และพระองค์ผู้บริสุทธิ์และแผ่ไปทั่วนั้น ทรงยิ่งกว่าสิ่งทั้งปวง และทรงยิ่งกว่าสิ่งที่สิ่งเหล่านั้นเกิดขึ้นจากเช่นกัน
13.43.57
स्थूलदर्शनमेतन्मे यद्दृष्टं भवताऽनघ ।
एतत्सूक्ष्मस्य तद्द्वारं कार्याणां कारणं त्वहम् ॥ १३.४३.५७ ॥
โอ้ผู้ไร้บาป สิ่งที่ท่านได้เห็นของข้าพเจ้านี้เป็นการเห็นอย่างหยาบ นี่คือประตูสู่ความจริงอันละเอียดนั้น และข้าพเจ้าเองคือเหตุของผลทั้งปวง
13.43.58
दृष्टो वै भवता तस्मात्सरस्यमितविक्रम ।
ब्रह्मणो यदहोरात्रसङ्ख्याभिज्ञैर्विभाव्यते ॥ १३.४३.५८ ॥
ท่านได้เห็นแล้วจริง ๆ ในทะเลสาบนั้น โอ้ผู้มีพลังอันหาประมาณมิได้ สิ่งนั้นย่อมถูกนับโดยผู้รู้จำนวนวันและคืนของพระพรหม
13.43.59
एष कालस्त्वया तत्र सरस्यहमुपागतः ।
मां यज्ञमाहुर्यज्ञज्ञा वेदं वेदविदो जनाः।
मुनयश्चापि मामेव जपयज्ञं प्रचक्षते ॥ १३.४३.५९ ॥
กาลนี้ท่านได้เห็นที่ทะเลสาบนั้น ซึ่งข้าพเจ้ามาถึงแล้ว ผู้รู้ยัญเรียกข้าพเจ้าว่ายัญ ผู้รู้เวทเรียกข้าพเจ้าว่าเวท และฤๅษีทั้งหลายก็ประกาศข้าพเจ้าว่าเป็นยัญแห่งการสวดมนต์
13.43.60
वक्ता मन्ता रसयिता घ्राता द्रष्टा प्रदर्शकः ।
बोद्धा बोधयिता चाहं गन्ता श्रोता चिदात्मकः ॥ १३.४३.६० ॥
ข้าพเจ้าคือผู้กล่าว ผู้คิด ผู้ลิ้มรส ผู้ดมกลิ่น ผู้เห็น และผู้ชี้แสดง ข้าพเจ้าคือผู้รู้และผู้ทำให้รู้ ผู้ไป และผู้ฟัง ผู้มีธรรมชาติเป็นจิตสำนึก
13.43.61
मामिष्ट्वा स्वर्गमायान्ति तथा चाप्नुवते महत् ।
ज्ञात्वा मामेव चैवान्ते निःसङ्गेनान्तरात्मना ॥ १३.४३.६१ ॥
ผู้บูชาเรา ย่อมไปสู่สวรรค์ และได้รับผลอันยิ่งใหญ่เช่นกัน ผู้รู้จักเราเท่านั้นเมื่อถึงที่สุด ด้วยอาตมันภายในที่ปราศจากความยึดติด
13.43.62
अहं तेजो द्विजातीनां मम तेजो द्विजातयः ।
मम यस्तेजसो देहः सोग्निरित्यवगम्यताम् ॥ १३.४३.६२ ॥
เราคือเดชของผู้เกิดสองครั้ง และผู้เกิดสองครั้งคือเดชของเรา ร่างซึ่งเป็นเดชของเรานั้น จงรู้ว่าคือไฟ
13.43.63
प्राणपालः शरीरेऽहं योगिनामहमीश्वरः ।
सांख्यानामिदमेवाग्रे मयि सर्वमिदं जगत् ॥ १३.४३.६३ ॥
เราคือผู้พิทักษ์ลมหายใจในร่างกาย และเราคือพระผู้เป็นเจ้าของนักโยคี สำหรับผู้ปฏิบัติสางขยะ นี่คือจุดเริ่มต้น โลกทั้งสิ้นนี้อยู่ในเรา
13.43.64
धर्ममर्तं च कामं च मोक्षं चैवार्जवं जपम् ।
तमः सत्वं रजश्चैव कर्मजं च भवाप्ययम् ॥ १३.४३.६४ ॥
ธรรม ทรัพย์ และกาม โมกษะ ความซื่อตรง การท่องบทสวด ความมืด ความดี และความหลงใหล สิ่งที่เกิดจากการกระทำ และการเกิดกับการดับ
13.43.65
स तदाऽहं तथारूपस्त्वया दृष्टः सनातनः ।
ततस्त्वहं परतरः शक्यः कालेन वेदितुम् ॥ १३.४३.६५ ॥
ครั้นนั้น เราผู้มีรูปเช่นนั้นถูกท่านเห็นว่าเป็นนิรันดร์ แต่เรายิ่งกว่านั้นอีก อาจรู้ได้ก็เพียงเมื่อถึงกาล
13.43.66
मम यत्परमं गुह्यं शाश्वतं ध्रुवमव्ययम् ।
तदेवं परमो गुह्यो देवो नारायणो हरिः।
न तच्छक्यं भुजङ्गारे वेत्तुमभ्युदयान्वितैः ॥ १३.४३.६६ ॥
สิ่งที่เป็นของเรา อันสูงสุด เป็นความลับ นิรันดร์ มั่นคง และไม่สูญสลาย นั่นแหละคือพระเจ้าผู้สูงสุดและลับยิ่ง คือพระนารายณ์ พระหริ ผู้อื่นที่มีความรุ่งเรืองทางโลกไม่อาจรู้ได้ ดูกรงูผู้เป็นเจ้าแห่งนาค
13.43.67
निरारम्भनमस्कारा निराशीर्बन्धनास्तथा ।
गच्छन्ति तं महात्मानः परं ब्रह्म सनातनम् ॥ १३.४३.६७ ॥
มหาตมะทั้งหลายผู้ปราศจากการเริ่มกิจ การไหว้ และพันธนาการแห่งความหวัง ย่อมไปสู่พรหมันอันสูงสุดและนิรันดร์นั้น
13.43.68
स्थूलोऽहमेवं विहग त्वया दृष्टस्तथाऽनघ ।
एतच्चापि न वेत्त्यन्यस्त्वामृते पन्नगाशन ॥ १३.४३.६८ ॥
ดูกรนก ท่านได้เห็นเราในรูปอันใหญ่โตเช่นนี้ ดูกรผู้ไร้บาป และข้อนี้ก็ไม่มีใครอื่นรู้นอกจากท่าน ดูกรผู้กินงู
13.43.69
मा मतिस्तव गान्नाशमेषा गतिरनुत्तमा ।
मद्भक्तो भव नित्यं त्वं ततो वेत्स्यसि मे पदम् ॥ १३.४३.६९ ॥
อย่าให้จิตของท่านหายไปเลย นี่คือหนทางที่ไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่า จงเป็นผู้ภักดีต่อเราเสมอเถิด แล้วท่านจะรู้จักที่อยู่ของเรา
13.43.70
एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यं दिव्यमानुषम् ।
एतच्छ्रेयः परं चैतत्पन्थानं विद्धि मोक्षिणाम् ॥ १३.४३.७० ॥
สิ่งทั้งหมดนี้ได้ประกาศแก่ท่านแล้ว ความลับทั้งที่เป็นทิพย์และที่เป็นของมนุษย์ นี่คือความดีสูงสุด และจงรู้ว่านี่คือหนทางของผู้แสวงหาโมกษะ
13.43.71
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत ।
पश्यतो मे महायोगी जगामात्मगतिर्गतिम् ॥ १३.४३.७१ ॥
พระผู้เป็นเจ้าตรัสดังนี้แล้ว ก็หายตัวไปที่นั่นเอง ขณะที่เราเฝ้ามอง มหายชีผู้ยิ่งใหญ่ได้ไปสู่จุดหมายแห่งตนเอง
13.43.72
एतदेवंविधं तस्य महिमानं महात्मनः ।
अच्युतस्याप्रमेयस्य दृष्टवानस्मि यत्पुरा ॥ १३.४३.७२ ॥
นี่คือความยิ่งใหญ่ของพระองค์ผู้มหาตมะเช่นนั้น ผู้ไม่เสื่อมและไม่อาจวัดได้ ซึ่งเราเคยได้เห็นมาแต่ก่อน
13.43.73
एतद्वः सर्वमाख्यातं चेष्टितं तस्य धीमतः ।
मयाऽनुभूतं प्रत्यक्षं दृष्ट्वा चाद्भुतकर्मणः ॥ १३.४३.७३ ॥
ข้าพเจ้าได้เล่าการกระทำทั้งหมดของผู้มีปัญญานั้นให้พวกท่านฟังแล้ว ข้าพเจ้าได้ประสบด้วยตนเองและเห็นด้วยตาตนเอง ของผู้มีการกระทำอันน่าอัศจรรย์