ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.43.1
मां न देवा न गन्धर्वा नासुरा न व राक्षसाः ।
विदुस्तत्वेन सत्वस्थं सूक्ष्मात्मानमवस्थितम् ॥ १३.४३.१ ॥
ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਸੱਤਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੂਖਮ ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਸਥਿਤ ਹਾਂ।
13.43.2
चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा लोकानां हितकाम्यया ।
भूतभव्यभविष्यादिरनादिर्विश्वकृत्तमः ॥ १३.४३.२ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦਾ ਆਦਿ, ਅਨਾਦਿ, ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਅਤੇ ਪਰਮ ਮੈਂ ਹਾਂ।
13.43.3
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
मनो बुद्धिश्च चेतश्च तमः सत्वं रजस्तथा ॥ १३.४३.३ ॥
ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਜਲ, ਪੰਜਵਾਂ ਤੇਜ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਚੇਤਨਾ, ਤਮ, ਸੱਤਵ ਅਤੇ ਰਜ — ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
13.43.4
प्रकृतिर्विकृतिश्चैव विद्याविद्ये शुभाशुभे ।
मत्त एतानि जायन्ते नाहमेभ्यः कथञ्चन ॥ १३.४३.४ ॥
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਅਵਿਦਿਆ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ — ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.43.5
यत्किंचिच्छ्रेयसा युक्तं श्रेयस्करमनुत्तमम् ।
धर्मयुक्तं च पुण्यं च सोऽहमस्मि निरामयः ॥ १३.४३.५ ॥
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਪੁੰਨਮਈ ਹੈ — ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਨਿਰੋਗ ਹਾਂ।
13.43.6
यत्स्वभावात्मतत्वज्ञैः कारणैरुपलक्ष्यते ।
अनादिमध्यनिधनः सोन्तरात्माऽस्मि शाश्वतः ॥ १३.४३.६ ॥
ਸੁਭਾਵ, ਆਤਮਾ ਤੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ — ਆਦਿ, ਮੱਧ ਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਹ ਅੰਤਰਾਤਮਾ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਮੈਂ ਹਾਂ।
13.43.7
यत्तु मे परमं गुह्यं रूपं सूक्ष्मार्थदर्शिभिः ।
गृह्यते सूक्ष्मभावज्ञैः सोऽविभाव्योस्मि शाश्वतः ॥ १३.४३.७ ॥
ਸੂਖਮ ਅਰਥ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਭਾਵ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਗੁਹਿਆ ਰੂਪ ਹੈ; ਉਹ ਅਵਿਭਾਵਯ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਮੈਂ ਹਾਂ।
13.43.8
तत्तु मे परमं गुह्यं येन व्याप्तमिदं जगत् ।
सोहङ्गतः सर्वसत्वः सर्वस्य प्रभवोऽव्ययः ॥ १३.४३.८ ॥
ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜਗਤ ਵਿਆਪਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਗੁਹਿਆ ਰੂਪ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਸਭ ਦਾ ਅਵਿਯਯ ਮੂਲ ਹਾਂ।
13.43.9
मत्तो जायन्ति भूतानि मया धार्यन्त्यहर्निशम् ।
मय्येव विलयं यान्ति प्रलये पन्नगाशन ॥ १३.४३.९ ॥
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਨਮਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਧਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸਰਪਭੋਜੀ।
13.43.10
यो मां यथा वेदयति तथा तस्यास्मि काश्यप ।
मनोबुद्धिगतः श्रेयो विदधामि विहङ्गम ॥ १३.४३.१० ॥
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਂ, ਹੇ ਕਾਸ਼ਯਪ; ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਹੰਗਮ।
13.43.11
मां तु ज्ञातुं कृता बुद्धिर्भवता पक्षिसत्तम ।
शृणु योऽहं यतश्चाहं यदर्थश्चाहमुद्यतः ॥ १३.४३.११ ॥
ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ; ਸੁਣ — ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ, ਕਿੱਥੋਂ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹਾਂ।
13.43.12
ये केचिन्नियतात्मानस्त्रेताग्निपरमार्चिताः ।
अग्निकार्यपरा नित्यं जपहोमपरायणाः ॥ १३.४३.१२ ॥
ਜੋ ਕੋਈ ਸੰਯਮੀ ਆਤਮਾ, ਤ੍ਰੇਤਾ-ਅਗਨੀਆਂ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪੂਜਿਤ, ਸਦਾ ਅਗਨਿ-ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਜਪ-ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹਨ।
13.43.13
आत्मन्यग्नीन्समाधाय नियता नियतेन्द्रियाः ।
अनन्यमनसस्ते मां सर्वे वै समुपासते ॥ १३.४३.१३ ॥
ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਗਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਅਨਨਯ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.43.14
यजन्तो जपयज्ञैर्मां मानसैश्च सुसंयताः ।
अग्नीनभ्युद्ययुः शश्वदग्निष्वेवाभिसंश्रिताः ॥ १३.४३.१४ ॥
ਜਪ-ਯਗ੍ਯਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਦਾ ਅਗਨੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
13.43.15
अनन्यकार्याः शुचयो नित्यमग्निपरायणाः ।
य एवंबुद्ध्यो धीरास्ते मां गच्छन्ति तादृशाः ॥ १३.४३.१५ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਸਦਾ ਅਗਨੀ-ਪਰਾਇਣ ਹਨ, ਐਸੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.43.16
अकामहतसङ्कल्पा ज्ञाने नित्यं समाहिताः ।
आत्मन्यग्निं समाधाय निराहारा निराशिषः ॥ १३.४३.१६ ॥
ਕਾਮਨਾ-ਰਹਿਤ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਮਾਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਰਾਹਾਰ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.43.17
विषयेषु निरारम्भा विमुक्ता ज्ञानचक्षुषः ।
अनन्यमनसो धीराः स्वभावनियमान्विताः ॥ १३.४३.१७ ॥
ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਨਾ ਹੋਏ, ਗਿਆਨ-ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਮੁਕਤ, ਅਨਨਯ ਮਨ ਵਾਲੇ ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.43.18
यत्तद्वियति दृष्टं तत्सरः पद्मोत्पलायुतम् ।
तत्राग्नयः सन्निहिता दीप्यन्ते स्म निरिन्धनाः ॥ १३.४३.१८ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਰੋਵਰ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਨੀਲ-ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਬਾਲਣ ਦੇ ਅਗਨੀਆਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ।
13.43.19
ज्ञानामलाशयास्तस्मिन्ये च चन्द्रांशुनिर्मलाः ।
उपासीना गृणन्तोऽग्निमस्पष्टाक्षरभाषिणः।
आकाङ्क्षमाणाः शुचयस्तेष्वग्रिषु विहङ्गम ॥ १३.४३.१९ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪੰਛੀ।
13.43.20
ये मया भावितात्मानो मय्येवाभिरताः सदा ।
उपासते च मामेव ज्योतिर्भूता निरामयाः ॥ १३.४३.२० ॥
ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਭਾਵਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜੋਤੀਸਵਰੂਪ ਅਤੇ ਰੋਗਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.43.21
तैर्हि तत्रैव वस्तव्यं नीरागादिभिरच्युतैः ।
निराहारा ह्यनिष्पन्दाश्चन्द्रांशुसदृशप्रभाः ॥ १३.४३.२१ ॥
ਰਾਗ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਚੁਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਰਾਹਾਰ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.43.22
निर्मला निरहङ्कारा निरालम्बा निराशिषः ।
मद्भक्ताः सततं तेवै भक्तांस्तानपि चाप्यहम् ॥ १३.४३.२२ ॥
ਜੋ ਨਿਰਮਲ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਆਸਰਾ ਰਹਿਤ, ਕਾਮਨਾ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹੀ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੀ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
13.43.23
चतुर्धाऽहं विभक्तात्मा चरामि जगतो हितः ।
लोकानां धारणार्थाय विधानं विदधामि च ॥ १३.४३.२३ ॥
ਮੈਂ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਆਤਮਾ ਬਣ ਕੇ ਜਗਤ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਵਿਚਰਦਾ ਹਾਂ; ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
13.43.24
यथावत्तदशेषेण श्रोतुमर्हति मे भवान् ॥ १३.४३.२४ ॥
ਉਹ ਯਥਾਵਤ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਦੇ ਆਪ ਯੋਗ ਹੋ।
13.43.25
एका मूर्तिर्निर्गुणाख्या योगं परममास्थिता ।
द्वितीया सृजते तात भूतग्रामं चराचरम् ॥ १३.४३.२५ ॥
ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਨਿਰਗੁਣ ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਰਮ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਚਰ-ਅਚਰ ਜੀਵ-ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਚਦੀ ਹੈ।
13.43.26
सृष्टं संहरते चैका जगत्स्थावरजङ्गमम् ।
ज्ञातात्मनिष्ठा क्षपयन्मोहयन्तीव मायया।
क्षपयन्ती मोहयति आत्मनिष्ठा स्वमायया ॥ १३.४३.२६ ॥
ਸਿਰਜੇ ਹੋਏ ਚਰ-ਅਚਰ ਜਗਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਆਤਮਨਿਸ਼ਠ ਹੋ ਕੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
13.43.27
चतुर्थी मे महामूर्तिर्जगद्वृद्धिं ददाति सा ।
रक्षते चापि नियता सोहमस्मि नभश्वरः ॥ १३.४३.२७ ॥
ਮੇਰੀ ਚੌਥੀ ਮਹਾਮੂਰਤੀ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵਾਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ।
13.43.28
मया सर्वमिदं व्याप्तं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
अहं सर्वजगद्बीजं सर्वत्रगतिरव्ययः ॥ १३.४३.२८ ॥
ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਭ ਵਿਆਪਤ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਬੀਜ ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਗਤੀ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਯ।
13.43.29
यानि तान्यग्निहोत्राणि ये च चन्द्रांशुराशयः ।
गृणन्ति वेदं सततं तेष्वग्निषु विहङ्गम ॥ १३.४३.२९ ॥
ਜਿਹੜੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਦਰ-ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗੇ ਜੋ ਸਦਾ ਵੇਦ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਪੰਛੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ (ਮੈਂ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ)।
13.43.30
क्रमेण मां समायान्ति सुखिनो ज्ञानसंयुताः ।
तेषामहं तपो दीप्तं तेजः सम्यक्समाहितम्।
नित्यं ते मयि वर्तन्ते तेषु चाहमतन्द्रितः ॥ १३.४३.३० ॥
ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੁਖੀ ਲੋਕ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਚਮਕਦਾ ਤਪ, ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਗ੍ਰ ਤੇਜ ਹਾਂ; ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਥੱਕ ਹਾਂ।
13.43.31
सर्वतो मुक्तसङ्गेन मय्यनन्यसमाधिना ।
शक्यः समासादयितुमहं वै ज्ञानचक्षुषा ॥ १३.४३.३१ ॥
ਸਭ ਪਾਸਿਓਂ ਆਸਕਤੀ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਨਨ੍ਯ ਸਮਾਧੀ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ-ਨੇਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
13.43.32
मां स्थूलदर्शनं विद्धि जगतः कार्यकारणम् ।
मत्तश्च सम्प्रसूतान्वै विद्धि लोकान्सदैवतान् ॥ १३.४३.३२ ॥
ਸਥੂਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਜਗਤ ਦਾ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਲੋਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ ਇਹ ਜਾਣ।
13.43.33
मया चापि चतुर्धात्मा विभक्तः प्राणिषु स्यिथः ।
आत्मभूतो वासुदेवो ह्यनिरुद्धो मतौ स्यितः ॥ १३.४३.३३ ॥
ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਮੇਰਾ ਆਤਮਾ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਆਤਮਰੂਪ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਨਿਰੁੱਧ।
13.43.34
सङ्कर्षणोऽहङ्कारे च प्रद्युम्नो मनसि स्यितः ।
अन्यथा च चतुर्दा यत्सम्यक्त्वं श्रोतुमर्हसि ॥ १३.४३.३४ ॥
ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ; ਅਤੇ ਚਤੁਰਵਿਧ ਰੂਪ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.43.35
यत्तत्पद्ममभूत्पूर्वं तत्र ब्रह्मा व्यजायत ।
ब्राह्मणश्चापि सम्भूतः शिव इत्यवधार्यताम् ॥ १३.४३.३५ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਮਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਨਮੇ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਇਹ ਸਮਝ ਲੈ।
13.43.36
शिवात्स्कन्दः संवभूव एतत्सृष्टिचतुष्टयम् ।
दैत्यदानवदर्पघ्नमेवं मां विद्धि नित्यशः ॥ १३.४३.३६ ॥
ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਸਕੰਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ; ਇਹ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਦੈਂਤਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਦਾ ਜਾਣ।
13.43.37
दैत्यदानवरक्षोभिर्यदा धर्मः प्रपीड्यते ।
तदाऽहं धर्मवृद्ध्यर्थं मूर्तिमान्भविताऽऽशुग ॥ १३.४३.३७ ॥
ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਧਰਮ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਹੋਵਾਂਗਾ।
13.43.38
वेदव्रतपरा ये तु धीरा निश्चितबुद्ध्यः ।
योगिनो योगयुक्ताश्च ते मां पश्यन्ति नान्यथा ॥ १३.४३.३८ ॥
ਵੇਦਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਧੀਰ, ਦ੍ਰਿੜ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਯੋਗੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
13.43.39
पञ्चभिः सम्प्रयुक्तोऽहं विप्रयुक्तश्च पञ्चभिः ।
वर्तमानश्च तेष्वेवं निवृत्तश्चैव तेष्वहम् ॥ १३.४३.३९ ॥
ਮੈਂ ਪੰਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਵੀ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਵ੍ਰਿਤ ਵੀ ਹਾਂ।
13.43.40
ये विदुर्जातसङ्कल्पास्ते मां पश्यन्ति तादृशाः ॥ १३.४३.४० ॥
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪ ਜਾਗ ਪਿਆ ਹੈ — ਉਹੀ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
13.43.41
स्वं वायुरापो ज्योतिश्च पृथिवी चेति पञ्चमम् ।
तदात्मकोऽस्मि विज्ञेयो न चान्योस्मीति निश्चितम्। ॥ १३.४३.४१ ॥
ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੂ, ਜਲ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਵੀਂ ਧਰਤੀ — ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।
13.43.42
वर्तमानमतीतं च पञ्चवर्गेषु निश्चलम् ।
शब्दस्पर्शेषु रूपेषु रसगन्धेषु चाप्यहम् ॥ १३.४३.४२ ॥
ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਅਤੀਤ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚੱਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ; ਸ਼ਬਦ, ਸਪਰਸ਼, ਰੂਪ, ਰਸ ਅਤੇ ਗੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
13.43.43
रजस्तमोभ्यामाविष्टा येषां बुद्धिरनिश्चिता ।
ते न पश्यन्ति मे तत्वं तपसा महता ह्यपि ॥ १३.४३.४३ ॥
ਰਜੋ ਅਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਰਾ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
13.43.44
नोपवासैर्न नियमैर्न व्रतैर्विविधैरपि ।
द्रष्टुं वा वेदितुं वाऽपि न शक्या परमा गतिः ॥ १३.४३.४४ ॥
ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਅਨੇਕ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂ ਜਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
13.43.45
महामोहार्थपङ्के तु निमग्रानां गतिर्हरिः ।
एकान्तिनो ध्यानपरा यतिभावाद्ब्रजन्ति माम् ॥ १३.४३.४५ ॥
ਮਹਾਂ ਮੋਹ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਹਰੀ ਹੈ; ਇਕਾਗਰ, ਧਿਆਨ-ਪਰਾਇਣ ਲੋਕ ਯਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.43.46
सत्वयुक्ता मतिर्येषां केवलाऽऽत्मविनिश्चिता ।
ते पश्यन्ति स्वमात्मानं परमात्मानमव्ययम् ॥ १३.४३.४६ ॥
ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਕੇਵਲ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬੁੱਧੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਉਸ ਅਵਿਅਯ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
13.43.47
अहिंसा सर्वभूतेषु तेष्ववस्तितमार्जवम् ।
तेष्वेव च समाधाय सम्यगेति च मामजम् ॥ १३.४३.४७ ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿੰਸਾ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਿਤ ਸਰਲਤਾ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾ ਕੇ ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਮੈਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.43.48
यदेतत्परमं गुह्यमाख्यानं परमाद्भुतम् ।
यत्तेन तदशेषेण यथावच्छ्रोतुमर्हसि ॥ १३.४३.४८ ॥
ਇਹ ਪਰਮ ਗੁਹਯ ਤੇ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਸੁਣਨ ਦਾ ਯੋਗ ਹੈਂ।
13.43.49
ये त्वग्निहोत्रनियता जपयज्ञपरायणाः ।
ते मामुपासते शश्वद्यांस्तांस्त्वं दृष्टवानसि ॥ १३.४३.४९ ॥
ਜੋ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਅਤੇ ਜਪਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
13.43.50
शास्त्रदृष्टविधानज्ञा असक्ताः क्वचिदन्यथा ।
शक्योऽहं वेदितुं तैस्तु यन्मे परममव्ययम् ॥ १३.४३.५० ॥
ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵੱਲ ਆਸਕਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਅਵਿਅਯ ਰੂਪ ਹੈ।
13.43.51
ये तु सांख्यं च योगं च ज्ञात्वाऽप्यधृतनिश्चयाः ।
न ते गच्छन्ति कुशलाः परां गतिमनुत्तमाम् ॥ १३.४३.५१ ॥
ਪਰ ਸਾਂਖਯ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਦ੍ਰਿੜ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਸ ਪਰਮ, ਅਨੁੱਤਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
13.43.52
तस्माज्ज्ञानेन शुद्धेन प्रसन्नात्माऽऽन्मविच्छुचिः ।
आसादयति तद्ब्रह्म यत्र गत्वा न शोचति ॥ १३.४३.५२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁੱਧ ਪੁਰਖ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
13.43.53
शुद्धाभिजनसम्पन्नाः श्रद्धायुक्तेन चेतसा ।
मद्भक्त्या च द्विजश्रेष्ठा गच्छन्ति परमां गतिं ॥ १३.४३.५३ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ — ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ — ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.43.54
यद्गह्यं परमं बुद्धेरलिङ्गग्रहणं च यत् ।
तत्सूक्ष्मं गृह्यते विप्रैर्यतिभिस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ १३.४३.५४ ॥
ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਪਰਮ ਗੁਹਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਖਮ ਤਤਵ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਤਤਵਦਰਸ਼ੀ ਯਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.43.55
न वायुः पवते तत्र न तस्मिञ्ज्योतिषां गतिः ।
न चापः पृथिवी चैव नाकाशं न मनोगतिः ॥ १३.४३.५५ ॥
ਉੱਥੇ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਵਗਦੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਜਲ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਆਕਾਸ਼, ਨਾ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ।
13.43.56
तस्माच्चैतानि सर्वाणि प्रजायन्ते विहङ्गम ।
सर्वेभ्यश्च स तेभ्यश्च प्रभवत्यमलो विभुः ॥ १३.४३.५६ ॥
ਹੇ ਪੰਛੀ, ਉਸੇ ਤੋਂ ਇਹ ਸਭ ਜਨਮਦੇ ਹਨ; ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.43.57
स्थूलदर्शनमेतन्मे यद्दृष्टं भवताऽनघ ।
एतत्सूक्ष्मस्य तद्द्वारं कार्याणां कारणं त्वहम् ॥ १३.४३.५७ ॥
ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਥੂਲ ਦਰਸ਼ਨ ਹੈ; ਇਹ ਉਸ ਸੂਖਮ ਦਾ ਦੁਆਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
13.43.58
दृष्टो वै भवता तस्मात्सरस्यमितविक्रम ।
ब्रह्मणो यदहोरात्रसङ्ख्याभिज्ञैर्विभाव्यते ॥ १३.४३.५८ ॥
ਹੇ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਤੂੰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ; ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.43.59
एष कालस्त्वया तत्र सरस्यहमुपागतः ।
मां यज्ञमाहुर्यज्ञज्ञा वेदं वेदविदो जनाः।
मुनयश्चापि मामेव जपयज्ञं प्रचक्षते ॥ १३.४३.५९ ॥
ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਹ ਸਮਾਂ ਵੇਖਿਆ, ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਯੱਗ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਯੱਗ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਦ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਮੁਨੀ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਜਪਯੱਗ ਆਖਦੇ ਹਨ।
13.43.60
वक्ता मन्ता रसयिता घ्राता द्रष्टा प्रदर्शकः ।
बोद्धा बोधयिता चाहं गन्ता श्रोता चिदात्मकः ॥ १३.४३.६० ॥
ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਮਨਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਘਣ ਵਾਲਾ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ; ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਰੂਪ ਚੇਤਨਾ ਹੈ।
13.43.61
मामिष्ट्वा स्वर्गमायान्ति तथा चाप्नुवते महत् ।
ज्ञात्वा मामेव चैवान्ते निःसङ्गेनान्तरात्मना ॥ १३.४३.६१ ॥
ਮੈਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਫਲ ਵੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਸੰਗ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ।
13.43.62
अहं तेजो द्विजातीनां मम तेजो द्विजातयः ।
मम यस्तेजसो देहः सोग्निरित्यवगम्यताम् ॥ १३.४३.६२ ॥
ਮੈਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਤੇਜ ਹਾਂ; ਦ੍ਵਿਜ ਮੇਰਾ ਤੇਜ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਤੇਜ ਦਾ ਜੋ ਦੇਹ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨੀ ਹੈ—ਇਹ ਜਾਣੋ।
13.43.63
प्राणपालः शरीरेऽहं योगिनामहमीश्वरः ।
सांख्यानामिदमेवाग्रे मयि सर्वमिदं जगत् ॥ १३.४३.६३ ॥
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪਾਲਕ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਸਾਂਖਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
13.43.64
धर्ममर्तं च कामं च मोक्षं चैवार्जवं जपम् ।
तमः सत्वं रजश्चैव कर्मजं च भवाप्ययम् ॥ १३.४३.६४ ॥
ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ, ਮੋਕਸ਼ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ, ਜਪ, ਤਮ, ਸਤ੍ਵ ਅਤੇ ਰਜ, ਕਰਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਲਯ—
13.43.65
स तदाऽहं तथारूपस्त्वया दृष्टः सनातनः ।
ततस्त्वहं परतरः शक्यः कालेन वेदितुम् ॥ १३.४३.६५ ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਨਾਤਨ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹਾਂ, ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜਾਣਨ ਯੋਗ।
13.43.66
मम यत्परमं गुह्यं शाश्वतं ध्रुवमव्ययम् ।
तदेवं परमो गुह्यो देवो नारायणो हरिः।
न तच्छक्यं भुजङ्गारे वेत्तुमभ्युदयान्वितैः ॥ १३.४३.६६ ॥
ਮੇਰਾ ਜੋ ਪਰਮ, ਗੁਪਤ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ, ਧਰੁਵ ਅਤੇ ਅਵਿਯਯ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰਿ ਹੈ। ਅਭਿਉਦਯ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ, ਹੇ ਭੁਜੰਗ।
13.43.67
निरारम्भनमस्कारा निराशीर्बन्धनास्तथा ।
गच्छन्ति तं महात्मानः परं ब्रह्म सनातनम् ॥ १३.४३.६७ ॥
ਆਰੰਭ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਮਹਾਤਮਾ ਉਸ ਪਰਮ ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.43.68
स्थूलोऽहमेवं विहग त्वया दृष्टस्तथाऽनघ ।
एतच्चापि न वेत्त्यन्यस्त्वामृते पन्नगाशन ॥ १३.४३.६८ ॥
ਹੇ ਪੰਛੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਹੇ ਪੰਨਗਾਸ਼ਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
13.43.69
मा मतिस्तव गान्नाशमेषा गतिरनुत्तमा ।
मद्भक्तो भव नित्यं त्वं ततो वेत्स्यसि मे पदम् ॥ १३.४३.६९ ॥
ਤੇਰੀ ਮਤਿ ਨਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਇਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਦ ਜਾਣੇਂਗਾ।
13.43.70
एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यं दिव्यमानुषम् ।
एतच्छ्रेयः परं चैतत्पन्थानं विद्धि मोक्षिणाम् ॥ १३.४३.७० ॥
ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ — ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਾਨੁਸ਼ ਰਹੱਸ। ਇਹੀ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਹੈ; ਮੋਕਸ਼ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਮਾਰਗ ਜਾਣ।
13.43.71
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत ।
पश्यतो मे महायोगी जगामात्मगतिर्गतिम् ॥ १३.४३.७१ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਮਹਾਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪਾਈ।
13.43.72
एतदेवंविधं तस्य महिमानं महात्मनः ।
अच्युतस्याप्रमेयस्य दृष्टवानस्मि यत्पुरा ॥ १३.४३.७२ ॥
ਮਹਾਤਮਾ, ਅਚੁਤ, ਅਪਰਿਮੇਯ ਉਸ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੀ ਸੀ।
13.43.73
एतद्वः सर्वमाख्यातं चेष्टितं तस्य धीमतः ।
मयाऽनुभूतं प्रत्यक्षं दृष्ट्वा चाद्भुतकर्मणः ॥ १३.४३.७३ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਦਭੁਤ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।