มหาภารตะ · อัธยายะ 13.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.49.1
महायोगी तु तं प्राह कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
पठस्व पुत्र भद्रं ते प्रीयतां ते महेश्वरः ॥ १३.४९.१ ॥
มหาโยคี กฤษณทไวปายนะผู้เป็นฤๅษีได้กล่าวแก่เขาว่า ลูกเอ๋ย ขอให้เจ้าโชคดี จงสวดเถิด ขอให้พระมเหศวรพอพระทัยในเจ้า
13.49.2
पुरा पुत्र मया मेरौ तप्यता परमं तपः ।
पुत्रहेतोर्महाराज स्तव एषोऽनुकीर्तितः ॥ १३.४९.२ ॥
ลูกเอ๋ย เมื่อนานมาแล้ว ขณะที่เราบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่บนเขาเมรุเพื่อให้ได้บุตร ข้าแต่มหาราช บทสรรเสริญนี้เราได้สวดไว้
13.49.3
लब्धवानीप्सितं काममहं वै पाण्डुनन्दन ।
तथा त्वमपि शर्वाद्धि सर्वान्कामानवाप्स्यसि ॥ १३.४९.३ ॥
ข้าแต่โอรสของปาณฑุ เราได้สิ่งที่ปรารถนาไว้ใจ ฉันใดเจ้าก็จะได้สิ่งที่ปรารถนาทั้งหมดจากศรรวะฉันนั้น
13.49.4
कपिलश्च ततः प्राह साङ्ख्यर्षिर्देवसम्मतः ।
मया जन्मान्यनेकानि भक्त्या चाराधितो भवः।
प्रीतश्च भगवाञ्ज्ञानं ददौ मम भवान्तकम् ॥ १३.४९.४ ॥
จากนั้น ฤๅษีสางขยะกปิละซึ่งเทวดาเห็นชอบได้กล่าวว่า ในการเกิดหลายชาติ เราได้บูชาภวะด้วยความภักดี เมื่อพระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณพอพระทัย ก็ประทานปัญญาอันทำให้สิ้นการเวียนเกิดแก่เรา
13.49.5
चारुशीर्षस्ततः प्राह शक्रस्य दयितः सखा ।
आलम्बायन इत्येवं विश्रुतः करुणात्मकः ॥ १३.४९.५ ॥
จากนั้น จารุศีรษะ มิตรสนิทที่เป็นที่รักของศักระ (พระอินทร์) ได้กล่าว เป็นที่รู้จักในชื่ออาลัมพายนะ มีธรรมชาติแห่งความเมตตา
13.49.6
मया गोकर्णमासाद्य तपस्तप्त्वा शतं समाः ।
अयोनिजानां दान्तानां धर्मज्ञानां सुवर्चसाम् ॥ १३.४९.६ ॥
เราไปถึงโคกรรณะแล้วบำเพ็ญตบะอยู่ร้อยปี ร่วมกับผู้ที่มิได้เกิดจากครรภ์ ผู้ข่มใจได้ ผู้รู้ธรรม และผู้ผ่องใส
13.49.7
अजराणामदुःखानां शतवर्षसहस्रिणाम् ।
लब्धं पुत्र शतं शर्वात्पुरा पाण्डुनृपात्मज ॥ १३.४९.७ ॥
ข้าแต่โอรสของพระเจ้าปาณฑุ ผู้ไม่แก่และปราศจากทุกข์ ผู้มีอายุนับแสนปี ครั้งหนึ่งเราได้บุตรหนึ่งร้อยคนจากศรรวะ (พระศิวะ)
13.49.8
वाल्मीकिश्चाह भगवान्युधिष्ठिरमिदं वचः ।
विवादे साग्निमुनिभिर्ब्रह्मघ्नो वै भवानिति ॥ १३.४९.८ ॥
พระวาลมีกิผู้ทรงฤทธิ์กล่าววาจาเหล่านี้แก่ยุธิษฐิระว่า ในการโต้เถียงกับพระอัคนีและฤๅษีทั้งหลาย ท่านถูกประกาศว่าเป็นผู้ฆ่าพราหมณ์
13.49.9
उक्तः क्षणेन चाविष्टस्तेनाधर्मेण भारत ।
सोऽहमीशानमनघममोघं शरणं गतः ॥ १३.४९.९ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ เมื่อคำประกาศนั้นดังขึ้นในพริบตา และข้าถูกอธรรมนั้นครอบงำ ข้าจึงเข้าหาที่พึ่งคือพระอีศานผู้ปราศจากมลทินและไม่ทรงพลาด
13.49.10
मुक्तश्चास्मि ततः पापैस्ततो दुःखविनाशनः ।
आह मां त्रिपुरघ्नो वै यशस्तेऽग्र्यं भविष्यति ॥ १३.४९.१० ॥
เราจึงพ้นจากบาปทั้งหลาย แล้วพระผู้ทำลายความทุกข์ ผู้ทำลายเมืองทั้งสาม ได้ตรัสแก่เราว่า เกียรติของเจ้าจะยิ่งใหญ่ที่สุด
13.49.11
जामदग्न्यश्च कौन्तेयमिदं धर्मभृतांवरः ।
ऋषिमध्ये स्थितः प्राह ज्वलन्निव दिवाकरः ॥ १३.४९.११ ॥
ชามทัคนยะ (ปรศุราม) ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ทรงธรรม ยืนอยู่ท่ามกลางฤๅษี รุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่บุตรแห่งกุนตี
13.49.12
पितृविप्रवधेनाहमार्तो वै पाण्डवाग्रज ।
शुचिर्भूत्वा महादेवं गतोस्मि शरणं नृप ॥ १३.४९.१२ ॥
ข้าแต่พี่ใหญ่ของปาณฑพ เราทุกข์ระทมจริงเพราะการฆ่าบิดาและพราหมณ์ ข้าแต่พระราชา เราได้ชำระตนให้บริสุทธิ์แล้วจึงไปพึ่งพระมหาเทพ
13.49.13
नामभिश्चास्तुवं देवं ततस्तुष्टोऽभवद्भवः ।
परशुं च ततो देवो दिव्यान्यस्त्राणि चैव मे ॥ १३.४९.१३ ॥
เราสรรเสริญเทพด้วยพระนามของพระองค์ แล้วภวะก็ทรงพอพระทัย จากนั้นพระเทพทรงประทานขวานแก่เรา พร้อมอาวุธทิพย์ทั้งหลาย
13.49.14
पापं च ते न भविता अजेयश्च भविष्यसि ।
न ते प्रभविता मृत्युरजरश्च भविष्यसि ॥ १३.४९.१४ ॥
บาปจะไม่แตะต้องเจ้า เจ้าจะไม่มีใครพิชิตได้ ความตายจะไม่มีอำนาจเหนือเจ้า และเจ้าจะไม่แก่
13.49.15
आह मां भगवानेवं शिखण्डी शिवविग्रहः ।
तदवाप्तं च मे सर्वं प्रसादात्तस्य धीमतः ॥ १३.४९.१५ ॥
พระผู้ทรงพระคุณศิขัณฑินผู้มีพระกายเป็นพระศิวะ ตรัสกับเราดังนี้ เราได้รับทุกสิ่งนั้นด้วยพระกรุณาของพระผู้มีปัญญานั้น
13.49.16
विश्वामित्रस्तदोवाच क्षत्रियोऽहं तदाऽभवम् ।
ब्राह्मणोऽहं भवानीति मया चाराधितो भवः।
तत्प्रसादान्मया प्राप्तं ब्राह्मण्यं दुर्लभं महत् ॥ १३.४९.१६ ॥
ครั้งนั้น วิศวามิตรกล่าวว่า ข้าเป็นกษัตริย์ในเวลานั้น เมื่อปรารถนาจะเป็นพราหมณ์ ข้าก็บูชาภวะ ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ข้าจึงได้ความเป็นพราหมณ์อันหายากและยิ่งใหญ่
13.49.17
असितो देवलश्चैव प्राह पाण्डुसुतं नृपम् ॥ १३.४९.१७ ॥
อสิตะและเทวละก็กล่าวแก่พระราชา โอรสของปาณฑุ
13.49.18
शापाच्छक्रस्य कौन्तेय विभो धर्मोऽनशत्तदा ।
तन्मे धर्मं यशश्चाग्र्यमायुश्चैवाददत्प्रभुः ॥ १३.४९.१८ ॥
ข้าแต่โอรสของกุนตี ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ ด้วยคำสาปของศักระ ธรรมจึงถูกทำลายในเวลานั้น พระผู้เป็นเจ้าองค์นั้นประทานธรรม เกียรติ และอายุยืนอันประเสริฐที่สุดแก่เรา
13.49.19
ऋषिर्गृत्समदो नाम शक्रस्य दयितः सखा ।
प्राहाजमीढं भगवान्बृहस्पतिसमद्युतिः ॥ १३.४९.१९ ॥
ฤๅษีนามว่ากฤตสมทะ มิตรสนิทที่เป็นที่รักของศักระ ได้กล่าวแก่อชมีฒ พระผู้ทรงพระคุณมีความรุ่งโรจน์เสมอพฤหัสบดี
13.49.20
वरिष्ठो नाम भगवांश्चाक्षुषस्य मनोः सुतः ।
शतक्रतोरचिन्त्यस्य सत्रे वर्षसहस्रिके ॥ १३.४९.२० ॥
พระผู้ทรงพระคุณนามว่าวริษฐ โอรสของมนูจากษุษะ เข้าร่วมในพิธียัญสัตร์พันปีของศตกรตุ (พระอินทร์) ผู้หาที่สุดมิได้
13.49.21
वर्तमानेऽब्रवीद्वाक्यं साम्नि ह्युच्चारिते मया ।
रथन्तरे द्विजश्रेष्ठ न सम्यगिति वर्तते ॥ १३.४९.२१ ॥
ขณะที่พิธีดำเนินอยู่ เมื่อข้าพเจ้ากำลังสวดสามเวท เขาได้กล่าวถ้อยคำนี้ว่า "โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง การนี้ในรถันตรสามะยังไม่ดำเนินไปถูกต้อง"
13.49.22
समीक्षस्व पुनर्बुद्ध्या पापं त्यक्त्वा द्विजोत्तम ।
अयज्ञवाहिनं पापमकार्षीस्त्वं सुदुर्मते ॥ १३.४९.२२ ॥
โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง จงละบาปเสียแล้วพิจารณาด้วยปัญญาอีกครั้ง โอ ผู้มีใจชั่วร้าย เจ้าได้กระทำบาปที่พาให้ออกจากยัญ
13.49.23
एवमुक्त्वा महाक्रोधः प्राह शम्भुं पुनर्वचः ।
प्रज्ञया रहितो दुःखी नित्यभीतो वनेचरः ॥ १३.४९.२३ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ด้วยความโกรธยิ่งนัก เขาได้กล่าวถ้อยคำอีกครั้งต่อพระศัมภุ ผู้ปราศจากปัญญา ทุกข์ระทม หวาดกลัวอยู่เป็นนิตย์ เป็นผู้เร่ร่อนในป่า
13.49.24
दशवर्षसहस्राणि दशाष्टौ च शतानि च ।
नष्टपानीयपवने मृगैरन्यैश्च वर्जिते ॥ १३.४९.२४ ॥
เป็นเวลาหนึ่งหมื่นปีและอีกหนึ่งพันแปดร้อยปี ในที่ลมพัดกรรโชก ปราศจากน้ำ อันเนื้อและสัตว์อื่นหลีกเลี่ยง
13.49.25
अयज्ञीयद्रुमे देशे रुरुसिंहनिषेविते ।
भविता त्वं मृगः क्रूरो महादुःखसमन्वितः ॥ १३.४९.२५ ॥
ในแดนที่ปราศจากต้นไม้สำหรับยัญ อันเนื้อรุรุและสิงโตอาศัยอยู่ เจ้าจักเป็นเนื้อที่ดุร้าย ประกอบด้วยทุกข์ใหญ่หลวง
13.49.26
तस्य वाक्यस्य निधने पार्थ जातो ह्यहं मृगः ।
ततो मां शरणं प्राप्तं प्राह योगी महेश्वरः ॥ १३.४९.२६ ॥
เมื่อถ้อยคำนั้นสำเร็จ โอ บุตรแห่งปฤถา ข้าพเจ้าก็เกิดเป็นเนื้อ จากนั้นพระมเหศวรผู้เป็นโยคี ได้ตรัสกับข้าพเจ้าผู้มาขอพึ่งพิง
13.49.27
अजरश्चामरश्चैव भविता दुखवर्जितः ।
साम्यं ममास्तु ते सौख्यं युवयोर्वर्धतां क्रतुः ॥ १३.४९.२७ ॥
เจ้าจักไม่แก่และไม่ตาย ปราศจากความทุกข์ ขอให้เจ้าได้มีความเสมอภาคกับข้า ขอให้ความสุขและยัญของพวกเจ้าทั้งสองเจริญขึ้น
13.49.28
अनुग्रहानेवमेष करोति भगवान्विभुः ।
अयं धाता विधाता च सुखदुःखे च सर्वदा ॥ १३.४९.२८ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงฤทธิ์แผ่ไปทั่วทรงโปรดประทานพระกรุณาเช่นนี้ พระองค์เป็นผู้สร้างและผู้จัดสรร และทรงประทานทั้งความสุขและความทุกข์เสมอ
13.49.29
अचिन्त्य एष भगवान्कर्मणा मनसा गिरा ।
न मे तात युधिश्रेष्ठ विद्यया पण्डितः समः ॥ १३.४९.२९ ॥
พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณนี้ไม่อาจคิดนึกได้ด้วยการกระทำ ใจ หรือถ้อยคำ โอ ลูกรัก ยุธิษฐิระ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ แม้ในความรู้ข้าพเจ้าก็ไม่เสมอเท่าพระองค์
13.49.30
वासुदेवस्तदोवाच पुनर्मतिमतांवरः ।
सुवर्णाक्षो महादेवस्तपसा तोषितो मया ॥ १३.४९.३० ॥
ครั้งนั้น วาสุเทพ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา ได้กล่าวอีกว่า มหาเทพผู้มีพระเนตรสีทอง ข้าพเจ้าได้ทำให้พระองค์พอพระทัยด้วยการบำเพ็ญตบะ
13.49.31
ततोऽथ भगवानाह प्रीतो मा वै युधिष्ठिर ।
अर्थात्प्रियतरः कृष्ण मत्प्रसादाद्भविष्यसि ॥ १३.४९.३१ ॥
จากนั้น พระผู้เป็นเจ้าทรงพอพระทัยและตรัสว่า โอ ยุธิษฐิระ โอ กฤษณะ ด้วยพระกรุณาของเรา เจ้าจักเป็นที่รักยิ่งกว่าทรัพย์สมบัติ
13.49.32
अपराजितश्च युद्धेषु तेजश्चैवानलोपमम् ।
एवं सहस्रशश्चान्यान्महादेवो वरं ददौ ॥ १३.४९.३२ ॥
ไม่มีผู้ใดเอาชนะได้ในการรบ และมีรัศมีดุจไฟ ด้วยวิธีนี้ มหาเทพได้ประทานพรอื่นอีกนับพันแก่ผู้อื่นด้วย
13.49.33
मणिमन्थेऽथ शैले वै पुरा सम्पूजितो मया ।
वर्षायुतासहस्राणां सहस्रं शतमेव च ॥ १३.४९.३३ ॥
ครั้งก่อนบนภูเขามณิมันถะ ข้าพเจ้าได้บูชาพระองค์เป็นเวลานับหมื่นนับแสนปี คือหนึ่งพันคูณหนึ่งร้อย
13.49.34
ततो मां भगवान्प्रीत इदं वचनमब्रवीत् ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यस्ते मनसि वर्तते ॥ १३.४९.३४ ॥
จากนั้น พระผู้เป็นเจ้าทรงพอพระทัยและตรัสถ้อยคำนี้แก่ข้าพเจ้าว่า จงเลือกพร ขอให้เจ้าเจริญด้วยความดี สิ่งใดที่อยู่ในใจของเจ้า
13.49.35
ततः प्रणम्य शिरसा इदं वचनमब्रवम् ।
यदि प्रीतो महादेवो भक्त्या परमया प्रभुः ॥ १३.४९.३५ ॥
ครั้งนั้น ข้าพเจ้าก้มศีรษะลงกราบแล้วกล่าวถ้อยคำนี้ว่า "ข้าแต่มหาเทพ ข้าแต่องค์ผู้เป็นใหญ่ หากพระองค์ทรงพอพระทัยในความภักดีอันยิ่งของข้าพระองค์"
13.49.36
नित्यकालं तवेशान भक्तिर्भवतु मे स्थिरा ।
एवमस्त्विति भगवांस्तत्रोक्त्वान्तरधीयत ॥ १३.४९.३६ ॥
ข้าแต่พระอีศาน ขอให้ความภักดีของข้าพระองค์ต่อพระองค์มั่นคงตลอดกาล "จงเป็นเช่นนั้นเถิด" พระผู้เป็นเจ้าตรัสดังนี้แล้วก็ทรงอันตรธานไปตรงนั้น
13.49.37
ममाष्टगुणमैश्वर्यं दत्तं भगवता पुरा ।
यत्नेनान्येन बलिना वाराणस्यां युधिष्ठिर ॥ १३.४९.३७ ॥
โอ ยุธิษฐิระ ครั้งก่อนที่วาราณสี พระผู้เป็นเจ้าได้ประทานอำนาจแปดประการแก่ข้าพเจ้า อีกผู้มีกำลังหนึ่งได้มาด้วยความพยายาม
13.49.38
चतुःषष्ट्यङ्गमददत्कलाज्ञानं ममाद्भुतम् ।
सरस्वत्यास्तटे तुष्टो मनोयज्ञेन पाण्डव ॥ १३.४९.३८ ॥
โอ ปาณฑพ พระองค์ทรงพอพระทัยในยัญแห่งใจที่ข้าพเจ้าถวายบนฝั่งแม่น้ำสรัสวดี จึงประทานความรู้อันอัศจรรย์แห่งศิลปะหกสิบสี่สาขาแก่ข้าพเจ้า
13.49.39
तुल्यं मम सहस्रं तु सुतानां ब्रह्मवादिनाम् ।
आयुश्चैव सपुत्रस्य संवत्सरशतायुतम् ॥ १३.४९.३९ ॥
บุตรหนึ่งพันคนที่เสมอด้วยข้าพเจ้า ผู้กล่าวถึงพรหมัน จักมีแก่ข้าพเจ้า และอายุของข้าพเจ้ากับบุตรทั้งหลาย จะเป็นหนึ่งหมื่นคูณหนึ่งร้อยปี
13.49.40
प्रसाद्येह पुरा शर्वं मनसाऽचिन्तयं नृप ।
महातपा महातेजा महायोगी महायशाः ॥ १३.४९.४० ॥
โอ พระราชา ครั้งก่อนที่นี่ เมื่อข้าพเจ้าได้ทำให้พระศรรวะพอพระทัยแล้ว ข้าพเจ้าได้คิดในใจว่า พระองค์ผู้มีตบะยิ่งใหญ่ มีรัศมียิ่งใหญ่ เป็นโยคีผู้ยิ่งใหญ่ และมีเกียรติยศยิ่งใหญ่
13.49.41
वेदव्यासः श्रियावासो ब्राह्मणः करुणान्वितः ।
अप्यसावीप्सितः पुत्रो मम स्याद्वै महेश्वरात् ॥ १३.४९.४१ ॥
เวทวยาส ผู้เป็นที่อาศัยแห่งศรี เป็นพราหมณ์ที่เปี่ยมด้วยความกรุณา หากบุตรที่ข้าปรารถนาจะเป็นเช่นนั้นได้ ก็ขอให้เป็นบุตรจากพระมเหศวรเถิด
13.49.42
इति मत्वा हृदि मतं प्राह मां सुरसत्तमः ।
मयि सम्भावना यास्याः फलात्कृष्णो भविष्यति ॥ १३.४९.४२ ॥
เมื่อคิดเช่นนั้นในใจและรู้ความปรารถนาของข้า เทพผู้ประเสริฐที่สุดจึงตรัสกับข้าว่า ด้วยผลแห่งความหวังที่ฝากไว้ในข้า พระกฤษณะจะถือกำเนิด
13.49.43
सावर्णस्य मनोः सर्गे सप्तर्षिश्च भविष्यति ।
वेदानां च स वै वक्ता कुरुवंशकरस्तथा ॥ १३.४९.४३ ॥
ในการสร้างโลกของพระมนูสาวรรณ ท่านจะเป็นหนึ่งในสัปตฤๅษี ท่านจะเป็นผู้กล่าวพระเวท และเป็นผู้สร้างราชวงศ์กุรุเช่นกัน
13.49.44
इतिहासस्य कर्ता च पुत्रस्ते जगतो हितः ।
भविष्यति महेन्द्रस्य दयितः स महामुनिः ॥ १३.४९.४४ ॥
ท่านจะเป็นผู้แต่งอิติหาส และเป็นบุตรของท่านซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่โลก มหามุนีผู้นั้นจะเป็นที่รักของพระมเหนทร
13.49.45
अजरश्चामरश्चैव पराशर सुतस्तव ।
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत।
युधिष्ठिर महायोगी वीर्यवानक्षयोऽव्ययः ॥ १३.४९.४५ ॥
ปราศร บุตรของท่านจะไม่แก่และไม่ตาย เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้มีโชคก็อันตรธานไปตรงนั้นเอง ยุธิษฐิระ มหาโยคีผู้นั้นจะทรงพลัง ไม่เสื่อมและไม่แปรเปลี่ยน
13.49.46
अचोरश्चोरशङ्कायां शूले भिन्नो ह्यहं तदा ॥ १३.४९.४६ ॥
แม้ข้าจะมิใช่โจร แต่ถูกสงสัยว่าเป็นโจร ข้าจึงถูกแทงด้วยหลาวในตอนนั้น
13.49.47
तत्रस्थेन स्तुतो देवः प्राह मां वै नरेश्वर ।
मोक्षं प्राप्स्यसि शूलाच्च जीविष्यसि समार्बुदम् ॥ १३.४९.४७ ॥
ขณะที่ข้าอยู่ที่นั้นและสรรเสริญพระองค์ เทพจึงตรัสกับข้าว่า โอ้จ้าวแห่งมนุษย์ ท่านจะพ้นจากหลาว และจะมีชีวิตอยู่ถึงหนึ่งร้อยล้านปี
13.49.48
रुजा शूलकृता चैव न ते विप्र भविष्यति ।
आधिभिर्व्याधिभिश्चैव वर्जितस्त्वं भविष्यति ॥ १३.४९.४८ ॥
โอ้พราหมณ์ ความเจ็บปวดจากหลาวนั้นจะไม่เกิดแก่ท่าน ท่านจะปลอดจากความทุกข์ใจและโรคภัยทางกาย
13.49.49
पादाच्चतुर्थात्सम्भूत आत्मा यस्मान्मुने तव ।
त्वं भविष्यस्यनुपमो जन्म वै सफलं कुरु ॥ १३.४९.४९ ॥
โอ้มุนี เพราะอาตมันของท่านเกิดจากส่วนที่สี่ ท่านจะไม่มีใครเทียบได้ จงทำให้การเกิดของท่านเกิดผล
13.49.50
तीर्थाभिषेकं सकलं त्वमविघ्नेन चाप्स्यसि ।
स्वर्गं चैवाक्षयं विप्र विदधामि तवोर्जितम् ॥ १३.४९.५० ॥
ท่านจะได้รับการอภิเษกที่ท่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหมดโดยไม่มีอุปสรรค และข้าประทานสวรรค์ที่ไม่เสื่อมและทรงพลังแก่ท่าน โอ้พราหมณ์
13.49.51
एवमुक्त्वा तु भगवान्वरेण्यो वृषवाहनः ।
महेश्वरो महाराजः कृत्तिवासा महाद्युतिः।
सगणो दैवतश्रेष्ठस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.४९.५१ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐ พระมเหศวรผู้ทรงโคเป็นพาหนะ จ้าวผู้ยิ่งใหญ่ ทรงนุ่งหนังสัตว์ มีความรุ่งโรจน์ยิ่ง ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพ ได้อันตรธานไปพร้อมบริวารตรงนั้นเอง
13.49.52
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातो ह्यहं पितरमागतः ।
अब्रवीन्मां ततो माता दुःखिता रुदती भृशम् ॥ १३.४९.५२ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากวิศวามิตร ข้าก็กลับไปหาบิดา แล้วมารดาของข้าผู้โศกเศร้าและร่ำไห้อย่างหนักจึงกล่าวกับข้า
13.49.53
कौशिकेनाभ्यनुज्ञातं पुत्रं देवविभूषितम् ।
न तात तरुणं दान्तं पिता त्वां पश्यतेऽनघ ॥ १३.४९.५३ ॥
ลูกเอ๋ย เจ้าได้รับอนุญาตจากเกาศิกะและงดงามดุจเทพ แต่บิดาของเจ้าไม่ได้เห็นเจ้า ลูกรัก เจ้ายังหนุ่มและสำรวมตน โอ้ผู้ไร้โทษ
13.49.54
श्रुत्वा जनन्या वचनं निराशो गुरुदर्शने ।
नियतात्मा महादेवमपश्यं सोऽब्रवीच्च माम् ॥ १३.४९.५४ ॥
เมื่อได้ฟังคำของมารดาและหมดหวังที่จะได้พบครู ข้าผู้มีใจสำรวมจึงได้เห็นมหาเทพ และพระองค์ก็ตรัสกับข้า
13.49.55
पिता माता च ते त्वं च पुत्र मृत्युविवर्जिताः ।
भविष्यथ विश क्षिप्रं द्रष्टासि पितरं क्षये ॥ १३.४९.५५ ॥
บิดาของเจ้า มารดาของเจ้า และตัวเจ้า ลูกเอ๋ย จะปลอดจากความตาย เจ้าจงเข้าไปโดยเร็ว ในที่พำนักนั้นเจ้าจะได้พบบิดาของเจ้า
13.49.56
अनुज्ञातो भगवता गृहं गत्वा युधिष्ठिर ।
अपश्यं पितरं तात इष्टिं कृत्वा विनिःसृतम्।
उपस्पृश्य गृहीत्वेध्मं कुशांश्च शरणाकुरून् ॥ १३.४९.५६ ॥
ยุธิษฐิระ เมื่อได้รับอนุญาตจากพระผู้เป็นเจ้าแล้ว ข้ากลับบ้าน ลูกรัก ข้าเห็นบิดาเดินออกมาหลังจากทำพิธีเสร็จ เขาชำระน้ำ ถือฟืน หญ้ากุศะ และหญ้าอากุรุเพื่อเป็นที่พึ่ง
13.49.57
तान्विसृज्य च मां प्राह पिता सास्राविलेक्षणः ।
प्रणमन्तं परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डव ॥ १३.४९.५७ ॥
บิดาวางสิ่งเหล่านั้นลง ดวงตาพร่ามัวด้วยน้ำตา แล้วกล่าวกับข้า เมื่อข้าก้มกราบ เขาก็กอดข้าและจูบศีรษะข้า โอ้ปาณฑพ
13.49.58
दिष्ट्या दृष्टोसि मे पुत्र कृतविद्य इहागत ॥ १३.४९.५८ ॥
ลูกเอ๋ย โชคดีที่ได้เห็นเจ้า เจ้ากลับมาที่นี่หลังจากศึกษาเล่าเรียนสำเร็จแล้ว
13.49.59
एतान्यत्यद्भुतान्येव कर्माण्यथ महात्मनः ।
प्रोक्तानि मुनिभिः श्रुत्वा विस्मयामास पाण्डवः ॥ १३.४९.५९ ॥
เหล่ามุนีได้เล่ากรรมอันน่าอัศจรรย์ยิ่งเหล่านี้ของมหาตมะ เมื่อได้ฟัง ปาณฑพก็รู้สึกประหลาดใจ
13.49.60
ततः कृष्णोऽब्रवीद्वाक्यं पुनर्मतिमतांवरः ।
युधिष्ठिरं धर्मनिधिं पुरुहूतमिवेश्वरः ॥ १३.४९.६० ॥
จากนั้น พระกฤษณะ ผู้เป็นเลิศในหมู่ผู้มีปัญญา ตรัสคำอีกครั้งกับยุธิษฐิระ คลังแห่งธรรม ดุจพระผู้เป็นเจ้าตรัสกับปุรูหูตะ (พระอินทร์)
13.49.61
उपमन्युर्मयि प्राह तपन्निव दिवाकरः ।
अशुभैः पापकर्माणो ये नराः कलुषीकृताः ॥ १३.४९.६१ ॥
อุปมันยุผู้ส่องแสงดุจพระอาทิตย์ได้กล่าวแก่ข้าพเจ้าว่า ผู้คนเหล่านั้นซึ่งถูกทำให้มัวหมองด้วยกรรมอันไม่เป็นมงคลและกรรมชั่ว
13.49.62
ईशानं न प्रपद्यन्ते तमोराजसवृत्तयः। ॥ १३.४९.६२ ॥
ผู้ที่มีจิตใจถูกครอบงำด้วยความมืดและกิเลสราคะ ย่อมไม่เข้าถึงพระผู้เป็นเจ้าอีศานะ
13.49.63
ईश्वरं सम्प्रपद्यन्ते द्विजा भावितभावनाः ॥ १३.४९.६३ ॥
พวกทวิชาที่จิตบริสุทธิ์ด้วยการพิจารณาไตร่ตรอง ย่อมเข้าถึงพระผู้เป็นเจ้าโดยสมบูรณ์
13.49.64
सर्वथा वर्तमानोपि यो भक्तः परमेश्वरे ।
सदृशोऽरण्यवासीनां मुनीनां भावितात्मनाम् ॥ १३.४९.६४ ॥
ผู้ที่ภักดีต่อพระผู้สูงสุดแม้จะดำเนินชีวิตอย่างใดก็ตาม ย่อมเสมอด้วยฤๅษีผู้อาศัยอยู่ในป่าซึ่งมีจิตใจบริสุทธิ์
13.49.65
ब्रह्मत्वं केशवत्वं वा शक्रत्वं वा सुरैः सह ।
त्रैलोक्यस्याधिपत्यं वा तुष्टो रुद्रः प्रयच्छति ॥ १३.४९.६५ ॥
ความเป็นพระพรหม ความเป็นพระเกศวะ หรือความเป็นพระอินทร์พร้อมกับเหล่าเทพ หรือการเป็นใหญ่เหนือไตรโลก พระรุทรผู้ทรงพอพระทัยย่อมประทานให้
13.49.66
मनसाऽपि शिवं तात ये प्रपद्यन्ति मानवाः ।
विधूय सर्वपापानि देवैः सह वसन्ति ते ॥ १३.४९.६६ ॥
ลูกรัก มนุษย์ที่เข้าถึงพระศิวะแม้ในใจ เมื่อสลัดบาปทั้งปวงออกไปแล้ว ย่อมอยู่ร่วมกับเหล่าเทพ
13.49.67
भित्त्वाभित्त्वा च कूलानि हुत्वा सर्वमिदं जगत् ।
जयेद्देवं विरूपाक्षं न स पापेन लिप्यते ॥ १३.४९.६७ ॥
ผู้ที่ตัดฝั่งซ้ำแล้วซ้ำอีก และบูชาโลกทั้งสิ้นนี้เป็นเครื่องเซ่น แล้วชนะพระเทพวิรูปากษะ ย่อมไม่ต้องมลทินด้วยบาป
13.49.68
सर्वलक्षणहीनोपि युक्तो वा सर्वपातकैः ।
सर्वं तुदति तत्पापं भावयञ्शिवमात्मना ॥ १३.४९.६८ ॥
แม้ขาดลักษณะมงคลทั้งปวง หรือประกอบด้วยบาปหนักทุกประการ ผู้ที่ภาวนาถึงพระศิวะในตน ย่อมขจัดบาปทั้งหมดนั้นได้
13.49.69
कीटपक्षिपतङ्गानां तिरश्चामपि केशव ।
महादेवप्रपन्नानां न भयं विद्यते क्वचित् ॥ १३.४९.६९ ॥
ข้าแต่พระเกศวะ แม้แต่แมลง นก ตั๊กแตน และสัตว์เดรัจฉาน ผู้ที่เข้าถึงพระมหาเทพแล้ว ก็ไม่มีความกลัวอยู่ที่ใดเลย
13.49.70
एवमेव महादेवं भक्ता ये मानवा भुवि ।
न ते संसारवशगा इति मे निश्चिता मतिः।
ततः कृष्णोऽब्रवीद्वाक्यं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १३.४९.७० ॥
เช่นเดียวกัน มนุษย์ผู้ภักดีต่อพระมหาเทพบนแผ่นดินนี้ ย่อมไม่อยู่ในอำนาจของสังสารวัฏ นี่คือความเห็นที่ข้าพเจ้าแน่วแน่ ลำดับนั้น พระกฤษณะได้ตรัสถ้อยคำนี้แก่พระยุธิษฐิระ โอรสของพระธรรม
13.49.71
आदित्यचन्द्रावनिलानलौ च ।
द्यौर्भूमिरापो वसवोऽथ विश्वे।
धाताऽर्यमा शुक्रबृहस्पती च ।
वेदा यज्ञा दक्षिणा वेदवाहाः। ॥ १३.४९.७१ ॥
พระอาทิตย์และพระจันทร์ ลมและไฟ ท้องฟ้า แผ่นดิน และน้ำ เหล่าวสุและวิศเวเทพ พระธาตฤ และพระอรยมัน พระศุกระและพระพฤหัสปติ เวทไตร ยัญ ทักษิณา และผู้แบกคัมภีร์เวท
13.49.72
सोमो यष्टा यच्च हव्यं हविश्च ।
रक्षा दीक्षा संयमा ये च केचित् ॥ १३.४९.७२ ॥
พระโสม ผู้ประกอบยัญ เครื่องเซ่นและเครื่องบูชา การคุ้มครอง การปลงอาบัติ การสำรวมตน และสิ่งอื่นใดที่มีอยู่
13.49.73
स्वाहा वौषट् ब्राह्मणाः सौरभेयी ।
धर्मं चाग्र्यं कालचक्रं बलं च।
यशो दमो बुद्धिमतां स्थितिश्च ।
शुभाशुभं ये मुनयश्च सप्त ॥ १३.४९.७३ ॥
สวาหา วษัฏ พราหมณ์ สเรภยี ธรรมอันสูงสุด วงล้อแห่งกาลเวลา กำลัง และเกียรติยศ การข่มใจและความมั่นคงของผู้มีปัญญา สิ่งที่เป็นมงคลและไม่เป็นมงคล และฤๅษีทั้งเจ็ด
13.49.74
अग्र्या बुद्धिर्मनसा दर्शने च ।
स्पर्शश्चाग्र्यः कर्मणां या च सिद्धिः।
गणा देवानामूष्मपाः सोमपाश्च ।
लेखाः सुयामास्तुषिता ब्रह्मकायाः ॥ १३.४९.७४ ॥
สติปัญญาอันสูงสุดด้วยใจและการมองเห็น การสัมผัสอันสูงสุดและความสำเร็จแห่งการกระทำ หมู่เทพ ได้แก่ อูษมปะและโสมปะ เลขะ สุยามะ ตุษิตะ ผู้มีกายเป็นพรหม
13.49.75
आभासुरा गन्धपा धूमपाश्च ।
वाचा विरुद्धाश्च मनोविरुद्धाः।
शुद्धाश्च निर्माणरताश्च देवाः ।
स्पर्शाशना दर्शपा आज्यपाश्च ॥ १३.४९.७५ ॥
อาภาสุระ ผู้ดื่มกลิ่นหอมและผู้ดื่มควัน ผู้ขัดแย้งด้วยวาจาและขัดแย้งด้วยใจ เหล่าเทพผู้บริสุทธิ์ผู้ยินดีในการสร้างสรรค์ ผู้กินด้วยการสัมผัส ผู้ดื่มทรรศะ และผู้ดื่มเนยใส
13.49.76
चिन्त्यद्योता ये च देवेषु मुख्या ।
ये चाप्यन्ते देवताश्चाजमीढ।
सुपर्णगन्धर्वपिशाचदानवा ।
यक्षास्तथा चारणपन्नगाश्च ॥ १३.४९.७६ ॥
ข้าแต่อชมีฒะ ผู้มีแสงสว่างควรแก่การพิจารณาและเป็นประธานในหมู่เทพ ผู้ซึ่งในที่สุดได้รับเรียกว่าเทวดา ได้แก่ สุบรรณ คนธรรพ์ ปิศาจ และทานพ ยักษ์ จารณะ และนาคด้วย
13.49.77
स्थूलं सूक्ष्मं मृदु चाप्यसूक्ष्मं ।
दुःखं सुखं दुःखमनन्तरं च।
साङ्ख्यं योगं तत्पराणां परं च ।
शर्वाञ्जातं विद्धि य ॥ १३.४९.७७ ॥
สิ่งหยาบและสิ่งละเอียด สิ่งอ่อนโยนและสิ่งที่ไม่ละเอียด ทุกข์ สุข และทุกข์อีก สางขยะ โยคะ และสิ่งที่สูงสุดของผู้ที่ตั้งมั่นในสิ่งเหล่านั้น จงรู้ว่าสิ่งทั้งปวงนั้นเกิดจากพระองค์
13.49.78
तत्सम्भूता भूतकृतो वरेण्या ।
सर्वे देवा भुवनस्यास्य गोपाः।
आविश्येमां धरणीं येऽभ्यरक्षन् ।
पुरातनीं तस्य देवस्य सृष्टिम् ॥ १३.४९.७८ ॥
เหล่าเทพผู้ประเสริฐที่เกิดจากพระองค์ ผู้สร้างภูตทั้งหลาย เป็นผู้พิทักษ์โลกนี้ทั้งสิ้น เข้าไปในแผ่นดินนี้แล้วได้คุ้มครองการสร้างสรรค์อันเก่าแก่ของพระเจ้าองค์นั้น
13.49.79
विचिन्वन्तस्तपसा तत्स्थवीयः ।
किञ्चित्तत्त्वं प्राणहेतोर्नतोस्मि।
ददातु वेदः स वरानिहेष्टा-
नभिष्टुतोः नः प्रभुरव्ययः सदा ॥ १३.४९.७९ ॥
ผู้แสวงหาด้วยการบำเพ็ญตบะ ผู้ตั้งมั่นอยู่ในสิ่งนั้นอย่างมั่นคง เพื่อการดำรงชีวิต ข้าพเจ้าขอน้อมนมัสการต่อความจริงบางประการ ขอพระผู้เป็นเจ้าอวินาศผู้ทรงเป็นใหญ่ จงประทานพระเวทและพรที่ปรารถนาในโลกนี้แก่พวกเราผู้สรรเสริญพระองค์เสมอ
13.49.80
इमं स्तवं सन्नियतेन्द्रियश्च ।
भूत्वा शुचिर्यः पुरुषः पठेत।
अभग्नयोगो नियतो मासमेकं ।
सम्प्राप्नुयादश्वमेधे फलं यत् ॥ १३.४९.८० ॥
บุรุษผู้สำรวมอินทรีย์และชำระตนให้บริสุทธิ์ มั่นคงในโยคะที่ไม่ขาดสาย เมื่อสวดบทสรรเสริญนี้ติดต่อกันหนึ่งเดือน ย่อมได้รับผลที่พึงได้จากการบูชาอัศวเมธ
13.49.81
वेदान्कृत्स्नान्ब्राह्मणः प्राप्नुयात्तु ।
जयेन्नृपः पार्थ महीं च कृत्स्नाम्।
वैश्यो लाभं प्राप्नुयान्नैपुणं च ।
शूद्रो गतिं प्रेत्य तथा सुखं च ॥ १३.४९.८१ ॥
พราหมณ์พึงได้รับเวทครบทั้งหมด ข้าแต่ปารถะ พระราชาพึงพิชิตแผ่นดินทั้งสิ้น ไวศยะพึงได้กำไรและความชำนาญ และศูทรเมื่อตายไปย่อมได้คติและความสุข
13.49.82
स्तवराजमिमं कृत्वा रुद्राय दधिरे मनः ।
सर्वदोषापहं पुण्यं पवित्रं च यशस्विनः ॥ १३.४९.८२ ॥
เมื่อกระทำสตวราชนี้แล้ว ผู้เหล่านั้นจึงตั้งใจต่อพระรุทร สตวราชนี้ขจัดโทษทั้งปวง เป็นบุญและบริสุทธิ์ สำหรับผู้มียศ
13.49.83
यावन्त्यस्य शरीरेषु रोमकूपाणि भारतः ।
तावन्त्यब्दसहस्राणि स्वर्गे वसति मानवः ॥ १३.४९.८३ ॥
ข้าแต่ภารตะ มนุษย์จะอยู่ในสวรรค์เป็นจำนวนพันปีเท่ากับจำนวนรูขุมขนบนร่างของเขา