മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.49.1
महायोगी तु तं प्राह कृष्णद्वैपायनो मुनिः ।
पठस्व पुत्र भद्रं ते प्रीयतां ते महेश्वरः ॥ १३.४९.१ ॥
മഹായോഗിയായ കൃഷ്ണദ്വൈപായന മുനി അവനോട് പറഞ്ഞു: പുത്രാ, നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ, ജപിക്കുക; മഹേശ്വരൻ നിന്നിൽ പ്രസാദിക്കട്ടെ.
13.49.2
पुरा पुत्र मया मेरौ तप्यता परमं तपः ।
पुत्रहेतोर्महाराज स्तव एषोऽनुकीर्तितः ॥ १३.४९.२ ॥
പുത്രാ, പണ്ട് ഞാൻ മേരു പർവതത്തിൽ പരമതപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, പുത്രനുവേണ്ടി ഈ സ്തോത്രം കീർത്തിച്ചു.
13.49.3
लब्धवानीप्सितं काममहं वै पाण्डुनन्दन ।
तथा त्वमपि शर्वाद्धि सर्वान्कामानवाप्स्यसि ॥ १३.४९.३ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രാ, ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ കാമം നേടി; അതുപോലെ നീയും ശർവനിൽ നിന്ന് എല്ലാ കാമങ്ങളും നേടും.
13.49.4
कपिलश्च ततः प्राह साङ्ख्यर्षिर्देवसम्मतः ।
मया जन्मान्यनेकानि भक्त्या चाराधितो भवः।
प्रीतश्च भगवाञ्ज्ञानं ददौ मम भवान्तकम् ॥ १३.४९.४ ॥
പിന്നെ ദേവന്മാരാൽ സമ്മതിക്കപ്പെട്ട സാംഖ്യ ഋഷി കപിലൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ അനേക ജന്മങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ ഭവനെ ആരാധിച്ചു; പ്രസന്നനായ ഭഗവാൻ ഭവബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ജ്ഞാനം എനിക്ക് നൽകി.
13.49.5
चारुशीर्षस्ततः प्राह शक्रस्य दयितः सखा ।
आलम्बायन इत्येवं विश्रुतः करुणात्मकः ॥ १३.४९.५ ॥
പിന്നെ ശക്രന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) പ്രിയ സുഹൃത്തായ ചാരുശീർഷൻ പറഞ്ഞു; ആലംബായനൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധനായ, കരുണാസ്വഭാവനായവൻ.
13.49.6
मया गोकर्णमासाद्य तपस्तप्त्वा शतं समाः ।
अयोनिजानां दान्तानां धर्मज्ञानां सुवर्चसाम् ॥ १३.४९.६ ॥
ഞാൻ ഗോകർണത്തിലെത്തി നൂറു വർഷം തപസ്സു ചെയ്തു; അയോനിജരും ദാന്തരും ധർമജ്ഞരും തേജസ്വികളുമായ മഹാത്മാക്കളോടൊപ്പം.
13.49.7
अजराणामदुःखानां शतवर्षसहस्रिणाम् ।
लब्धं पुत्र शतं शर्वात्पुरा पाण्डुनृपात्मज ॥ १३.४९.७ ॥
വാർദ്ധക്യമില്ലാത്തവർക്കും ദുഃഖമില്ലാത്തവർക്കും നൂറായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നവർക്കും, ഹേ പാണ്ഡുരാജപുത്രാ, മുൻകാലത്ത് ശർവ്വനിൽ (ശിവനിൽ) നിന്ന് നൂറു പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചു.
13.49.8
वाल्मीकिश्चाह भगवान्युधिष्ठिरमिदं वचः ।
विवादे साग्निमुनिभिर्ब्रह्मघ्नो वै भवानिति ॥ १३.४९.८ ॥
ഭഗവാൻ വാല്മീകി യുധിഷ്ഠിരനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു — അഗ്നിയും മുനിമാരുമായുള്ള തർക്കത്തിൽ, നീ ബ്രഹ്മഹത്യ ചെയ്തവനാണ് എന്ന്.
13.49.9
उक्तः क्षणेन चाविष्टस्तेनाधर्मेण भारत ।
सोऽहमीशानमनघममोघं शरणं गतः ॥ १३.४९.९ ॥
ഹേ ഭാരതാ, ഒരു നിമിഷത്തിൽ അങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട്, ആ അധർമ്മത്താൽ ബാധിക്കപ്പെട്ട്, ഞാൻ പാപരഹിതനും അമോഘനുമായ ഈശാനനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
13.49.10
मुक्तश्चास्मि ततः पापैस्ततो दुःखविनाशनः ।
आह मां त्रिपुरघ्नो वै यशस्तेऽग्र्यं भविष्यति ॥ १३.४९.१० ॥
ഞാൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി; പിന്നീട് ദുഃഖം നശിപ്പിക്കുന്ന, ത്രിപുരനെ വധിച്ചവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു — നിന്റെ യശസ്സ് ഏറ്റവും ഉന്നതമാകും.
13.49.11
जामदग्न्यश्च कौन्तेयमिदं धर्मभृतांवरः ।
ऋषिमध्ये स्थितः प्राह ज्वलन्निव दिवाकरः ॥ १३.४९.११ ॥
ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ജാമദഗ്ന്യൻ (പരശുരാമൻ) ഋഷിമാർക്കിടയിൽ നിന്ന്, സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട് കുന്തീപുത്രനോട് ഇത് പറഞ്ഞു.
13.49.12
पितृविप्रवधेनाहमार्तो वै पाण्डवाग्रज ।
शुचिर्भूत्वा महादेवं गतोस्मि शरणं नृप ॥ १३.४९.१२ ॥
പിതാവിന്റെയും ബ്രാഹ്മണന്റെയും വധത്താൽ ഞാൻ സത്യമായും പീഡിതനായിരുന്നു, ഹേ പാണ്ഡവാഗ്രജാ; ഹേ രാജാവേ, ശുദ്ധനായി മഹാദേവനെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
13.49.13
नामभिश्चास्तुवं देवं ततस्तुष्टोऽभवद्भवः ।
परशुं च ततो देवो दिव्यान्यस्त्राणि चैव मे ॥ १३.४९.१३ ॥
ഞാൻ നാമങ്ങളാൽ ആ ദേവനെ സ്തുതിച്ചു; അപ്പോൾ ഭവൻ സന്തുഷ്ടനായി. പിന്നെ ആ ദേവൻ എനിക്ക് ഒരു മഴുവും ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും നൽകി.
13.49.14
पापं च ते न भविता अजेयश्च भविष्यसि ।
न ते प्रभविता मृत्युरजरश्च भविष्यसि ॥ १३.४९.१४ ॥
നിനക്ക് പാപം ഉണ്ടാവില്ല; നീ അജേയനാകും. മൃത്യു നിന്നെ വശപ്പെടുത്തുകയില്ല; നീ ജരാരഹിതനാകും.
13.49.15
आह मां भगवानेवं शिखण्डी शिवविग्रहः ।
तदवाप्तं च मे सर्वं प्रसादात्तस्य धीमतः ॥ १३.४९.१५ ॥
ശിവരൂപനായ ഭഗവാൻ ശിഖണ്ഡി എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ആ ബുദ്ധിമാന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ അതെല്ലാം നേടി.
13.49.16
विश्वामित्रस्तदोवाच क्षत्रियोऽहं तदाऽभवम् ।
ब्राह्मणोऽहं भवानीति मया चाराधितो भवः।
तत्प्रसादान्मया प्राप्तं ब्राह्मण्यं दुर्लभं महत् ॥ १३.४९.१६ ॥
വിശ്വാമിത്രൻ അപ്പോൾ പറഞ്ഞു: 'അന്ന് ഞാൻ ക്ഷത്രിയനായിരുന്നു. ബ്രാഹ്മണനാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ ഭവനെ ആരാധിച്ചു; അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ദുർലഭവും മഹത്തുമായ ബ്രാഹ്മണ്യം ഞാൻ നേടി.'
13.49.17
असितो देवलश्चैव प्राह पाण्डुसुतं नृपम् ॥ १३.४९.१७ ॥
അസിതനും ദേവലനും പാണ്ഡുപുത്രനായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
13.49.18
शापाच्छक्रस्य कौन्तेय विभो धर्मोऽनशत्तदा ।
तन्मे धर्मं यशश्चाग्र्यमायुश्चैवाददत्प्रभुः ॥ १३.४९.१८ ॥
കുന്തീപുത്രാ, വിഭോ, ഇന്ദ്രന്റെ ശാപത്താൽ അന്ന് ധർമ്മം നശിച്ചു. ആ പ്രഭു എനിക്ക് ധർമ്മവും കീർത്തിയും ശ്രേഷ്ഠമായ ആയുസ്സും നൽകി.
13.49.19
ऋषिर्गृत्समदो नाम शक्रस्य दयितः सखा ।
प्राहाजमीढं भगवान्बृहस्पतिसमद्युतिः ॥ १३.४९.१९ ॥
ഇന്ദ്രന്റെ പ്രിയസുഹൃത്തായ ഗൃത്സമദൻ എന്ന ഋഷി അജമീഢനോട് സംസാരിച്ചു; ബൃഹസ്പതിക്കു തുല്യം തേജസ്വിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
13.49.20
वरिष्ठो नाम भगवांश्चाक्षुषस्य मनोः सुतः ।
शतक्रतोरचिन्त्यस्य सत्रे वर्षसहस्रिके ॥ १३.४९.२० ॥
ചാക്ഷുഷ മനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭഗവാൻ വരിഷ്ഠൻ, അചിന്ത്യനായ ശതക്രതുവിന്റെ ആയിരം വർഷത്തെ യാഗസത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
13.49.21
वर्तमानेऽब्रवीद्वाक्यं साम्नि ह्युच्चारिते मया ।
रथन्तरे द्विजश्रेष्ठ न सम्यगिति वर्तते ॥ १३.४९.२१ ॥
യാഗം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ സാമം ഉച്ചരിച്ചപ്പോൾ അവൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു — “ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, രഥന്തരത്തിൽ ഇത് ശരിയായി നടക്കുന്നില്ല.”
13.49.22
समीक्षस्व पुनर्बुद्ध्या पापं त्यक्त्वा द्विजोत्तम ।
अयज्ञवाहिनं पापमकार्षीस्त्वं सुदुर्मते ॥ १३.४९.२२ ॥
ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, പാപം ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും ബുദ്ധികൊണ്ട് ആലോചിക്കൂ. ഹേ ദുർബുദ്ധീ, യാഗത്തിൽനിന്ന് അകറ്റുന്ന പാപം നീ ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
13.49.23
एवमुक्त्वा महाक्रोधः प्राह शम्भुं पुनर्वचः ।
प्रज्ञया रहितो दुःखी नित्यभीतो वनेचरः ॥ १३.४९.२३ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാക്രോധത്തോടെ അവൻ ശംഭുവിനോട് വീണ്ടും ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു — പ്രജ്ഞയില്ലാത്തവൻ, ദുഃഖിതൻ, എപ്പോഴും ഭയമുള്ളവൻ, വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ.
13.49.24
दशवर्षसहस्राणि दशाष्टौ च शतानि च ।
नष्टपानीयपवने मृगैरन्यैश्च वर्जिते ॥ १३.४९.२४ ॥
പതിനായിരം വർഷങ്ങളും പതിനെട്ടു നൂറ് വർഷങ്ങളും — വെള്ളമില്ലാത്ത, കാറ്റടിക്കുന്ന, മാനുകളും മറ്റുള്ളവയും ഒഴിവാക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്.
13.49.25
अयज्ञीयद्रुमे देशे रुरुसिंहनिषेविते ।
भविता त्वं मृगः क्रूरो महादुःखसमन्वितः ॥ १३.४९.२५ ॥
യജ്ഞവൃക്ഷങ്ങളില്ലാത്ത, രുരു മാനുകളും സിംഹങ്ങളും വസിക്കുന്ന ആ ദേശത്ത് നീ ക്രൂരനായ മാനായിരിക്കും, മഹാദുഃഖം നിറഞ്ഞവനായി.
13.49.26
तस्य वाक्यस्य निधने पार्थ जातो ह्यहं मृगः ।
ततो मां शरणं प्राप्तं प्राह योगी महेश्वरः ॥ १३.४९.२६ ॥
ആ വാക്കുകളുടെ അവസാനത്തിൽ, പാർത്ഥാ, ഞാൻ മാനായി ജനിച്ചു. അപ്പോൾ ശരണം പ്രാപിച്ച എന്നോട് യോഗിയായ മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു.
13.49.27
अजरश्चामरश्चैव भविता दुखवर्जितः ।
साम्यं ममास्तु ते सौख्यं युवयोर्वर्धतां क्रतुः ॥ १३.४९.२७ ॥
നീ ജരയില്ലാത്തവനും മരണമില്ലാത്തവനും ദുഃഖരഹിതനും ആകും. എന്നോടൊപ്പം നിനക്ക് സമത്വം ഉണ്ടാകട്ടെ; നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും സുഖവും യജ്ഞവും വർധിക്കട്ടെ.
13.49.28
अनुग्रहानेवमेष करोति भगवान्विभुः ।
अयं धाता विधाता च सुखदुःखे च सर्वदा ॥ १३.४९.२८ ॥
ഇങ്ങനെ ഈ ഭഗവാനായ വിഭു അനുഗ്രഹം ചെയ്യുന്നു. ഇദ്ദേഹമാണ് ധാതാവും വിധാതാവും; സുഖദുഃഖങ്ങൾ എപ്പോഴും നൽകുന്നതും ഇദ്ദേഹമാണ്.
13.49.29
अचिन्त्य एष भगवान्कर्मणा मनसा गिरा ।
न मे तात युधिश्रेष्ठ विद्यया पण्डितः समः ॥ १३.४९.२९ ॥
ഈ ഭഗവാൻ കർമ്മം, മനസ്സ്, വാക്ക് എന്നിവകൊണ്ട് അചിന്ത്യനാണ്. പ്രിയനേ, യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുധിഷ്ഠിരാ, വിദ്യയിൽ പോലും ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന് തുല്യനല്ല.
13.49.30
वासुदेवस्तदोवाच पुनर्मतिमतांवरः ।
सुवर्णाक्षो महादेवस्तपसा तोषितो मया ॥ १३.४९.३० ॥
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വാസുദേവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: സ്വർണ്ണനേത്രനായ മഹാദേവൻ എന്റെ തപസ്സിൽ സംതൃപ്തനായി.
13.49.31
ततोऽथ भगवानाह प्रीतो मा वै युधिष्ठिर ।
अर्थात्प्रियतरः कृष्ण मत्प्रसादाद्भविष्यसि ॥ १३.४९.३१ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ സന്തോഷിച്ച് പറഞ്ഞു: യുധിഷ്ഠിരാ, കൃഷ്ണാ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ സമ്പത്തിനേക്കാൾ പ്രിയനാകും.
13.49.32
अपराजितश्च युद्धेषु तेजश्चैवानलोपमम् ।
एवं सहस्रशश्चान्यान्महादेवो वरं ददौ ॥ १३.४९.३२ ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ അജയ്യതയും അഗ്നിതുല്യമായ തേജസ്സും, അതുപോലെ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു വരങ്ങളും മഹാദേവൻ നൽകി.
13.49.33
मणिमन्थेऽथ शैले वै पुरा सम्पूजितो मया ।
वर्षायुतासहस्राणां सहस्रं शतमेव च ॥ १३.४९.३३ ॥
മുൻപ് മണിമന്ഥ പർവതത്തിൽ ഞാൻ അവനെ പൂജിച്ചു; പതിനായിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ, ആയിരവും നൂറും.
13.49.34
ततो मां भगवान्प्रीत इदं वचनमब्रवीत् ।
वरं वृणीष्व भद्रं ते यस्ते मनसि वर्तते ॥ १३.४९.३४ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ സന്തോഷിച്ച് എന്നോട് പറഞ്ഞു: നിനക്ക് മംഗളം; നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള വരം ചോദിക്കൂ.
13.49.35
ततः प्रणम्य शिरसा इदं वचनमब्रवम् ।
यदि प्रीतो महादेवो भक्त्या परमया प्रभुः ॥ १३.४९.३५ ॥
അപ്പോൾ ശിരസ്സു നമിച്ച് ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: മഹാദേവാ, പ്രഭോ, എന്റെ പരമമായ ഭക്തിയിൽ അങ്ങ് പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ,
13.49.36
नित्यकालं तवेशान भक्तिर्भवतु मे स्थिरा ।
एवमस्त्विति भगवांस्तत्रोक्त्वान्तरधीयत ॥ १३.४९.३६ ॥
ഈശാനാ, അങ്ങയോടുള്ള എന്റെ ഭക്തി എന്നും സ്ഥിരമായിരിക്കട്ടെ. "അങ്ങനെയാകട്ടെ" എന്നു പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ അവിടെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
13.49.37
ममाष्टगुणमैश्वर्यं दत्तं भगवता पुरा ।
यत्नेनान्येन बलिना वाराणस्यां युधिष्ठिर ॥ १३.४९.३७ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, പണ്ട് വാരാണസിയിൽ ഭഗവാൻ എനിക്ക് എട്ടു ഗുണങ്ങളുള്ള ഐശ്വര്യം നൽകി; മറ്റൊരു ബലവാൻ പരിശ്രമത്താൽ അത് നേടി.
13.49.38
चतुःषष्ट्यङ्गमददत्कलाज्ञानं ममाद्भुतम् ।
सरस्वत्यास्तटे तुष्टो मनोयज्ञेन पाण्डव ॥ १३.४९.३८ ॥
പാണ്ഡവാ, സരസ്വതീ തീരത്ത് മനോയജ്ഞത്താൽ സന്തുഷ്ടനായി അവൻ എനിക്ക് അറുപത്തിനാല് അംഗങ്ങളുള്ള അദ്ഭുതകരമായ കലാജ്ഞാനം നൽകി.
13.49.39
तुल्यं मम सहस्रं तु सुतानां ब्रह्मवादिनाम् ।
आयुश्चैव सपुत्रस्य संवत्सरशतायुतम् ॥ १३.४९.३९ ॥
എനിക്ക് തുല്യരായ ബ്രഹ്മവാദികളായ ആയിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടാകും; പുത്രന്മാരോടുകൂടി എന്റെ ആയുസ്സ് പതിനായിരം നൂറു വർഷം.
13.49.40
प्रसाद्येह पुरा शर्वं मनसाऽचिन्तयं नृप ।
महातपा महातेजा महायोगी महायशाः ॥ १३.४९.४० ॥
രാജാവേ, പണ്ട് ഇവിടെ ശർവനെ (ശിവനെ) പ്രസാദിപ്പിച്ച് ഞാൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചു — മഹാതപസ്വി, മഹാതേജസ്വി, മഹായോഗി, മഹായശസ്വി.
13.49.41
वेदव्यासः श्रियावासो ब्राह्मणः करुणान्वितः ।
अप्यसावीप्सितः पुत्रो मम स्याद्वै महेश्वरात् ॥ १३.४९.४१ ॥
വേദവ്യാസൻ — ശ്രീയുടെ ആശ്രയം, ബ്രാഹ്മണൻ, കരുണയുള്ളവൻ — മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ആഗ്രഹിച്ച പുത്രനാകുമോ?
13.49.42
इति मत्वा हृदि मतं प्राह मां सुरसत्तमः ।
मयि सम्भावना यास्याः फलात्कृष्णो भविष्यति ॥ १३.४९.४२ ॥
ഇങ്ങനെ ഹൃദയത്തിൽ ചിന്തിച്ച്, എന്റെ അഭിപ്രായം അറിഞ്ഞ ദേവോത്തമൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു — എന്നിലുള്ള പ്രതീക്ഷയുടെ ഫലമായി കൃഷ്ണൻ ഉണ്ടാകും.
13.49.43
सावर्णस्य मनोः सर्गे सप्तर्षिश्च भविष्यति ।
वेदानां च स वै वक्ता कुरुवंशकरस्तथा ॥ १३.४९.४३ ॥
സാവർണ മനുവിന്റെ സൃഷ്ടികാലത്ത് അദ്ദേഹം സപ്തർഷികളിൽ ഒരാളാകും. വേദങ്ങൾ ഉപദേശിക്കുന്നവനും കുരുവംശം സ്ഥാപിക്കുന്നവനും അദ്ദേഹമാകും.
13.49.44
इतिहासस्य कर्ता च पुत्रस्ते जगतो हितः ।
भविष्यति महेन्द्रस्य दयितः स महामुनिः ॥ १३.४९.४४ ॥
അദ്ദേഹം ഇതിഹാസത്തിന്റെ രചയിതാവാകും. നിന്റെ പുത്രനായി ലോകത്തിന് ഹിതകരനാകും. ആ മഹർഷി മഹേന്ദ്രന് പ്രിയനാകും.
13.49.45
अजरश्चामरश्चैव पराशर सुतस्तव ।
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधीयत।
युधिष्ठिर महायोगी वीर्यवानक्षयोऽव्ययः ॥ १३.४९.४५ ॥
പരാശരാ, നിന്റെ പുത്രൻ വാർദ്ധക്യമില്ലാത്തവനും അമരനും ആകും. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഭഗവാൻ അവിടെത്തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി. യുധിഷ്ഠിരാ, ആ മഹായോഗി വീര്യവാനും ക്ഷയമില്ലാത്തവനും അവ്യയനും ആകും.
13.49.46
अचोरश्चोरशङ्कायां शूले भिन्नो ह्यहं तदा ॥ १३.४९.४६ ॥
ഞാൻ കള്ളനല്ലായിരുന്നിട്ടും, കള്ളനെന്ന സംശയത്താൽ അന്ന് ഞാൻ ശൂലത്തിൽ കുത്തപ്പെട്ടു.
13.49.47
तत्रस्थेन स्तुतो देवः प्राह मां वै नरेश्वर ।
मोक्षं प्राप्स्यसि शूलाच्च जीविष्यसि समार्बुदम् ॥ १३.४९.४७ ॥
അവിടെത്തന്നെ നിന്ന് ഞാൻ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ ദേവൻ എന്നോടു പറഞ്ഞു: "നരേശ്വരാ, നീ ശൂലത്തിൽനിന്ന് മോചനം നേടും; അർബുദ വർഷങ്ങളോളം ജീവിക്കും."
13.49.48
रुजा शूलकृता चैव न ते विप्र भविष्यति ।
आधिभिर्व्याधिभिश्चैव वर्जितस्त्वं भविष्यति ॥ १३.४९.४८ ॥
വിപ്രാ, ശൂലത്തിൽനിന്നുണ്ടായ വേദന നിനക്കുണ്ടാകില്ല. മാനസികവും ശാരീരികവുമായ രോഗങ്ങളിൽനിന്ന് നീ മുക്തനാകും.
13.49.49
पादाच्चतुर्थात्सम्भूत आत्मा यस्मान्मुने तव ।
त्वं भविष्यस्यनुपमो जन्म वै सफलं कुरु ॥ १३.४९.४९ ॥
മുനേ, നിന്റെ ആത്മാവ് നാലാം പാദത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതിനാൽ നീ അനുപമനാകും; നിന്റെ ജന്മം സഫലമാക്കുക.
13.49.50
तीर्थाभिषेकं सकलं त्वमविघ्नेन चाप्स्यसि ।
स्वर्गं चैवाक्षयं विप्र विदधामि तवोर्जितम् ॥ १३.४९.५० ॥
നീ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും തടസ്സമില്ലാതെ സ്നാനം ചെയ്യും; ഓ വിപ്ര, നിനക്ക് അക്ഷയവും മഹത്തുമായ സ്വർഗം ഞാൻ നൽകുന്നു.
13.49.51
एवमुक्त्वा तु भगवान्वरेण्यो वृषवाहनः ।
महेश्वरो महाराजः कृत्तिवासा महाद्युतिः।
सगणो दैवतश्रेष्ठस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.४९.५१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം വൃഷവാഹനനും ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മഹേശ്വരനും മഹാരാജാവും കൃത്തിവാസസ്സും മഹാതേജസ്വിയുമായ ഭഗവാൻ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം അവിടെത്തന്നെ മറഞ്ഞു.
13.49.52
विश्वामित्राभ्यनुज्ञातो ह्यहं पितरमागतः ।
अब्रवीन्मां ततो माता दुःखिता रुदती भृशम् ॥ १३.४९.५२ ॥
വിശ്വാമിത്രന്റെ അനുവാദത്തോടെ ഞാൻ പിതാവിന്റെ അടുത്തെത്തി; അപ്പോൾ ദുഃഖിതയായ അമ്മ അതിയായി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് എന്നോടു പറഞ്ഞു.
13.49.53
कौशिकेनाभ्यनुज्ञातं पुत्रं देवविभूषितम् ।
न तात तरुणं दान्तं पिता त्वां पश्यतेऽनघ ॥ १३.४९.५३ ॥
കൗശികന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ച, ദേവതുല്യം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മകനേ; കുട്ടീ, നീ യുവാവും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനുമാണ് — പിതാവ് നിന്നെ കാണുന്നില്ല, നിഷ്കളങ്കനേ.
13.49.54
श्रुत्वा जनन्या वचनं निराशो गुरुदर्शने ।
नियतात्मा महादेवमपश्यं सोऽब्रवीच्च माम् ॥ १३.४९.५४ ॥
അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഗുരുദർശനത്തിൽ നിരാശനായി, നിയന്ത്രിതമനസ്സോടെ ഞാൻ മഹാദേവനെ കണ്ടു; അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
13.49.55
पिता माता च ते त्वं च पुत्र मृत्युविवर्जिताः ।
भविष्यथ विश क्षिप्रं द्रष्टासि पितरं क्षये ॥ १३.४९.५५ ॥
അച്ഛനും അമ്മയും നീയും, മകനേ, മരണമില്ലാത്തവരായിരിക്കും. വേഗം പ്രവേശിക്കൂ, ആ വാസസ്ഥാനത്ത് നിന്റെ അച്ഛനെ കാണും.
13.49.56
अनुज्ञातो भगवता गृहं गत्वा युधिष्ठिर ।
अपश्यं पितरं तात इष्टिं कृत्वा विनिःसृतम्।
उपस्पृश्य गृहीत्वेध्मं कुशांश्च शरणाकुरून् ॥ १३.४९.५६ ॥
ഭഗവാന്റെ അനുമതി നേടി വീട്ടിലേക്ക് പോയി, യുധിഷ്ഠിരാ. പ്രിയനേ, യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കി പുറത്തുവരുന്ന എന്റെ അച്ഛനെ ഞാൻ കണ്ടു; ആചമനം ചെയ്ത്, വിറക്, കുശപ്പുല്ല്, ശരണത്തിനുള്ള ആകുര പുല്ല് എന്നിവ എടുത്ത്.
13.49.57
तान्विसृज्य च मां प्राह पिता सास्राविलेक्षणः ।
प्रणमन्तं परिष्वज्य मूर्ध्न्युपाघ्राय पाण्डव ॥ १३.४९.५७ ॥
അവ വെച്ചശേഷം, കണ്ണീർ മൂടിയ കണ്ണുകളോടെ എന്റെ അച്ഛൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു — നമസ്കരിക്കുന്ന എന്നെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, തലയിൽ മണത്ത്, പാണ്ഡവാ.
13.49.58
दिष्ट्या दृष्टोसि मे पुत्र कृतविद्य इहागत ॥ १३.४९.५८ ॥
ഭാഗ്യവശാൽ നിന്നെ കണ്ടു, മകനേ — വിദ്യ പൂർത്തിയാക്കി ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
13.49.59
एतान्यत्यद्भुतान्येव कर्माण्यथ महात्मनः ।
प्रोक्तानि मुनिभिः श्रुत्वा विस्मयामास पाण्डवः ॥ १३.४९.५९ ॥
മഹാത്മാവിന്റെ ഈ അത്യദ്ഭുതകർമ്മങ്ങൾ മുനിമാർ പറഞ്ഞു; കേട്ട് പാണ്ഡവൻ വിസ്മയിച്ചു.
13.49.60
ततः कृष्णोऽब्रवीद्वाक्यं पुनर्मतिमतांवरः ।
युधिष्ठिरं धर्मनिधिं पुरुहूतमिवेश्वरः ॥ १३.४९.६० ॥
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും ധർമ്മനിധിയായ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു, ഈശ്വരൻ ഇന്ദ്രനോട് പറയുന്നതുപോലെ.
13.49.61
उपमन्युर्मयि प्राह तपन्निव दिवाकरः ।
अशुभैः पापकर्माणो ये नराः कलुषीकृताः ॥ १३.४९.६१ ॥
സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചുനിന്ന ഉപമന്യു എന്നോടു പറഞ്ഞു: അശുഭകർമ്മങ്ങളാലും പാപകർമ്മങ്ങളാലും കളങ്കിതരായ മനുഷ്യർ—
13.49.62
ईशानं न प्रपद्यन्ते तमोराजसवृत्तयः। ॥ १३.४९.६२ ॥
തമസ്സും രജസ്സും നിറഞ്ഞ സ്വഭാവമുള്ളവർ ഈശാനനെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
13.49.63
ईश्वरं सम्प्रपद्यन्ते द्विजा भावितभावनाः ॥ १३.४९.६३ ॥
ഭാവന ശുദ്ധമായ ദ്വിജർ ഈശ്വരനെ പൂർണ്ണമായി ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
13.49.64
सर्वथा वर्तमानोपि यो भक्तः परमेश्वरे ।
सदृशोऽरण्यवासीनां मुनीनां भावितात्मनाम् ॥ १३.४९.६४ ॥
എല്ലാവിധത്തിലും ജീവിച്ചാലും പരമേശ്വരന്റെ ഭക്തൻ വനവാസികളായ ശുദ്ധാത്മാ മുനിമാർക്കു സമനാണ്.
13.49.65
ब्रह्मत्वं केशवत्वं वा शक्रत्वं वा सुरैः सह ।
त्रैलोक्यस्याधिपत्यं वा तुष्टो रुद्रः प्रयच्छति ॥ १३.४९.६५ ॥
ബ്രഹ്മത്വം, കേശവത്വം, ദേവന്മാരോടൊപ്പമുള്ള ഇന്ദ്രത്വം, അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ആധിപത്യം—സന്തുഷ്ടനായ രുദ്രൻ ഇവ നൽകുന്നു.
13.49.66
मनसाऽपि शिवं तात ये प्रपद्यन्ति मानवाः ।
विधूय सर्वपापानि देवैः सह वसन्ति ते ॥ १३.४९.६६ ॥
മകനേ, മനസ്സുകൊണ്ടുപോലും ശിവനെ ശരണം പ്രാപിക്കുന്ന മനുഷ്യർ എല്ലാ പാപങ്ങളും കുടഞ്ഞുകളഞ്ഞ് ദേവന്മാരോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു.
13.49.67
भित्त्वाभित्त्वा च कूलानि हुत्वा सर्वमिदं जगत् ।
जयेद्देवं विरूपाक्षं न स पापेन लिप्यते ॥ १३.४९.६७ ॥
തീരങ്ങളെ വീണ്ടും വീണ്ടും പിളർന്ന്, ഈ സർവ്വ ജഗത്തിനെയും ഹവിസ്സാക്കി അർപ്പിച്ച്, വിരൂപാക്ഷ ദേവനെ ജയിക്കുന്നവൻ പാപത്താൽ ലിപ്തനാകുന്നില്ല.
13.49.68
सर्वलक्षणहीनोपि युक्तो वा सर्वपातकैः ।
सर्वं तुदति तत्पापं भावयञ्शिवमात्मना ॥ १३.४९.६८ ॥
എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഇല്ലാത്തവനാകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ മഹാപാതകങ്ങളോടും കൂടിയവനാകട്ടെ, ആത്മാവിനാൽ ശിവനെ ധ്യാനിക്കുന്നവൻ ആ പാപമെല്ലാം നീക്കുന്നു.
13.49.69
कीटपक्षिपतङ्गानां तिरश्चामपि केशव ।
महादेवप्रपन्नानां न भयं विद्यते क्वचित् ॥ १३.४९.६९ ॥
കേശവാ, കീടങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും ശലഭങ്ങൾക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും പോലും, മഹാദേവനെ ശരണം പ്രാപിച്ചവർക്ക് ഒരിടത്തും ഭയമില്ല.
13.49.70
एवमेव महादेवं भक्ता ये मानवा भुवि ।
न ते संसारवशगा इति मे निश्चिता मतिः।
ततः कृष्णोऽब्रवीद्वाक्यं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १३.४९.७० ॥
ഇതുപോലെ തന്നെ ഭൂമിയിൽ മഹാദേവഭക്തരായ മനുഷ്യർ സംസാരവശത്തിലാകുന്നില്ല എന്നത് എന്റെ ഉറച്ച അഭിപ്രായമാണ്. അനന്തരം കൃഷ്ണൻ ധർമപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
13.49.71
आदित्यचन्द्रावनिलानलौ च ।
द्यौर्भूमिरापो वसवोऽथ विश्वे।
धाताऽर्यमा शुक्रबृहस्पती च ।
वेदा यज्ञा दक्षिणा वेदवाहाः। ॥ १३.४९.७१ ॥
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും, വായുവും അഗ്നിയും, ആകാശവും ഭൂമിയും ജലവും, വസുക്കളും വിശ്വദേവന്മാരും, ധാതാവും അര്യമാവും, ശുക്രനും ബൃഹസ്പതിയും, വേദങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും ദക്ഷിണകളും വേദവാഹകരും.
13.49.72
सोमो यष्टा यच्च हव्यं हविश्च ।
रक्षा दीक्षा संयमा ये च केचित् ॥ १३.४९.७२ ॥
സോമനും യജമാനനും, ഹവ്യവും ഹവിസ്സും, രക്ഷയും ദീക്ഷയും സംയമങ്ങളും, മറ്റു ചിലതും.
13.49.73
स्वाहा वौषट् ब्राह्मणाः सौरभेयी ।
धर्मं चाग्र्यं कालचक्रं बलं च।
यशो दमो बुद्धिमतां स्थितिश्च ।
शुभाशुभं ये मुनयश्च सप्त ॥ १३.४९.७३ ॥
സ്വാഹാ, വൗഷട്, ബ്രാഹ്മണർ, സൗരഭേയീ (കാമധേനു), ശ്രേഷ്ഠമായ ധർമ്മം, കാലചക്രം, ബലവും യശസ്സും; ബുദ്ധിമാന്മാരുടെ ദമവും സ്ഥിതിയും; ശുഭവും അശുഭവും, ഏഴു മുനിമാരും.
13.49.74
अग्र्या बुद्धिर्मनसा दर्शने च ।
स्पर्शश्चाग्र्यः कर्मणां या च सिद्धिः।
गणा देवानामूष्मपाः सोमपाश्च ।
लेखाः सुयामास्तुषिता ब्रह्मकायाः ॥ १३.४९.७४ ॥
മനസ്സാലും ദർശനത്തിലും ശ്രേഷ്ഠമായ ബുദ്ധി; ശ്രേഷ്ഠമായ സ്പർശവും കർമ്മസിദ്ധിയും; ദേവഗണങ്ങൾ—ഊഷ്മപന്മാരും സോമപന്മാരും; ലേഖന്മാർ, സുയാമന്മാർ, തുഷിതന്മാർ, ബ്രഹ്മകായന്മാർ.
13.49.75
आभासुरा गन्धपा धूमपाश्च ।
वाचा विरुद्धाश्च मनोविरुद्धाः।
शुद्धाश्च निर्माणरताश्च देवाः ।
स्पर्शाशना दर्शपा आज्यपाश्च ॥ १३.४९.७५ ॥
ആഭാസുരന്മാർ, ഗന്ധപന്മാർ, ധൂമപന്മാർ; വാക്കിൽ വിരുദ്ധരും മനസ്സിൽ വിരുദ്ധരും; ശുദ്ധരും സൃഷ്ടിയിൽ രമിക്കുന്നവരുമായ ദേവന്മാർ; സ്പർശാശനന്മാർ, ദർശപന്മാർ, ആജ്യപന്മാർ.
13.49.76
चिन्त्यद्योता ये च देवेषु मुख्या ।
ये चाप्यन्ते देवताश्चाजमीढ।
सुपर्णगन्धर्वपिशाचदानवा ।
यक्षास्तथा चारणपन्नगाश्च ॥ १३.४९.७६ ॥
ധ്യാനയോഗ്യമായ പ്രകാശമുള്ളവർ, ദേവന്മാരിൽ മുഖ്യരായവർ, അവസാനം ദേവതകളെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ—ഓ അജമീഢാ! സുപർണന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, പിശാചന്മാർ, ദാനവന്മാർ; യക്ഷന്മാർ, ചാരണന്മാർ, പന്നഗന്മാരും.
13.49.77
स्थूलं सूक्ष्मं मृदु चाप्यसूक्ष्मं ।
दुःखं सुखं दुःखमनन्तरं च।
साङ्ख्यं योगं तत्पराणां परं च ।
शर्वाञ्जातं विद्धि य ॥ १३.४९.७७ ॥
സ്ഥൂലവും സൂക്ഷ്മവും, മൃദുവും സൂക്ഷ്മമല്ലാത്തതും; ദുഃഖവും സുഖവും, പിന്നെ ദുഃഖവും; സാംഖ്യവും യോഗവും, അവയിൽ മുഴുകിയവരുടെ പരമവും; ജനിച്ചതെല്ലാം അറിയുക.
13.49.78
तत्सम्भूता भूतकृतो वरेण्या ।
सर्वे देवा भुवनस्यास्य गोपाः।
आविश्येमां धरणीं येऽभ्यरक्षन् ।
पुरातनीं तस्य देवस्य सृष्टिम् ॥ १३.४९.७८ ॥
അവനിൽനിന്ന് ജനിച്ച, ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ച, ശ്രേഷ്ഠരായ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഈ ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകരാണ്; ഈ ഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ച് ആ ദേവന്റെ പുരാതനമായ സൃഷ്ടിയെ സംരക്ഷിച്ചവർ.
13.49.79
विचिन्वन्तस्तपसा तत्स्थवीयः ।
किञ्चित्तत्त्वं प्राणहेतोर्नतोस्मि।
ददातु वेदः स वरानिहेष्टा-
नभिष्टुतोः नः प्रभुरव्ययः सदा ॥ १३.४९.७९ ॥
തപസ്സുകൊണ്ട് അന്വേഷിക്കുന്നവർക്ക്, അവനിൽത്തന്നെ അതിദൃഢമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവന്, ജീവനുവേണ്ടി ഏതോ തത്ത്വത്തിന് ഞാൻ നമിക്കുന്നു. ആ അവ്യയനായ പ്രഭു വേദവും ഇവിടെ ആഗ്രഹിച്ച വരങ്ങളും എപ്പോഴും നൽകട്ടെ, അവനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഞങ്ങൾക്ക്.
13.49.80
इमं स्तवं सन्नियतेन्द्रियश्च ।
भूत्वा शुचिर्यः पुरुषः पठेत।
अभग्नयोगो नियतो मासमेकं ।
सम्प्राप्नुयादश्वमेधे फलं यत् ॥ १३.४९.८० ॥
ഈ സ്തവം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നന്നായി നിയന്ത്രിച്ച്, ശുദ്ധനായി, മുറിവില്ലാത്ത യോഗത്തിൽ നിയതനായി ഒരു മാസം ഓതുന്ന പുരുഷൻ അശ്വമേധയാഗത്തിലെ ഫലം പ്രാപിക്കും.
13.49.81
वेदान्कृत्स्नान्ब्राह्मणः प्राप्नुयात्तु ।
जयेन्नृपः पार्थ महीं च कृत्स्नाम्।
वैश्यो लाभं प्राप्नुयान्नैपुणं च ।
शूद्रो गतिं प्रेत्य तथा सुखं च ॥ १३.४९.८१ ॥
ബ്രാഹ്മണൻ സമ്പൂർണ വേദങ്ങളും പ്രാപിക്കട്ടെ; പാർത്ഥാ, രാജാവ് സമ്പൂർണ ഭൂമിയും ജയിക്കട്ടെ. വൈശ്യൻ ലാഭവും നൈപുണ്യവും പ്രാപിക്കട്ടെ; ശൂദ്രൻ മരണശേഷം ഗതിയും സുഖവും പ്രാപിക്കട്ടെ.
13.49.82
स्तवराजमिमं कृत्वा रुद्राय दधिरे मनः ।
सर्वदोषापहं पुण्यं पवित्रं च यशस्विनः ॥ १३.४९.८२ ॥
ഈ സ്തവരാജത്തെ ചെയ്ത് അവർ രുദ്രനിൽ മനസ്സുറപ്പിച്ചു; ഇത് എല്ലാ ദോഷങ്ങളെയും നീക്കുന്നതും പുണ്യദായകവും പവിത്രവുമാണ്, യശസ്വികൾക്ക്.
13.49.83
यावन्त्यस्य शरीरेषु रोमकूपाणि भारतः ।
तावन्त्यब्दसहस्राणि स्वर्गे वसति मानवः ॥ १३.४९.८३ ॥
ഓ ഭാരതാ, അവന്റെ ശരീരത്തിലുള്ള രോമകൂപങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിനൊത്ത ആയിരം വർഷങ്ങൾ മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു.