महाभारत · अध्याय 13.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.51.1
अथ सा स्त्री तमुवाच विप्रमेवं भवत्विति ।
तैलं दिव्यमुपादाय स्नानशाटीमुपानयत् ॥ १३.५१.१ ॥
तेव्हा ती स्त्री त्या ब्राह्मणाला म्हणाली, 'असेच होवो.' मग दिव्य तेल घेऊन स्नानाचे वस्त्र आणले.
13.51.2
अनुज्ञाता च मुनिना सा स्त्री तेन महात्मना ।
अथास्य तैलेनाङ्गानि सर्वाण्येवाभ्यमृक्षत ॥ १३.५१.२ ॥
त्या महात्मा मुनींची अनुमती मिळाल्यावर त्या स्त्रीने तेलाने त्यांच्या सर्व अंगांना लेप लावला.
13.51.3
शनैश्चाच्छादितस्तत्र स्नानशालामुपागमत् ।
भद्रासनं ततश्चित्रमृषिरन्वगमन्नवम् ॥ १३.५१.३ ॥
हळूहळू वस्त्राने झाकलेले ते तेथे स्नानगृहात गेले. मग ऋषी नवीन विचित्र भद्रासनाच्या मागे गेले.
13.51.4
अथोपविष्टश्च यदा तस्मिन्भद्रासने तदा ।
स्नापयामास शनकैस्तमृषिं सुखहस्तवत्।
दिव्यं च विधिवच्चक्रे सोपचारं मुनेस्तदा ॥ १३.५१.४ ॥
मग ते त्या भद्रासनावर बसल्यावर, तिने हळूहळू कोमल हातांनी त्या ऋषींना स्नान घातले आणि मुनींची यथाविधी उपचारांसह दिव्य सेवा केली.
13.51.5
जलेन सुसुखोष्णेन तस्या हस्तसुखेन च ।
व्यतीतां रजनीं कृत्स्नां नाजानात्स महाव्रतः ॥ १३.५१.५ ॥
तिच्या सुखद कोमट पाण्याने आणि तिच्या सुखकर हातांनी, त्या महाव्रताला सारी रात्र उलटून गेली हे कळलेच नाही.
13.51.6
तत उत्थाय स मुनिस्तदा परमविस्मितः ।
पूर्वस्यां दिशि सूर्यं च सोऽपश्यदुदितं दिवि ॥ १३.५१.६ ॥
मग ते मुनी उठून अत्यंत विस्मित झाले आणि पूर्व दिशेला आकाशात उगवलेला सूर्य त्यांनी पाहिला.
13.51.7
सन्ध्योपासनमित्येव सर्वपापहरं न मे ।
तस्य बुद्धिरियं किन्तु मोहस्तत्त्वमिदं भवेत् ॥ १३.५१.७ ॥
सन्ध्योपासना सर्व पापे हरण करते असे माझ्या मते नाही. त्याची बुद्धी ही आहे, पण हे तत्त्व नसून मोहच असावा.
13.51.8
अथोपास्य सहस्रांशुं किं कोरमीत्युवाच ताम् ।
सा चामृतरसप्रख्यं क्रषेरन्नमुपाहरत् ॥ १३.५१.८ ॥
मग सहस्रांशूची उपासना करून त्याने तिला विचारले, 'काय करावे?' तिने अमृतरसासारखे अन्न ऋषींसाठी आणले.
13.51.9
तस्य स्वादुतयाऽन्नस्य न प्रभूतं चकार सः ।
व्यगमच्चाप्यहःशेष ततः सन्ध्याऽऽगमत्पुनः ॥ १३.५१.९ ॥
त्या अन्नाच्या गोडीमुळे त्याने ते फारसे खाल्ले नाही. दिवसाचा उरलेला भागही संपला; मग पुन्हा सन्ध्या आली.
13.51.10
अथ सा स्त्री भगवन्तं सुप्यतामित्यचोदयत् ।
तत्र वै शयने दिव्ये तस्य तस्याश्च कल्पिते ॥ १३.५१.१० ॥
मग ती स्त्री म्हणाली, 'भगवन्, झोपा.' तेथे त्याच्यासाठी आणि तिच्यासाठी तयार केलेल्या दिव्य शय्येवर.
13.51.11
पृथक्र्वैव तथा सुप्तौ सा स्त्री स च मुनिस्तदा ।
तथाऽर्थरात्रे सा स्त्री तु शयनं तदुपागमत् ॥ १३.५१.११ ॥
ते दोघेही वेगवेगळे झोपले — ती स्त्री आणि तो मुनी तेव्हा. अशा प्रकारे मध्यरात्री ती स्त्री त्या शय्येजवळ आली.
13.51.12
न भद्रे परदारेषु मनो मे सम्प्रसज्जति ।
उत्तिष्ठ भद्रे भद्रं ते स्वापं वै विरमस्व च ॥ १३.५१.१२ ॥
हे भद्रे, माझे मन परस्त्रियांकडे आसक्त होत नाही. ऊठ, भद्रे, तुझे कल्याण होवो; झोप सोड.
13.51.13
सा तदा तेन विप्रेण तथा धृत्या निवर्तिता ।
स्वतन्त्राऽस्मीत्युवाचर्षिं न धर्मच्छलमस्ति ते ॥ १३.५१.१३ ॥
तेव्हा त्या ब्राह्मणाने धैर्याने असे परतवल्यावर ती ऋषीला म्हणाली, मी स्वतंत्र आहे; तुमच्यात धर्माच्या आडून कोणताही छल नाही.
13.51.14
नास्ति स्वतन्त्रता स्त्रीणामस्वतन्त्रा हि योषितः ।
प्रजापतिमतं ह्येतन्न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति ॥ १३.५१.१४ ॥
स्त्रियांना स्वातंत्र्य नाही; स्त्रिया खरोखर परतंत्र आहेत. हे प्रजापतीचे मत आहे; स्त्री स्वातंत्र्यास पात्र नाही.
13.51.15
बाधने मैथुनं विप्र मम भक्तिं च पश्य वै ।
अधर्मं प्राप्स्यसे विप्र यन्मां त्वं नाभिनन्दसि ॥ १३.५१.१५ ॥
हे विप्रा, अडथळ्यात संगम; माझी भक्तीही पहा. हे विप्रा, तू माझे स्वागत करत नाहीस म्हणून तुला अधर्म प्राप्त होईल.
13.51.16
हरन्ति दोषजातानि नरमिन्द्रियकिङ्करम् ।
प्रभवामि सदा धृत्या भद्रे स्वशयनं व्रज ॥ १३.५१.१६ ॥
इंद्रियांचा दास असलेल्या माणसाला सर्व प्रकारचे दोष वाहून नेतात. मी सदैव धैर्याने समर्थ आहे; हे भद्रे, आपल्या शय्येवर जा.
13.51.17
शिरसा प्रणमे विप्र प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
भूमौ निपतमानायाः शरणं भव मेऽनघ ॥ १३.५१.१७ ॥
हे विप्रा, मी मस्तक लववून नमस्कार करते; कृपा करण्यास तू योग्य आहेस. हे निर्दोषा, जमिनीवर कोसळणाऱ्या मला आश्रय हो.
13.51.18
यदि वा दोषजातं त्वं परदारेषु पश्यसि ।
आत्मानं स्पर्शयाम्यद्य पाणिं गृह्णीष्व मे द्विज ॥ १३.५१.१८ ॥
किंवा परस्त्रियांत तू असा दोष पाहतोस तर आज मी स्वतःला तुझ्या स्पर्शासाठी देते; हे द्विजा, माझा हात धर.
13.51.19
न दोषो भविता चैव सत्येनैतद्ब्रवीम्यहम् ।
स्वतन्त्रां मां विजानीहि यो धर्मः सोस्तु वै मयि।
त्वय्यावेशितचित्ता च स्वतन्त्राऽस्मि भजस्व माम् ॥ १३.५१.१९ ॥
यात कोणताही दोष होणार नाही; हे मी सत्याने सांगते. मला स्वतंत्र समज; जो धर्म असेल तो माझ्यातही असो. तुझ्यावर चित्त जडलेली मी स्वतंत्र आहे; माझा स्वीकार कर.
13.51.20
स्वतन्त्रा त्वं कथं भद्रे ब्रूहि कारणमत्र वै ।
नास्ति त्रिलोके स्त्री काचिद्या वै स्वातन्त्र्यमर्हति ॥ १३.५१.२० ॥
हे कल्याणी, तू स्वतंत्र कशी? त्याचे कारण सांग. त्रिलोकात स्वातंत्र्यास पात्र अशी कोणतीही स्त्री नाही.
13.51.21
पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने ।
पुत्रस्तु स्थाविरे भावे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति।
न वृद्धामक्षतां मन्ये च चेच्छा त्वयि मेऽनघे ॥ १३.५१.२१ ॥
बालपणी पिता रक्षण करतो, तारुण्यात पती रक्षण करतो, वार्धक्यात पुत्र रक्षण करतो; स्त्री स्वातंत्र्यास पात्र नाही. हे निर्दोषे, वृद्धेला मी अक्षत मानत नाही; आणि तुझ्याविषयी माझी इच्छा असेल तर...
13.51.22
कौमारं ब्रह्मचर्यं मे कन्यैवास्मि न संशयः ।
पत्नीं कुरुष्व मां विप्र श्रद्धां विजहि मा मम ॥ १३.५१.२२ ॥
माझे बालपणीचे ब्रह्मचर्य आहे; निःसंशय मी कन्याच आहे. हे विप्रा, मला पत्नी कर; माझ्यावरील विश्वास सोडू नकोस.
13.51.23
यथा मम तथा तुभ्यं यथा तुभ्यं तथा मम ।
जिज्ञासेयमृषेस्तस्य विघ्नः सत्यं नु किं भवेत् ॥ १३.५१.२३ ॥
माझे जसे आहे तसे तुझे आहे, आणि तुझे जसे आहे तसे माझे आहे. ऋषींची ही जिज्ञासा खरोखर अडथळा ठरेल का?
13.51.24
आश्चर्यं परमं हीदं किन्नु श्रेयो हि मे भवेत् ।
दिव्याभरणवस्त्रा हि कन्येयं मामुपस्थिता ॥ १३.५१.२४ ॥
हे अत्यंत आश्चर्य आहे. आता माझे कल्याण कोणते होईल? दिव्य अलंकार आणि वस्त्रे धारण केलेली ही कन्या माझ्यासमोर उपस्थित झाली आहे.
13.51.25
किं त्वस्याः परमं रूपं जीर्णमासीत्कथं पुनः ।
कन्यारूपमिहाद्यैवं किमिवात्रोत्तरं भवेत् ॥ १३.५१.२५ ॥
पण तिचे पूर्वीचे श्रेष्ठ रूप जीर्ण होते; ते पुन्हा कसे झाले? येथे आता असे कन्यारूप कसे प्रकटले? याचे उत्तर काय असू शकेल?
13.51.26
यथा मे परमा शक्तिर्न व्युत्थाने कथंचन ।
न रोचते हि व्युत्थानं सत्येनासादयाम्यहम् ॥ १३.५१.२६ ॥
माझी परम शक्ती कोणत्याही प्रकारे व्युत्थानात (विचलित होण्यात) नाही; व्युत्थान मला रुचत नाही. म्हणून मी सत्याने ते मिळवतो.