Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.53

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.53.1

वैश्ययोन्यां समुत्पन्नाः शूद्रयोन्यां तथैव च ।
ब्रह्मर्षय इति प्रोक्ताः पुराणि द्विजसत्तमाः ॥ १३.५३.१ ॥

ବୈଶ୍ୟ ଯୋନିରେ ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ଯୋନିରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଜନ୍ମିତମାନେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବୋଲି ପୁରାଣରେ କଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ।

13.53.2

कथमेतन्महाराज तत्त्वं शंसितुमर्हसि ।
विरुद्धमिह पश्यामि वियोनौ ब्राह्मणो भवेत् ॥ १३.५३.२ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ଆପଣ କିପରି କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ? ଏଠାରେ ମୁଁ ବିରୋଧ ଦେଖୁଛି ଯେ ଅନୁଚିତ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ କିପରି ହୋଇପାରେ।

13.53.3

अलं कौतूहलेनात्र निबोध त्वं युधिष्ठिर ।
शुभेतरं शुभं वाऽपि न चिन्तयितुमर्हसि ॥ १३.५३.३ ॥

ଏଠାରେ କୌତୂହଳ ଯଥେଷ୍ଟ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମେ ବୁଝିନିଅ। ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

13.53.4

ईशन्त्यात्मन इत्येते गतिश्चैषां न सञ्जते ।
ब्रह्मभूयांस इत्येव ऋषयः श्रुतिचोदिताः ॥ १३.५३.४ ॥

ଏମାନେ ନିଜ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କ ଗତି ଅଟକେ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମଭୂୟିଷ୍ଠ ବୋଲି ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଋଷିମାନେ ଏପରି।

13.53.5

निन्द्या न चैते राजेन्द्र प्रमाणं हि प्रमाणिनाम् ।
लोकोऽनुमन्यते चैतान्प्रमाणं ह्यत्र वै तपः ॥ १३.५३.५ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏମାନେ ନିନ୍ଦନୀୟ ନୁହଁନ୍ତି; ପ୍ରମାଣବାନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏମାନେ ହିଁ ପ୍ରମାଣ। ଲୋକ ଏମାନଙ୍କୁ ମାନେ, ଆଉ ଏଠାରେ ପ୍ରମାଣ ତ ତପସ୍ୟା।

13.53.6

एवं महात्मभिस्तात तपोज्ञानसमन्वितैः ।
प्रवर्तितानि कार्याणि प्रमाणान्येव सत्तम ॥ १३.५३.६ ॥

ଏହିପରି ତପସ୍ୟା ଓ ଜ୍ଞାନରେ ଯୁକ୍ତ ମହାତ୍ମାମାନେ କର୍ମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଲେ; ସେମାନେ ପ୍ରମାଣ, ହେ ତାତ, ହେ ସତ୍ତମ।

13.53.7

भार्याश्चतस्रो राजेन्द्र ब्राह्मणस्य स्वधर्मतः ।
ब्राह्मणी क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च भरतर्षभ ॥ १३.५३.७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସ୍ୱଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଚାରି ଭାର୍ଯ୍ୟା — ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟା, ବୈଶ୍ୟା ଓ ଶୂଦ୍ରା।

13.53.8

राज्ञां तु क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च भरतर्षभ ।
वैश्यस्य वैश्या विहिता शूद्रा च भरतर्षभ ॥ १३.५३.८ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ରିୟା, ବୈଶ୍ୟା ଓ ଶୂଦ୍ରା ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିହିତ; ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟା ଓ ଶୂଦ୍ରା ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିହିତ।

13.53.9

शूद्रस्यैका स्मृता भार्या प्रतिलोमे तु सङ्करः ।
शूद्रायास्तु नरश्रेष्ठ चत्वारः पतयः स्मृताः ॥ १३.५३.९ ॥

ଶୂଦ୍ରଙ୍କର ଏକ ମାତ୍ର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସ୍ମୃତ; ପ୍ରତିଲୋମରେ ସଂକର ଜନ୍ମେ। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୂଦ୍ରାଙ୍କର ଚାରି ପତି ସ୍ମୃତ।

13.53.10

वर्णोत्तमायास्तु पतिः सवर्णस्त्वेक एव सः ।
द्वौ क्षत्रियाया विहितौ ब्राह्मणः क्षत्रियस्तथा ॥ १३.५३.१० ॥

ଉତ୍ତମ ବର୍ଣ୍ଣର ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ପତି ସମାନ ବର୍ଣ୍ଣର ଏକ ମାତ୍ର; କ୍ଷତ୍ରିୟାଙ୍କର ଦୁଇ ପତି ବିହିତ — ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ।

13.53.11

वैश्यायास्तु नरश्रेष्ठ विहिताः पतयस्त्रयः ।
सवर्णः क्षत्रियश्चैव ब्राह्मणश्च विशाम्पते ॥ १३.५३.११ ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୈଶ୍ୟାଙ୍କର ତିନି ପତି ବିହିତ — ସବର୍ଣ୍ଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ହେ ବିଶାମ୍ପତେ!

13.53.12

एवंविधिमनुस्मृत्य ततस्ते ऋषिभिः पुरा ।
उत्पादिता महात्मानः पुत्रा ब्रह्मर्षयः पुरा ॥ १३.५३.१२ ॥

ଏପରି ବିଧି ସ୍ମରଣ କରି, ତାପରେ ପୂର୍ବକାଳରେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ପୁତ୍ରମାନେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲେ।

13.53.13

पुराणाभ्यामृषिभ्यां तु मित्रेण वरुणेन च ।
वसिष्ठोऽथ तथाऽगस्त्यो बर्हिषव्यस्तथैव च ॥ १३.५३.१३ ॥

ପ୍ରାଚୀନ ଋଷି ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କଠାରୁ ବଶିଷ୍ଠ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏବଂ ବର୍ହିଷବ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।

13.53.14

कक्षीवानार्ष्टिषेणश्च पुरुषः कष एव च ।
मामतेयस्य वै पुत्रा गौतमश्चात्मजाः स्मृताः ॥ १३.५३.१४ ॥

କକ୍ଷୀବାନ, ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ପୁରୁଷ ଓ କଷ ମାମତେୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଗୌତମଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

13.53.15

वत्सप्रियश्च भगवान्स्थूलरश्मिस्तथाक्षणिः ।
गौतमस्यैव तनया ये दास्यां जनिता ह्युत ॥ १३.५३.१५ ॥

ବତ୍ସପ୍ରିୟ, ଭଗବାନ ସ୍ଥୂଳରଶ୍ମି ଓ ଅକ୍ଷଣି ଗୌତମଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ଦାସୀଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

13.53.16

कपिञ्जलादो ब्रह्मर्षिश्चाण्डाल्यामुदपद्यत ।
वैनतेयस्तथा पक्षी तुर्यायां च वसिष्ठतः ॥ १३.५३.१६ ॥

କପିଞ୍ଜଳାଦ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଚାଣ୍ଡାଳୀଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ; ଏବଂ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ଚତୁର୍ଥୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାଠାରେ ବୈନତେୟ ନାମକ ପକ୍ଷୀ ଜନ୍ମିଲା।

13.53.17

प्रसादाच्च वसिष्ठस्य शुक्लाभ्युपगमेन च ।
अदृश्यन्त्याः पिता वैश्यो नाम्ना चित्रमुखः पुरा।
ब्राह्मणत्वमनुप्राप्तो ब्रह्मर्षित्वं च कौरव ॥ १३.५३.१७ ॥

ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ କୃପାରୁ ଏବଂ ଶୁକ୍ଲ-ସଂଯୋଗରୁ, ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀଙ୍କ ପିତା ଚିତ୍ରମୁଖ ନାମକ ବୈଶ୍ୟ ପୂର୍ବେ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିତ୍ୱ ପାଇଲେ, ହେ କୌରବ।

13.53.18

वैश्यश्चित्रमुखः कन्यां वसिष्ठतनयस्य वै ।
शुभां प्रादाद्यतो जातो ब्रह्मर्षिस्तु पराशरः ॥ १३.५३.१८ ॥

ବୈଶ୍ୟ ଚିତ୍ରମୁଖ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନିଜର ଶୁଭା କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ; ଯାହାଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ପରାଶର ଜନ୍ମିଲେ।

13.53.19

तथैव दाशकन्यायां सत्यवत्यां महानृषिः ।
पराशरात्प्रसूतश्च व्यासो योगमयो मुनिः ॥ १३.५३.१९ ॥

ସେହିପରି ଦାଶକନ୍ୟା ସତ୍ୟବତୀଠାରେ ମହର୍ଷି ପରାଶରଙ୍କ ଠାରୁ ଯୋଗମୟ ମୁନି ବ୍ୟାସ ଜନ୍ମିଲେ।

13.53.20

विभण्डकस्य मृग्यां च तपोयोगात्मको मुनिः ।
ऋस्यशृङ्गः समुत्पन्नो ब्रह्मचारी महायशाः ॥ १३.५३.२० ॥

ବିଭାଣ୍ଡକଙ୍କ ହରିଣୀଠାରୁ ତପ ଓ ଯୋଗସ୍ୱରୂପ ମୁନି, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ଜନ୍ମିଲେ।

13.53.21

शार्ङ्ग्यां च मन्दपालस्य चत्वारो ब्रह्मवादिनः ।
जाता ब्रह्मर्षयः पुण्या यैः स्तुतो हव्यवाहनः ॥ १३.५३.२१ ॥

ମନ୍ଦପାଳଙ୍କ ଶାର୍ଙ୍ଗୀଠାରୁ ଚାରିଜଣ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ, ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହବ୍ୟବାହନ ଅଗ୍ନି ସ୍ତୁତ ହେଲେ।

13.53.22

द्रोणश्च स्तम्बमित्रश्च सारिसृक्वश्च बुद्धिमान् ।
जरितारिश्च विख्यातश्चत्वारः सूर्यसन्निभाः ॥ १३.५३.२२ ॥

ଦ୍ରୋଣ, ସ୍ତମ୍ବମିତ୍ର, ସାରିସୃକ୍ୱ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜରିତାରି — ଏହି ଚାରିଜଣ ବିଖ୍ୟାତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ।

13.53.23

महर्षेः कालवृक्षस्य शकुन्त्यामेव जज्ञिवान् ।
हिरण्यहस्तो भगवान्महर्षिः काञ्चनप्रभः ॥ १३.५३.२३ ॥

ମହର୍ଷି କାଳବୃକ୍ଷଙ୍କ ଠାରୁ ଶକୁନ୍ତୀଠାରେ ଭଗବାନ ହିରଣ୍ୟହସ୍ତ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାର ମହର୍ଷି ଥିଲେ।

13.53.24

पावकात्तात सम्भूता मनसा च महर्षयः ।
पितामहस्य राजेन्द्र पुरस्त्यपुलहादयः ॥ १३.५३.२४ ॥

ହେ ତାତ, ଅଗ୍ନିରୁ ଏବଂ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ମନରୁ ମହର୍ଷିମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ ପ୍ରଭୃତି।

13.53.25

सावर्ण्यश्चापि राजर्षिः सवर्णायामजायत ।
मृण्मय्यां भरतश्रेष्ठ आदित्येन विवस्वता ॥ १३.५३.२५ ॥

ସାବର୍ଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରାଜର୍ଷି ଥିଲେ; ସେ ସବର୍ଣ୍ଣାଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୃତ୍ତିକା ପ୍ରତିମାରେ ଆଦିତ୍ୟ ବିବସ୍ବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ସେ ଜନ୍ମିଥିଲେ)।

13.53.26

शाण्डिल्यश्चाग्नितो जातः कश्यपस्याग्रजः प्रभुः ।
शरद्वतः शरस्तम्बात्कृपश्व कृपया सह ॥ १३.५३.२६ ॥

ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ସେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଓ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ। ଶରଦ୍ୱାନଙ୍କଠାରୁ, ନଳ ଝୋପରୁ କୃପ ଜନ୍ମିଥିଲେ; କୃପୀ ସହିତ (ଜନ୍ମିଥିଲେ)।

13.53.27

पद्माश्च जज्ञे राजेन्द्र सोस्यपस्य महात्मनः ।
रेणुश्च रेणुका चैव राममाता यशस्विनी ॥ १३.५३.२७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପଦ୍ମାମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ସେମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସନ୍ତାନ। ରେଣୁ ଓ ରେଣୁକା ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଥିଲେ — ଯଶସ୍ୱିନୀ ରେଣୁକା, ରାମଙ୍କ ମାତା।

13.53.28

समुनायाः समुद्भूतः सोमकेन महात्मना ।
अर्कदन्तो महानृषिः प्रथितः पृथिवीतले ॥ १३.५३.२८ ॥

ସମୁନାଠାରୁ ମହାତ୍ମା ସୋମକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ସନ୍ତାନ) ଜନ୍ମିଲା। ଅର୍କଦନ୍ତ, ମହର୍ଷି, ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

13.53.29

अग्नेराहवनीयाच्च द्रुपदस्येन्द्रवर्चसः ।
धृष्टद्युम्नश्च सम्भूतो वेद्यां कृष्णा च भारत ॥ १३.५३.२९ ॥

ଆହବନୀୟ ଅଗ୍ନିରୁ, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ (ଯଜ୍ଞରୁ) ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଜନ୍ମିଲେ; ହେ ଭାରତ, ବେଦିରୁ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ଜନ୍ମିଲେ।

13.53.30

व्याघ्रयोन्यां ततो जाता वसिष्ठस्य महात्मनः ।
एकोनविंशतिः पुत्राः ख्याता व्याघ्रपदादयः ॥ १३.५३.३० ॥

ତା'ପରେ ବ୍ୟାଘ୍ରଯୋନିରୁ ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଊଣେଇଶ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନେ ବ୍ୟାଘ୍ରପାଦ ଆଦି ନାମରେ ଖ୍ୟାତ।

13.53.31

मन्धश्च बादलोमस्च जावालिश्च महानृषिः ।
मन्युश्चैवोपमन्युश्च सेतुकर्णस्तथैव च।
एते चान्ये च विख्याताः पृथिव्यां गोत्रतां गताः ॥ १३.५३.३१ ॥

ମନ୍ଧ, ବାଦଲୋମ, ମହର୍ଷି ଜାବାଲି, ମନ୍ୟୁ ଓ ଉପମନ୍ୟୁ, ଏବଂ ସେତୁକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ; ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଖ୍ୟାତ ହୋଇ ଗୋତ୍ରପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ହେଲେ।

13.53.32

विश्वकाशस्य राजर्षेरैक्ष्वाकोस्तु महात्मनः ।
बालाश्वो नाम पुत्रोऽभूच्छिखां भित्त्वा विनिस्सृतः ॥ १३.५३.३२ ॥

ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜର୍ଷି ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱକାଶଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାଳାଶ୍ୱ ନାମରେ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ଶିଖା ଚିରି ବାହାରିଥିଲେ।

13.53.33

मान्धाता चैव राजर्षिर्युवनाश्वेन धीमता ।
स्वयं धृतोऽथ गर्भेण दिव्यास्त्रबलसंयुतः ॥ १३.५३.३३ ॥

ରାଜର୍ଷି ମାନ୍ଧାତାଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁବନାଶ୍ୱ ନିଜେ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କଲେ; ସେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ବଳରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

13.53.34

गौरिकश्चापि राजर्षिश्चक्रवर्ती महायशाः ।
बाहुदायां समुत्पन्नो नद्यां राज्ञा सुबाहुना ॥ १३.५३.३४ ॥

ଚକ୍ରବର୍ତୀ ଓ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଜର୍ଷି ଗୌରିକ ମଧ୍ୟ — ରାଜା ସୁବାହୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାହୁଦା ନଦୀରେ ଜନ୍ମିଲେ।

13.53.35

भूमेश्च पुत्रो नरकः संवर्तश्चैव पुष्कलः ।
अद्भिश्चैव महातेजा ऋषिर्गार्ग्योऽभ्यजायत ॥ १३.५३.३५ ॥

ଭୂମିର ପୁତ୍ର ନରକ, ସଂବର୍ତ୍ତ ଓ ପୁଷ୍କଳ; ଏବଂ ଜଳରୁ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଋଷି ଗାର୍ଗ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।

13.53.36

एते चान्ये च बहवो राजन्या ब्राह्मणास्तथा ।
प्रभावेनाभिसम्भूता महर्षीणां महात्मनाम्।
नासाध्य तपसा तेषां विद्ययाऽऽत्मगुणैः परैः ॥ १३.५३.३६ ॥

ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାତ୍ମା ମହର୍ଷିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା, ବିଦ୍ୟା ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆତ୍ମଗୁଣରେ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନଥିଲା।

13.53.37

अस्मिन्नर्थे च मनुना नीतः श्लोको नराधिप ।
धर्मं प्रणयता राजंस्तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १३.५३.३७ ॥

ହେ ନରାଧିପ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ଏହି ବିଷୟରେ ମନୁ ଏକ ଶ୍ଳୋକ କହିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଧର୍ମ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ହେ ରାଜନ, ତାହା ଶୁଣ।

13.53.38

ऋषिणां च नदीनां च साधूनां च महात्मनाम् ।
प्रभवो नाधिगन्तव्यः स्त्रीणां दुश्चरितस्य च ॥ १३.५३.३८ ॥

ଋଷି, ନଦୀ, ସାଧୁ ଓ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜଣାଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଦୁଶ୍ଚରିତ୍ରର ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

13.53.39

तन्नात्र चिन्ता कर्तव्या महर्षीणां समुद्भवे ।
यथा सर्वगतो ह्यग्निस्तथा तेजो महात्मसु ॥ १३.५३.३९ ॥

ତେଣୁ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅଗ୍ନି ଯେପରି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସେପରି ମହାତ୍ମାଙ୍କଠାରେ ତେଜ ଥାଏ।