มหาภารตะ · อัธยายะ 13.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.53.1
वैश्ययोन्यां समुत्पन्नाः शूद्रयोन्यां तथैव च ।
ब्रह्मर्षय इति प्रोक्ताः पुराणि द्विजसत्तमाः ॥ १३.५३.१ ॥
ผู้ที่เกิดจากครรภ์ของแพศย์เช่นเดียวกัน และจากครรภ์ของศูทรก็เช่นกัน กล่าวกันในปุราณะว่าเป็นพรหมรษี โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้เกิดสองครั้ง
13.53.2
कथमेतन्महाराज तत्त्वं शंसितुमर्हसि ।
विरुद्धमिह पश्यामि वियोनौ ब्राह्मणो भवेत् ॥ १३.५३.२ ॥
ท่านมหาราช เหตุใดท่านจึงควรประกาศความจริงข้อนี้ ข้าพเจ้าเห็นความขัดแย้งอยู่ตรงนี้ พราหมณ์จะเกิดจากครรภ์ที่ไม่สมควรได้อย่างไร
13.53.3
अलं कौतूहलेनात्र निबोध त्वं युधिष्ठिर ।
शुभेतरं शुभं वाऽपि न चिन्तयितुमर्हसि ॥ १३.५३.३ ॥
พอเถิดกับความอยากรู้ในเรื่องนี้ ยุธิษฐิระ จงเข้าใจเสีย ท่านไม่ควรชั่งใจว่าเรื่องนี้เป็นมงคลหรืออัปมงคล
13.53.4
ईशन्त्यात्मन इत्येते गतिश्चैषां न सञ्जते ।
ब्रह्मभूयांस इत्येव ऋषयः श्रुतिचोदिताः ॥ १३.५३.४ ॥
ท่านเหล่านี้ปกครองตนเอง และหนทางของท่านก็ไม่ติดขัด ฤๅษีเหล่านี้ซึ่งพระเวทกำหนดไว้ กล่าวกันว่าเต็มเปี่ยมด้วยพรหมัน
13.53.5
निन्द्या न चैते राजेन्द्र प्रमाणं हि प्रमाणिनाम् ।
लोकोऽनुमन्यते चैतान्प्रमाणं ह्यत्र वै तपः ॥ १३.५३.५ ॥
ท่านทั้งหลายไม่ควรถูกตำหนิ โอ จอมกษัตริย์ เพราะท่านเป็นหลักฐานสำหรับผู้ที่เป็นผู้มีอำนาจวินิจฉัย โลกยอมรับท่าน และในที่นี้หลักฐานที่แท้จริงคือตบะ
13.53.6
एवं महात्मभिस्तात तपोज्ञानसमन्वितैः ।
प्रवर्तितानि कार्याणि प्रमाणान्येव सत्तम ॥ १३.५३.६ ॥
ดังนั้น การกระทำทั้งหลายอันมหาบุรุษผู้เปี่ยมด้วยตบะและญาณได้ริเริ่มไว้ ย่อมเป็นหลักฐานอย่างแท้จริง โอ ลูกรัก ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์
13.53.7
भार्याश्चतस्रो राजेन्द्र ब्राह्मणस्य स्वधर्मतः ।
ब्राह्मणी क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च भरतर्षभ ॥ १३.५३.७ ॥
โอ จอมกษัตริย์ โอ วัวผู้เลิศแห่งภรตะ พราหมณ์มีภรรยาสี่คนตามธรรมของตน คือ หญิงพราหมณ์ หญิงกษัตริย์ หญิงแพศย์ และหญิงศูทร
13.53.8
राज्ञां तु क्षत्रिया वैश्या शूद्रा च भरतर्षभ ।
वैश्यस्य वैश्या विहिता शूद्रा च भरतर्षभ ॥ १३.५३.८ ॥
โอ วัวผู้เลิศแห่งภรตะ สำหรับพระราชาภรรยาที่กำหนดไว้คือหญิงกษัตริย์ หญิงแพศย์ และหญิงศูทร โอ วัวผู้เลิศแห่งภรตะ สำหรับแพศย์ภรรยาที่กำหนดไว้คือหญิงแพศย์และหญิงศูทร
13.53.9
शूद्रस्यैका स्मृता भार्या प्रतिलोमे तु सङ्करः ।
शूद्रायास्तु नरश्रेष्ठ चत्वारः पतयः स्मृताः ॥ १३.५३.९ ॥
สำหรับศูทรมีภรรยาเพียงคนเดียวตามที่ได้สอนไว้ แต่ในลำดับกลับกัน ย่อมเกิดลูกผสม โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ สำหรับหญิงศูทรนั้น สามีที่สอนไว้มีสี่คน
13.53.10
वर्णोत्तमायास्तु पतिः सवर्णस्त्वेक एव सः ।
द्वौ क्षत्रियाया विहितौ ब्राह्मणः क्षत्रियस्तथा ॥ १३.५३.१० ॥
สำหรับหญิงผู้อยู่ในวรรณะสูงสุด สามีของนางมีเพียงคนเดียวคือผู้อยู่ในวรรณะเดียวกัน สำหรับหญิงกษัตริย์ กำหนดให้มีสามีสองคน คือพราหมณ์และกษัตริย์
13.53.11
वैश्यायास्तु नरश्रेष्ठ विहिताः पतयस्त्रयः ।
सवर्णः क्षत्रियश्चैव ब्राह्मणश्च विशाम्पते ॥ १३.५३.११ ॥
โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ สำหรับหญิงแพศย์ กำหนดให้มีสามีสามคน คือผู้อยู่ในวรรณะเดียวกัน กษัตริย์ และพราหมณ์ โอ เจ้าผู้ปกครองประชาชน
13.53.12
एवंविधिमनुस्मृत्य ततस्ते ऋषिभिः पुरा ।
उत्पादिता महात्मानः पुत्रा ब्रह्मर्षयः पुरा ॥ १३.५३.१२ ॥
เมื่อระลึกถึงกฎเช่นนี้แล้ว ในกาลก่อน ฤๅษีทั้งหลายจึงให้กำเนิดบุตรผู้ยิ่งใหญ่ คือพรหมรษีผู้เป็นบุตรที่เกิดในกาลก่อน
13.53.13
पुराणाभ्यामृषिभ्यां तु मित्रेण वरुणेन च ।
वसिष्ठोऽथ तथाऽगस्त्यो बर्हिषव्यस्तथैव च ॥ १३.५३.१३ ॥
จากฤๅษีโบราณสองท่าน คือมิตรและวรุณ จึงเกิดวสิษฐะ อคัสตยะ และพรรหิษวยะ
13.53.14
कक्षीवानार्ष्टिषेणश्च पुरुषः कष एव च ।
मामतेयस्य वै पुत्रा गौतमश्चात्मजाः स्मृताः ॥ १३.५३.१४ ॥
กักษีวาน อารษฏิเษณะ ปุรุษะ และกษะ ถูกจดจำว่าเป็นบุตรของมามเตยะ และก็ถูกนับว่าเป็นบุตรของเคาตมะด้วย
13.53.15
वत्सप्रियश्च भगवान्स्थूलरश्मिस्तथाक्षणिः ।
गौतमस्यैव तनया ये दास्यां जनिता ह्युत ॥ १३.५३.१५ ॥
วัตสปริยะ ท่านสถูลรัศมิ และอักษณิ เป็นบุตรของเคาตมะเอง ผู้เกิดจากหญิงรับใช้
13.53.16
कपिञ्जलादो ब्रह्मर्षिश्चाण्डाल्यामुदपद्यत ।
वैनतेयस्तथा पक्षी तुर्यायां च वसिष्ठतः ॥ १३.५३.१६ ॥
พรหมรษีกปิญชลาทเกิดจากหญิงจัณฑาล และจากวสิษฐะ ในภรรยาคนที่สี่ เกิดนกไวนเตยะ
13.53.17
प्रसादाच्च वसिष्ठस्य शुक्लाभ्युपगमेन च ।
अदृश्यन्त्याः पिता वैश्यो नाम्ना चित्रमुखः पुरा।
ब्राह्मणत्वमनुप्राप्तो ब्रह्मर्षित्वं च कौरव ॥ १३.५३.१७ ॥
ด้วยพระคุณของวสิษฐะ และด้วยการร่วมกันในทางขาว จิตรมุขผู้เป็นแพศย์ บิดาของอทฤศยันตี ในกาลก่อนได้บรรลุความเป็นพราหมณ์และฐานะพรหมรษี โอ กาวรวะ
13.53.18
वैश्यश्चित्रमुखः कन्यां वसिष्ठतनयस्य वै ।
शुभां प्रादाद्यतो जातो ब्रह्मर्षिस्तु पराशरः ॥ १३.५३.१८ ॥
แพศย์จิตรมุขได้ถวายธิดาผู้เป็นมงคลแด่บุตรของวสิษฐะ และจากนางจึงเกิดพรหมรษีปราศร
13.53.19
तथैव दाशकन्यायां सत्यवत्यां महानृषिः ।
पराशरात्प्रसूतश्च व्यासो योगमयो मुनिः ॥ १३.५३.१९ ॥
ในทำนองเดียวกัน จากปราศร มหาฤๅษี จึงเกิดในธิดาชาวประมงคือสัตยวดี ฤๅษีวยาสผู้มีธรรมชาติเป็นโยคะ
13.53.20
विभण्डकस्य मृग्यां च तपोयोगात्मको मुनिः ।
ऋस्यशृङ्गः समुत्पन्नो ब्रह्मचारी महायशाः ॥ १३.५३.२० ॥
จากนางกวางของวิภาณฑกะ จึงเกิดฤๅษีฤษยศฤงคะ ผู้มีธรรมชาติเป็นตบะและโยคะ พรหมจารีผู้มีชื่อเสียงยิ่งใหญ่
13.53.21
शार्ङ्ग्यां च मन्दपालस्य चत्वारो ब्रह्मवादिनः ।
जाता ब्रह्मर्षयः पुण्या यैः स्तुतो हव्यवाहनः ॥ १३.५३.२१ ॥
จากศารังคี ภริยาของมันทปาละ เกิดบุตรสี่คนผู้เป็นผู้กล่าวพระเวท เป็นพรหมฤๅษีผู้บริสุทธิ์ ซึ่งพระอัคนีผู้นำเครื่องบูชาไปได้รับการสรรเสริญโดยบุตรเหล่านั้น
13.53.22
द्रोणश्च स्तम्बमित्रश्च सारिसृक्वश्च बुद्धिमान् ।
जरितारिश्च विख्यातश्चत्वारः सूर्यसन्निभाः ॥ १३.५३.२२ ॥
โทรณะ สตัมพมิตร สารีสฤกว และชริตาริผู้ฉลาด ทั้งสี่ผู้มีชื่อเสียงนี้ ประดุจดวงอาทิตย์
13.53.23
महर्षेः कालवृक्षस्य शकुन्त्यामेव जज्ञिवान् ।
हिरण्यहस्तो भगवान्महर्षिः काञ्चनप्रभः ॥ १३.५३.२३ ॥
จากมหาฤๅษีกาลวฤกษะ ในศกุนตี เกิดพระหิรัณยหัสตะผู้เป็นเจ้า เป็นมหาฤๅษีที่มีรัศมีดุจทองคำ
13.53.24
पावकात्तात सम्भूता मनसा च महर्षयः ।
पितामहस्य राजेन्द्र पुरस्त्यपुलहादयः ॥ १३.५३.२४ ॥
ลูกรัก จากไฟและจากใจของปู่พระพรหม เกิดเป็นมหาฤๅษีทั้งหลาย มีปุลัสตยะ ปุลหะ และคนอื่นๆ โอ้จอมกษัตริย์
13.53.25
सावर्ण्यश्चापि राजर्षिः सवर्णायामजायत ।
मृण्मय्यां भरतश्रेष्ठ आदित्येन विवस्वता ॥ १३.५३.२५ ॥
สาวรรณยะก็เป็นราชฤๅษีเช่นกัน เกิดจากสวรรณา โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ ในรูปดินเหนียว เขาเกิดจากพระอาทิตย์ คือวิวัสวัต
13.53.26
शाण्डिल्यश्चाग्नितो जातः कश्यपस्याग्रजः प्रभुः ।
शरद्वतः शरस्तम्बात्कृपश्व कृपया सह ॥ १३.५३.२६ ॥
ศาณฑิลยะเกิดจากไฟ เป็นพี่ชายคนโตและเป็นเจ้าของกัศยปะ จากศรัทวัต จากกอแขมกอหนึ่ง กฤปะเกิดขึ้น พร้อมกับกฤปี
13.53.27
पद्माश्च जज्ञे राजेन्द्र सोस्यपस्य महात्मनः ।
रेणुश्च रेणुका चैव राममाता यशस्विनी ॥ १३.५३.२७ ॥
โอ้จอมกษัตริย์ ปัทมาทั้งหลายเกิดขึ้น เป็นบุตรของท่านผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้น และเรณุกับเรณุกาก็เกิดขึ้นเช่นกัน เรณุกาผู้มีชื่อเสียง เป็นมารดาของพระราม
13.53.28
समुनायाः समुद्भूतः सोमकेन महात्मना ।
अर्कदन्तो महानृषिः प्रथितः पृथिवीतले ॥ १३.५३.२८ ॥
จากสมุนา โดยพระโสมกะผู้ยิ่งใหญ่ มีเด็กคนหนึ่งเกิดขึ้น อรกทันตะ มหาฤๅษี กลายเป็นที่เลื่องชื่อบนพื้นพิภพ
13.53.29
अग्नेराहवनीयाच्च द्रुपदस्येन्द्रवर्चसः ।
धृष्टद्युम्नश्च सम्भूतो वेद्यां कृष्णा च भारत ॥ १३.५३.२९ ॥
จากไฟอาหวนียะ จากยัญของทรุปทะผู้มีเดชดุจพระอินทร์ ธฤษฏทยุมนะเกิดขึ้น และจากแท่นบูชา โอ้ภรตะ กฤษณาก็เกิดขึ้น
13.53.30
व्याघ्रयोन्यां ततो जाता वसिष्ठस्य महात्मनः ।
एकोनविंशतिः पुत्राः ख्याता व्याघ्रपदादयः ॥ १३.५३.३० ॥
แล้วจากครรภ์ของนางเสือ บุตรสิบเก้าคนก็เกิดแก่วสิษฐะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เป็นที่เลื่องลือในนามวยาฆรปาทะและคนอื่น ๆ
13.53.31
मन्धश्च बादलोमस्च जावालिश्च महानृषिः ।
मन्युश्चैवोपमन्युश्च सेतुकर्णस्तथैव च।
एते चान्ये च विख्याताः पृथिव्यां गोत्रतां गताः ॥ १३.५३.३१ ॥
มนธะ พาทโลมะ ชาวาลิผู้เป็นฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ มนยุ และอุปมนยุ รวมทั้งเสตุกรรณะด้วย ผู้เหล่านี้และองค์อื่นๆ ที่มีชื่อเสียงบนแผ่นดิน ได้เป็นต้นตระกูลแห่งโคตร
13.53.32
विश्वकाशस्य राजर्षेरैक्ष्वाकोस्तु महात्मनः ।
बालाश्वो नाम पुत्रोऽभूच्छिखां भित्त्वा विनिस्सृतः ॥ १३.५३.३२ ॥
บาลาศวะ บุตรของราชฤๅษีวิศวกาศะผู้ยิ่งใหญ่ แห่งสายอิกษวากุ ได้เกิดขึ้น เขาออกมาโดยการผ่าแหวกยอดศีรษะ
13.53.33
मान्धाता चैव राजर्षिर्युवनाश्वेन धीमता ।
स्वयं धृतोऽथ गर्भेण दिव्यास्त्रबलसंयुतः ॥ १३.५३.३३ ॥
ราชฤๅษีมานธาตา ถูกพระยุวนาศวะผู้ปัญญาดีอุ้มไว้ในครรภ์ด้วยพระองค์เอง และเขาก็เปี่ยมด้วยพลังแห่งทิพยาวุธ
13.53.34
गौरिकश्चापि राजर्षिश्चक्रवर्ती महायशाः ।
बाहुदायां समुत्पन्नो नद्यां राज्ञा सुबाहुना ॥ १३.५३.३४ ॥
ราชฤๅษีเคารกะ จักรพรรดิผู้มีเกียรติยศยิ่งใหญ่ เกิดในแม่น้ำพาหุทา แก่พระเจ้าสุพาหุ
13.53.35
भूमेश्च पुत्रो नरकः संवर्तश्चैव पुष्कलः ।
अद्भिश्चैव महातेजा ऋषिर्गार्ग्योऽभ्यजायत ॥ १३.५३.३५ ॥
นรกะ บุตรของภูมิ และสํวรรตะและปุษกละเช่นกัน และจากน้ำ ฤๅษีคารคยะผู้มีความรุ่งเรืองยิ่งก็เกิดขึ้น
13.53.36
एते चान्ये च बहवो राजन्या ब्राह्मणास्तथा ।
प्रभावेनाभिसम्भूता महर्षीणां महात्मनाम्।
नासाध्य तपसा तेषां विद्ययाऽऽत्मगुणैः परैः ॥ १३.५३.३६ ॥
บุคคลเหล่านี้และคนอื่นๆ อีกมาก เป็นกษัตริย์และพราหมณ์ เกิดขึ้นด้วยอำนาจของมหาฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ ไม่มีสิ่งใดที่พวกเขาทำไม่ได้ ด้วยตบะ ด้วยวิทยา และด้วยคุณธรรมภายในอันสูงสุด
13.53.37
अस्मिन्नर्थे च मनुना नीतः श्लोको नराधिप ।
धर्मं प्रणयता राजंस्तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १३.५३.३७ ॥
โอ้จอมคนยุธิษฐิระ ในเรื่องนี้ มนูได้กล่าวโศลกไว้ ผู้ที่ดำรงธรรม โอ้กษัตริย์ จงเข้าใจโศลกนั้นเถิด
13.53.38
ऋषिणां च नदीनां च साधूनां च महात्मनाम् ।
प्रभवो नाधिगन्तव्यः स्त्रीणां दुश्चरितस्य च ॥ १३.५३.३८ ॥
แหล่งกำเนิดของฤๅษี แม่น้ำ ผู้ประเสริฐ และผู้ยิ่งใหญ่ ไม่อาจหยั่งรู้ได้ และแหล่งกำเนิดของสตรีและการประพฤติผิดก็เช่นกัน
13.53.39
तन्नात्र चिन्ता कर्तव्या महर्षीणां समुद्भवे ।
यथा सर्वगतो ह्यग्निस्तथा तेजो महात्मसु ॥ १३.५३.३९ ॥
ดังนั้น ไม่ควรกังวลในเรื่องการเกิดขึ้นของมหาฤๅษี เพราะเหมือนไฟที่แผ่ซ่านไปทั่ว รัศมีก็อยู่ในผู้ยิ่งใหญ่ฉันนั้น