ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.56

13.56.1

श्रुतं बहुविधं वृत्तं कन्यकानां महामते ।
इच्छामि योषितां श्रोतुं धर्माधर्मौ परिग्रहे ॥ १३.५६.१ ॥

ಓ ಮಹಾಮತಿಯೇ, ಕನ್ಯೆಯರ ಬಹುವಿಧ ನಡತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

अष्टौ भार्यागमा धर्म्या नराणां दारकर्मणि ।
प्रेत्येह च हिता यास्तु सपुत्रा हव्यकव्यदाः ॥ १३.५६.२ ॥

ಪುರುಷರಿಗೆ ದಾರಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಧರ್ಮ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಗಮಗಳಿವೆ. ಪುತ್ರರೊಡನೆ ಇರುವವರು ಇಹಪರದಲ್ಲಿ ಹಿತಕರರು, ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವರು.

साध्वी पाणिगृहीता या कौमारी पाणिवर्जिता ।
भ्रातृभार्या स्वभार्येति प्रसूयेत्पुत्रमौरसम् ॥ १३.५६.३ ॥

ಪಾಣಿಗ್ರಹಣವಾದ ಸಾಧ್ವಿ, ಪಾಣಿವರ್ಜಿತ ಕನ್ಯೆ, ಸೋದರನ ಪತ್ನಿ, ಅಥವಾ 'ಸ್ವಭಾರ್ಯೆ' ಎನಿಸಿದವಳು ಔರಸ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆರಬಹುದು.

त्रयो भार्यागमा ज्ञेया यत्र धर्मो न नश्यति ।
पञ्चान्याः पश्चिमा ब्रूहि भार्यास्तासां च ये सुताः ॥ १३.५६.४ ॥

ಧರ್ಮ ನಾಶವಾಗದ ಮೂರು ಭಾರ್ಯಾಗಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ನಂತರದ ಐದನ್ನು, ಅವರ ಭಾರ್ಯೆಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೇಳು.

सगोत्रभार्या क्रीता च परभार्या च कारिता ।
गतागता च या भार्या आश्रमादाहृता च या ॥ १३.५६.५ ॥

ಸಗೋತ್ರ ಭಾರ್ಯೆ, ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟವಳು, ಪರಭಾರ್ಯೆ, ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟವಳು, ಹೋಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದವಳು, ಆಶ್ರಮದಿಂದ ತರಲ್ಪಟ್ಟವಳು — ಇವರು ಭಾರ್ಯೆಯರು.

एता भार्यागमाः पञ्च पुनर्भार्या भवन्ति याः ।
एता भार्या नृणां गम्यास्तत्पुत्रा हव्यकव्यदाः ॥ १३.५६.६ ॥

ಇವು ಐದು ಭಾರ್ಯಾಗಮಗಳು; ಪುನರ್ಭಾರ್ಯೆಯರಾದವರು ಇವರು. ಈ ಭಾರ್ಯೆಯರು ಪುರುಷರಿಗೆ ಗಮ್ಯರು, ಅವರ ಪುತ್ರರು ಹವ್ಯ-ಕವ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವರು.