ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.63

13.63.1

इदं मे तत्त्वतो राजन्वक्तुमर्हसि भारत ।
अहिंसयित्वाऽपि कथं ब्रह्महत्या विधीयते ॥ १३.६३.१ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀୟ ରାଜନ୍, ଅହିଂସା କରି ମଧ୍ୟ କିପରି ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ବିଧାନ ହୁଏ, ତାହା ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହନ୍ତୁ।

व्यासमामन्त्र्य राजेन्द्र पुरा यत्पृष्टवानहम् ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ॥ १३.६३.२ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପୂର୍ବରେ ମୁଁ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ଡାକି ଯାହା ପଚାରିଥିଲି, ତାହା ତୁମକୁ କହିବି; ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଶୁଣ।

चतुर्थस्त्वं वसिष्ठस्य तत्त्वमाख्याहि मे मुने ।
अहिंसयित्वा केनेह ब्रह्महत्या विधीयते ॥ १३.६३.३ ॥

ହେ ମୁନି, ତୁମେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ଚତୁର୍ଥ; ଅହିଂସା ନକରି କାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ବିଧାନ ହୁଏ, ସେହି ତତ୍ତ୍ୱ ମୋତେ କୁହ।

इति पृष्टो मया राजन्पराशरशरीरजः ।
अब्रवीन्निपुणो धर्मे निःसंशयमनुत्तमम् ॥ १३.६३.४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଏହିପରି ପଚାରିବାରୁ ପରାଶରଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଜାତ, ଧର୍ମରେ ନିପୁଣ ସେ ନିଃସନ୍ଦେହରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ब्राह्मणं स्वयमाहूय भिक्षार्थे कृशवृत्तिनम् ।
ब्रूयान्नास्तीति यः पश्चात्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.५ ॥

ନିଜେ ଡାକି ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଯିଏ ପରେ "ନାହିଁ" କହେ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମଘାତୀ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

मध्यस्थस्येह विप्रस्य योऽनूचानस्य भारत ।
वृत्तिं हरति दुर्बुद्धिस्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.६ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀୟ, ଏଠାରେ ଯେ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟସ୍ଥ, ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବିକା ହରଣ କରେ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମଘାତୀ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

गोकुलस्य तृषार्तस्य जलार्थमभिधावतः ।
उत्पादयति यो विघ्नं तं विद्या ह्मघातिनम् ॥ १३.६३.७ ॥

ତୃଷ୍ଣାରେ ଆର୍ତ୍ତ ଗୋଗଣ ଜଳ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ିବା ସମୟରେ ଯେ ବାଧା ଦିଏ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

यः प्रवृत्तां श्रुतिं सम्यकू शास्त्र वा मुनिभिः कृतम् ।
दूषयत्यनभिज्ञाय तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.८ ॥

ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ପ୍ରଚଳିତ ଶ୍ରୁତି ବା ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଯେ ଦୂଷିତ କରେ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

आत्मजां रूपसम्पन्नां महतीं सदृशे वरे ।
न प्रयच्छति यः कन्यां तं विद्याद्ब्रह्मधातिनम् ॥ १३.६३.९ ॥

ରୂପବତୀ, ବିବାହଯୋଗ୍ୟା ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଯେ ଉପଯୁକ୍ତ ବରକୁ ଦିଏ ନାହିଁ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

अधर्मनिरतो मूढो मिथ्या यो वै द्विजातिषु ।
दद्यान्मर्मातिगं शोकं तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.१० ॥

ଅଧର୍ମରେ ରତ ମୂଢ଼ ଯେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମିଥ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମର୍ମଭେଦୀ ଶୋକ ଦିଏ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

चक्षुषा विप्रहीणस्य पङ्गुलस्य जडस्य वा ।
हरेत यो वै सर्वस्वं तं विद्या घातिनम् ॥ १३.६३.११ ॥

ଆଖିହୀନ, ପଙ୍ଗୁ ବା ଅସହାୟ ବ୍ୟକ୍ତିର ସର୍ବସ୍ୱ ଯେ ହରଣ କରେ, ତାକୁ ଘାତକ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

आश्रमे वा वने वाऽपि ग्रामे वा यदि वा पुरे ।
अग्निं समुत्सृजेन्मोहात्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.१२ ॥

ଆଶ୍ରମରେ, ବନରେ, ଗ୍ରାମରେ ବା ନଗରରେ ଯେ ମୋହବଶତଃ ଅଗ୍ନିକୁ ନିଭିବାକୁ ଦିଏ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।