మహాభారతం · అధ్యాయం 13.63

13.63.1

इदं मे तत्त्वतो राजन्वक्तुमर्हसि भारत ।
अहिंसयित्वाऽपि कथं ब्रह्महत्या विधीयते ॥ १३.६३.१ ॥

ఓ భారత రాజా, హింస చేయకుండానే బ్రహ్మహత్యకు విధానం ఎలా చెప్పబడిందో, ఇది నాకు యథార్థంగా చెప్పండి.

व्यासमामन्त्र्य राजेन्द्र पुरा यत्पृष्टवानहम् ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि तदिहैकमनाः शृणु ॥ १३.६३.२ ॥

ఓ రాజేంద్రా, పూర్వం నేను వ్యాసుని సంబోధించి అడిగినదాన్ని నీకు చెబుతాను; ఇక్కడ ఏకాగ్రమైన మనసుతో విను.

चतुर्थस्त्वं वसिष्ठस्य तत्त्वमाख्याहि मे मुने ।
अहिंसयित्वा केनेह ब्रह्महत्या विधीयते ॥ १३.६३.३ ॥

ఓ ముని, నీవు వసిష్ఠుని నాల్గవవాడివి; ఇక్కడ హింస లేకుండా ఎవరిచేత బ్రహ్మహత్యకు విధానం చెప్పబడుతుందో, ఆ తత్త్వాన్ని నాకు చెప్పు.

इति पृष्टो मया राजन्पराशरशरीरजः ।
अब्रवीन्निपुणो धर्मे निःसंशयमनुत्तमम् ॥ १३.६३.४ ॥

ఓ రాజా, ఇలా నేను అడగగా, పరాశరుని శరీరం నుండి జన్మించినవాడు, ధర్మంలో నిపుణుడు, సందేహం లేకుండా అత్యుత్తమమైన సమాధానం చెప్పాడు.

ब्राह्मणं स्वयमाहूय भिक्षार्थे कृशवृत्तिनम् ।
ब्रूयान्नास्तीति यः पश्चात्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.५ ॥

స్వయంగా పిలిచి, భిక్షకోసం వచ్చిన దైన్య జీవన బ్రాహ్మణునితో "లేదు" అని తర్వాత చెప్పేవాడిని బ్రహ్మహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.

मध्यस्थस्येह विप्रस्य योऽनूचानस्य भारत ।
वृत्तिं हरति दुर्बुद्धिस्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.६ ॥

ఓ భారత, ఇక్కడ మధ్యస్థుడైన, వేదజ్ఞుడైన బ్రాహ్మణుని వృత్తిని దుర్బుద్ధి అపహరించేవాడిని బ్రహ్మహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.

गोकुलस्य तृषार्तस्य जलार्थमभिधावतः ।
उत्पादयति यो विघ्नं तं विद्या ह्मघातिनम् ॥ १३.६३.७ ॥

దాహంతో బాధపడుతూ నీటి కోసం పరుగెత్తే గోసమూహానికి విఘ్నం కలిగించేవాడిని బ్రహ్మహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.

यः प्रवृत्तां श्रुतिं सम्यकू शास्त्र वा मुनिभिः कृतम् ।
दूषयत्यनभिज्ञाय तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.८ ॥

ఋషులచే రచించబడిన సంప్రదాయ శ్రుతిని లేదా శాస్త్రాన్ని అజ్ఞానంతో దూషించేవాడిని బ్రహ్మహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.

आत्मजां रूपसम्पन्नां महतीं सदृशे वरे ।
न प्रयच्छति यः कन्यां तं विद्याद्ब्रह्मधातिनम् ॥ १३.६३.९ ॥

అందగత్తెయైన, యౌవనవతియైన తన కూతురిని తగిన వరునికి ఇవ్వనివాడిని బ్రహ్మహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.

अधर्मनिरतो मूढो मिथ्या यो वै द्विजातिषु ।
दद्यान्मर्मातिगं शोकं तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.१० ॥

అధర్మంలో నిమగ్నమైన మూఢుడు, ద్విజులపట్ల అబద్ధంగా ప్రవర్తించి మర్మాలను చీల్చే శోకాన్ని కలిగించేవాడిని బ్రహ్మహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.

चक्षुषा विप्रहीणस्य पङ्गुलस्य जडस्य वा ।
हरेत यो वै सर्वस्वं तं विद्या घातिनम् ॥ १३.६३.११ ॥

కళ్లు లేనివాడిని, కుంటివాడిని లేదా నిస్సహాయుడిని వంచి వారి సర్వస్వాన్ని అపహరించేవాడిని హంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.

आश्रमे वा वने वाऽपि ग्रामे वा यदि वा पुरे ।
अग्निं समुत्सृजेन्मोहात्तं विद्याद्ब्रह्मघातिनम् ॥ १३.६३.१२ ॥

ఆశ్రమంలో, అడవిలో, గ్రామంలో లేదా పట్టణంలో మోహం వల్ల అగ్నిని ఆరిపోనిచ్చేవాడిని బ్రహ్మహంతకుడిగా తెలుసుకోవాలి.