Mahābhārata · Adhyāya 13.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.66.1
के पूज्या वै त्रिलोकेऽस्मिन्मानवा भरतर्पभ ।
विस्तरेण तदाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यतः ॥ १३.६६.१ ॥
Toro de los Bhāratas, ¿qué hombres son dignos de honor en estos tres mundos? Explícamelo con detalle, pues no me canso de escuchar.
13.66.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादं वासुदेवस्य चोभयोः ॥ १३.६६.२ ॥
Sobre este asunto también narran esta antigua historia: el diálogo entre Nārada y Vāsudeva.
13.66.3
नारदं प्राञ्जलिं दृष्ट्वा पूजयानं द्विजर्षभान् ।
केशवः परिपप्रच्छ भगवन्क्रान्नमस्यमि ॥ १३.६६.३ ॥
Al ver a Nārada con las palmas juntas honrando a los mejores de los dos veces nacidos, Keśava le preguntó: '¿A quiénes veneras, venerable?'
13.66.4
बहुमानपरस्तेषु भगवन्यान्नमस्यसि ।
शक्यं चेच्छ्रोतुमस्माभिर्ब्रूह्येतद्धर्मवित्तम ॥ १३.६६.४ ॥
Teniéndolos en gran honor, venerable, ¿a quiénes veneras? Si nos es posible escucharlo, dínoslo, ¡el más sabio en el dharma!
13.66.5
शृणु गोविन्द यानेतान्पूजयाम्यरिमर्दन ।
त्वत्तोऽन्यः कः पुमाँल्लोके श्रोतुमेतदिहार्हति ॥ १३.६६.५ ॥
Escucha, Govinda, destructor de enemigos, sobre los que yo venero. ¿Quién en este mundo, fuera de ti, es digno de oírlo?
13.66.6
वरुणं वायुमादित्यं पर्जन्यं जातवेदसम् ।
स्थाणु स्कन्दं महालक्ष्मीं विष्णुं ब्रह्माणमेव च ॥ १३.६६.६ ॥
Varuṇa, Vāyu, Āditya, Parjanya, Jātavedas (Agni), Sthāṇu, Skanda, la gran Lakṣmī, Viṣṇu y también Brahmā.
13.66.7
वाचस्पतिं चन्द्रमसमपः पृथ्वीं सरस्वतीम् ।
सततं ये नमस्यन्ति तान्नमस्याम्यहं विभो ॥ १३.६६.७ ॥
A aquellos que constantemente veneran a Vācaspati, la luna, las aguas, la tierra y Sarasvatī, a ellos me inclino, oh poderoso.
13.66.8
तपोधनान्वेदविदो नित्यं वेदपरायणान् ।
महार्हान्वृष्णिशार्दूल सदा सम्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.८ ॥
Siempre honro a aquellos cuya riqueza es la austeridad, conocedores de los Vedas y constantemente entregados a ellos, los muy dignos; oh tigre de los Vṛṣṇis.
13.66.9
अभुक्त्वा देवकार्याणि कुर्वते येऽविकत्थनाः ।
सन्तुष्टाश्च क्षमायुक्तास्तान्नमस्याम्यहं विभो ॥ १३.६६.९ ॥
A aquellos que cumplen los deberes para con los dioses sin antes comer, que no se jactan, contentos y dotados de paciencia, a ellos me inclino, oh poderoso.
13.66.10
सम्यग्यजन्ति ये चेष्टीः क्षान्ता दान्ता जितेन्द्रियाः ।
सत्यं धर्मं क्षितिं गाश्च तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१० ॥
A aquellos que realizan debidamente los sacrificios iṣṭi, pacientes, dominados, con los sentidos vencidos, que honran la verdad, el dharma, la tierra y las vacas; a ellos me inclino, oh Yādava.
13.66.11
ये वै तपसि वर्तन्ते वने मूलफलाशनाः ।
असञ्चयाः क्रियावन्तस्तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.११ ॥
A aquellos que viven en austeridad en el bosque, comiendo raíces y frutos, sin acumular nada, dedicados a sus ritos; a ellos me inclino, oh Yādava.
13.66.12
ये भृत्यभरणे शक्ताः सततं चातिथिव्रताः ।
भुञ्जते देवशेषाणि तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१२ ॥
A aquellos capaces de mantener a sus dependientes, siempre consagrados a la hospitalidad, que comen lo que sobra de las ofrendas a los dioses; a ellos me inclino, oh Yādava.
13.66.13
ये वेद प्राप्य दुर्धर्षा वाग्मिनो ब्रह्मचारिणः ।
याजनाध्यापने युक्ता नित्यं तान्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.१३ ॥
Honro a quienes, habiendo alcanzado el Veda, son invencibles, elocuentes, brahmacārin, y siempre dedicados al sacrificio y a la enseñanza.
13.66.14
प्रसन्नहृदयाश्चैव सर्वसत्वेषु नित्यशः ।
अपृष्ठतापान्स्वाध्याये युक्तास्तान्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.१४ ॥
Honro a quienes tienen el corazón sereno, son siempre bondadosos con todos los seres, no causan dolor a espaldas de nadie y se dedican al autoestudio.
13.66.15
गुरुप्रसादे स्वाध्याये यतन्तो ये स्थिरव्रताः ।
शुश्रूषवोऽनसूयन्तस्तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१५ ॥
Me inclino ante quienes se esfuerzan por el favor de su maestro y por el autoestudio, firmes en sus votos, dispuestos a servir y libres de envidia, oh Yādava.
13.66.16
सुव्रता मुनयो ये च ब्राह्मणाः सत्यसङ्गराः ।
वोढारो हव्यकव्यानां तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१६ ॥
Me inclino ante los sabios de buenos votos y los brahmanes fieles a sus promesas, que llevan las ofrendas a dioses y antepasados, oh Yādava.
13.66.17
भैक्षचर्यासु निरताः कृशा गुरुकुलाश्रयाः ।
निःसुखा निर्धना ये तु तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१७ ॥
Me inclino ante quienes se dedican a la mendicidad, son delgados, viven en la casa del maestro, carecen de alegría y de riquezas, oh Yādava.
13.66.18
निर्ममा निष्प्रतिद्वन्द्वा निष्ठिता निष्प्रयोजनाः ।
ये वेदं प्राप्य दुर्धर्षा वाग्मिनो ब्रह्मवादिनः ॥ १३.६६.१८ ॥
Los libres de posesividad, sin rivales, firmes y sin fines egoístas, que habiendo alcanzado el Veda son invencibles, elocuentes y expositores del Brahman.
13.66.19
अहिंसानिरता ये च ये च सत्यव्रता नराः ।
दान्ताः शमपराश्चैव तान्नमस्यामि केशव ॥ १३.६६.१९ ॥
Me inclino ante aquellos hombres que se dedican a la no violencia, que observan el voto de la verdad, que son dominados y se entregan a la serenidad, oh Keśava.
13.66.20
देवतातिथिपूजायां युक्ता ये गृहमेधिनः ।
कपोतवृत्तयो नित्यं तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.२० ॥
Me inclino ante aquellos cabezas de familia que se dedican al culto de los dioses y de los huéspedes, y que siempre viven con sencillez como la paloma, oh Yādava.
13.66.21
येषां त्रिवर्गः कृत्येषु वर्तते नोपहीयते ।
शिष्टाचारप्रवृत्ताश्च तान्नमस्याम्यहं सदा ॥ १३.६६.२१ ॥
Siempre me inclino ante aquellos en cuyas acciones perduran los tres fines y no disminuyen, y que se dedican a la conducta de los virtuosos.
13.66.22
ब्राह्मणाः श्रुतसम्पन्ना ये त्रिवर्गमनुष्ठिताः ।
अलोलुपाः पुण्यशीलास्तान्नमस्यामि केशव ॥ १३.६६.२२ ॥
Me inclino ante aquellos brahmanes dotados de saber que practican los tres fines, libres de avaricia y de carácter virtuoso, oh Keśava.
13.66.23
अवन्ध्यकाला येऽलुब्धास्त्रिवर्गे साधनेषु च ।
विशिष्टाचारयुक्ताश्च नारायण नमामि तान् ॥ १३.६६.२३ ॥
Me inclino ante aquellos cuyo tiempo nunca se desperdicia, que están libres de avidez en los medios de los tres fines y que están dotados de una conducta distinguida, oh Nārāyaṇa.
13.66.24
अब्भक्षा वायुभक्षाश्चक सुधाभक्षाश्च ये सदा ।
व्रतैश्च विविधैर्युक्तास्तान्नमस्यामि माधव ॥ १३.६६.२४ ॥
Me inclino ante aquellos que siempre se alimentan de agua, de aire y de néctar, y que están dotados de diversos votos, oh Mādhava.
13.66.25
अयोनीनग्नियोनींश्च ब्रह्मयोनींस्तथैव च ।
सर्वभूतात्मयोनींश्च तान्नमस्याम्यहं सदा ॥ १३.६६.२५ ॥
Siempre me inclino ante los que no tienen origen de vientre, los nacidos del fuego, los nacidos de Brahman, y asimismo los nacidos del ātman de todos los seres.
13.66.26
नित्यमेतान्नमस्यामि कृष्ण लोककरानृषीन् ।
लोकज्येष्ठान्कुलज्येष्ठांस्तमोघ्नँल्लोकभास्करान् ॥ १३.६६.२६ ॥
Kṛṣṇa, siempre me inclino ante estos sabios creadores de los mundos, los mayores de los mundos y de las familias, destructores de la oscuridad, soles de los mundos.
13.66.27
तस्मात्त्वमपि वार्ष्णेय द्विजान्पूजय नित्यदा ।
पूजिताः पूजनार्हा हि सुखं दास्यन्ति तेऽनघ ॥ १३.६६.२७ ॥
Por tanto, descendiente de Vṛṣṇi, tú también debes honrar siempre a los dos-veces-nacidos; oh sin mancha, cuando sean honrados, los dignos de honor te darán ciertamente felicidad.
13.66.28
अस्मिँल्लोके सदा ह्येते परत्र च सुखप्रदाः ।
चरन्ते मान्यमाना वै प्रदास्यन्ति सुखं तव ॥ १३.६६.२८ ॥
En este mundo y también en el otro, estos son siempre dadores de felicidad; honrados mientras se mueven, te darán ciertamente felicidad.
13.66.29
ये सर्वातिथयो नित्यं गोषु च ब्राह्मणेषु च ।
नित्यं सत्ये चाभिरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.२९ ॥
Aquellos que siempre hospedan a todos los huéspedes, que siempre se entregan a las vacas y a los brahmanes, y siempre se deleitan en la verdad — ellos superan las dificultades.
13.66.30
नित्यं शमपरा ये च तथा ये चानसूयकाः ।
नित्यस्वाध्यायिनो ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३० ॥
Aquellos que siempre se dedican a la calma, y asimismo los libres de envidia, los que siempre se entregan al estudio de sí mismos — ellos superan las dificultades.
13.66.31
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति य चैकं वेदमाश्रिताः ।
श्रद्दधानाश्च दान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३१ ॥
Quienes, refugiados en un solo Veda, se inclinan ante todos los dioses, llenos de fe y dominio de sí, atraviesan las dificultades.
13.66.32
तथैव विप्रप्रवरान्नमस्कृत्य यतव्रताः ।
भवन्ति ये दानरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३२ ॥
Asimismo, quienes, tras honrar a los mejores brahmanes, se mantienen firmes en sus votos y se deleitan en dar, atraviesan las dificultades.
13.66.33
तपस्विनश्च ये नित्यं कौमारब्रह्मचारिणः ।
तपसा भावितात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३३ ॥
Los ascetas que siempre viven como célibes desde la niñez, cuyo ser se purifica con la austeridad, atraviesan las dificultades.
13.66.34
देवतातिथिभृत्यानां पितॄणां चार्चने रताः ।
शिष्टान्नभोजिनो ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३४ ॥
Quienes se deleitan en honrar a los dioses, huéspedes, sirvientes y antepasados, y comen el alimento sobrante de las ofrendas, atraviesan las dificultades.
13.66.35
अग्निमाधाय विधिवत्प्रणता धारयन्ति ये ।
प्राप्तः सोमाहुतिं चैव दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३५ ॥
Quienes establecen el fuego según el rito, lo mantienen con humildad y reciben la ofrenda de soma, atraviesan las dificultades.
13.66.36
मातापित्रोर्गुरुषु च सम्यग्वर्तन्ति ये सदा ।
यथा त्वं वृष्णिशार्दूलेत्युक्त्वैवं विरराम सः ॥ १३.६६.३६ ॥
Quienes siempre se comportan correctamente con madre, padre y maestros —"como tú, tigre de los Vṛṣṇis"—; habiendo dicho esto, guardó silencio.
13.66.37
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय पितृदेवद्विजातिथीन् ।
सम्यक्पूजयसे नित्यं गतिमिष्टामवाप्स्यसि ॥ १३.६६.३७ ॥
Por tanto, hijo de Kuntī, tú también honras siempre debidamente a los antepasados, a los dioses, a los dvijas y a los huéspedes; alcanzarás el destino deseado.