మహాభారతం · అధ్యాయం 13.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.66.1
के पूज्या वै त्रिलोकेऽस्मिन्मानवा भरतर्पभ ।
विस्तरेण तदाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यतः ॥ १३.६६.१ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఈ మూడు లోకాలలో ఏ మానవులు పూజ్యులు? దానిని విస్తారంగా చెప్పుము; చెప్పగా వింటూ నేను తృప్తి పొందడం లేదు.
13.66.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादं वासुदेवस्य चोभयोः ॥ १३.६६.२ ॥
ఈ విషయంలో కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు — నారదుడు, వాసుదేవుడు ఇద్దరి సంవాదాన్ని.
13.66.3
नारदं प्राञ्जलिं दृष्ट्वा पूजयानं द्विजर्षभान् ।
केशवः परिपप्रच्छ भगवन्क्रान्नमस्यमि ॥ १३.६६.३ ॥
నారదుడు అంజలి ఘటించి శ్రేష్ఠ ద్విజులను పూజిస్తుండగా చూసి కేశవుడు అడిగాడు — భగవంతుడా, మీరు ఎవరికి నమస్కరిస్తున్నారు?
13.66.4
बहुमानपरस्तेषु भगवन्यान्नमस्यसि ।
शक्यं चेच्छ्रोतुमस्माभिर्ब्रूह्येतद्धर्मवित्तम ॥ १३.६६.४ ॥
వారి పట్ల గొప్ప గౌరవంతో, భగవంతుడా, మీరు ఎవరికి నమస్కరిస్తారో — మేము వినగలిగితే చెప్పండి, ధర్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడా!
13.66.5
शृणु गोविन्द यानेतान्पूजयाम्यरिमर्दन ।
त्वत्तोऽन्यः कः पुमाँल्लोके श्रोतुमेतदिहार्हति ॥ १३.६६.५ ॥
గోవిందా, వినుము — శత్రుమర్దనా, నేను పూజించే వీరిని గూర్చి. ఈ లోకంలో నీవు కాక ఇది వినడానికి తగినవాడు ఎవడు?
13.66.6
वरुणं वायुमादित्यं पर्जन्यं जातवेदसम् ।
स्थाणु स्कन्दं महालक्ष्मीं विष्णुं ब्रह्माणमेव च ॥ १३.६६.६ ॥
వరుణుడు, వాయువు, ఆదిత్యుడు, పర్జన్యుడు, జాతవేదుడు (అగ్ని), స్థాణువు, స్కందుడు, మహాలక్ష్మి, విష్ణువు, బ్రహ్మ — వీరిని కూడా (నేను పూజిస్తాను).
13.66.7
वाचस्पतिं चन्द्रमसमपः पृथ्वीं सरस्वतीम् ।
सततं ये नमस्यन्ति तान्नमस्याम्यहं विभो ॥ १३.६६.७ ॥
ఎల్లప్పుడూ వాచస్పతి, చంద్రుడు, జలాలు, భూమి, సరస్వతిని నమస్కరించే వారికి, ఓ విభో, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.8
तपोधनान्वेदविदो नित्यं वेदपरायणान् ।
महार्हान्वृष्णिशार्दूल सदा सम्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.८ ॥
తపస్సే ధనంగా కలవారిని, వేదజ్ఞులను, నిత్యం వేదపరాయణులను, గొప్ప పూజ్యులను, ఓ వృష్ణిశార్దూలా, నేను సదా సత్కరిస్తాను.
13.66.9
अभुक्त्वा देवकार्याणि कुर्वते येऽविकत्थनाः ।
सन्तुष्टाश्च क्षमायुक्तास्तान्नमस्याम्यहं विभो ॥ १३.६६.९ ॥
తాము భుజించకుండా దేవకార్యాలు చేసేవారిని, ఆత్మప్రశంస చేయనివారిని, సంతృప్తులు, క్షమాగుణం కలవారిని, ఓ విభో, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.10
सम्यग्यजन्ति ये चेष्टीः क्षान्ता दान्ता जितेन्द्रियाः ।
सत्यं धर्मं क्षितिं गाश्च तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१० ॥
క్షమ, దమం, ఇంద్రియజయం కలిగి, విధివత్తుగా ఇష్టియాగాలు చేసేవారిని, సత్యం, ధర్మం, భూమి, గోవులను గౌరవించేవారిని, ఓ యాదవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.11
ये वै तपसि वर्तन्ते वने मूलफलाशनाः ।
असञ्चयाः क्रियावन्तस्तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.११ ॥
అడవిలో తపస్సులో నిమగ్నమై, దుంపలు-ఫలాలు తింటూ, సంచయం లేనివారై, కర్మనిష్ఠులైన వారిని, ఓ యాదవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.12
ये भृत्यभरणे शक्ताः सततं चातिथिव्रताः ।
भुञ्जते देवशेषाणि तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१२ ॥
ఆశ్రితులను పోషించగలవారై, ఎల్లప్పుడూ అతిథి సేవా వ్రతం కలిగి, దేవతలకు నివేదించిన శేషాన్ని భుజించేవారిని, ఓ యాదవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.13
ये वेद प्राप्य दुर्धर्षा वाग्मिनो ब्रह्मचारिणः ।
याजनाध्यापने युक्ता नित्यं तान्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.१३ ॥
వేదాన్ని పొంది దుర్ధర్షులై, వాగ్మీలై, బ్రహ్మచారులై, యజనం మరియు అధ్యాపనంలో నిత్యం నిమగ్నులైనవారిని నేను పూజిస్తాను.
13.66.14
प्रसन्नहृदयाश्चैव सर्वसत्वेषु नित्यशः ।
अपृष्ठतापान्स्वाध्याये युक्तास्तान्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.१४ ॥
ప్రసన్న హృదయులై, అన్ని ప్రాణుల పట్ల నిత్యం దయతో ఉండి, వెనుక బాధ కలిగించక, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నులైనవారిని నేను పూజిస్తాను.
13.66.15
गुरुप्रसादे स्वाध्याये यतन्तो ये स्थिरव्रताः ।
शुश्रूषवोऽनसूयन्तस्तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१५ ॥
గురువు అనుగ్రహం కోసం, స్వాధ్యాయంలో ప్రయత్నిస్తూ, స్థిర వ్రతులై, సేవాభావంతో, అసూయ లేనివారైన వారికి, ఓ యాదవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.16
सुव्रता मुनयो ये च ब्राह्मणाः सत्यसङ्गराः ।
वोढारो हव्यकव्यानां तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१६ ॥
సుందర వ్రతులైన మునులు, సత్య ప్రతిజ్ఞ గల బ్రాహ్మణులు, దేవతలకు మరియు పితరులకు హవ్య-కవ్యాలను మోసేవారైన వారికి, ఓ యాదవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.17
भैक्षचर्यासु निरताः कृशा गुरुकुलाश्रयाः ।
निःसुखा निर्धना ये तु तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१७ ॥
భిక్షాచర్యలో నిమగ్నులై, కృశించినవారై, గురుకులంలో ఆశ్రయం పొందినవారై, సుఖరహితులై, నిర్ధనులైన వారికి, ఓ యాదవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.18
निर्ममा निष्प्रतिद्वन्द्वा निष्ठिता निष्प्रयोजनाः ।
ये वेदं प्राप्य दुर्धर्षा वाग्मिनो ब्रह्मवादिनः ॥ १३.६६.१८ ॥
మమకారం లేనివారు, ప్రతిద్వంద్వులు లేనివారు, నిష్ఠగలవారు, నిష్కామ కర్మలు చేసేవారు; వేదాన్ని పొంది దుర్ధర్షులై, వాగ్మీలై, బ్రహ్మవాదులైనవారు.
13.66.19
अहिंसानिरता ये च ये च सत्यव्रता नराः ।
दान्ताः शमपराश्चैव तान्नमस्यामि केशव ॥ १३.६६.१९ ॥
అహింసలో నిరతులైన వారూ, సత్యవ్రతాన్ని పాటించే వారూ, దమము కలిగి శాంతిని కోరేవారూ అయిన మనుషులను, ఓ కేశవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.20
देवतातिथिपूजायां युक्ता ये गृहमेधिनः ।
कपोतवृत्तयो नित्यं तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.२० ॥
దేవతలను, అతిథులను పూజించడంలో నిమగ్నులైన గృహస్థులను, ఎల్లప్పుడూ పావురంలా సాదాసీదా జీవితం గడిపేవారిని, ఓ యాదవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.21
येषां त्रिवर्गः कृत्येषु वर्तते नोपहीयते ।
शिष्टाचारप्रवृत्ताश्च तान्नमस्याम्यहं सदा ॥ १३.६६.२१ ॥
ఎవరి కర్మలలో త్రివర్గం నిలిచి ఉండి క్షీణించదో, సజ్జనుల ఆచారంలో నిమగ్నులైన వారిని నేను ఎల్లప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.
13.66.22
ब्राह्मणाः श्रुतसम्पन्ना ये त्रिवर्गमनुष्ठिताः ।
अलोलुपाः पुण्यशीलास्तान्नमस्यामि केशव ॥ १३.६६.२२ ॥
శాస్త్రజ్ఞానం కలిగిన బ్రాహ్మణులు, త్రివర్గాన్ని అనుసరించేవారు, లోభం లేనివారు, పుణ్యస్వభావులు అయిన వారిని, ఓ కేశవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.23
अवन्ध्यकाला येऽलुब्धास्त्रिवर्गे साधनेषु च ।
विशिष्टाचारयुक्ताश्च नारायण नमामि तान् ॥ १३.६६.२३ ॥
తమ కాలాన్ని వృథా చేయనివారూ, త్రివర్గ సాధనాలలో లోభం లేనివారూ, విశిష్ట ఆచారం కలవారూ అయిన వారిని, ఓ నారాయణా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.24
अब्भक्षा वायुभक्षाश्चक सुधाभक्षाश्च ये सदा ।
व्रतैश्च विविधैर्युक्तास्तान्नमस्यामि माधव ॥ १३.६६.२४ ॥
ఎల్లప్పుడూ నీటిని, గాలిని, అమృతాన్ని ఆహారంగా తీసుకునేవారూ, వివిధ వ్రతాలతో యుక్తులైనవారూ అయిన వారిని, ఓ మాధవా, నేను నమస్కరిస్తాను.
13.66.25
अयोनीनग्नियोनींश्च ब्रह्मयोनींस्तथैव च ।
सर्वभूतात्मयोनींश्च तान्नमस्याम्यहं सदा ॥ १३.६६.२५ ॥
అయోనులు, అగ్నియోనులు, బ్రహ్మయోనులు, అలాగే సర్వభూతాత్మయోనులైన వారిని నేను ఎల్లప్పుడూ నమస్కరిస్తాను.
13.66.26
नित्यमेतान्नमस्यामि कृष्ण लोककरानृषीन् ।
लोकज्येष्ठान्कुलज्येष्ठांस्तमोघ्नँल्लोकभास्करान् ॥ १३.६६.२६ ॥
కృష్ణా, లోకాలను సృష్టించే ఈ ఋషులను నేను ఎల్లప్పుడూ నమస్కరిస్తాను; వారు లోకాలలో జ్యేష్ఠులు, కులాలలో జ్యేష్ఠులు, చీకటిని నశింపజేసేవారు, లోకాలకు సూర్యులు.
13.66.27
तस्मात्त्वमपि वार्ष्णेय द्विजान्पूजय नित्यदा ।
पूजिताः पूजनार्हा हि सुखं दास्यन्ति तेऽनघ ॥ १३.६६.२७ ॥
కాబట్టి వార్ష్ణేయా, నీవు కూడా ఎల్లప్పుడూ ద్విజులను పూజించు; పాపరహితుడా, పూజనీయులు పూజింపబడినప్పుడు నీకు నిశ్చయంగా సుఖాన్ని ఇస్తారు.
13.66.28
अस्मिँल्लोके सदा ह्येते परत्र च सुखप्रदाः ।
चरन्ते मान्यमाना वै प्रदास्यन्ति सुखं तव ॥ १३.६६.२८ ॥
ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ వీరు ఎల్లప్పుడూ సుఖాన్ని ఇచ్చేవారు; గౌరవింపబడుతూ సంచరించే వీరు నీకు నిశ్చయంగా సుఖాన్ని ఇస్తారు.
13.66.29
ये सर्वातिथयो नित्यं गोषु च ब्राह्मणेषु च ।
नित्यं सत्ये चाभिरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.२९ ॥
ఎల్లప్పుడూ అతిథులందరినీ సత్కరించేవారు, గోవులు మరియు బ్రాహ్మణుల పట్ల ఎల్లప్పుడూ ఆదరణ కలవారు, ఎల్లప్పుడూ సత్యంలో ఆనందించేవారు — వారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
13.66.30
नित्यं शमपरा ये च तथा ये चानसूयकाः ।
नित्यस्वाध्यायिनो ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३० ॥
ఎల్లప్పుడూ శమంలో నిమగ్నమైనవారు, అలాగే అసూయ లేనివారు, ఎల్లప్పుడూ స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నమైనవారు — వారు కష్టాలను దాటిపోతారు.
13.66.31
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति य चैकं वेदमाश्रिताः ।
श्रद्दधानाश्च दान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३१ ॥
ఒకే వేదాన్ని ఆశ్రయించి సకల దేవతలకు నమస్కరించేవారు, శ్రద్ధ కలిగినవారు, నిగ్రహం కలవారు—వారు కష్టాలను దాటుతారు.
13.66.32
तथैव विप्रप्रवरान्नमस्कृत्य यतव्रताः ।
भवन्ति ये दानरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३२ ॥
అలాగే శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, వ్రతనిష్ఠులై, దానంలో ఆసక్తి కలవారు—వారు కష్టాలను దాటుతారు.
13.66.33
तपस्विनश्च ये नित्यं कौमारब्रह्मचारिणः ।
तपसा भावितात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३३ ॥
తపస్విలు, బాల్యం నుండే నిత్యం బ్రహ్మచర్యం పాటించేవారు, తపస్సుతో అంతరాత్మ శుద్ధి పొందినవారు—వారు కష్టాలను దాటుతారు.
13.66.34
देवतातिथिभृत्यानां पितॄणां चार्चने रताः ।
शिष्टान्नभोजिनो ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३४ ॥
దేవతలు, అతిథులు, సేవకులు, పితృదేవతల పూజలో నిమగ్నులై, శిష్టాన్నం (మిగిలిన ఆహారం) భుజించేవారు—వారు కూడా కష్టాలను దాటుతారు.
13.66.35
अग्निमाधाय विधिवत्प्रणता धारयन्ति ये ।
प्राप्तः सोमाहुतिं चैव दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३५ ॥
విధివత్తుగా అగ్నిని స్థాపించి, వినయంతో దానిని ధరించేవారు, సోమాహుతిని పొందేవారు—వారు కష్టాలను దాటుతారు.
13.66.36
मातापित्रोर्गुरुषु च सम्यग्वर्तन्ति ये सदा ।
यथा त्वं वृष्णिशार्दूलेत्युक्त्वैवं विरराम सः ॥ १३.६६.३६ ॥
ఎల్లప్పుడూ తల్లిదండ్రులు, గురువుల పట్ల సక్రమంగా ప్రవర్తించేవారు—"వృష్ణివంశ శార్దూలా, నీవు వలె"—అని చెప్పి ఆయన మౌనం వహించెను.
13.66.37
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय पितृदेवद्विजातिथीन् ।
सम्यक्पूजयसे नित्यं गतिमिष्टामवाप्स्यसि ॥ १३.६६.३७ ॥
కావున కౌంతేయా, నీవును పితృదేవతలను, దేవతలను, ద్విజులను, అతిథులను సదా సరిగ్గా పూజిస్తున్నావు; కనుక నీవు ఇష్టమైన గతిని పొందుతావు.