มหาภารตะ · อัธยายะ 13.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.66.1
के पूज्या वै त्रिलोकेऽस्मिन्मानवा भरतर्पभ ।
विस्तरेण तदाचक्ष्व न हि तृप्यामि कथ्यतः ॥ १३.६६.१ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นยอดแห่งภรตะ ในสามโลกนี้มนุษย์ผู้ใดควรได้รับการเคารพบูชา ขอจงตรัสเล่าโดยพิสดาร เพราะข้าพเจ้ายังไม่อิ่มพอในการฟังเรื่องนี้
13.66.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
नारदस्य च संवादं वासुदेवस्य चोभयोः ॥ १३.६६.२ ॥
ในเรื่องนี้ ผู้รู้ทั้งหลายยังกล่าวอิติหาสโบราณนี้ไว้ คือบทสนทนาระหว่างนารทะกับวาสุเทพ
13.66.3
नारदं प्राञ्जलिं दृष्ट्वा पूजयानं द्विजर्षभान् ।
केशवः परिपप्रच्छ भगवन्क्रान्नमस्यमि ॥ १३.६६.३ ॥
เมื่อเห็นนารทะประนมมือบูชาพราหมณ์ผู้ประเสริฐทั้งหลาย พระเกศวะจึงถามอย่างละเอียดว่า ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ ท่านนมัสการผู้ใดอยู่
13.66.4
बहुमानपरस्तेषु भगवन्यान्नमस्यसि ।
शक्यं चेच्छ्रोतुमस्माभिर्ब्रूह्येतद्धर्मवित्तम ॥ १३.६६.४ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นที่เคารพ ท่านให้ความเคารพแก่เขาเหล่านั้นอย่างยิ่ง แล้วท่านนมัสการผู้ใดอยู่ ข้าแต่ผู้รู้ธรรมยอดเยี่ยม หากเป็นไปได้ที่พวกข้าพเจ้าจะฟัง ขอจงบอกเรื่องนี้เถิด
13.66.5
शृणु गोविन्द यानेतान्पूजयाम्यरिमर्दन ।
त्वत्तोऽन्यः कः पुमाँल्लोके श्रोतुमेतदिहार्हति ॥ १३.६६.५ ॥
ข้าแต่โควินทะ ผู้ปราบศัตรู ขอจงฟังเถิดว่าข้าพเจ้าบูชาผู้ใดบ้าง ในโลกนี้ นอกจากพระองค์แล้ว บุรุษผู้ใดควรฟังเรื่องนี้
13.66.6
वरुणं वायुमादित्यं पर्जन्यं जातवेदसम् ।
स्थाणु स्कन्दं महालक्ष्मीं विष्णुं ब्रह्माणमेव च ॥ १३.६६.६ ॥
วรุณ วายุ อาทิตย์ ปรรชันยะ ชาตเวทัส (อัคนี) สถาณุ สกันทะ พระลักษมีผู้ยิ่งใหญ่ พระวิษณุ และพระพรหมด้วย
13.66.7
वाचस्पतिं चन्द्रमसमपः पृथ्वीं सरस्वतीम् ।
सततं ये नमस्यन्ति तान्नमस्याम्यहं विभो ॥ १३.६६.७ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบผู้ที่บูชาพระวาจัสปติ พระจันทร์ น้ำ แผ่นดิน และพระสรัสวตีอยู่เสมอ ข้าแต่ผู้ทรงฤทธิ์ ข้าพเจ้าขอน้อมกราบเขาเหล่านั้น
13.66.8
तपोधनान्वेदविदो नित्यं वेदपरायणान् ।
महार्हान्वृष्णिशार्दूल सदा सम्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.८ ॥
ข้าพเจ้าบูชาผู้ที่มีตบะเป็นทรัพย์ ผู้รู้เวท และมุ่งมั่นในเวทอยู่เสมอ ผู้ควรได้รับการเคารพอย่างยิ่งเหล่านั้นเป็นนิตย์ ข้าแต่เสือในหมู่วฤษณี
13.66.9
अभुक्त्वा देवकार्याणि कुर्वते येऽविकत्थनाः ।
सन्तुष्टाश्च क्षमायुक्तास्तान्नमस्याम्यहं विभो ॥ १३.६६.९ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบผู้ที่ปฏิบัติกิจของเทวดาโดยมิได้กินก่อน ผู้ไม่คุยโอ้อวด ผู้สันโดษและมีความอดทน ข้าแต่ผู้ทรงฤทธิ์ ข้าพเจ้าขอน้อมกราบเขาเหล่านั้น
13.66.10
सम्यग्यजन्ति ये चेष्टीः क्षान्ता दान्ता जितेन्द्रियाः ।
सत्यं धर्मं क्षितिं गाश्च तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१० ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบผู้ที่บูชาอิษฏีได้ถูกต้อง อดทน ข่มใจ ปราบอินทรีย์ได้ และให้ความเคารพแก่สัตย์ ธรรม แผ่นดิน และโค ข้าแต่ยาทพ ข้าพเจ้าขอน้อมกราบเขาเหล่านั้น
13.66.11
ये वै तपसि वर्तन्ते वने मूलफलाशनाः ।
असञ्चयाः क्रियावन्तस्तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.११ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบผู้ที่ดำรงอยู่ในตบะในป่า กินรากไม้และผลไม้ ไม่สะสมสิ่งใด มุ่งมั่นในกิจพิธี ข้าแต่ยาทพ ข้าพเจ้าขอน้อมกราบเขาเหล่านั้น
13.66.12
ये भृत्यभरणे शक्ताः सततं चातिथिव्रताः ।
भुञ्जते देवशेषाणि तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१२ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบผู้ที่มีกำลังเลี้ยงดูผู้อยู่ในอุปการะ ถือวัตรต้อนรับแขกเป็นนิตย์ และฉันเฉพาะส่วนที่เหลือจากเทวดา ข้าแต่ยาทพ ข้าพเจ้าขอน้อมกราบเขาเหล่านั้น
13.66.13
ये वेद प्राप्य दुर्धर्षा वाग्मिनो ब्रह्मचारिणः ।
याजनाध्यापने युक्ता नित्यं तान्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.१३ ॥
ข้าพเจ้าขอบูชาผู้ที่ได้บรรลุเวท ไม่มีใครข่มได้ เป็นนักพูดที่เฉียบแหลม เป็นพรหมจารีผู้ศึกษา และประกอบอยู่ในการบูชายัญและการสอนเป็นนิตย์
13.66.14
प्रसन्नहृदयाश्चैव सर्वसत्वेषु नित्यशः ।
अपृष्ठतापान्स्वाध्याये युक्तास्तान्पूजयाम्यहम् ॥ १३.६६.१४ ॥
ข้าพเจ้าขอบูชาผู้ที่มีจิตใจผ่องใส มีเมตตาต่อสรรพสัตว์อยู่เสมอ ไม่ก่อความเจ็บปวดลับหลังใคร และมุ่งมั่นในการศึกษาพระเวทด้วยตนเอง
13.66.15
गुरुप्रसादे स्वाध्याये यतन्तो ये स्थिरव्रताः ।
शुश्रूषवोऽनसूयन्तस्तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१५ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบผู้ที่พยายามให้ได้ความโปรดปรานจากครูและการศึกษาด้วยตนเอง ผู้มั่นคงในวัตร ใคร่จะรับใช้ และไม่ริษยา ข้าแต่ยาทพ
13.66.16
सुव्रता मुनयो ये च ब्राह्मणाः सत्यसङ्गराः ।
वोढारो हव्यकव्यानां तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१६ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบบรรดามุนีผู้มีวัตรดี และพราหมณ์ผู้ซื่อสัตย์ต่อคำมั่น ผู้นำเครื่องบูชาไปถวายแก่เทวดาและบรรพบุรุษ ข้าแต่ยาทพ ข้าพเจ้าขอน้อมกราบเขาเหล่านั้น
13.66.17
भैक्षचर्यासु निरताः कृशा गुरुकुलाश्रयाः ।
निःसुखा निर्धना ये तु तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.१७ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบผู้ที่ยินดีในการเที่ยวขอทาน ผอมบาง อาศัยอยู่ในครรภ์ของครู ปราศจากความสุขและทรัพย์ ข้าแต่ยาทพ
13.66.18
निर्ममा निष्प्रतिद्वन्द्वा निष्ठिता निष्प्रयोजनाः ।
ये वेदं प्राप्य दुर्धर्षा वाग्मिनो ब्रह्मवादिनः ॥ १३.६६.१८ ॥
ผู้ปราศจากความยึดมั่นในของตน ไม่มีคู่ต่อสู้ มั่นคง ไม่มีจุดมุ่งหมายส่วนตน ผู้ได้บรรลุเวทแล้วไม่มีใครข่มได้ เป็นนักพูดผู้กล่าวถึงพรหมัน
13.66.19
अहिंसानिरता ये च ये च सत्यव्रता नराः ।
दान्ताः शमपराश्चैव तान्नमस्यामि केशव ॥ १३.६६.१९ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบบุรุษทั้งหลายผู้มุ่งมั่นในอหิงสา ผู้ถือวัตรแห่งสัตย์ ผู้ข่มใจได้ และมุ่งมั่นในความสงบ ข้าแต่เกศวะ
13.66.20
देवतातिथिपूजायां युक्ता ये गृहमेधिनः ।
कपोतवृत्तयो नित्यं तान्नमस्यामि यादव ॥ १३.६६.२० ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมกราบบรรดาคฤหัสถ์ผู้ประกอบในการบูชาเทวดาและแขก และดำเนินชีวิตอย่างเรียบง่ายดุจนกพิราบเป็นนิตย์ ข้าแต่ยาทพ
13.66.21
येषां त्रिवर्गः कृत्येषु वर्तते नोपहीयते ।
शिष्टाचारप्रवृत्ताश्च तान्नमस्याम्यहं सदा ॥ १३.६६.२१ ॥
ข้าพเจ้าน้อมไหว้ผู้ที่ในการงานของตนธรรม อรรถ และกามยังคงดำรงอยู่และไม่เสื่อมลง ผู้ที่ดำเนินตามจารีตของผู้มีความประพฤติดี ข้าพเจ้าน้อมไหว้ท่านเหล่านั้นเสมอ
13.66.22
ब्राह्मणाः श्रुतसम्पन्ना ये त्रिवर्गमनुष्ठिताः ।
अलोलुपाः पुण्यशीलास्तान्नमस्यामि केशव ॥ १३.६६.२२ ॥
ข้าพเจ้าน้อมไหว้พราหมณ์ทั้งหลายผู้บริบูรณ์ด้วยการศึกษาเล่าเรียน ผู้ปฏิบัติตามธรรม อรรถ และกาม ผู้ไม่โลภ และมีศีลอันบริสุทธิ์ โอ พระเกศวะ
13.66.23
अवन्ध्यकाला येऽलुब्धास्त्रिवर्गे साधनेषु च ।
विशिष्टाचारयुक्ताश्च नारायण नमामि तान् ॥ १३.६६.२३ ॥
ข้าพเจ้าขอน้อมไหว้ผู้ที่ไม่เคยเสียเวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ ผู้ไม่โลภในเครื่องมือเพื่อบรรลุธรรม อรรถ และกาม และผู้ประกอบด้วยความประพฤติอันโดดเด่น โอ พระนารายณ์
13.66.24
अब्भक्षा वायुभक्षाश्चक सुधाभक्षाश्च ये सदा ।
व्रतैश्च विविधैर्युक्तास्तान्नमस्यामि माधव ॥ १३.६६.२४ ॥
ข้าพเจ้าน้อมไหว้ผู้ที่ดำรงชีวิตด้วยน้ำ ด้วยลม และด้วยอมฤตอยู่เสมอ ผู้ประกอบด้วยวัตรปฏิบัติต่างๆ โอ พระมาธวะ
13.66.25
अयोनीनग्नियोनींश्च ब्रह्मयोनींस्तथैव च ।
सर्वभूतात्मयोनींश्च तान्नमस्याम्यहं सदा ॥ १३.६६.२५ ॥
ข้าพเจ้าน้อมไหว้เสมอต่อผู้ไม่มีครรภ์กำเนิด ผู้เกิดจากไฟ ผู้เกิดจากพรหมัน และเช่นเดียวกัน ผู้เกิดจากอาตมันของสรรพสัตว์
13.66.26
नित्यमेतान्नमस्यामि कृष्ण लोककरानृषीन् ।
लोकज्येष्ठान्कुलज्येष्ठांस्तमोघ्नँल्लोकभास्करान् ॥ १३.६६.२६ ॥
กฤษณะ ข้าพเจ้าน้อมไหว้พวกฤๅษีเหล่านี้เป็นนิตย์ ผู้สร้างโลก ผู้เป็นผู้อาวุโสสูงสุดของโลก และผู้อาวุโสสูงสุดของตระกูล ผู้ขจัดความมืด ดวงอาทิตย์ของโลกทั้งหลาย
13.66.27
तस्मात्त्वमपि वार्ष्णेय द्विजान्पूजय नित्यदा ।
पूजिताः पूजनार्हा हि सुखं दास्यन्ति तेऽनघ ॥ १३.६६.२७ ॥
เพราะฉะนั้น แม้ท่านเองก็ควรบูชาผู้เกิดสองครั้งเป็นนิตย์ โอ ผู้สืบเชื้อสายวฤษณี โอ ผู้ไร้บาป ท่านเหล่านั้นเมื่อได้รับการบูชาและควรแก่การบูชา ย่อมประทานความสุขแก่ท่านแน่นอน
13.66.28
अस्मिँल्लोके सदा ह्येते परत्र च सुखप्रदाः ।
चरन्ते मान्यमाना वै प्रदास्यन्ति सुखं तव ॥ १३.६६.२८ ॥
ท่านเหล่านี้เป็นผู้ประทานความสุขในโลกนี้และโลกหน้าเสมอ เมื่อเดินไปมาและได้รับความเคารพ ย่อมประทานความสุขแก่ท่านแน่นอน
13.66.29
ये सर्वातिथयो नित्यं गोषु च ब्राह्मणेषु च ।
नित्यं सत्ये चाभिरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.२९ ॥
ผู้ที่ต้อนรับแขกทุกคนอยู่เสมอ ผู้ที่ยินดีในโคและพราหมณ์อยู่เสมอ และผู้ที่ยินดีในความจริงอยู่เสมอ ท่านเหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก
13.66.30
नित्यं शमपरा ये च तथा ये चानसूयकाः ।
नित्यस्वाध्यायिनो ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३० ॥
ผู้ที่มุ่งมั่นในความสงบอยู่เสมอ และเช่นเดียวกัน ผู้ที่ปราศจากความริษยา ผู้ที่ศึกษาพระเวทด้วยตนเองอยู่เสมอ ท่านเหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก
13.66.31
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति य चैकं वेदमाश्रिताः ।
श्रद्दधानाश्च दान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३१ ॥
ผู้ที่น้อมไหว้เทวดาทั้งปวงและพึ่งพิงพระเวทเพียงเวทเดียว ผู้มีศรัทธาและข่มใจได้ ท่านเหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก
13.66.32
तथैव विप्रप्रवरान्नमस्कृत्य यतव्रताः ।
भवन्ति ये दानरता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३२ ॥
เช่นเดียวกัน ผู้ที่น้อมไหว้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ตั้งมั่นในวัตรปฏิบัติ และยินดีในการให้ทาน ท่านเหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก
13.66.33
तपस्विनश्च ये नित्यं कौमारब्रह्मचारिणः ।
तपसा भावितात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३३ ॥
ผู้บำเพ็ญตบะที่เป็นพรหมจารีตลอดชีวิตตั้งแต่วัยเด็กอยู่เสมอ ผู้ที่จิตใจบริสุทธิ์ด้วยตบะ ท่านเหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก
13.66.34
देवतातिथिभृत्यानां पितॄणां चार्चने रताः ।
शिष्टान्नभोजिनो ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३४ ॥
ผู้ที่ยินดีในการบูชาเทวดา แขก ผู้รับใช้ และบรรพบุรุษ และผู้ที่กินอาหารที่เหลือจากการบูชายัญ ท่านเหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก
13.66.35
अग्निमाधाय विधिवत्प्रणता धारयन्ति ये ।
प्राप्तः सोमाहुतिं चैव दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥ १३.६६.३५ ॥
ผู้ที่ตั้งไฟตามวิธีอันถูกต้อง ดูแลรักษาด้วยความนอบน้อม และได้รับเครื่องบูชาโสม ท่านเหล่านั้นย่อมข้ามพ้นความยากลำบาก
13.66.36
मातापित्रोर्गुरुषु च सम्यग्वर्तन्ति ये सदा ।
यथा त्वं वृष्णिशार्दूलेत्युक्त्वैवं विरराम सः ॥ १३.६६.३६ ॥
ผู้ที่ประพฤติต่อมารดาบิดาและครูอาจารย์อย่างถูกต้องเสมอ—"เช่นเดียวกับท่าน โอ เสือแห่งวฤษณี" ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ท่านก็นิ่งไป
13.66.37
तस्मात्त्वमपि कौन्तेय पितृदेवद्विजातिथीन् ।
सम्यक्पूजयसे नित्यं गतिमिष्टामवाप्स्यसि ॥ १३.६६.३७ ॥
เพราะฉะนั้น โอ โอรสของกุนตี แม้ท่านเองก็พึงบูชาบรรพบุรุษ เทวดา ผู้เกิดสองครั้ง และแขกเป็นนิตย์โดยชอบ ท่านจะได้บรรลุคติที่ปรารถนา