Mahābhārata · Adhyāya 13.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.68.1
किं राज्ञः सर्वकृत्यानां गरीयः स्यात्पितामह ।
कुर्वन्किं कर्म नृपतिरुभौ लोकौ समश्रुते ॥ १३.६८.१ ॥
Abuelo, ¿cuál es el más importante de todos los deberes del rey? ¿Haciendo qué acción alcanza el rey ambos mundos?
13.68.2
एतद्राज्ञः कृत्यतममभिषिक्तस्य भारत ।
ब्राह्मणानां रक्षणं च पूजा च सुखमिच्छतः ॥ १३.६८.२ ॥
Este, oh descendiente de Bharata, es el deber más importante del rey ungido que desea la felicidad: proteger a los brahmanes y honrarlos.
13.68.3
कर्तव्यं पार्थिवेन्द्रेण तथैव भरतर्षभ ।
श्रोत्रियान्ब्राह्मणान्वृद्धान्नित्यमेवाभिपूजयेत् ॥ १३.६८.३ ॥
Toro de los Bharatas, el señor de los reyes también debe actuar así: debe honrar siempre a los brahmanes versados en los Vedas y a los ancianos.
13.68.4
पौरजानपदांश्चापि ब्राह्मणांश्च बहुश्रुतान् ।
सांत्वेन भोगदानेन नमस्कारैः सदाऽर्चयेत् ॥ १३.६८.४ ॥
Debe honrar siempre a los habitantes de la ciudad y del campo, y también a los brahmanes muy instruidos, con palabras conciliadoras, dones de riqueza y reverencias.
13.68.5
एतत्कृत्यतमं राज्ञो नित्यमेवोपलक्षयेत् ।
यथाऽऽत्मानं यथा पुत्रांस्तथैतान्प्रतिपालयेत् ॥ १३.६८.५ ॥
El rey siempre debe tener presente este como su deber más importante: así como protege a sí mismo y a sus hijos, así debe proteger a estos.
13.68.6
ये चाप्येषां पूज्यतमास्तान्दृढं प्रतिपूजयेत् ।
तेषु शान्तेषु तद्राष्ट्रं सर्वमेव विराजते ॥ १३.६८.६ ॥
A aquellos de entre ellos que son más dignos de honra, debe honrarlos firmemente a cambio; cuando ellos están en paz, todo el reino resplandece.
13.68.7
ते पूज्यास्ते नमस्कार्या मान्यास्ते पितरो यथा ।
तेष्वेव यात्रा लोकानां भूतानामिव वासवे ॥ १३.६८.७ ॥
Son dignos de honor, dignos de reverencia, respetables como padres; en ellos reposa el curso de la vida de los mundos, como el de los seres en Vāsava.
13.68.8
अभिचारैरुपायैश्च दहेयुरपि चेतसा ।
निःशेपं कुपिताः कुर्युरुग्राः सत्यपराक्रमाः। ॥ १३.६८.८ ॥
Si se enfurecen, podrían quemarlo todo con conjuros y artificios, incluso con la mente; feroces y de verdadero valor, podrían destruirlo todo por completo.
13.68.9
नान्तमेषां प्रपश्यामि न दिशश्चाप्यपावृताः ।
कुपिताः समुदीक्षन्ते दावेषअवग्निशिखा इव ॥ १३.६८.९ ॥
No veo su fin, ni están cerradas para ellos las direcciones; enfurecidos, miran como las llamas de un incendio forestal.
13.68.10
मान्यास्तेषां साधवो ये न निन्द्याश्चाप्यसाधवः ।
बिभ्यत्येषां साहसिका गुणास्तेषामतीव हि।
कूपा इव तृणच्छन्ना विशुद्धा द्यौरिवापरे ॥ १३.६८.१० ॥
Entre ellos, los buenos son dignos de honra, y ni siquiera los malvados son dignos de censura. La gente teme sus cualidades audaces; algunos son como pozos cubiertos de hierba, otros puros como el cielo.
13.68.11
प्रसह्यकारिणः केचित्कार्पासमृदवोऽपरे ।
सन्ति चैषामतिशठास्तथैवान्ये तपस्विनः ॥ १३.६८.११ ॥
Algunos de ellos actúan por la fuerza, otros son suaves como el algodón; algunos son muy astutos, y otros son ascetas.
13.68.12
कृषिगोरक्ष्यमप्येके भैक्ष्यमन्येऽप्यनुष्ठिताः ।
चोराश्चान्येऽनृताश्चान्ये तथाऽन्ये नटनर्तकाः ॥ १३.६८.१२ ॥
Algunos practican la agricultura y la cría de ganado, otros viven de la mendicidad; algunos son ladrones, algunos mentirosos, y otros actores y bailarines.
13.68.13
सर्वकर्मसहाश्चान्ये पार्थिवेष्वितरेषु च ।
विविधाचारयुक्ताश्च ब्राह्मणा भरतर्षभ ॥ १३.६८.१३ ॥
Toro de los Bhāratas, algunos brāhmaṇas son capaces de toda clase de trabajos, tanto entre los reyes como entre los demás; están dotados de diversas formas de conducta.
13.68.14
नानाकर्मसु रक्तानां बहुकर्मोपजीविनाम् ।
धर्मज्ञानां सतां तेषां नित्यमवोनुकीर्तयेत् ॥ १३.६८.१४ ॥
Siempre se debe alabar a quienes se dedican a diversas ocupaciones, viven de muchas labores y son virtuosos conocedores del dharma.
13.68.15
पितॄणां देवतानं च मनुष्योरगरक्षसाम् ।
पुराऽप्येते महाभागा ब्राह्मणा वै जनाधिप ॥ १३.६८.१५ ॥
Señor de los pueblos, también en tiempos antiguos estos brāhmaṇas, tan afortunados, fueron venerados por los antepasados, los dioses, los hombres, las serpientes y los rākṣasas.
13.68.16
नैते देवैर्न पितृभिर्न गन्धर्वैर्न राक्षसैः ।
नासुरैर्न पिशाचैश्च शक्या जेतुं द्विजातयः ॥ १३.६८.१६ ॥
Estos dvijas no pueden ser vencidos ni por los dioses, ni por los antepasados, ni por los gandharvas, ni por los rākṣasas, ni por los asuras, ni por los piśācas.
13.68.17
अदैवं दैवतं कुर्युर्दैवतं चाप्यदैवतम् ।
यमिच्छेयुः स राजा स्याद्यं द्विष्युः स पराभवेत् ॥ १३.६८.१७ ॥
Pueden hacer divino lo que no lo es, y hacer no divino incluso lo divino. Aquel a quien desean se convierte en rey; aquel a quien odian queda arruinado.
13.68.18
परिवादं च ये कुर्युर्ब्राह्मणानामचेतसः ।
सत्यं ब्रवीमि ते राजन्विनश्येयुर्न संशयः ॥ १३.६८.१८ ॥
Aquellos insensatos que calumnian a los brāhmaṇas, oh rey, te digo la verdad: perecerán, sin duda alguna.
13.68.19
निन्दाप्रशंसाकुशलाः कीर्त्यकीर्तिपरायणाः ।
परिकुप्यन्ति ते राजन्सततं द्विषतां द्विजाः ॥ १३.६८.१९ ॥
Oh rey, los dvijas, hábiles en la censura y el elogio y dedicados a la fama y la infamia, siempre se enfurecen con quienes los odian.
13.68.20
ब्राह्मणा यं प्रशंसन्ति पुरुषः स प्रवर्धते ।
ब्राह्मणैर्यः पराकृष्टः पराभूयात्क्षणाद्धि सः ॥ १३.६८.२० ॥
El hombre a quien los brahmanes alaban prospera; quien es arrastrado hacia abajo por los brahmanes es derrotado en un instante.
13.68.21
शका यवनकाम्भोजास्तास्ताः क्षत्रियजातयः ।
वृषलत्वं परिगता ब्राह्मणानामदर्शनात् ॥ १३.६८.२१ ॥
Los Śaka, los Yavana y los Kāmboja — estos y aquellos linajes kṣatriya — han caído en la condición de parias por no ver a los brahmanes.
13.68.22
द्राविडाश्च कलिङ्गाश्च पुलिन्दाश्चाप्युशीनराः ।
कोलिसर्पा महिपकास्तास्ताः क्षत्रियजातयः ॥ १३.६८.२२ ॥
Los Drāviḍa, los Kaliṅga, los Pulinda y también los Uśīnara; los Kolisarpa y los Mahiṣaka — estos y aquellos linajes kṣatriya.
13.68.23
वृपलत्वं परिगता ब्राह्मणानामदर्शनात् ।
श्रेयान्पराजयस्तेभ्यो न जयो जयतांवर ॥ १३.६८.२३ ॥
Por no ver a los brahmanes han caído en la condición de parias. Oh el mejor de los vencedores, mejor es la derrota a sus manos que la victoria sobre ellos.
13.68.24
यस्तु सर्वमिदं हन्याद्ब्राह्मणं च न तत्समम् ।
ब्रह्मवध्या महान्दोष इत्याहुः परमर्षयः ॥ १३.६८.२४ ॥
Quien matara todo esto no equivaldría a matar a un solo brahmán. El asesinato de un brahmán es un gran pecado, dicen los sabios supremos.
13.68.25
परिवादो द्विजातीनां न श्रोतव्यः कथञ्चन ।
आसीताधोमुखस्तूष्णीं समुत्थाय व्रजेत वा ॥ १३.६८.२५ ॥
Nunca se debe escuchar de ningún modo la calumnia contra los dvijātis; uno debe sentarse en silencio con el rostro inclinado, o levantarse e irse.
13.68.26
न स जातो जनिष्यो वा पृथिव्यामिह कश्चन ।
यो ब्राह्मणविरोधेन सुखं जीवितुमुत्सहेत् ॥ १३.६८.२६ ॥
Nadie ha nacido, ni nacerá, en esta tierra que se atreva a vivir felizmente oponiéndose a los brāhmaṇas.
13.68.27
दुर्ग्राह्यो मुष्टिना वायुर्दुःस्पर्शः पाणिना शशी ।
दुर्धरा पृथिवी मूर्ध्ना दुर्जया ब्राह्मणा भुवि ॥ १३.६८.२७ ॥
Difícil es atrapar el viento con el puño, difícil tocar la luna con la mano, difícil sostener la tierra sobre la cabeza, y difícil vencer a los brāhmaṇas en esta tierra.