મહાભારત · અધ્યાય 13.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.74.1
इमे वै मानवा लोके स्त्रीषु सज्जन्त्यभीक्ष्णशः ।
मोहेन परमाविष्टा देवदृष्टेन कर्मणा ॥ १३.७४.१ ॥
આ લોકમાં મનુષ્યો સ્ત્રીઓમાં વારંવાર આસક્ત થાય છે; મોહથી અત્યંત વશ થઈને, દેવોએ નિર્ધારિત કર્મથી.
13.74.2
स्त्रियश्च पुरुषेष्वेव प्रत्यक्षं लोकसाक्षिकम् ।
अत्र मे संशयस्तीव्रो हृदि सम्परिवर्तते ॥ १३.७४.२ ॥
સ્ત્રીઓ પણ પુરુષો પ્રત્યે — આ લોકસાક્ષી પ્રત્યક્ષ વાત છે; આમાં મારા હૃદયમાં તીવ્ર સંશય ફરી રહ્યો છે.
13.74.3
कथमासां नराः सङ्गं कुर्वते कुरुनन्दनः ।
स्त्रियो वातेषु रज्यन्ते विरज्यन्ते च ताः पुनः ॥ १३.७४.३ ॥
હે કુરુનંદન! મનુષ્યો આમની સાથે સંગ કેવી રીતે કરે છે? સ્ત્રીઓ પવનની જેમ અનુરક્ત થાય છે અને ફરી વિરક્ત પણ થાય છે.
13.74.4
इति ताः पुरुषव्याघ्र कथं शक्यास्तु रक्षितुम् ।
प्रमदाः पुरुषेणेह तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.७४.४ ॥
હે પુરુષશ્રેષ્ઠ! આવી સ્ત્રીઓનું રક્ષણ પુરુષ કેવી રીતે કરી શકે? આ મને સમજાવવું તમારે યોગ્ય છે.
13.74.5
एत्वा हि स्वीयमायाभिर्वञ्चयन्तीह मानवान् ।
न चासां मुच्यते कश्चित्पुरुषो हस्तमागतः ॥ १३.७४.५ ॥
તેઓ પોતાની માયાથી અહીં મનુષ્યોને છેતરે છે; તેમના હાથમાં આવેલો કોઈ પણ પુરુષ છૂટતો નથી.
13.74.6
गावो नवतृणानीव गृह्णन्त्येता नवन्नवम् ॥ १३.७४.६ ॥
ગાયો જેમ નવા નવા ઘાસને વારંવાર ગ્રહણ કરે છે, તેમ આ નવા નવા (પુરુષોને) ગ્રહણ કરે છે.
13.74.7
शम्बरस्य च या माया माया या नमुचेरपि ।
बलेः कुम्भीनसेश्चैव सर्वास्तां योषितो विदुः ॥ १३.७४.७ ॥
શંબરની જે માયા, નમુચિની જે માયા, બલિ અને કુંભીનસિની માયા — તે બધી માયા સ્ત્રીઓ જાણે છે.
13.74.8
हसन्तं प्रहसन्त्येता रुद्रन्तं प्ररुदन्ति च ।
अप्रियं प्रियवाक्यैश्च गृह्णते कालयोगतः ॥ १३.७४.८ ॥
જે હસે તેની સાથે આ હસે છે; જે રડે તેની સાથે રડે છે. અપ્રિયને પણ મીઠા વચનોથી, કાળના યોગે વશ કરી લે છે.
13.74.9
यदि जिह्वासहस्रं स्याज्जीवेच्च शरदां शतम् ।
अनन्यकर्मा स्त्रीदोषाननुक्त्वा निधनं व्रजेत् ॥ १३.७४.९ ॥
હજાર જીભ હોય અને સો વર્ષ જીવે, તોપણ એકનિષ્ઠ કર્મવાળો સ્ત્રીદોષો કહ્યા વિના મૃત્યુ પામશે.
13.74.10
उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः ।
स्त्री बुद्ध्या न विशिष्येत तास्तु रक्ष्याः कथं नरैः ॥ १३.७४.१० ॥
ઉશનાએ જાણેલું શાસ્ત્ર અને બૃહસ્પતિએ જાણેલું — તેમનાથી પણ સ્ત્રીની બુદ્ધિને વટાવી શકાતી નથી. તો પુરુષો તેમનું રક્ષણ કેવી રીતે કરે?
13.74.11
अनृतं सत्यमित्याहुः सत्यं चापि तथाऽनृतम् ।
इति यास्ताः कथं वीर संरक्ष्याः पुरुषैरिह।
दोषास्पदेऽशुचौ देहे ह्यासां सक्तास्त्वहो नराः ॥ १३.७४.११ ॥
અસત્યને સત્ય અને સત્યને પણ અસત્ય જેવું કહે છે. હે વીર, એવી સ્ત્રીઓનું પુરુષોએ અહીં કેવી રીતે સારી રીતે રક્ષણ કરવું? દોષોનું ધામ એવા અશુચિ દેહમાં, અહો, માણસો તેમનામાં આસક્ત થાય છે.
13.74.12
स्त्रीणां बुद्ध्यर्थनिष्कर्षादर्थशास्त्राणि शत्रुहन् ।
बृहस्पतिप्रभृतिभिर्मन्ये सद्भिः कृतानि वै ॥ १३.७४.१२ ॥
હે શત્રુહંતા, સ્ત્રીઓની બુદ્ધિનો હેતુ બહાર કાઢવા માટે જ બૃહસ્પતિ વગેરે સજ્જનોએ અર્થશાસ્ત્રો રચ્યાં હતાં એમ હું માનું છું.
13.74.13
संपूज्यमानाः पुरुषैर्विकुर्वन्ति मनो नृषु ।
अपास्ताश्च तथा राजन्विकुर्वन्ति मनः स्त्रियः ॥ १३.७४.१३ ॥
પુરુષો દ્વારા સન્માનિત થવા પર તેઓ પુરુષોનું મન વિચલિત કરે છે. હે રાજન, તિરસ્કૃત થવા પર પણ સ્ત્રીઓ એ જ રીતે મન વિચલિત કરે છે.
13.74.14
इमाः प्रजा महापाहो धार्मिक्य इति नः श्रुतम् ॥ १३.७४.१४ ॥
હે મહાબાહો, આ પ્રજા ધાર્મિક છે એમ અમે સાંભળ્યું છે.
13.74.15
सत्कृतासत्कृताश्चापि विकुर्वन्ति मनः सदा ।
कस्ताः शक्तो रक्षितुं स्यादिति मे संशयो महान् ॥ १३.७४.१५ ॥
સત્કાર પામેલી હોય કે તિરસ્કૃત થયેલી, તેઓ સદા મન વિચલિત કરે છે. તેમની રક્ષા કોણ કરી શકશે, એ મારો મોટો સંશય છે.
13.74.16
तथा ब्रूहि महाभाग कुरूणां वंशवर्धन ।
यदि शक्या कुरुश्रेष्ठ रक्षा तासां कदाचन। ॥ १३.७४.१६ ॥
તો હે મહાભાગ, કુરુવંશવર્ધન, કહો. હે કુરુશ્રેષ્ઠ, તેમની રક્ષા ક્યારેય શક્ય હોય તો કહો.
13.74.17
कर्तुं वा कृतपूर्वं वा तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.७४.१७ ॥
તે કરવા વિશે કે પહેલાં જે કરાયું હતું તે વિશે મને સમજાવવું તમારે યોગ્ય છે.