महाभारत · अध्याय 13.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.74.1
इमे वै मानवा लोके स्त्रीषु सज्जन्त्यभीक्ष्णशः ।
मोहेन परमाविष्टा देवदृष्टेन कर्मणा ॥ १३.७४.१ ॥
या जगात माणसे स्त्रियांमध्ये वारंवार आसक्त होतात; मोहाने अत्यंत व्यापलेली, दैवनिर्दिष्ट कर्माने.
13.74.2
स्त्रियश्च पुरुषेष्वेव प्रत्यक्षं लोकसाक्षिकम् ।
अत्र मे संशयस्तीव्रो हृदि सम्परिवर्तते ॥ १३.७४.२ ॥
स्त्रिया पुरुषांबाबत — हे जगाच्या साक्षीने प्रत्यक्ष आहे; यात माझ्या हृदयात तीव्र संशय घोळत आहे.
13.74.3
कथमासां नराः सङ्गं कुर्वते कुरुनन्दनः ।
स्त्रियो वातेषु रज्यन्ते विरज्यन्ते च ताः पुनः ॥ १३.७४.३ ॥
हे कुरुनंदना! माणसे यांच्याशी संग कसा करतात? स्त्रिया वार्‍यासारख्या अनुरक्त होतात आणि पुन्हा विरक्तही होतात.
13.74.4
इति ताः पुरुषव्याघ्र कथं शक्यास्तु रक्षितुम् ।
प्रमदाः पुरुषेणेह तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.७४.४ ॥
हे पुरुषश्रेष्ठा! अशा स्त्रियांचे रक्षण पुरुष कसे करू शकतो? हे मला समजावून सांगणे आपल्याला योग्य आहे.
13.74.5
एत्वा हि स्वीयमायाभिर्वञ्चयन्तीह मानवान् ।
न चासां मुच्यते कश्चित्पुरुषो हस्तमागतः ॥ १३.७४.५ ॥
त्या आपल्या मायेने येथे माणसांना फसवतात; त्यांच्या हाती सापडलेला कोणताही पुरुष सुटत नाही.
13.74.6
गावो नवतृणानीव गृह्णन्त्येता नवन्नवम् ॥ १३.७४.६ ॥
गायी ज्याप्रमाणे नवनवीन गवत वारंवार घेतात, त्याप्रमाणे या नवनव्या (पुरुषांना) स्वीकारतात.
13.74.7
शम्बरस्य च या माया माया या नमुचेरपि ।
बलेः कुम्भीनसेश्चैव सर्वास्तां योषितो विदुः ॥ १३.७४.७ ॥
शंबराची जी माया, नमुचीची जी माया, बलि आणि कुंभीनसीची माया — ती सर्व माया स्त्रिया जाणतात.
13.74.8
हसन्तं प्रहसन्त्येता रुद्रन्तं प्ररुदन्ति च ।
अप्रियं प्रियवाक्यैश्च गृह्णते कालयोगतः ॥ १३.७४.८ ॥
जो हसतो त्याच्याबरोबर या हसतात; जो रडतो त्याच्याबरोबर रडतात. अप्रियालाही गोड बोलून, कालयोगाने वश करतात.
13.74.9
यदि जिह्वासहस्रं स्याज्जीवेच्च शरदां शतम् ।
अनन्यकर्मा स्त्रीदोषाननुक्त्वा निधनं व्रजेत् ॥ १३.७४.९ ॥
हजार जीभा असल्या आणि शंभर वर्षे जगलो तरी, एकनिष्ठ कर्म करणारा स्त्रीदोष न सांगता मरण पावेल.
13.74.10
उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः ।
स्त्री बुद्ध्या न विशिष्येत तास्तु रक्ष्याः कथं नरैः ॥ १३.७४.१० ॥
उशना जे शास्त्र जाणतात आणि बृहस्पती जे जाणतात, त्यांच्याही बुद्धीने स्त्री मागे टाकता येत नाही. मग पुरुषांनी त्यांचे रक्षण कसे करावे?
13.74.11
अनृतं सत्यमित्याहुः सत्यं चापि तथाऽनृतम् ।
इति यास्ताः कथं वीर संरक्ष्याः पुरुषैरिह।
दोषास्पदेऽशुचौ देहे ह्यासां सक्तास्त्वहो नराः ॥ १३.७४.११ ॥
असत्य सत्य आणि सत्यही असत्यासारखे असते असे म्हणतात. हे वीरा, अशा स्त्रियांचे पुरुषांनी येथे कसे रक्षण करावे? दोषांचे आश्रयस्थान असलेल्या अशुचि देहात, अहो, पुरुष त्यांच्यात आसक्त होतात.
13.74.12
स्त्रीणां बुद्ध्यर्थनिष्कर्षादर्थशास्त्राणि शत्रुहन् ।
बृहस्पतिप्रभृतिभिर्मन्ये सद्भिः कृतानि वै ॥ १३.७४.१२ ॥
हे शत्रुहन्ता, स्त्रियांच्या बुद्धीचा हेतू बाहेर काढण्यासाठीच बृहस्पती इत्यादी सज्जनांनी अर्थशास्त्रे रचली असे मला वाटते.
13.74.13
संपूज्यमानाः पुरुषैर्विकुर्वन्ति मनो नृषु ।
अपास्ताश्च तथा राजन्विकुर्वन्ति मनः स्त्रियः ॥ १३.७४.१३ ॥
पुरुषांकडून सन्मानित झाल्यावर त्या पुरुषांचे मन विचलित करतात. हे राजा, तिरस्कृत झाल्यावरही स्त्रिया तसेच मन विचलित करतात.
13.74.14
इमाः प्रजा महापाहो धार्मिक्य इति नः श्रुतम् ॥ १३.७४.१४ ॥
हे महाबाहो, या प्रजा धार्मिक आहेत असे आम्ही ऐकले आहे.
13.74.15
सत्कृतासत्कृताश्चापि विकुर्वन्ति मनः सदा ।
कस्ताः शक्तो रक्षितुं स्यादिति मे संशयो महान् ॥ १३.७४.१५ ॥
सत्कारलेल्या किंवा अपमानलेल्या त्याही नेहमी मन विचलित करतात. त्यांचे रक्षण कोण करू शकेल, हा माझा मोठा संशय आहे.
13.74.16
तथा ब्रूहि महाभाग कुरूणां वंशवर्धन ।
यदि शक्या कुरुश्रेष्ठ रक्षा तासां कदाचन। ॥ १३.७४.१६ ॥
तर हे महाभागा, कुरुवंशवर्धका, सांगा. हे कुरुश्रेष्ठा, त्यांचे रक्षण कधी शक्य असेल तर सांगा.
13.74.17
कर्तुं वा कृतपूर्वं वा तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.७४.१७ ॥
ते करण्याबद्दल किंवा पूर्वी जे केले गेले त्याबद्दल मला सांगणे तुम्हाला योग्य आहे.