ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.76.1
ततः कदाचिद्देवेन्द्रो दिव्यरूपवपुर्धरः ।
इदमन्तरमित्येवमभ्यगात्तमथाश्रमम् ॥ १३.७६.१ ॥
ତା'ପରେ କୌଣସି ସମୟରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଶରୀର ଧାରଣ କରି, 'ଏହା ସୁଯୋଗ' ବୋଲି ଭାବି ସେହି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।
13.76.2
रूपमप्रतिमं कृत्वा लोभनीयं जनाधिपः ।
दर्शनीयतमो भूत्वा प्रविवेश तमाश्रमम् ॥ १३.७६.२ ॥
ଅନୁପମ, ମନ ଆକର୍ଷକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଜନାଧିପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ହୋଇ ସେହି ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
13.76.3
स ददर्श तमासीनं विपुलस्य कलेबरम् ।
निश्चेष्टं स्तब्धनयनं यताऽऽलेख्यगतं तथा ॥ १३.७६.३ ॥
ସେଠାରେ ବସିଥିବା ବିପୁଳଙ୍କ ଶରୀର ସେ ଦେଖିଲେ; ତାହା ନିଶ୍ଚଳ, ସ୍ଥିର ନୟନ, ଯେପରି ଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କିତ।
13.76.4
रुचिं च रुचिरापाङ्गीं पीनश्रोणिपयोधराम् ।
पद्मपत्रविशालाक्षीं सम्पूर्णेन्दुनिभाननाम् ॥ १३.७६.४ ॥
ରୁଚିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ; ସୁନ୍ଦର କଟାକ୍ଷଯୁକ୍ତା, ପୁଷ୍ଟ କଟି ଓ ସ୍ତନଯୁକ୍ତା, ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ବିଶାଳ ନୟନଯୁକ୍ତା, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସମ ମୁଖଯୁକ୍ତା।
13.76.5
सा तमालोक्य सहसा प्रत्युत्तातुमियेष ह ।
रूपेण विस्मिता कोऽसीत्यथ वक्तुमिवेच्छती ॥ १३.७६.५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ସହସା ଉଠିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; ତାଙ୍କ ରୂପରେ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, 'ତୁମେ କିଏ?' ବୋଲି କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକା ହୋଇ।
13.76.6
उत्थातुकामा तु सती विष्टव्धा विपुलेन सा ।
निगृहीता मनुष्येन्द्र न शशाक विचेष्टितुम् ॥ १३.७६.६ ॥
ଉଠିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକା ସେହି ସତୀ ବିପୁଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜକଡ଼ି ହୋଇଗଲେ; ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ସେ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ।
13.76.7
तामाबभाषे देवेन्द्रः साम्ना परमवल् ।
त्वदर्थमागतं विद्धि देवेन्द्र मां शुचिस्मिते ॥ १३.७६.७ ॥
ଦେବେନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହ ଅତି ମଧୁର ବାଣୀରେ କହିଲେ: 'ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତା, ଜାଣ ଯେ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛି।'
13.76.8
क्लिश्यमानमनङ्गेन त्वत्सङ्कल्पभवेन ह ।
तत्पर्याप्नुहि मां सुभ्रु पुरा कालोऽतिवर्तते ॥ १३.७६.८ ॥
ତୁମ ସଂକଳ୍ପରୁ ଜନ୍ମିତ ଅନଙ୍ଗ ମୋତେ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛି। ତେଣୁ ହେ ସୁନ୍ଦର ଭୁରୁ ବିଶିଷ୍ଟା, ମୋତେ ତୃପ୍ତ କର; ସମୟ ଚାଲିଯାଉଛି।
13.76.9
तमेवंवादिनं शक्रं शुश्राव विपुलो मुनिः ।
गुरुपत्नयाः शरीरस्थो ददर्श त्रिदसाधिपम् ॥ १३.७६.९ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା ଶକ୍ରଙ୍କୁ ବିପୁଳ ମୁନି ଶୁଣିଲେ। ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ରହି ସେ ଦେବାଧିପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
13.76.10
न शशाक च सा राजन्प्रत्युत्थातुमनिन्दिता ।
वक्तुं च नाशकद्राजन्विष्टब्दा विपुलेन सा ॥ १३.७६.१० ॥
ହେ ରାଜନ, ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ନାରୀ ଉଠିପାରିଲେ ନାହିଁ କି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ହେ ରାଜନ, ବିପୁଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅବରୁଦ୍ଧ ଥିଲେ।
13.76.11
आकारं गुरुपत्न्यास्तु स विज्ञाय भृगूद्वहः ।
निजय्नाह महातेजा योगेन बलवत्प्रभो।
बबन्ध योगबन्धैश्च तस्याः सर्वेन्द्रियाणि सः ॥ १३.७६.११ ॥
ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବୁଝି ସେହି ଭୃଗୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଯୋଗବଳରେ ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରୋକିଲେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯୋଗବନ୍ଧନରେ ସେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
13.76.12
तां निर्विकारां दृष्ट्वा तु पुनरेव शचीपतिः ।
उवाच व्रीहितो राजंस्तां योगबलमोहिताम् ॥ १३.७६.१२ ॥
ତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚଳ ଦେଖି ଶଚୀପତି ପୁଣି କହିଲେ। ହେ ରାଜନ, ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଯୋଗବଳରେ ମୋହିତ ସେହି ନାରୀଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ।
13.76.13
एह्येहीति ततः सा तु प्रतिवक्तुमियेष तम् ।
स तां वाच्यं गुरोः पत्न्या विपुलः पर्यवर्तयत् ॥ १३.७६.१३ ॥
"ଆ, ଆ" ବୋଲି ସେ ତା'କୁ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା; କିନ୍ତୁ ବିପୁଳ ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ କହିବାକୁ ଥିବା ବାକ୍ୟକୁ ବଦଳାଇ ଦେଲେ।
13.76.14
भोः किमागमने कृत्यमिति तस्यास्तु निःसृता ।
वक्त्राच्छशाङ्कसदृशाद्वाणी संस्कारभूषणा ॥ १३.७६.१४ ॥
"ଆରେ, ଆସିବାର କ'ଣ ପ୍ରୟୋଜନ?" ଏହି ବାଣୀ ତା'ର ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖରୁ ନିସୃତ ହେଲା; ତାହା ସଂସ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ଥିଲା।
13.76.15
वीडिता सा तु तद्वाक्यमुक्त्वा परवशा तदा ।
पुरन्दरश्च संत्रस्तो बभूव विमना भृशम् ॥ १३.७६.१५ ॥
ଲଜ୍ଜିତା ସେ ସେହି ବାକ୍ୟ କହି ତଦା ପରବଶ ହେଲା; ଏବଂ ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ଓ ବିମନା ହେଲେ।
13.76.16
स तद्वैकृतमालक्ष्य देवराजो विशांपते ।
अवैक्षत सहस्राक्षस्तदा दिव्येन चक्षुषा ॥ १३.७६.१६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେହି ବିକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଦେବରାଜ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ତଦା ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଲେ।
13.76.17
स ददर्श मुनिं तस्याः शरीरान्तरगोचरम् ।
प्रतिबिम्बमिवादर्शे गुरुपत्न्याः शरीरगम् ॥ १३.७६.१७ ॥
ସେ ସେହି ମୁନିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତା'ର ଶରୀର ଭିତରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା।
13.76.18
स तं घोरेण तपसा युक्तं दृष्ट्वा पुरंदरः ।
प्रावेपत सुसंत्रस्तो व्रीडितश्च तदा विभो ॥ १३.७६.१८ ॥
ଘୋର ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ତା'କୁ ଦେଖି ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ହୋଇ କମ୍ପିଲେ; ହେ ବିଭୋ, ସେତେବେଳେ ଲଜ୍ଜିତ ମଧ୍ୟ ହେଲେ।
13.76.19
विमुच्य गुरुपत्नीं तु विपुलः सुमहातपाः ।
स्वकलेबरमाविश्य शक्रं भीतमथाब्रवीत् ॥ १३.७६.१९ ॥
ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି, ମହାତପସ୍ୱୀ ବିପୁଳ ନିଜ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଭୀତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
13.76.20
अजितेन्द्रिय दुर्बुद्धे पापात्मक पुरंदर ।
न चिरं पूजयिष्यन्ति देवास्त्वां मानुषास्तथा ॥ १३.७६.२० ॥
ହେ ଅଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି, ପାପାତ୍ମା ପୁରନ୍ଦର! ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ପୂଜିବେ ନାହିଁ।
13.76.21
किन्नु तद्विस्मृतं शक्र न तन्मनसि ते स्थितम् ।
गौतमेनासि यन्मुक्तो भगाङ्कपरिचिह्नितः ॥ १३.७६.२१ ॥
ହେ ଶକ୍ର! ତାହା କʼଣ ତୁମେ ଭୁଲିଗଲ? ଗୌତମ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଭଗଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ ତୁମ ମନରେ ଏହା ରହିଲା ନାହିଁ କି?
13.76.22
जाने त्वां बालिशमतिमकृतात्मानमस्थिरम् ।
मयेयं रक्ष्यते मूढ गच्छ पाप यथागतम् ॥ १३.७६.२२ ॥
ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ବାଳିଶ-ମତି, ଅସଂଯମୀ ଓ ଅସ୍ଥିର। ମୁଁ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି। ହେ ମୂଢ଼, ହେ ପାପୀ, ଯେପରି ଆସିଥିଲ ସେପରି ଫେରିଯାଅ।
13.76.23
नाहं त्वामद्य मूढात्मन्दहेयं हि स्वतेजसा ।
कृपायमानस्तु न ते दग्धुमिच्छामि वासव ॥ १३.७६.२३ ॥
ହେ ମୂଢ଼ାତ୍ମା, ମୁଁ ଆଜି ମୋ ତେଜରେ ତୁମକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ କରୁଣାରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ, ହେ ବାସବ, ତୁମକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
13.76.24
स च घोरतमो धीमान्गुरुर्मे पापचेतसम् ।
दृष्ट्वा त्वां निर्दहेदद्य क्रोधदीप्तेन चक्षुषा ॥ १३.७६.२४ ॥
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମୋ ଗୁରୁ, ପାପଚିତ୍ତ ତୁମକୁ ଦେଖି ଆଜି କ୍ରୋଧଦୀପ୍ତ ଚକ୍ଷୁରେ ତୁମକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ।
13.76.25
नैवं तु शक्र कर्तव्यं पुनर्मान्याश्च ते द्विजाः ।
मा गमः ससुतामात्यः क्षयं ब्रह्मबलार्दितः ॥ १३.७६.२५ ॥
ହେ ଶକ୍ର, ତୁମେ ପୁନଃ ଏପରି କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୁମର ସମ୍ମାନନୀୟ। ବ୍ରହ୍ମବଳରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପୁତ୍ର ଓ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ ନାହିଁ।
13.76.26
अमरोस्मीति यद्बुद्धिं समास्थाय प्रवर्तते ।
मावमंस्था न तपसा न साध्यं नाम किञ्चन ॥ १३.७६.२६ ॥
'ମୁଁ ଅମର' ଏହି ବୁଦ୍ଧି ଧରି ଯେ ଆଚରଣ କରେ, ସେ ତପସ୍ୟାକୁ ଅବଜ୍ଞା ନ କରୁ; ତପସ୍ୟାରେ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
13.76.27
तच्छ्रुत्वा वचनं शक्रो विपुलस्य महात्मनः ।
न किञ्चिदुक्त्वा व्रीडार्तस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.७६.२७ ॥
ମହାତ୍ମା ବିପୁଲଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ଲଜ୍ଜାରେ ପୀଡ଼ିତ ଶକ୍ର କିଛି ନ କହି ସେଠାରେ ହିଁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
13.76.28
मुहूर्तयाते तस्मिंस्तु देवशर्मा महातपाः ।
कृत्वा यज्ञं यथाकाममाजगाम स्वमाश्रमम् ॥ १३.७६.२८ ॥
ସେ ଚାଲିଗଲା ପରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିତିଗଲା, ମହାତପସ୍ୱୀ ଦେବଶର୍ମା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ।
13.76.29
आगतेऽथ गुरौ राजन्विपुलः प्रियकर्मकृत् ।
रक्षितां गुरेव भार्यां न्यवेदयदनिन्दिताम् ॥ १३.७६.२९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଗୁରୁ ଫେରିଲେ, ପ୍ରିୟକର୍ମକାରୀ ବିପୁଳ ଗୁରୁଙ୍କ ପରି ରକ୍ଷିତା ନିର୍ଦୋଷ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କଲେ।
13.76.30
अभिवाद्य च शान्तात्मा स गुरुं गुरुवत्सलः ।
विपुलः पर्युपातिष्ठद्यथापूर्वमशङ्कितः ॥ १३.७६.३० ॥
ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ ଓ ଗୁରୁପ୍ରେମୀ ବିପୁଳ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୂର୍ବପରି ନିଃଶଙ୍କ ହୋଇ ତାଙ୍କ ସେବା କଲେ।
13.76.31
विश्रान्ताय ततस्तस्मै सहासीनाय भार्यया ।
निवेदयामास तदा विपुलः शक्रकर्म तत् ॥ १३.७६.३१ ॥
ତା'ପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା, ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ବସିଥିବା ତାଙ୍କୁ ବିପୁଳ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସେ କର୍ମ ନିବେଦନ କଲେ।
13.76.32
तच्छुत्वा स मुनिस्तुष्टों विपुलस्य प्रतापवान् ।
बभूव शीलवृत्ताभ्यां तपसा नियमेन च ॥ १३.७६.३२ ॥
ତାହା ଶୁଣି ସେହି ପ୍ରତାପବାନ ମୁନି ବିପୁଳଙ୍କ ଶୀଳ, ଆଚରଣ, ତପ ଓ ନିୟମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
13.76.33
विपुलस्य गुरौ वृत्तिं भक्तिमात्मनि तत्प्रभुः ।
धर्मे च स्थिरतां दृष्ट्वा साधुसाध्वित्यभाषत ॥ १३.७६.३३ ॥
ବିପୁଳଙ୍କର ଗୁରୁ ପ୍ରତି ଆଚରଣ, ଆତ୍ମାରେ ଭକ୍ତି ଓ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିରତା ଦେଖି ସେହି ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, 'ସାଧୁ, ସାଧୁ!'
13.76.34
प्रतिनन्द्य च धर्मात्मा शिष्यं धर्मपरायणम् ।
वरेण च्छन्दयामास देवशर्मा महामतिः ॥ १३.७६.३४ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ମହାମତି ଦେବଶର୍ମା ଧର୍ମପରାୟଣ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଦେଇ ବରରେ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।
13.76.35
स्थितिं च धर्मे जग्राह स तस्माद्गुरुवत्सलः ।
अनुज्ञातश्च गुरुणा चचारानुत्तमं तपः ॥ १३.७६.३५ ॥
ଗୁରୁବତ୍ସଳ ସେ ସେଦିନଠୁ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିରତା ଧାରଣ କଲା; ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସେ ଉତ୍ତମ ତପ କଲା।
13.76.36
तथैव देवशर्मापि सभार्यः स महातपाः ।
निर्भयो बलवृत्रघ्नाच्चचार विजने वने ॥ १३.७६.३६ ॥
ସେହିପରି ମହାତପସ୍ବୀ ଦେବଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ବୃତ୍ରହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଳରୁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ, ନିର୍ଜନ ବନରେ ବିଚରଣ କଲେ।