మహాభారతం · అధ్యాయం 13.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.76.1
ततः कदाचिद्देवेन्द्रो दिव्यरूपवपुर्धरः ।
इदमन्तरमित्येवमभ्यगात्तमथाश्रमम् ॥ १३.७६.१ ॥
అప్పుడు ఒకప్పుడు దేవేంద్రుడు దివ్య రూపాన్ని, దివ్య శరీరాన్ని ధరించి, 'ఇదే సమయం' అని భావించి ఆ ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
13.76.2
रूपमप्रतिमं कृत्वा लोभनीयं जनाधिपः ।
दर्शनीयतमो भूत्वा प्रविवेश तमाश्रमम् ॥ १३.७६.२ ॥
సాటిలేని, మనసును ఆకర్షించే రూపాన్ని ధరించి, జనాధిపతి అత్యంత మనోహరుడై ఆ ఆశ్రమంలో ప్రవేశించాడు.
13.76.3
स ददर्श तमासीनं विपुलस्य कलेबरम् ।
निश्चेष्टं स्तब्धनयनं यताऽऽलेख्यगतं तथा ॥ १३.७६.३ ॥
అక్కడ కూర్చున్న విపులుని శరీరాన్ని చూశాడు; అది కదలకుండా, స్థిరమైన కళ్ళతో, చిత్రంలో గీసినట్లుగా ఉంది.
13.76.4
रुचिं च रुचिरापाङ्गीं पीनश्रोणिपयोधराम् ।
पद्मपत्रविशालाक्षीं सम्पूर्णेन्दुनिभाननाम् ॥ १३.७६.४ ॥
రుచిని చూశాడు; సుందరమైన చూపులు కలది, బలిసిన తుంటి, స్తనాలు కలది, తామరరేకుల వంటి విశాల నేత్రాలు కలది, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం కలది.
13.76.5
सा तमालोक्य सहसा प्रत्युत्तातुमियेष ह ।
रूपेण विस्मिता कोऽसीत्यथ वक्तुमिवेच्छती ॥ १३.७६.५ ॥
అతన్ని చూసి ఆమె వెంటనే లేవాలని అనుకుంది; అతని రూపానికి ఆశ్చర్యపడి, 'నీవెవరు?' అని అడగాలనుకుంటున్నట్లు.
13.76.6
उत्थातुकामा तु सती विष्टव्धा विपुलेन सा ।
निगृहीता मनुष्येन्द्र न शशाक विचेष्टितुम् ॥ १३.७६.६ ॥
లేవాలనుకున్న ఆ పతివ్రత విపులుని శక్తితో స్తంభించిపోయింది; ఓ నరాధిపా, ఆమె కదలలేకపోయింది.
13.76.7
तामाबभाषे देवेन्द्रः साम्ना परमवल् ।
त्वदर्थमागतं विद्धि देवेन्द्र मां शुचिस्मिते ॥ १३.७६.७ ॥
దేవేంద్రుడు ఆమెతో అత్యంత మృదువైన మాటలతో ఇలా అన్నాడు: 'పవిత్రమైన చిరునవ్వు గలదానా, నీ కోసమే నేను వచ్చానని తెలుసుకో.'
13.76.8
क्लिश्यमानमनङ्गेन त्वत्सङ्कल्पभवेन ह ।
तत्पर्याप्नुहि मां सुभ्रु पुरा कालोऽतिवर्तते ॥ १३.७६.८ ॥
నీ సంకల్పం వల్ల పుట్టిన అనంగుడు నన్ను బాధిస్తున్నాడు. కాబట్టి అందమైన కనుబొమ్మలు గలదానా, నన్ను తృప్తిపరచు; కాలం గడిచిపోతోంది.
13.76.9
तमेवंवादिनं शक्रं शुश्राव विपुलो मुनिः ।
गुरुपत्नयाः शरीरस्थो ददर्श त्रिदसाधिपम् ॥ १३.७६.९ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న శక్రుడిని విపులుడనే ముని విన్నాడు. గురుపత్ని శరీరంలో నిలిచి ఉన్న ఆయన త్రిదశాధిపతిని చూశాడు.
13.76.10
न शशाक च सा राजन्प्रत्युत्थातुमनिन्दिता ।
वक्तुं च नाशकद्राजन्विष्टब्दा विपुलेन सा ॥ १३.७६.१० ॥
రాజా, ఆ నిర్దోషిణి లేవలేకపోయింది, మాట్లాడలేకపోయింది; రాజా, విపులుని ప్రభావంతో ఆమె కట్టుబడి ఉంది.
13.76.11
आकारं गुरुपत्न्यास्तु स विज्ञाय भृगूद्वहः ।
निजय्नाह महातेजा योगेन बलवत्प्रभो।
बबन्ध योगबन्धैश्च तस्याः सर्वेन्द्रियाणि सः ॥ १३.७६.११ ॥
గురుపత్ని స్థితిని గ్రహించిన ఆ భృగువంశశ్రేష్ఠుడు, మహాతేజస్వి, యోగబలంతో ఆమెను బలంగా నిగ్రహించాడు. ప్రభూ, యోగబంధనాలతో ఆమె ఇంద్రియాలన్నింటినీ బంధించాడు.
13.76.12
तां निर्विकारां दृष्ट्वा तु पुनरेव शचीपतिः ।
उवाच व्रीहितो राजंस्तां योगबलमोहिताम् ॥ १३.७६.१२ ॥
ఆమె చలనం లేకుండా ఉండటం చూసి శచీపతి మళ్ళీ మాట్లాడాడు. రాజా, సిగ్గుపడుతూ, యోగబలంతో మోహితురాలైన ఆమెతో ఆయన అన్నాడు.
13.76.13
एह्येहीति ततः सा तु प्रतिवक्तुमियेष तम् ।
स तां वाच्यं गुरोः पत्न्या विपुलः पर्यवर्तयत् ॥ १३.७६.१३ ॥
"రా, రా" అని అప్పుడు ఆమె అతనికి సమాధానం చెప్పాలనుకుంది; కాని విపులుడు గురుపత్ని పలకవలసిన మాటలను మార్చివేశాడు.
13.76.14
भोः किमागमने कृत्यमिति तस्यास्तु निःसृता ।
वक्त्राच्छशाङ्कसदृशाद्वाणी संस्कारभूषणा ॥ १३.७६.१४ ॥
"అయ్యో, రావడానికి కారణమేమిటి?" అన్న మాట ఆమె చంద్రునిలాంటి ముఖం నుండి వెలువడింది; అది సంస్కారంతో అలంకరించబడింది.
13.76.15
वीडिता सा तु तद्वाक्यमुक्त्वा परवशा तदा ।
पुरन्दरश्च संत्रस्तो बभूव विमना भृशम् ॥ १३.७६.१५ ॥
సిగ్గుపడిన ఆమె ఆ మాటను పలికి, అప్పుడు పరవశమైంది; పురందరుడైన ఇంద్రుడు కూడా మిక్కిలి భయపడి మనస్సు చెదిరినవాడయ్యాడు.
13.76.16
स तद्वैकृतमालक्ष्य देवराजो विशांपते ।
अवैक्षत सहस्राक्षस्तदा दिव्येन चक्षुषा ॥ १३.७६.१६ ॥
ప్రజాపతీ, ఆ వికారాన్ని గమనించిన దేవరాజు సహస్రాక్షుడు అప్పుడు దివ్యమైన నేత్రంతో చూశాడు.
13.76.17
स ददर्श मुनिं तस्याः शरीरान्तरगोचरम् ।
प्रतिबिम्बमिवादर्शे गुरुपत्न्याः शरीरगम् ॥ १३.७६.१७ ॥
అతడు ఆ మునిని చూశాడు; ఆమె శరీరంలో కనిపిస్తూ, అద్దంలో ప్రతిబింబంలా గురుపత్ని శరీరంలో ఉన్నవాడిని.
13.76.18
स तं घोरेण तपसा युक्तं दृष्ट्वा पुरंदरः ।
प्रावेपत सुसंत्रस्तो व्रीडितश्च तदा विभो ॥ १३.७६.१८ ॥
ఘోరమైన తపస్సుతో కూడినవాడైన అతడిని చూసి పురందరుడు ఇంద్రుడు మిక్కిలి భయపడి వణికాడు; ఓ విభూ, అప్పుడు సిగ్గుపడ్డాడు కూడా.
13.76.19
विमुच्य गुरुपत्नीं तु विपुलः सुमहातपाः ।
स्वकलेबरमाविश्य शक्रं भीतमथाब्रवीत् ॥ १३.७६.१९ ॥
గురుపత్నిని విడిచిపెట్టి, మహాతపస్వి విపులుడు తన శరీరంలో ప్రవేశించి, భయపడిన ఇంద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
13.76.20
अजितेन्द्रिय दुर्बुद्धे पापात्मक पुरंदर ।
न चिरं पूजयिष्यन्ति देवास्त्वां मानुषास्तथा ॥ १३.७६.२० ॥
ఇంద్రియ నిగ్రహం లేని, దుర్బుద్ధీ, పాపాత్ముడవైన పురందరా! దేవతలు, మనుషులు నిన్ను ఎక్కువకాలం పూజించరు.
13.76.21
किन्नु तद्विस्मृतं शक्र न तन्मनसि ते स्थितम् ।
गौतमेनासि यन्मुक्तो भगाङ्कपरिचिह्नितः ॥ १३.७६.२१ ॥
శక్రా! అది మరచిపోయావా? గౌతముడు నిన్ను విడిచిపెట్టాడని, భగ చిహ్నంతో గుర్తించబడినవాడవని నీ మనసులో నిలవలేదా?
13.76.22
जाने त्वां बालिशमतिमकृतात्मानमस्थिरम् ।
मयेयं रक्ष्यते मूढ गच्छ पाप यथागतम् ॥ १३.७६.२२ ॥
నీవు మూర్ఖబుద్ధి, అసంయమి, అస్థిరుడవని నాకు తెలుసు. ఈమెను నేను రక్షిస్తున్నాను. మూఢుడా, పాపీ, వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్ళు.
13.76.23
नाहं त्वामद्य मूढात्मन्दहेयं हि स्वतेजसा ।
कृपायमानस्तु न ते दग्धुमिच्छामि वासव ॥ १३.७६.२३ ॥
మూఢాత్మా, నేను ఈరోజు నా తేజస్సుతో నిన్ను దహించను. కానీ దయతో కరిగి, వాసవా, నిన్ను దహింపజేయాలని నేను కోరను.
13.76.24
स च घोरतमो धीमान्गुरुर्मे पापचेतसम् ।
दृष्ट्वा त्वां निर्दहेदद्य क्रोधदीप्तेन चक्षुषा ॥ १३.७६.२४ ॥
ఆ అత్యంత భయంకరుడూ, బుద్ధిమంతుడూ అయిన నా గురువు, పాపచిత్తుడవైన నిన్ను చూసి, నేడు కోపంతో ప్రకాశించే కన్నులతో నిన్ను దహించివేస్తాడు.
13.76.25
नैवं तु शक्र कर्तव्यं पुनर्मान्याश्च ते द्विजाः ।
मा गमः ससुतामात्यः क्षयं ब्रह्मबलार्दितः ॥ १३.७६.२५ ॥
ఓ శక్రా, నీవు మళ్లీ ఇలా చేయకూడదు; బ్రాహ్మణులు నీకు గౌరవనీయులు. బ్రహ్మబలంతో పీడితుడవై పుత్రులు, అమాత్యులతో సహా వినాశాన్ని పొందకు.
13.76.26
अमरोस्मीति यद्बुद्धिं समास्थाय प्रवर्तते ।
मावमंस्था न तपसा न साध्यं नाम किञ्चन ॥ १३.७६.२६ ॥
'నేను అమరుడను' అనే బుద్ధిని ఆశ్రయించి ప్రవర్తించేవాడా, తపస్సును తక్కువ చేయకు; తపస్సుతో సాధ్యం కానిది ఏదీ లేదు.
13.76.27
तच्छ्रुत्वा वचनं शक्रो विपुलस्य महात्मनः ।
न किञ्चिदुक्त्वा व्रीडार्तस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.७६.२७ ॥
మహాత్ముడైన విపులుని ఆ మాటలు విని, సిగ్గుతో బాధపడిన శక్రుడు ఏమీ అనకుండా అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
13.76.28
मुहूर्तयाते तस्मिंस्तु देवशर्मा महातपाः ।
कृत्वा यज्ञं यथाकाममाजगाम स्वमाश्रमम् ॥ १३.७६.२८ ॥
అతడు వెళ్లిన ఒక ముహూర్తం తర్వాత, మహాతపస్వి దేవశర్మ యథేచ్ఛగా యజ్ఞం చేసి తన ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
13.76.29
आगतेऽथ गुरौ राजन्विपुलः प्रियकर्मकृत् ।
रक्षितां गुरेव भार्यां न्यवेदयदनिन्दिताम् ॥ १३.७६.२९ ॥
ఓ రాజా, గురువు తిరిగి వచ్చినప్పుడు, ప్రియకార్యాలు చేసే విపులుడు గురువులా కాపాడబడిన నిర్దోషురాలైన భార్యను ఆయనకు అప్పగించాడు.
13.76.30
अभिवाद्य च शान्तात्मा स गुरुं गुरुवत्सलः ।
विपुलः पर्युपातिष्ठद्यथापूर्वमशङ्कितः ॥ १३.७६.३० ॥
శాంతచిత్తుడు, గురువుపై ప్రేమ కలవాడు అయిన విపులుడు గురువును నమస్కరించి, మునుపటిలాగే నిశ్శంకుడై ఆయనకు సేవ చేశాడు.
13.76.31
विश्रान्ताय ततस्तस्मै सहासीनाय भार्यया ।
निवेदयामास तदा विपुलः शक्रकर्म तत् ॥ १३.७६.३१ ॥
అప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకుంటూ భార్యతో కూర్చున్న ఆయనకు విపులుడు ఇంద్రుని ఆ కర్మను వివరించాడు.
13.76.32
तच्छुत्वा स मुनिस्तुष्टों विपुलस्य प्रतापवान् ।
बभूव शीलवृत्ताभ्यां तपसा नियमेन च ॥ १३.७६.३२ ॥
అది విని ఆ ప్రతాపవంతుడైన ముని విపులుని శీలం, ప్రవర్తన, తపస్సు, నియమం చేత సంతుష్టుడయ్యాడు.
13.76.33
विपुलस्य गुरौ वृत्तिं भक्तिमात्मनि तत्प्रभुः ।
धर्मे च स्थिरतां दृष्ट्वा साधुसाध्वित्यभाषत ॥ १३.७६.३३ ॥
విపులుని గురువు పట్ల వర్తన, ఆత్మలో భక్తి, ధర్మంలో స్థిరత్వం చూసి ఆ ప్రభువు 'సాధు, సాధు!' అన్నాడు.
13.76.34
प्रतिनन्द्य च धर्मात्मा शिष्यं धर्मपरायणम् ।
वरेण च्छन्दयामास देवशर्मा महामतिः ॥ १३.७६.३४ ॥
ధర్మాత్ముడు, మహామతి అయిన దేవశర్ముడు ధర్మపరాయణుడైన శిష్యుని అభినందించి వరం ఇవ్వాలనుకున్నాడు.
13.76.35
स्थितिं च धर्मे जग्राह स तस्माद्गुरुवत्सलः ।
अनुज्ञातश्च गुरुणा चचारानुत्तमं तपः ॥ १३.७६.३५ ॥
గురువును ప్రేమించే అతను అప్పటినుండి ధర్మంలో స్థిరత్వాన్ని పొందాడు; గురువు అనుమతితో అత్యుత్తమ తపస్సు చేశాడు.
13.76.36
तथैव देवशर्मापि सभार्यः स महातपाः ।
निर्भयो बलवृत्रघ्नाच्चचार विजने वने ॥ १३.७६.३६ ॥
అలాగే మహాతపస్వి అయిన దేవశర్ముడు కూడా భార్యతో కలిసి, వృత్రహంతకుడైన ఇంద్రుని బలానికీ భయపడక, నిర్జన వనంలో సంచరించాడు.