ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.77.1
विपुलस्त्वकरोत्तीव्रं तपः कृत्वा गुरोर्वचः ।
तपोयुक्तमथात्मानममन्यत स वीर्यवान् ॥ १३.७७.१ ॥
ବିପୁଳ ଗୁରୁଙ୍କ ବଚନ ଅନୁସାରେ କଠୋର ତପସ୍ୟା କଲେ। ତପସ୍ୟାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ନିଜକୁ (ପୂର୍ଣ୍ଣ) ମନେ କଲେ।
13.77.2
स तेन कर्मणा स्वर्गं पृथिवीं पृथिवीपते ।
चचार गतभीः प्रीतो लब्धकीर्तिवरो नृप ॥ १३.७७.२ ॥
ସେହି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଭୟଶୂନ୍ୟ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବିଚରଣ କଲେ; କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବର ପାଇ। ହେ ରାଜନ୍!
13.77.3
उभौ लोकौ जितौ चापि तथैवामन्यत प्रभुः ।
कर्मणा तेन कौरव्य तपसा विपुलेन च ॥ १३.७७.३ ॥
ସେହି କର୍ମ ଓ ସେହି ବିପୁଳ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ସମର୍ଥ ଦୁଇ ଲୋକ ଜିଣିଛନ୍ତି ବୋଲି ମନେ କଲେ। ହେ କୌରବ୍ୟ!
13.77.4
अथ काले व्यतिक्रान्ते कस्मिंश्चित्कुरुनन्दन ।
रुच्या भगिन्या आदानं प्रभूतदनधान्यवत् ॥ १३.७७.४ ॥
କିଛି ସମୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା ପରେ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ରୁଚିଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ପାଖରୁ ପ୍ରଚୁର ଅନ୍ନ ଓ ଧାନ୍ୟ ସହ (କିଛି) ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା।
13.77.5
एतस्मिन्नेव काले तु दिव्या काचिद्वराङ्गना ।
बिभ्रती परमं रूपं जगामाथ विहायसा ॥ १३.७७.५ ॥
ସେହି ସମୟରେ ପରମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦରୀ ଆକାଶ ପଥରେ ଗଲେ।
13.77.6
तस्याः शरीरात्पुष्पाणि पतितानि महीतले ।
तस्याश्रमस्याविदूरे दिव्यगन्धानि भारत ॥ १३.७७.६ ॥
ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ ଫୁଲ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା; ସେହି ଆଶ୍ରମର ନିକଟରେ। ହେ ଭରତ!
13.77.7
तान्यगृह्णात्ततो राजन्रुचिर्ललितलोचना ।
तदा निमन्त्रकस्तस्या अङ्गेभ्यः क्षिप्रमागमत् ॥ १३.७७.७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ସୁନ୍ଦର ନୟନା ରୁଚି ସେହି ପୁଷ୍ପଗୁଡ଼ିକ ନେଲା। ସେତେବେଳେ ନିମନ୍ତ୍ରିତ ଅତିଥି ତା'ର ଅଙ୍ଗରୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିଲେ।
13.77.8
तस्या हि भगिनी तात ज्येष्ठा नाम्ना प्रभावती ।
भार्या चित्ररथस्याथ बभूवाङ्गेश्वरस्य वै ॥ १३.७७.८ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଭଗିନୀ ପ୍ରଭାବତୀ ନାମରେ ଥିଲେ; ସେ ଅଙ୍ଗଦେଶର ଅଧିପତି ଚିତ୍ରରଥଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ।
13.77.9
पिनह्य तानि पुष्पाणि केशेषु वरवर्णिनी ।
आमन्त्रिता ततोऽगच्छद्रुचिरङ्गपतेर्गृहम् ॥ १३.७७.९ ॥
ସେହି ପୁଷ୍ପଗୁଡ଼ିକ କେଶରେ ଗୁନ୍ଥି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର୍ଣ୍ଣା ସେହି ନାରୀ ନିମନ୍ତ୍ରିତା ହୋଇ ଅଙ୍ଗପତିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
13.77.10
पुष्पाणि तानि दृष्ट्वा तु तदाङ्गेन्द्रवराङ्गना ।
भगिनीं चोदयामास पुष्पार्थे चारुलोचना ॥ १३.७७.१० ॥
ସେହି ପୁଷ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଦେଖି ଅଙ୍ଗେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ରାଣୀ, ସୁନ୍ଦର ନୟନା ସେ, ପୁଷ୍ପ ପାଇଁ ତା'ର ଭଗିନୀକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
13.77.11
सा भर्त्रे सर्वमाचष्ट रुचिः सुरुचिरानना ।
भगिन्या भाषितं सर्वमृषिस्तच्चाभ्यनन्दत ॥ १३.७७.११ ॥
ସୁନ୍ଦର ମୁଖୀ ରୁଚି ପତିଙ୍କୁ ସବୁକିଛି କହିଲେ। ଭଗିନୀ ଯାହା କହିଥିଲେ ସେ ସବୁକିଛି ଋଷି ଆନନ୍ଦରେ ଅନୁମୋଦନ କଲେ।
13.77.12
ततो विपुलमानाय्य देवशर्मा महातपाः ।
पुष्पार्थे चोदयामास गच्छगच्छेति भारत ॥ १३.७७.१२ ॥
ତା'ପରେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଦେବଶର୍ମା ପ୍ରଚୁର (ପୁଷ୍ପ) ଆଣି, ହେ ଭାରତ, 'ଯାଅ, ଯାଅ' କହି ପୁଷ୍ପ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।
13.77.13
विपुलस्तु गुरोर्वाक्यमविचार्य महातपाः ।
स तथेत्यब्रवीद्राजंस्तं च देशं जगाम ह ॥ १३.७७.१३ ॥
ମହାତପସ୍ୱୀ ବିପୁଳ ଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ବିଚାର ନ କରି "ସେମିତି ହେଉ" କହିଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଏବଂ ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ।
13.77.14
यस्मिन्देशे तु तान्यासन्पतितानि नभस्तलात् ।
अम्लानान्यपि तत्रासन्कुसुमान्यपराण्यपि ॥ १३.७७.१४ ॥
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଆକାଶରୁ ସେହି ଫୁଲ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେଠାରେ ମଳିନ ନ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
13.77.15
स ततस्तानि जग्राह दिव्यानि रुचिराणि च ।
प्राप्तानि स्वेन तपसा दिव्यगन्धानि भारत ॥ १३.७७.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ନେଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ନିଜ ତପସ୍ୟାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ, ହେ ଭାରତ।
13.77.16
सम्प्राप्य तानि प्रीतात्मा गुरोर्वचनकारकः ।
तदा जगाम तूर्णं च चम्पां चम्पकमालिनीम् ॥ १३.७७.१६ ॥
ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଇ, ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ, ଗୁରୁଙ୍କ ବାକ୍ୟ ପାଳନକାରୀ ସେ ଶୀଘ୍ର ଚମ୍ପକମାଳିନୀ ଚମ୍ପା ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।
13.77.17
स वने निर्जने तात ददर्श मिथुनं नृणाम् ।
चक्रवत्परिवर्तन्तं गृहीत्वा पाणिना करम् ॥ १३.७७.१७ ॥
ସେ ସେହି ନିର୍ଜନ ବନରେ, ହେ ତାତ, ଚକ୍ର ପରି ଘୂରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଏକ ଯୋଡ଼ା ଦେଖିଲେ; ସେମାନେ ହାତରେ ହାତ ଧରିଥିଲେ।
13.77.18
तत्रैकस्तूर्णमगमत्तत्पदे च विवर्तयन् ।
एकस्तु न तदा राजंश्चक्रतुः कलहं ततः ॥ १३.७७.१८ ॥
ସେଠାରେ ଜଣେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲା, ତାହାର ପାଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି ଘୂରି; କିନ୍ତୁ ହେ ରାଜନ୍, ଅନ୍ୟଜଣେ ସେତେବେଳେ କଳହ କଲା ନାହିଁ।
13.77.19
त्वं शीघ्रं गच्छसीत्येकोऽब्रवीन्नेति तथाऽपरः ।
पतितेति च तौ राजन्परस्परमथोचतुः ॥ १३.७७.१९ ॥
ଜଣେ କହିଲା, 'ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଛ', ଏବଂ ଅନ୍ୟଜଣେ କହିଲା, 'ନା'। ହେ ରାଜନ୍, 'ତାହା ପଡ଼ିଗଲା' ଏହିପରି ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ପରସ୍ପରକୁ କହିଲେ।
13.77.20
तयोर्विस्पर्धतोरेवं शपथोऽयमभूत्तदा ।
सहसोद्दिश्य विपुलं ततो वाक्यमथोचतुः ॥ १३.७७.२० ॥
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଏହିପରି ବିବାଦ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେତେବେଳେ ଏହି ଶପଥ ହେଲା। ପରେ ଅକସ୍ମାତ୍ ବିପୁଳଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ସେମାନେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
13.77.21
आवयोरनृतं प्राह यस्तस्याभूद्द्विजस्य वै ।
विपुलस्य परे लोके या गतिः सा भवेदिति ॥ १३.७७.२१ ॥
"ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ମିଛ କହିବ, ସେହି ଦ୍ୱିଜର ପରଲୋକରେ ଯେଉଁ ଗତି ହେବ, ତାହା ବିପୁଳର ହେଉ।"
13.77.22
एतच्छ्रुत्वा तु विपुलो विषण्णवदनोऽभवत् ।
एवं तीव्रतपाश्चाहं कष्टश्चायं परिश्रमः ॥ १३.७७.२२ ॥
ଏହା ଶୁଣି ବିପୁଳଙ୍କ ମୁଖ ବିଷଣ୍ଣ ହେଲା। 'ଏହିପରି ମୋର ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଅଛି, ଏବଂ ଏହି ପରିଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର।'
13.77.23
मिथुनस्यास्य किं मे स्यात्कृतं पापं यथा गतिः ।
अनिष्टा सर्वभूतानां कीर्तिताऽनेन मेऽद्य वै ॥ १३.७७.२३ ॥
"ଏହି ଯୁଗଳ ପ୍ରତି ମୁଁ କି ପାପ କରିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ଗତି ଏପରି ହେବ? ଆଜି ଏ ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପାଇଁ ଅନିଷ୍ଟ ଗତି କହିଦେଲା।"
13.77.24
एवं सञ्चिन्तयन्नेव विपुलो राजसत्तम ।
अवाङ्मुखो दीनमना दध्यौ दुष्कृतमात्मनः ॥ १३.७७.२४ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବିପୁଳ ଅବାଙ୍ମୁଖ ହୋଇ, ଦୀନ ମନରେ ନିଜର ଦୁଷ୍କର୍ମ ବିଷୟରେ ଧ୍ୟାନ କଲା।
13.77.25
ततः षडन्यान्पुरुषानक्षैः काञ्चनराजतैः ।
अपश्यद्दीव्यमानान्वै लोभामर्षान्वितांस्तथा ॥ १३.७७.२५ ॥
ପରେ ସେ ସୁନା ଓ ରୂପା ପଶାରେ ଖେଳୁଥିବା, ଲୋଭ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଉ ଛଅ ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
13.77.26
कुर्वतः शपथं तेन यः कृतो मिथुनेन तु ।
विपुलं वै समुद्दिश्य तेपि वाक्यमथाब्रुवन् ॥ १३.७७.२६ ॥
ସେହି ଯୋଡ଼ା ବିପୁଳଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଶପଥ କରିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
13.77.27
लोभमास्थाय योऽस्माकं विषमं कर्तुमुत्सहेत् ।
विपुलस्य परे लोके या गतिस्तामवाप्नुयात्। ॥ १३.७७.२७ ॥
ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ ଲୋଭକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ବିପୁଳ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିବାକୁ ସାହସ କରେ, ସେ ପରଲୋକରେ ସେହି ଗତି ପାଉ।
13.77.28
एतच्छ्रुत्वा तु विपुलो नापश्यद्धर्मसङ्करम् ।
जन्मप्रभृति कौरव्य कृतपूर्वमथात्मनः ॥ १३.७७.२८ ॥
ଏହା ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ବିପୁଳ ନିଜ ଜନ୍ମଠାରୁ ପୂର୍ବରେ କରିଥିବା ଧର୍ମ-ସଙ୍କର ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ହେ କୌରବ୍ୟ।
13.77.29
स प्रदध्यौ तथा राजन्नग्नावग्निरिवाहितः ।
दह्यमानेन मनसा शापं श्रुत्वा तथाविधम् ॥ १३.७७.२९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲା; ଏପରି ଶାପ ଶୁଣି ତାର ମନ ଜଳି ଉଠିଲା।
13.77.30
तस्य चिन्तयतस्तात बह्वीर्वाचो निशम्य तु ।
इदमासीन्मनसि च रुच्या रक्षणकारितम् ॥ १३.७७.३० ॥
ହେ ତାତ, ସେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସମୟରେ ଅନେକ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ତାର ମନରେ ଏହା ଉଠିଲା — ଇଚ୍ଛାରେ ରକ୍ଷା କରିବାର ସଙ୍କଳ୍ପ।
13.77.31
लक्षणं लक्षणेनैव वदनं वदनेन च ।
विधाय न मया चोक्तं सत्यमेतद्गुरोस्तथा ॥ १३.७७.३१ ॥
ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଲକ୍ଷଣ, ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମୁଖ (ଚିହ୍ନି), ମୁଁ ସେ କଥା ଗୁରୁଙ୍କୁ କହି ନ ଥିଲି; ଏହା ହିଁ ସତ୍ୟ।
13.77.32
एतदात्मनि कौरव्य दुष्कृतं विपुलस्तदा ।
अमन्यत महाभाग तथा तच्च न संशयः ॥ १३.७७.३२ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ହେ ମହାଭାଗ, ସେତେବେଳେ ସେ ଏହାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଏକ ବଡ଼ ଦୁଷ୍କର୍ମ ବୋଲି ଭାବିଲା; ତାହା ସେମିତି ହିଁ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.77.33
स चम्पां नगरीमेत्य पुष्पाणि गुरवे ददौ ।
पूजयामास च गुरुं विधिवत्स गुरुप्रियः ॥ १३.७७.३३ ॥
ସେ ଚମ୍ପା ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ ଦେଲା; ଗୁରୁପ୍ରିୟ ସେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲା।