ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.77.1
विपुलस्त्वकरोत्तीव्रं तपः कृत्वा गुरोर्वचः ।
तपोयुक्तमथात्मानममन्यत स वीर्यवान् ॥ १३.७७.१ ॥
ਵਿਪੁਲ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੀਰਯਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ (ਪੂਰਨ) ਸਮਝਿਆ।
13.77.2
स तेन कर्मणा स्वर्गं पृथिवीं पृथिवीपते ।
चचार गतभीः प्रीतो लब्धकीर्तिवरो नृप ॥ १३.७७.२ ॥
ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਿਡਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ; ਕੀਰਤੀ ਤੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ!
13.77.3
उभौ लोकौ जितौ चापि तथैवामन्यत प्रभुः ।
कर्मणा तेन कौरव्य तपसा विपुलेन च ॥ १३.७७.३ ॥
ਉਸ ਕਰਮ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪ ਨਾਲ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਸਮਝੇ। ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ!
13.77.4
अथ काले व्यतिक्रान्ते कस्मिंश्चित्कुरुनन्दन ।
रुच्या भगिन्या आदानं प्रभूतदनधान्यवत् ॥ १३.७७.४ ॥
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ! ਰੁਚੀ ਦੀ ਭੈਣ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਅੰਨ ਤੇ ਧਾਨ ਸਮੇਤ (ਕੁਝ) ਲਿਆ ਗਿਆ।
13.77.5
एतस्मिन्नेव काले तु दिव्या काचिद्वराङ्गना ।
बिभ्रती परमं रूपं जगामाथ विहायसा ॥ १३.७७.५ ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪਰਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਦਿਵ ਸੁੰਦਰੀ ਆਕਾਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਗਈ।
13.77.6
तस्याः शरीरात्पुष्पाणि पतितानि महीतले ।
तस्याश्रमस्याविदूरे दिव्यगन्धानि भारत ॥ १३.७७.६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦਿਵ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ; ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ!
13.77.7
तान्यगृह्णात्ततो राजन्रुचिर्ललितलोचना ।
तदा निमन्त्रकस्तस्या अङ्गेभ्यः क्षिप्रमागमत् ॥ १३.७७.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਰੁਚਿ ਨੇ ਉਹ ਫੁੱਲ ਲੈ ਲਏ। ਤਦ ਨਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਅਤਿਥੀ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਆਇਆ।
13.77.8
तस्या हि भगिनी तात ज्येष्ठा नाम्ना प्रभावती ।
भार्या चित्ररथस्याथ बभूवाङ्गेश्वरस्य वै ॥ १३.७७.८ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਸੀ; ਉਹ ਅੰਗਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
13.77.9
पिनह्य तानि पुष्पाणि केशेषु वरवर्णिनी ।
आमन्त्रिता ततोऽगच्छद्रुचिरङ्गपतेर्गृहम् ॥ १३.७७.९ ॥
ਉਹ ਫੁੱਲ ਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਸੱਦੀ ਜਾ ਕੇ ਅੰਗਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਗਈ।
13.77.10
पुष्पाणि तानि दृष्ट्वा तु तदाङ्गेन्द्रवराङ्गना ।
भगिनीं चोदयामास पुष्पार्थे चारुलोचना ॥ १३.७७.१० ॥
ਉਹ ਫੁੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਗੇਂਦ੍ਰ ਦੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਣੀ, ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
13.77.11
सा भर्त्रे सर्वमाचष्ट रुचिः सुरुचिरानना ।
भगिन्या भाषितं सर्वमृषिस्तच्चाभ्यनन्दत ॥ १३.७७.११ ॥
ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਖ ਵਾਲੀ ਰੁਚਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਭੈਣ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੰਨਿਆ।
13.77.12
ततो विपुलमानाय्य देवशर्मा महातपाः ।
पुष्पार्थे चोदयामास गच्छगच्छेति भारत ॥ १३.७७.१२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ (ਫੁੱਲ) ਲਿਆ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, 'ਜਾ, ਜਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਆ।
13.77.13
विपुलस्तु गुरोर्वाक्यमविचार्य महातपाः ।
स तथेत्यब्रवीद्राजंस्तं च देशं जगाम ह ॥ १३.७७.१३ ॥
ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਵਿਪੁਲ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ "ਠੀਕ ਹੈ" ਕਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
13.77.14
यस्मिन्देशे तु तान्यासन्पतितानि नभस्तलात् ।
अम्लानान्यपि तत्रासन्कुसुमान्यपराण्यपि ॥ १३.७७.१४ ॥
ਜਿਸ ਥਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਹ ਫੁੱਲ ਡਿੱਗੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਏ ਹੋਏ ਹੋਰ ਫੁੱਲ ਵੀ ਸਨ।
13.77.15
स ततस्तानि जग्राह दिव्यानि रुचिराणि च ।
प्राप्तानि स्वेन तपसा दिव्यगन्धानि भारत ॥ १३.७७.१५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲ ਲੈ ਲਏ; ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
13.77.16
सम्प्राप्य तानि प्रीतात्मा गुरोर्वचनकारकः ।
तदा जगाम तूर्णं च चम्पां चम्पकमालिनीम् ॥ १३.७७.१६ ॥
ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚੰਪਕਮਾਲਿਨੀ ਚੰਪਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
13.77.17
स वने निर्जने तात ददर्श मिथुनं नृणाम् ।
चक्रवत्परिवर्तन्तं गृहीत्वा पाणिना करम् ॥ १३.७७.१७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਤਾਤ, ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਹੱਥੋਂ ਹੱਥ ਫੜੀ ਸਨ।
13.77.18
तत्रैकस्तूर्णमगमत्तत्पदे च विवर्तयन् ।
एकस्तु न तदा राजंश्चक्रतुः कलहं ततः ॥ १३.७७.१८ ॥
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਤੁਰੰਤ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
13.77.19
त्वं शीघ्रं गच्छसीत्येकोऽब्रवीन्नेति तथाऽपरः ।
पतितेति च तौ राजन्परस्परमथोचतुः ॥ १३.७७.१९ ॥
ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ', ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਨਹੀਂ'। ਹੇ ਰਾਜਨ, 'ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ' ਐਸਾ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
13.77.20
तयोर्विस्पर्धतोरेवं शपथोऽयमभूत्तदा ।
सहसोद्दिश्य विपुलं ततो वाक्यमथोचतुः ॥ १३.७७.२० ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਗੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਹੁੰ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ ਵਿਪੁਲ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
13.77.21
आवयोरनृतं प्राह यस्तस्याभूद्द्विजस्य वै ।
विपुलस्य परे लोके या गतिः सा भवेदिति ॥ १३.७७.२१ ॥
"ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲੇਗਾ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਹੀ ਵਿਪੁਲ ਨੂੰ ਹੋਵੇ।"
13.77.22
एतच्छ्रुत्वा तु विपुलो विषण्णवदनोऽभवत् ।
एवं तीव्रतपाश्चाहं कष्टश्चायं परिश्रमः ॥ १३.७७.२२ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਪੁਲ ਦਾ ਮੂੰਹ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਕਠਿਨ ਹੈ।'
13.77.23
मिथुनस्यास्य किं मे स्यात्कृतं पापं यथा गतिः ।
अनिष्टा सर्वभूतानां कीर्तिताऽनेन मेऽद्य वै ॥ १३.७७.२३ ॥
"ਇਸ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਗਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ? ਅੱਜ ਇਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਨਿਸ਼ਟ ਗਤੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।"
13.77.24
एवं सञ्चिन्तयन्नेव विपुलो राजसत्तम ।
अवाङ्मुखो दीनमना दध्यौ दुष्कृतमात्मनः ॥ १३.७७.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ ਵਿਪੁਲ ਨੀਵਾਂ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦੀਨ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰਨ ਲੱਗਾ।
13.77.25
ततः षडन्यान्पुरुषानक्षैः काञ्चनराजतैः ।
अपश्यद्दीव्यमानान्वै लोभामर्षान्वितांस्तथा ॥ १३.७७.२५ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਰ ਛੇ ਪੁਰਸ਼ ਵੇਖੇ।
13.77.26
कुर्वतः शपथं तेन यः कृतो मिथुनेन तु ।
विपुलं वै समुद्दिश्य तेपि वाक्यमथाब्रुवन् ॥ १३.७७.२६ ॥
ਉਸ ਜੋੜੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਵਿਪੁਲ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ, ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
13.77.27
लोभमास्थाय योऽस्माकं विषमं कर्तुमुत्सहेत् ।
विपुलस्य परे लोके या गतिस्तामवाप्नुयात्। ॥ १३.७७.२७ ॥
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਲੋਭ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਵਿਪੁਲ ਨਾਲ ਅਨਿਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਗਤੀ ਪਾਵੇ।
13.77.28
एतच्छ्रुत्वा तु विपुलो नापश्यद्धर्मसङ्करम् ।
जन्मप्रभृति कौरव्य कृतपूर्वमथात्मनः ॥ १३.७७.२८ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਵਿਪੁਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੇ ਧਰਮ-ਭੰਗ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ।
13.77.29
स प्रदध्यौ तथा राजन्नग्नावग्निरिवाहितः ।
दह्यमानेन मनसा शापं श्रुत्वा तथाविधम् ॥ १३.७७.२९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੋਚ-ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਾਪ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੜਨ ਲੱਗਾ।
13.77.30
तस्य चिन्तयतस्तात बह्वीर्वाचो निशम्य तु ।
इदमासीन्मनसि च रुच्या रक्षणकारितम् ॥ १३.७७.३० ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ — ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ।
13.77.31
लक्षणं लक्षणेनैव वदनं वदनेन च ।
विधाय न मया चोक्तं सत्यमेतद्गुरोस्तथा ॥ १३.७७.३१ ॥
ਲੱਛਣ ਨਾਲ ਹੀ ਲੱਛਣ, ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਹੀ ਮੂੰਹ (ਪਛਾਣ ਕੇ), ਮੈਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ; ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।
13.77.32
एतदात्मनि कौरव्य दुष्कृतं विपुलस्तदा ।
अमन्यत महाभाग तथा तच्च न संशयः ॥ १३.७७.३२ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਤਦ ਉਸਨੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਕਰਮ ਸਮਝਿਆ; ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.77.33
स चम्पां नगरीमेत्य पुष्पाणि गुरवे ददौ ।
पूजयामास च गुरुं विधिवत्स गुरुप्रियः ॥ १३.७७.३३ ॥
ਉਹ ਚੰਪਾ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕੀਤੇ; ਗੁਰੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।