મહાભારત · અધ્યાય 13.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.88.1
तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत्तदा ।
भार्या चास्य महाभागा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८८.१ ॥
તે બ્રાહ્મણ અદૃશ્ય થયા પછી રાજાએ ત્યારે શું કર્યું? તેમની મહાભાગા પત્ની શું કરતી હતી? હે પિતામહ, તે મને કહો.
13.88.2
अदृष्ट्वा स महीपालस्तमृषिं सह भार्यया ।
परिश्रान्तो निववृते व्रीडितो नष्टचेतनः ॥ १३.८८.२ ॥
પત્ની સહિત તે ઋષિને ન જોઈને તે રાજા થાકેલો, લજ્જિત અને ભાન ગુમાવેલો થઈને પાછો ફર્યો.
13.88.3
स प्रविश्य पुरीं दीनो नाभ्यभाषत किञ्चन ।
तदेव चिन्तयामास च्यवनस्य विचेष्टितम् ॥ १३.८८.३ ॥
દીન થઈને નગરમાં પ્રવેશીને તે કંઈ બોલ્યો નહીં; ચ્યવનના તે વિચિત્ર કૃત્યનો જ તે વિચાર કરતો રહ્યો.
13.88.4
अथ शून्येन मनसा प्रविवेश गृहं नृपः ।
ददर्श शयने तस्मिञ्शयानं भृगुनन्दनम् ॥ १३.८८.४ ॥
પછી શૂન્ય મનથી રાજા ઘરમાં પ્રવેશ્યા, અને ત્યાં પલંગ પર સૂતેલા ભૃગુપુત્રને જોયા.
13.88.5
विस्मितौ तमृषिं दृष्ट्वा तदाश्चर्यं विचिन्त्य च ।
दर्शनात्तस्य तु तदा विश्रान्तौ सम्बभूवतुः ॥ १३.८८.५ ॥
તે ઋષિને જોઈને બંને વિસ્મિત થયા; તે આશ્ચર્યનો વિચાર કરીને અને તેમના દર્શનથી ત્યારે બંને વિશ્રામ પામ્યા.
13.88.6
यथास्थानं ततो गत्वा तत्पादौ संववाहतुः ।
अथापरेण पार्श्वेन सुष्वाप स महामुनिः ॥ १३.८८.६ ॥
પછી પોતાના સ્થાને જઈને તેઓએ તેમના પગ દબાવ્યા; ત્યારે તે મહામુનિ બીજી બાજુ ફરીને સૂઈ ગયા.
13.88.7
तेनैव च स कालेन प्रत्यबुद्ध्यत वीर्यवान् ।
न च तौ चक्रतुः किञ्चिद्विकारं भयशङ्कितौ ॥ १३.८८.७ ॥
તે જ સમયે તે વીર્યવાન મુનિ જાગ્યા; ભય અને શંકાથી ગ્રસ્ત તે બંનેએ કોઈ વિકાર દર્શાવ્યો નહીં.
13.88.8
प्रतिबुद्धस्तु स मुनिस्तौ प्रोवाच विशाम्पते ।
तैलाभ्यङ्गो दीयतां मे स्नास्येऽहमिति भारत ॥ १३.८८.८ ॥
જાગ્યા પછી તે મુનિએ તેમને કહ્યું, "હે ભરતવંશી, હે રાજન! મને તેલ ચોળો, હું સ્નાન કરીશ."
13.88.9
तौ तथेति प्रतिश्रुत्य क्षुधितौ श्रमकर्शितौ ।
शतपाकेन तैलेन महार्हेणोपतस्थतुः ॥ १३.८८.९ ॥
"ઠીક" એમ વચન આપીને, ભૂખ્યા અને શ્રમથી થાકેલા તે બંને સો વાર પકાવેલું કિંમતી તેલ લઈને તેમની પાસે ઉપસ્થિત થયા.
13.88.10
ततः सुखासीनमृषिं वाग्यतौ संववाहतुः ।
न च पर्याप्तमित्याह भार्गवः सुमहातपाः ॥ १३.८८.१० ॥
પછી સુખે બેઠેલા ઋષિને મૌન રાખીને તે બંનેએ મર્દન કર્યું; પણ અતિ તપસ્વી ભાર્ગવે કહ્યું, "આ પૂરતું નથી."
13.88.11
यदा तौ निर्विकारौ तु लक्षमायास भार्गवः ।
तत उत्थाय सहसा स्नानशालां विवेश ह ॥ १३.८८.११ ॥
તે બંનેને વિકારરહિત જોઈને ભાર્ગવ અચાનક ઊભા થઈ સ્નાનગૃહમાં પ્રવેશ્યા.
13.88.12
क्लृप्तमेव तु तत्रासीत्स्नानीयं पार्थिवोचितम् ।
असत्कृत्य च तत्सर्वं तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.८८.१२ ॥
ત્યાં રાજાને યોગ્ય સ્નાનસામગ્રી પહેલેથી તૈયાર હતી; પણ તેનો અનાદર કરીને બધું ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયું.
13.88.13
स मुनिः पुनरेवाथ नृपतेः पश्यतस्तदा ।
नासूयां चक्रतुस्तौ च दम्पती भरतर्षभ ॥ १३.८८.१३ ॥
રાજા જોતા હતા ત્યારે તે મુનિ ફરીથી; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તે બંને પતિ-પત્નીએ અસૂયા ન કરી.
13.88.14
अथ स्नातः स भगवान्सिंहासनगतः प्रभुः ।
दर्शयामास कुशिकं सभार्यं कुरुनन्दन ॥ १३.८८.१४ ॥
પછી સ્નાન કરીને તે ભગવાન, સિંહાસન પર બેઠેલા પ્રભુ, પત્ની સહિત કુશિકને બતાવવા લાગ્યા; હે કુરુનંદન.
13.88.15
संहृष्टवदनो राजा सभार्यः कुशिको मुनिम् ।
सिद्धमन्नमिति प्रह्वो निर्विकारो न्यवेदयत् ॥ १३.८८.१५ ॥
પ્રસન્ન મુખવાળા રાજા કુશિકે પત્ની સહિત વિનમ્રતાથી, નિર્વિકાર ભાવે મુનિને ભોજન તૈયાર હોવાનું જણાવ્યું.
13.88.16
आनीयतामिति मुनिस्तं चोवाच नराधिपम् ।
स राजा समुपाजह्रे तदन्नं सह भार्यया ॥ १३.८८.१६ ॥
"લાવવામાં આવે" એમ મુનિ તે રાજાને બોલ્યા. તે રાજા પત્ની સહિત તે ભોજન લઈ આવ્યો.
13.88.17
मांसप्रकारान्विविधाञ्शाकानि विविधानि च ।
लेह्यपिष्टविकारांश्च पानकानि लघूनि च ॥ १३.८८.१७ ॥
અનેક પ્રકારનું માંસ, વિવિધ શાક, ચાટીને ખાવાના અને વાટેલા વ્યંજનો, અને હલકાં પીણાં.
13.88.18
रसालापूपकांश्चित्रान्मोदकानथ षड्रसान् ।
रसान्नानाप्रकारांश्च वन्यं च मुनिभोजनम् ॥ १३.८८.१८ ॥
રસાલા, વિવિધ પૂડલા, મોદક, ષડ્રસના વ્યંજનો, અનેક પ્રકારના રસ, વનના પદાર્થો અને મુનિભોજન.
13.88.19
फलानि च विचित्राणि राजभोज्यानि भूरिशः ।
बदरेङ्गुदकाश्मर्यभल्लातकफलानि च ॥ १३.८८.१९ ॥
રાજાઓને ભોજન યોગ્ય એવા વિવિધ પ્રકારના ફળો પુષ્કળ; બોર, ઇંગુદ, અશ્મર્ય અને ભલ્લાતકનાં ફળો પણ.
13.88.20
गृहस्थानां च यद्भोज्यं यच्चापि वनवासिनाम् ।
सर्वमाहारयामास राजा शापभयान्मुनेः ॥ १३.८८.२० ॥
ગૃહસ્થોનું જે ભોજન અને વનવાસીઓનું જે ભોજન, તે બધું મુનિના શાપના ભયથી રાજાએ મંગાવ્યું.
13.88.21
अथ सर्वमुपन्यस्तमग्रतश्च्यवनस्य तत् ।
ततः सर्वं समानीय तच्च शय्यासनं मुनिः ॥ १३.८८.२१ ॥
પછી તે બધું ચ્યવનની સામે મૂકાયું. પછી મુનિએ બધું એકત્ર કરીને, તે શય્યા અને આસન પણ.
13.88.22
वस्त्रैः शुभैरवच्छाद्य भोजनोपस्करैः सह ।
सर्वमादीपयामास च्यवनो भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.२२ ॥
સારાં વસ્ત્રોથી ઢાંકીને, ભોજન-સામગ્રી સહિત, ભૃગુના પુત્ર ચ્યવને બધું સળગાવી દીધું.
13.88.23
न च तौ चक्रतुः क्रोधं दम्पती सुमहाव्रतौ ।
तयोः सम्प्रेक्षतोरेव पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ १३.८८.२३ ॥
તે બંને, મહાવ્રતી દંપતી, ક્રોધ ન કર્યો. તેમના જોતાં જ તે ફરી અદૃશ્ય થઈ ગયો.
13.88.24
तथैव च स राजर्षिस्तस्थौ तां रजनीं तदा ।
सभार्यो वाग्यतः श्रीमान्न चकोपं समाविशत् ॥ १३.८८.२४ ॥
એવી જ રીતે તે રાજર્ષિ, શ્રીમાન, પત્ની સહિત, વાણી સંયમિત રાખીને, તે રાત્રિ ઊભા રહ્યા; ક્રોધે તેમનામાં પ્રવેશ ન કર્યો.
13.88.25
नित्यसंस्कृतमन्नं तु विविधं राजवेश्मनि ।
शयनानि च मुख्यानि परिषेकाश्च पुष्कलाः ॥ १३.८८.२५ ॥
રાજમહેલમાં હંમેશા તૈયાર કરેલું વિવિધ પ્રકારનું અન્ન હતું, ઉત્તમ શય્યાઓ હતી અને પુષ્કળ સુગંધિત જલસિંચન હતું.
13.88.26
वस्त्रं च विविधाकारमभवत्समुपार्जितम् ।
न शशाक ततो द्रष्टमन्तरं च्यवनस्तदा ॥ १३.८८.२६ ॥
વિવિધ પ્રકારના વસ્ત્રો પણ એકઠાં કરાયાં હતાં; ત્યારે ચ્યવન તેમાં કોઈ ખામી જોઈ શક્યા નહીં.
13.88.27
पुनरेव च विप्रर्षिः प्रोवाच कुशिकं नृपम् ।
सभार्यो मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम् ॥ १३.८८.२७ ॥
ફરીથી તે બ્રાહ્મણ ઋષિએ કુશિક રાજાને કહ્યું: "પત્ની સહિત મને રથમાં જલદી ત્યાં લઈ જા, જ્યાં હું કહું."
13.88.28
तथेति च प्राह नृपो निर्विशङ्कस्तपोधनम् ।
क्रीडारथोस्तु भगवन्नुत साङ्ग्रामिको रथः ॥ १३.८८.२८ ॥
રાજાએ નિઃસંકોચ તે તપોધનને કહ્યું, "ઠીક છે; હે ભગવન્, ક્રીડારથ લાવું કે યુદ્ધરથ?"
13.88.29
इत्युक्तः स मुनी राज्ञा तेन हृष्टेन तद्वचः ।
च्यवनः प्रत्युवाचेदं हृष्टः परपुरंजयम् ॥ १३.८८.२९ ॥
રાજાએ એમ કહેતાં, તે હર્ષિત રાજાના વચન સાંભળીને શત્રુનગરો જીતનાર મુનિ ચ્યવન પ્રસન્ન થઈને ઉત્તર આપવા લાગ્યા.
13.88.30
सज्जीकुरु रथं क्षिप्रं यस्ते साङ्ग्रामिको मतः ।
सायुधः सपताकश्च शक्तीकनकयष्टिमान् ॥ १३.८८.३० ॥
ઝડપથી રથ તૈયાર કર, જે તારો યુદ્ધરથ ગણાય છે — શસ્ત્રો, ધ્વજો, શક્તિઓ અને સોનાના દંડવાળો.
13.88.31
किंकिणीस्वननिर्घोषो युक्तस्तोरणकल्पनैः ।
गदास्वङ्गनिबद्धश्च परमेषुशतान्वितः ॥ १३.८८.३१ ॥
ઘંટડીઓના અવાજથી ગુંજતો, તોરણોની સજાવટવાળો, ગદા અને તલવારો બાંધેલો, સો ઉત્તમ બાણોથી યુક્ત.
13.88.32
ततः स तं तथेत्युक्त्वा कल्पयित्वा महारथम् ।
भार्यां वामे धुरि तदा चात्मानं दक्षिणे तथा ॥ १३.८८.३२ ॥
ત્યારે તે 'તથાસ્તુ' કહીને તે મહારથ તૈયાર કર્યો, ડાબી ધુરી પર પત્નીને અને જમણી બાજુ પોતાને બેસાડ્યા.
13.88.33
त्रिदण्डं वज्रसूच्यग्रं प्रतोदं तत्र चादधत् ।
सर्वमेतत्तथा दत्त्वा नृपो वाक्यमऽथाब्रवीत् ॥ १३.८८.३३ ॥
ત્યાં તેણે ત્રણ દંડવાળો, વજ્રની અણીવાળો અંકુશ પણ મૂક્યો. આ બધું આપીને રાજાએ આ વચન કહ્યું.
13.88.34
भगवन्क्व रथो यातु ब्रवीतु भृगुनन्दन ।
यत्र वक्ष्यसि विप्रर्षे तत्र यास्यति ते रथः ॥ १३.८८.३४ ॥
હે ભગવાન, રથ ક્યાં જાય? કહો, હે ભૃગુનંદન. હે વિપ્રર્ષિ, તમે જ્યાં કહેશો ત્યાં તમારો રથ જશે.
13.88.35
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाचाथ तं नृपम् ।
इतः प्रभृति यातव्यं पदकम्पदकं शनैः ॥ १३.८८.३५ ॥
આમ કહેવાતા ભગવાને તે રાજાને ઉત્તર આપ્યો: 'અહીંથી આગળ પગલે પગલે ધીમે ધીમે જવું પડશે.'
13.88.36
श्रमो मम यथा न स्यात्तथा मच्छन्दचारिणौ ।
सुसुखं चैव वोढव्यो जनः सर्वश्च पश्यतु ॥ १३.८८.३६ ॥
મને થાક ન લાગે તે માટે, મારી ઇચ્છા પ્રમાણે ચાલનારા (બળદો) વડે અતિ સુખપૂર્વક વહન કરાવવું જોઈએ; અને સૌ લોકો તે જુએ.
13.88.37
नोत्सार्याः पथिकाः केचित्तेभ्योदास्ये वसु ह्यहम् ।
ब्राह्मणेभ्यश्च ये कामानर्थयिष्यन्तिमां पथि ॥ १३.८८.३७ ॥
રસ્તે જનારા કોઈને પણ કાઢી મૂકવા ન જોઈએ; હું તેમને ધન આપીશ, અને આ માર્ગે પોતાની ઇચ્છાઓ માગનારા બ્રાહ્મણોને પણ આપીશ.
13.88.38
सर्वान्दास्याम्यशेषेण धनं रत्नानि चैव हि ।
क्रियतां निखिलेनैतन्मा विचारय पार्थिव ॥ १३.८८.३८ ॥
હું બધાને શેષ વિના ધન અને રત્નો આપીશ. હે રાજન્, આ સંપૂર્ણ રીતે કરાવો; વિચાર ન કરો.
13.88.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा भृत्यांस्तथाऽब्रवीत् ।
यद्यद्ब्रूयान्मुनिस्तत्तत्सर्वं देयमशङ्कितैः ॥ १३.८८.३९ ॥
તેમની એ વાત સાંભળીને રાજાએ સેવકોને કહ્યું: મુનિ જે જે કહે તે બધું શંકા વિના આપવું.
13.88.40
ततो रत्नान्यनेकानि स्त्रियो युग्यमजाविकम् ।
कृताकृतं च कनकं गजेन्द्राश्चाचलोपमाः ॥ १३.८८.४० ॥
પછી અનેક રત્નો, સ્ત્રીઓ, વાહક પશુઓ, બકરાં-ઘેટાં, તૈયાર અને અધૂરી વસ્તુઓ, સોનું અને પર્વત જેવા શ્રેષ્ઠ હાથીઓ આપવામાં આવ્યા.
13.88.41
अन्वगच्छन्त तमृषिं राजामात्याश्च सर्वशः ।
हाहाभूतं च तत्सर्वमासीन्नगरमार्तवत् ॥ १३.८८.४१ ॥
રાજા અને બધા અમાત્યો તે ઋષિની પાછળ ગયા; આખું નગર હાહાકારથી ભરાઈ ગયું, જાણે પીડાથી ઘેરાયેલું હોય.
13.88.42
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसा प्रतोदेन प्रतोदितौ ।
पृष्ठे विद्धौ कटे चैव निर्विकारौ तमूहतुः ॥ १३.८८.४२ ॥
તે બંનેને તીક્ષ્ણ અગ્રભાગવાળા અંકુશથી અચાનક ભોંકવામાં આવ્યા; પીઠ અને કમર પર વીંધાયેલા છતાં તેઓ અવિચલિત રહીને તેને ખેંચતા રહ્યા.
13.88.43
वेपमानौ निराहारौ पञ्चाशद्रात्रकर्शितौ ।
कथंचिदूहतुर्धैर्याद्दम्पती तं रथोत्तमम् ॥ १३.८८.४३ ॥
ધ્રૂજતાં, નિરાહાર, પચાસ રાત્રિથી કૃશ થયેલાં તે દંપતી ધૈર્યથી કોઈ રીતે તે ઉત્તમ રથને ખેંચતાં હતાં.
13.88.44
बहुशो भृशविद्धौ तौ क्षरमाणौ क्षतोद्भवम् ।
ददृशाते महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ १३.८८.४४ ॥
હે મહારાજ, અનેક વાર ગંભીર રીતે ઘવાઈને, ઘાવોમાંથી લોહી ટપકાવતાં તે બંને ખીલેલા કિંશુક વૃક્ષો જેવાં દેખાયાં.
13.88.45
तौ दृष्ट्वा पौरवर्गस्तु भृशं शोकसमाकुलः ।
अभिशापभयत्रस्तो न तं किञ्चिदुवाच ह ॥ १३.८८.४५ ॥
તે બંનેને જોઈને નગરજનો અત્યંત શોકથી વ્યાકુળ થયા; શાપના ભયથી ત્રસ્ત થઈને તેમને કંઈ કહ્યું નહિ.
13.88.46
द्वन्द्वशश्चाब्रुवन्सर्वे पश्यध्वं तपसो बलम् ।
क्रुद्धा अपि मुनिश्रेष्ठं वीक्षितुं नेह शुक्नुमः ॥ १३.८८.४६ ॥
બધા બે-બે જણ કહેવા લાગ્યા, 'તપનું બળ જુઓ! ક્રોધિત હોવા છતાં આપણે આ મુનિશ્રેષ્ઠ તરફ જોવા પણ સમર્થ નથી.'
13.88.47
अहो भगवतो वीर्यं महर्षेर्भावितात्मनः ।
राज्ञश्चापि सभार्यस्य धैर्यं पश्यत यादृशम् ॥ १३.८८.४७ ॥
અહો! તે ભગવાન મહર્ષિ, આત્મસંયમીનું પરાક્રમ, અને પત્ની સાથેના તે રાજાનું ધૈર્ય કેવું અદ્ભુત છે તે જુઓ!
13.88.48
श्रान्तावपि हि कच्छ्रेण रथमेनं समूहतुः ।
न चैतयोर्विकारं वै ददर्शं भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.४८ ॥
થાકેલાં હોવા છતાં તે બંનેએ કષ્ટથી આ રથ ખેંચ્યો; ભૃગુપુત્રે તેમનામાં કોઈ વિકાર જોયો નહિ.
13.88.49
ततः स निर्विकारौ तु दृष्ट्वा भृगुकुलोद्वहः ।
वसु विश्राणयामास यथा वैश्रवणस्तथा ॥ १३.८८.४९ ॥
ત્યારે ભૃગુકુળશ્રેષ્ઠે તે બંનેને વિકારરહિત જોઈ, કુબેરની જેમ ધન આપ્યું.
13.88.50
तत्रापि राजा प्रीतात्मा यथादिष्टमथाकरोत् ।
ततोऽस्य भगवान्प्रीतो बभूव मुनिसत्तमः ॥ १३.८८.५० ॥
ત્યાં પણ રાજાએ પ્રસન્ન મનથી આજ્ઞા પ્રમાણે કર્યું. ત્યારે તે મુનિશ્રેષ્ઠ ભગવાન તેના પર પ્રસન્ન થયા.
13.88.51
अवतीर्य रथश्रेष्ठाद्दम्पती तौ मुमोच ह ।
विमोच्य चैतौ विधिवत्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ १३.८८.५१ ॥
શ્રેષ્ઠ રથ પરથી ઊતરીને તેણે તે દંપતીને મુક્ત કર્યું. વિધિપૂર્વક તે બંનેને મુક્ત કરીને પછી આ વચન કહ્યું.
13.88.52
स्निग्धगम्भीरया वाचा भार्गवः सुप्रसन्नया ।
ददामि वां वरं श्रेष्ठं तं ब्रूतामिति भारत ॥ १३.८८.५२ ॥
સ્નેહભરી અને ગંભીર વાણીથી, અત્યંત પ્રસન્ન ભાર્ગવે કહ્યું: હે ભરત, હું તમને બંનેને શ્રેષ્ઠ વર આપું છું; તે કહો.
13.88.53
सुकुमारौ च तौ विद्धौ कराभ्यां मुनिसत्तमः ।
पस्पर्शामृतकल्पाभ्यां स्नेहाद्भरतसतम ॥ १३.८८.५३ ॥
તે સુકુમાર અને ઘાયલ બંનેને મુનિશ્રેષ્ઠે સ્નેહથી અમૃત જેવા હાથોથી સ્પર્શ કર્યો. હે ભરતશ્રેષ્ઠ!
13.88.54
अथाब्रवीन्नृपो वाक्यं श्रमो नास्त्यावयोरिह ।
विश्रान्तौ स्वः प्रभावात्ते ध्यानेनैवेह भार्गव ॥ १३.८८.५४ ॥
ત્યારે રાજાએ કહ્યું: અહીં અમને બંનેને થાક નથી. હે ભાર્ગવ, તમારા પ્રભાવથી અને ધ્યાનથી જ અમે અહીં વિશ્રામ પામ્યા છીએ.
13.88.55
अथ तौ भगवान्प्राह प्रहृष्टश्च्यनस्तदा ।
न वृथा व्याहृतं पूर्वं यन्मया तद्भविष्यति ॥ १३.८८.५५ ॥
ત્યારે પ્રસન્ન થયેલા ભગવાન ચ્યવને તે બંનેને કહ્યું, મેં પહેલાં જે કહ્યું તે વ્યર્થ નહીં જાય, તે થશે.
13.88.56
रमणीयः समुद्देशो गङ्गातीरमिदं शुभम् ।
किञ्चित्कालं व्रतपरो निवत्स्यामीह पार्थिव ॥ १३.८८.५६ ॥
આ ગંગાકિનારાનો રમણીય અને શુભ પ્રદેશ છે. હે રાજન, હું અહીં થોડા સમય સુધી વ્રતપરાયણ રહીશ.
13.88.57
गम्यतां स्वपुरं पुत्र विश्रान्तः पुनरेष्यसि ।
इहस्थं मां सभार्यस्त्वं द्रष्टासि श्वो नराधिप ॥ १३.८८.५७ ॥
પુત્ર, તારા નગરે જા. વિશ્રામ લઈને ફરી આવીશ. હે નરાધિપ, કાલે પત્ની સાથે અહીં તું મને જોઈશ.
13.88.58
न च मन्युस्त्वया कार्यः श्रेयस्त्वां समुपस्थितम् ।
यत्काङ्क्षितं हृदिस्थं ते तत्सर्वं हि भविष्यति ॥ १३.८८.५८ ॥
તારે ક્રોધ કે શોક ન કરવો; કલ્યાણ તારી પાસે આવી ચૂક્યું છે. તારા હૃદયમાં જે ઇચ્છિત છે તે બધું અવશ્ય થશે.
13.88.59
इत्येवमुक्तः कुशिकः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्रोवाच मुनिशार्दूलमिदं वचनमर्थवत् ॥ १३.८८.५९ ॥
આમ કહેવાયેલા કુશિકે પ્રસન્ન અંતઃકરણે તે મુનિશ્રેષ્ઠને આ અર્થપૂર્ણ વચન કહ્યું.
13.88.60
न मे मन्युर्महाभाग पूतौ स्वो भगवंस्त्वया ।
संवृतौ यौवनस्थौ स्वो वपुष्मन्तौ बलान्वितौ ॥ १३.८८.६० ॥
હે મહાભાગ, મને કોઈ શોક નથી. હે ભગવન, આપે અમે બંનેને પવિત્ર કર્યા; અમે બંને યૌવનમાં સ્થિત, સુંદર શરીરવાળા અને બળવાન થયા છીએ.
13.88.61
प्रतोदेन व्रणा ये मे सभार्यस्य त्वया कृताः ।
तान्न पश्यामि गात्रेषु स्वस्थोस्मि सह भार्यया ॥ १३.८८.६१ ॥
તેં મારી પત્ની સાથે મને અંકુશથી જે ઘા કર્યા હતા, તે હવે મારા અંગો પર દેખાતા નથી; પત્ની સાથે હું સ્વસ્થ છું.
13.88.62
इमां च देवीं पश्यामि वपुषाऽप्सरसोपमाम् ।
श्रिया परमया युक्ता तथा दृष्टा पुरा मया ॥ १३.८८.६२ ॥
આ દેવીને હું શરીરે અપ્સરા સમાન જોઉં છું; પરમ શોભાથી યુક્ત આ પહેલાં મેં જોઈ હતી તેવી જ છે.
13.88.63
तव प्रसादसंवृत्तमिदं सर्वं महामुने ।
नैतच्चित्रं तु भगवंस्त्वयि सत्यपराक्रम ॥ १३.८८.६३ ॥
હે મહામુનિ, આ બધું તમારી કૃપાથી જ થયું છે. હે ભગવન્, સત્યપરાક્રમી તમારા માટે આ કોઈ આશ્ચર્ય નથી.
13.88.64
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं कुशिकं च्यवनस्तदा ।
आगच्छेथाः सभार्यश्च त्वमिहेति नराधिप ॥ १३.८८.६४ ॥
આમ કહેવાયા પછી ચ્યવને કુશિકને ઉત્તર આપ્યો: હે નરાધિપ, તું પત્ની સાથે અહીં આવજે.
13.88.65
इत्युक्तः समनुज्ञातो राजर्षिरभिवाद्य तम् ।
प्रययौ वपुषा युक्तो नगरं देवराजवत् ॥ १३.८८.६५ ॥
આમ કહેવાયા પછી, અનુમતિ મેળવીને રાજર્ષિએ તેમને પ્રણામ કરી, સુંદર શરીરે યુક્ત થઈ દેવરાજની જેમ નગર તરફ પ્રયાણ કર્યું.
13.88.66
तत एनमुपाजग्मुरमात्याः सपुरोहिताः ।
बलस्था गणिकायुक्ताः सर्वाः प्रकृतयस्तथा ॥ १३.८८.६६ ॥
ત્યારે અમાત્યો પુરોહિતો સાથે, સેનાપતિઓ ગણિકાઓ સહિત અને બધી પ્રજાઓ તેમની પાસે આવી.
13.88.67
तैर्वृतः कुशिको राजा श्रिया परमया ज्वलन् ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः पूज्यमानोऽथ बन्दिभिः ॥ १३.८८.६७ ॥
તેમનાથી ઘેરાયેલો કુશિક રાજા પરમ તેજથી પ્રકાશતો, હર્ષપૂર્વક નગરમાં પ્રવેશ્યો; બંદીજનો દ્વારા તે સન્માનિત થતો હતો.
13.88.68
ततः प्रविश्य नगरं कृत्वा पौर्वाह्णिकीः क्रियाः ।
भुक्त्वा सभार्यो रजनीमुवास स महाद्युतिः ॥ १३.८८.६८ ॥
પછી નગરમાં પ્રવેશીને પૂર્વાહ્નની ક્રિયાઓ કરીને, ભોજન કરીને, પત્ની સાથે તે મહાતેજસ્વી રાત્રિ રોકાયો.
13.88.69
ततस्तु तौ नवमभिवीक्ष्य यौवनं ।
परस्परं विगतजराविवामरौ।
ननन्दतुः शयनगतौ वपुर्धरौ ।
श्रिया युतौ द्विजवरदत्तया तदा ॥ १३.८८.६९ ॥
ત્યારે તે બંને એકબીજાનું નવયૌવન જોઈને, ઘડપણ વિનાના અમરોની જેમ, શય્યા પર પોઢેલા, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણે આપેલી શોભાથી યુક્ત થઈને આનંદિત થયા.
13.88.70
अथाप्युषिर्भृगुकुलकीर्तिवर्धन-
स्तपोधनो वनमभिराममृद्धिमत्।
मनीषया बहुविधरत्नभूषितं ।
ससर्ज यन्न पुरि शतक्रतोरपि ॥ १३.८८.७० ॥
પછી ભૃગુકુલની કીર્તિ વધારનાર તપોધન ઋષિએ પણ અત્યંત રમણીય, સમૃદ્ધ વન રચ્યું; તે અનેક પ્રકારનાં રત્નોથી શોભિત હતું; ઇન્દ્રની નગરીમાં પણ તે નહોતું.