మహాభారతం · అధ్యాయం 13.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.88.1
तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत्तदा ।
भार्या चास्य महाभागा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८८.१ ॥
ఆ బ్రాహ్మణుడు అదృశ్యమైనప్పుడు రాజు అప్పుడు ఏమి చేశాడు? అతని మహాభాగ్యవతి భార్య ఏమి చేసింది? పితామహా, అది నాకు చెప్పండి.
13.88.2
अदृष्ट्वा स महीपालस्तमृषिं सह भार्यया ।
परिश्रान्तो निववृते व्रीडितो नष्टचेतनः ॥ १३.८८.२ ॥
ఆ ఋషిని భార్యతో సహా కనబడక ఆ రాజు అలసి, సిగ్గుపడి, చైతన్యం కోల్పోయినవాడై తిరిగి వెళ్ళాడు.
13.88.3
स प्रविश्य पुरीं दीनो नाभ्यभाषत किञ्चन ।
तदेव चिन्तयामास च्यवनस्य विचेष्टितम् ॥ १३.८८.३ ॥
అతను దీనుడై నగరంలో ప్రవేశించి ఏమీ మాట్లాడలేదు; చ్యవనుని ఆ వింత చేష్టనే అతను ఆలోచిస్తూ ఉన్నాడు.
13.88.4
अथ शून्येन मनसा प्रविवेश गृहं नृपः ।
ददर्श शयने तस्मिञ्शयानं भृगुनन्दनम् ॥ १३.८८.४ ॥
అప్పుడు శూన్యమైన మనస్సుతో రాజు ఇంట్లో ప్రవేశించి, అక్కడ మంచంపై పడుకుని ఉన్న భృగువు కుమారుడిని చూశాడు.
13.88.5
विस्मितौ तमृषिं दृष्ट्वा तदाश्चर्यं विचिन्त्य च ।
दर्शनात्तस्य तु तदा विश्रान्तौ सम्बभूवतुः ॥ १३.८८.५ ॥
ఆ ఋషిని చూసి ఇద్దరూ విస్మయం చెందారు; ఆ ఆశ్చర్యాన్ని ఆలోచించి, అతని దర్శనంతో అప్పుడు వారిద్దరూ విశ్రాంతి పొందారు.
13.88.6
यथास्थानं ततो गत्वा तत्पादौ संववाहतुः ।
अथापरेण पार्श्वेन सुष्वाप स महामुनिः ॥ १३.८८.६ ॥
తరువాత తమ స్థానానికి వెళ్లి వారు అతని పాదాలను ఒత్తారు; అప్పుడు ఆ మహామునియే మరోవైపు తిరిగి నిద్రపోయాడు.
13.88.7
तेनैव च स कालेन प्रत्यबुद्ध्यत वीर्यवान् ।
न च तौ चक्रतुः किञ्चिद्विकारं भयशङ्कितौ ॥ १३.८८.७ ॥
అదే సమయంలో ఆ వీర్యవంతుడు మేల్కొన్నాడు; భయంతో శంకితులైన వారిద్దరూ ఏ మాత్రం కదలిక చూపలేదు.
13.88.8
प्रतिबुद्धस्तु स मुनिस्तौ प्रोवाच विशाम्पते ।
तैलाभ्यङ्गो दीयतां मे स्नास्येऽहमिति भारत ॥ १३.८८.८ ॥
మేల్కొన్న ఆ ముని వారితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ భరతవంశీయుడా, ఓ రాజా! నాకు నూనె రాయండి, నేను స్నానం చేస్తాను."
13.88.9
तौ तथेति प्रतिश्रुत्य क्षुधितौ श्रमकर्शितौ ।
शतपाकेन तैलेन महार्हेणोपतस्थतुः ॥ १३.८८.९ ॥
"సరే" అని వాగ్దానం చేసి, ఆకలితో అలసిన ఆ ఇద్దరూ నూరు సార్లు కాచిన విలువైన నూనెతో ఆయన వద్ద నిలిచారు.
13.88.10
ततः सुखासीनमृषिं वाग्यतौ संववाहतुः ।
न च पर्याप्तमित्याह भार्गवः सुमहातपाः ॥ १३.८८.१० ॥
అప్పుడు సుఖంగా కూర్చున్న ఋషిని, మౌనంగా ఉన్న వారిద్దరూ మర్దన చేశారు; కానీ మహాతపస్వి భార్గవుడు "ఇది చాలదు" అన్నాడు.
13.88.11
यदा तौ निर्विकारौ तु लक्षमायास भार्गवः ।
तत उत्थाय सहसा स्नानशालां विवेश ह ॥ १३.८८.११ ॥
వారిద్దరూ ఏ మార్పూ లేకుండా ఉండటం భార్గవుడు గమనించినప్పుడు, అతడు ఒక్కసారిగా లేచి స్నానశాలలో ప్రవేశించాడు.
13.88.12
क्लृप्तमेव तु तत्रासीत्स्नानीयं पार्थिवोचितम् ।
असत्कृत्य च तत्सर्वं तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.८८.१२ ॥
అక్కడ రాజుకు తగిన స్నాన సామగ్రి ముందే సిద్ధంగా ఉంది; కానీ దానిని అవమానించి, అంతా అక్కడే అంతర్ధానమయ్యింది.
13.88.13
स मुनिः पुनरेवाथ नृपतेः पश्यतस्तदा ।
नासूयां चक्रतुस्तौ च दम्पती भरतर्षभ ॥ १३.८८.१३ ॥
అప్పుడు రాజు చూస్తుండగా ఆ ముని మళ్ళీ; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆ దంపతులిద్దరూ అసూయ చూపలేదు.
13.88.14
अथ स्नातः स भगवान्सिंहासनगतः प्रभुः ।
दर्शयामास कुशिकं सभार्यं कुरुनन्दन ॥ १३.८८.१४ ॥
తరువాత స్నానం చేసిన ఆ భగవంతుడు, సింహాసనంపై కూర్చున్న ప్రభువు, భార్యతో ఉన్న కుశికుడిని చూపించాడు; ఓ కురునందనా.
13.88.15
संहृष्टवदनो राजा सभार्यः कुशिको मुनिम् ।
सिद्धमन्नमिति प्रह्वो निर्विकारो न्यवेदयत् ॥ १३.८८.१५ ॥
సంతోషవదనుడైన రాజు కుశికుడు, భార్యతో కలిసి వినయంగా, నిర్వికారంగా, ముని వద్ద ఆహారం సిద్ధమని తెలియజేశాడు.
13.88.16
आनीयतामिति मुनिस्तं चोवाच नराधिपम् ।
स राजा समुपाजह्रे तदन्नं सह भार्यया ॥ १३.८८.१६ ॥
"తెప్పించండి" అని ముని ఆ రాజుతో అన్నాడు. ఆ రాజు భార్యతో కలిసి ఆ ఆహారాన్ని తీసుకువచ్చాడు.
13.88.17
मांसप्रकारान्विविधाञ्शाकानि विविधानि च ।
लेह्यपिष्टविकारांश्च पानकानि लघूनि च ॥ १३.८८.१७ ॥
అనేక రకాల మాంసాలు, వివిధ కూరలు, నాకదగిన, పిండితో చేసిన వంటకాలు, తేలికైన పానీయాలు.
13.88.18
रसालापूपकांश्चित्रान्मोदकानथ षड्रसान् ।
रसान्नानाप्रकारांश्च वन्यं च मुनिभोजनम् ॥ १३.८८.१८ ॥
రసాలా, రకరకాల అప్పాలు, మోదకాలు, షడ్రుచులు గల వంటకాలు, అనేక రకాల రసాలు, అడవి పదార్థాలతో ముని భోజనం.
13.88.19
फलानि च विचित्राणि राजभोज्यानि भूरिशः ।
बदरेङ्गुदकाश्मर्यभल्लातकफलानि च ॥ १३.८८.१९ ॥
రాజులు భుజించదగిన అనేక విచిత్రమైన ఫలాలు; రేగు, ఇంగుదము, అశ్మర్యము, భల్లాతకము ఫలాలు కూడా.
13.88.20
गृहस्थानां च यद्भोज्यं यच्चापि वनवासिनाम् ।
सर्वमाहारयामास राजा शापभयान्मुनेः ॥ १३.८८.२० ॥
గృహస్థుల భోజనమూ, వనవాసుల భోజనమూ అన్నీ, ముని శాపభయంతో రాజు తెప్పించాడు.
13.88.21
अथ सर्वमुपन्यस्तमग्रतश्च्यवनस्य तत् ।
ततः सर्वं समानीय तच्च शय्यासनं मुनिः ॥ १३.८८.२१ ॥
అప్పుడు అదంతా చ్యవనుని ముందు ఉంచబడింది. తరువాత ముని అన్నింటినీ సమకూర్చి, ఆ పడక, ఆసనమూ కూడా.
13.88.22
वस्त्रैः शुभैरवच्छाद्य भोजनोपस्करैः सह ।
सर्वमादीपयामास च्यवनो भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.२२ ॥
మంచి వస్త్రాలతో కప్పి, భోజన సామగ్రితో కలిపి, అన్నింటినీ భృగుని కుమారుడు చ్యవనుడు దహింపజేశాడు.
13.88.23
न च तौ चक्रतुः क्रोधं दम्पती सुमहाव्रतौ ।
तयोः सम्प्रेक्षतोरेव पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ १३.८८.२३ ॥
ఆ ఇద్దరు, మహావ్రతులైన దంపతులు, కోపం చూపలేదు. వారు చూస్తుండగానే అతడు మళ్లీ అంతర్థానమయ్యాడు.
13.88.24
तथैव च स राजर्षिस्तस्थौ तां रजनीं तदा ।
सभार्यो वाग्यतः श्रीमान्न चकोपं समाविशत् ॥ १३.८८.२४ ॥
అలాగే ఆ రాజర్షి, శ్రీమంతుడు, భార్యతో కూడినవాడు, వాక్కును నిగ్రహించుకొని ఆ రాత్రి నిలిచాడు; కోపం అతనిని ఆవరించలేదు.
13.88.25
नित्यसंस्कृतमन्नं तु विविधं राजवेश्मनि ।
शयनानि च मुख्यानि परिषेकाश्च पुष्कलाः ॥ १३.८८.२५ ॥
రాజభవనంలో ఎల్లప్పుడూ సిద్ధంగా ఉన్న వివిధ రకాల ఆహారం ఉండేది; ఉత్తమమైన పడకలు, పుష్కలమైన సుగంధ జల సేచనలు ఉండేవి.
13.88.26
वस्त्रं च विविधाकारमभवत्समुपार्जितम् ।
न शशाक ततो द्रष्टमन्तरं च्यवनस्तदा ॥ १३.८८.२६ ॥
వివిధ రకాల వస్త్రాలు కూడా సమకూర్చబడ్డాయి; అప్పుడు చ్యవనుడు అందులో ఏ లోపాన్నీ చూడలేకపోయాడు.
13.88.27
पुनरेव च विप्रर्षिः प्रोवाच कुशिकं नृपम् ।
सभार्यो मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम् ॥ १३.८८.२७ ॥
మళ్లీ ఆ బ్రాహ్మణ ఋషి కుశిక రాజుతో ఇలా అన్నాడు: "భార్యతో ఉన్న నన్ను రథంలో త్వరగా నేను చెప్పే చోటికి తీసుకువెళ్లు."
13.88.28
तथेति च प्राह नृपो निर्विशङ्कस्तपोधनम् ।
क्रीडारथोस्तु भगवन्नुत साङ्ग्रामिको रथः ॥ १३.८८.२८ ॥
రాజు ఎటువంటి సంకోచం లేకుండా ఆ తపోధనుడితో, "అలాగే" అన్నాడు; "భగవాన్, క్రీడారథమా లేక యుద్ధరథమా?"
13.88.29
इत्युक्तः स मुनी राज्ञा तेन हृष्टेन तद्वचः ।
च्यवनः प्रत्युवाचेदं हृष्टः परपुरंजयम् ॥ १३.८८.२९ ॥
రాజు ఈ విధంగా అనగా, సంతోషించిన ఆ రాజు మాటలు విని, శత్రునగరాలను జయించే ఆ ముని చ్యవనుడు సంతోషంగా ఇలా జవాబిచ్చాడు.
13.88.30
सज्जीकुरु रथं क्षिप्रं यस्ते साङ्ग्रामिको मतः ।
सायुधः सपताकश्च शक्तीकनकयष्टिमान् ॥ १३.८८.३० ॥
త్వరగా రథాన్ని సిద్ధం చేయి, ఏది నీ యుద్ధరథమని భావిస్తారో దానిని — ఆయుధాలు, పతాకలు, శక్తులు, బంగారు దండాలు కలిగినదాన్ని.
13.88.31
किंकिणीस्वननिर्घोषो युक्तस्तोरणकल्पनैः ।
गदास्वङ्गनिबद्धश्च परमेषुशतान्वितः ॥ १३.८८.३१ ॥
గంటల మోతతో ప్రతిధ్వనించేది, తోరణాల అలంకారాలతో కూడినది, గదలు మరియు ఖడ్గాలు కట్టబడినది, వంద ఉత్తమ బాణాలతో నిండినది.
13.88.32
ततः स तं तथेत्युक्त्वा कल्पयित्वा महारथम् ।
भार्यां वामे धुरि तदा चात्मानं दक्षिणे तथा ॥ १३.८८.३२ ॥
అప్పుడు అతడు 'అలాగే' అని పలికి ఆ మహారథాన్ని సిద్ధం చేసి, ఎడమ ధురిపై భార్యను, కుడివైపు తనను ఉంచాడు.
13.88.33
त्रिदण्डं वज्रसूच्यग्रं प्रतोदं तत्र चादधत् ।
सर्वमेतत्तथा दत्त्वा नृपो वाक्यमऽथाब्रवीत् ॥ १३.८८.३३ ॥
అక్కడ మూడు దండాలు, వజ్రపు కొనతో కూడిన అంకుశాన్ని కూడా ఉంచాడు. ఇవన్నీ ఇచ్చిన తర్వాత రాజు ఈ మాటలు పలికాడు.
13.88.34
भगवन्क्व रथो यातु ब्रवीतु भृगुनन्दन ।
यत्र वक्ष्यसि विप्रर्षे तत्र यास्यति ते रथः ॥ १३.८८.३४ ॥
భగవాన్, రథం ఎక్కడికి వెళ్లాలి? చెప్పండి, భృగు నందనా. విప్రర్షీ, మీరు ఎక్కడికి చెబుతారో అక్కడికే మీ రథం వెళ్తుంది.
13.88.35
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाचाथ तं नृपम् ।
इतः प्रभृति यातव्यं पदकम्पदकं शनैः ॥ १३.८८.३५ ॥
ఇలా అడగగా భగవంతుడు ఆ రాజుకు ఇలా జవాబిచ్చాడు: 'ఇక్కడి నుండి అడుగడుగునా నెమ్మదిగా వెళ్లాలి.'
13.88.36
श्रमो मम यथा न स्यात्तथा मच्छन्दचारिणौ ।
सुसुखं चैव वोढव्यो जनः सर्वश्च पश्यतु ॥ १३.८८.३६ ॥
నాకు అలసట కలగకుండా, నా ఇష్టానుసారం నడిచే (ఎద్దుల) ద్వారా ఎంతో సుఖంగా మోసుకెళ్లాలి; అందరూ దీనిని చూడనీ.
13.88.37
नोत्सार्याः पथिकाः केचित्तेभ्योदास्ये वसु ह्यहम् ।
ब्राह्मणेभ्यश्च ये कामानर्थयिष्यन्तिमां पथि ॥ १३.८८.३७ ॥
దారిలో వెళ్ళే ఎవరినీ తరిమివేయకూడదు; నేను వారికి ధనం ఇస్తాను, ఈ దారిలో తమ కోరికలను అడిగే బ్రాహ్మణులకు కూడా ఇస్తాను.
13.88.38
सर्वान्दास्याम्यशेषेण धनं रत्नानि चैव हि ।
क्रियतां निखिलेनैतन्मा विचारय पार्थिव ॥ १३.८८.३८ ॥
నేను అందరికీ ఏ మిగులు లేకుండా ధనం, రత్నాలు ఇస్తాను. ఓ రాజా, ఇది పూర్తిగా చేయించు; సందేహించకు.
13.88.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा भृत्यांस्तथाऽब्रवीत् ।
यद्यद्ब्रूयान्मुनिस्तत्तत्सर्वं देयमशङ्कितैः ॥ १३.८८.३९ ॥
అతని ఆ మాటలు విని రాజు సేవకులతో ఇలా అన్నాడు: ముని ఏది ఏది అడిగితే అది అంతా సందేహం లేకుండా ఇవ్వాలి.
13.88.40
ततो रत्नान्यनेकानि स्त्रियो युग्यमजाविकम् ।
कृताकृतं च कनकं गजेन्द्राश्चाचलोपमाः ॥ १३.८८.४० ॥
తరువాత అనేక రత్నాలు, స్త్రీలు, బండి లాగే జంతువులు, మేకలు గొర్రెలు, పూర్తయినవి కానివి అయిన సరుకులు, బంగారం, పర్వతాల్లా ఉన్న గొప్ప ఏనుగులు ఇవ్వబడ్డాయి.
13.88.41
अन्वगच्छन्त तमृषिं राजामात्याश्च सर्वशः ।
हाहाभूतं च तत्सर्वमासीन्नगरमार्तवत् ॥ १३.८८.४१ ॥
రాజు, మంత్రులందరూ ఆ ముని వెంట నడిచారు; నగరమంతా "హా హా" అనే రోదనతో నిండి, బాధలో మునిగినట్టు ఉంది.
13.88.42
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसा प्रतोदेन प्रतोदितौ ।
पृष्ठे विद्धौ कटे चैव निर्विकारौ तमूहतुः ॥ १३.८८.४२ ॥
ఆ రెండింటినీ పదునైన కొనగల అంకుశంతో వెంటనే పొడిచారు; వీపుపై, పక్కటెముకపై గుచ్చుకున్నా అవి కదలకుండా దాన్ని లాగాయి.
13.88.43
वेपमानौ निराहारौ पञ्चाशद्रात्रकर्शितौ ।
कथंचिदूहतुर्धैर्याद्दम्पती तं रथोत्तमम् ॥ १३.८८.४३ ॥
వణుకుతూ, ఆహారం లేకుండా, ఏభై రాత్రులుగా కృశించిన ఆ దంపతులు ధైర్యంతో ఎలాగో ఆ ఉత్తమ రథాన్ని లాగారు.
13.88.44
बहुशो भृशविद्धौ तौ क्षरमाणौ क्षतोद्भवम् ।
ददृशाते महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ १३.८८.४४ ॥
మహారాజా, పలుమార్లు తీవ్రంగా గాయపడి, గాయాల నుండి రక్తం స్రవిస్తూ ఆ ఇద్దరూ పూసిన కింశుక వృక్షాల వలె కనిపించారు.
13.88.45
तौ दृष्ट्वा पौरवर्गस्तु भृशं शोकसमाकुलः ।
अभिशापभयत्रस्तो न तं किञ्चिदुवाच ह ॥ १३.८८.४५ ॥
ఆ ఇద్దరినీ చూసిన పౌరులు ఎంతో శోకంతో వ్యాకులులయ్యారు; శాపభయంతో వణికి అతనితో ఏమీ అనలేదు.
13.88.46
द्वन्द्वशश्चाब्रुवन्सर्वे पश्यध्वं तपसो बलम् ।
क्रुद्धा अपि मुनिश्रेष्ठं वीक्षितुं नेह शुक्नुमः ॥ १३.८८.४६ ॥
అందరూ జంటలు జంటలుగా, 'తపస్సు బలాన్ని చూడండి! కోపంగా ఉన్నా ఈ మునిశ్రేష్ఠుడిని చూడటానికి కూడా మనం సమర్థులం కాము' అని అన్నారు.
13.88.47
अहो भगवतो वीर्यं महर्षेर्भावितात्मनः ।
राज्ञश्चापि सभार्यस्य धैर्यं पश्यत यादृशम् ॥ १३.८८.४७ ॥
అహో! ఆ భగవంతుడైన మహర్షి, ఆత్మనిగ్రహం కలవాని శక్తి, భార్యతో ఉన్న ఆ రాజు ధైర్యం ఎంత గొప్పవో చూడండి!
13.88.48
श्रान्तावपि हि कच्छ्रेण रथमेनं समूहतुः ।
न चैतयोर्विकारं वै ददर्शं भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.४८ ॥
అలసిపోయినప్పటికీ ఆ ఇద్దరూ కష్టంతో ఈ రథాన్ని లాగారు; భృగు పుత్రుడు వారిలో ఏ వికారాన్నీ చూడలేదు.
13.88.49
ततः स निर्विकारौ तु दृष्ट्वा भृगुकुलोद्वहः ।
वसु विश्राणयामास यथा वैश्रवणस्तथा ॥ १३.८८.४९ ॥
అప్పుడు భృగువంశశ్రేష్ఠుడు వారిద్దరూ వికారం లేనివారని చూసి, కుబేరుని వలె ధనాన్ని ప్రసాదించాడు.
13.88.50
तत्रापि राजा प्रीतात्मा यथादिष्टमथाकरोत् ।
ततोऽस्य भगवान्प्रीतो बभूव मुनिसत्तमः ॥ १३.८८.५० ॥
అక్కడ కూడా రాజు సంతోషమైన మనసుతో ఆజ్ఞాపించినట్లే చేశాడు. అప్పుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠ భగవానుడు అతనిపై ప్రసన్నుడయ్యాడు.
13.88.51
अवतीर्य रथश्रेष्ठाद्दम्पती तौ मुमोच ह ।
विमोच्य चैतौ विधिवत्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ १३.८८.५१ ॥
శ్రేష్ఠమైన రథం నుండి దిగి ఆ దంపతులను విడిచిపెట్టాడు. విధివిధానంగా వారిద్దరినీ విడిపించి అతను ఈ మాటలు పలికాడు.
13.88.52
स्निग्धगम्भीरया वाचा भार्गवः सुप्रसन्नया ।
ददामि वां वरं श्रेष्ठं तं ब्रूतामिति भारत ॥ १३.८८.५२ ॥
స్నేహభరితమైన గంభీరమైన స్వరంతో, అత్యంత ప్రసన్నుడైన భృగువంశీయుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ భారతా, నేను మీ ఇద్దరికీ శ్రేష్ఠమైన వరాన్ని ఇస్తాను; దాన్ని చెప్పండి.
13.88.53
सुकुमारौ च तौ विद्धौ कराभ्यां मुनिसत्तमः ।
पस्पर्शामृतकल्पाभ्यां स्नेहाद्भरतसतम ॥ १३.८८.५३ ॥
ఆ సుకుమారులైన, గాయపడిన ఇద్దరిని ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు ప్రేమతో అమృతసమాన హస్తాలతో తాకాడు. ఓ భరతశ్రేష్ఠా!
13.88.54
अथाब्रवीन्नृपो वाक्यं श्रमो नास्त्यावयोरिह ।
विश्रान्तौ स्वः प्रभावात्ते ध्यानेनैवेह भार्गव ॥ १३.८८.५४ ॥
అప్పుడు రాజు ఇలా అన్నాడు: ఇక్కడ మా ఇద్దరికీ అలసట లేదు. ఓ భార్గవా, నీ ప్రభావం వల్లనే, ధ్యానం వల్లనే మేము ఇక్కడ విశ్రాంతి పొందాము.
13.88.55
अथ तौ भगवान्प्राह प्रहृष्टश्च्यनस्तदा ।
न वृथा व्याहृतं पूर्वं यन्मया तद्भविष्यति ॥ १३.८८.५५ ॥
అప్పుడు సంతోషించిన భగవంతుడు చ్యవనుడు ఆ ఇద్దరితో ఇలా అన్నాడు: నేను ముందు చెప్పినది వృథా కాదు, అది జరుగుతుంది.
13.88.56
रमणीयः समुद्देशो गङ्गातीरमिदं शुभम् ।
किञ्चित्कालं व्रतपरो निवत्स्यामीह पार्थिव ॥ १३.८८.५६ ॥
ఇది గంగా తీరంలోని రమణీయమైన, శుభప్రదమైన ప్రదేశం. ఓ రాజా, నేను ఇక్కడ కొంతకాలం వ్రతనిష్ఠతో నివసిస్తాను.
13.88.57
गम्यतां स्वपुरं पुत्र विश्रान्तः पुनरेष्यसि ।
इहस्थं मां सभार्यस्त्वं द्रष्टासि श्वो नराधिप ॥ १३.८८.५७ ॥
కుమారా, నీ నగరానికి వెళ్ళు. విశ్రాంతి తీసుకుని మళ్ళీ వస్తావు. ఓ నరాధిపా, రేపు నీ భార్యతో కలిసి ఇక్కడ నన్ను చూస్తావు.
13.88.58
न च मन्युस्त्वया कार्यः श्रेयस्त्वां समुपस्थितम् ।
यत्काङ्क्षितं हृदिस्थं ते तत्सर्वं हि भविष्यति ॥ १३.८८.५८ ॥
నీవు కోపం గానీ దుఃఖం గానీ పొందకూడదు; శ్రేయస్సు నీ వద్దకు వచ్చింది. నీ హృదయంలో కోరినదంతా తప్పక జరుగుతుంది.
13.88.59
इत्येवमुक्तः कुशिकः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्रोवाच मुनिशार्दूलमिदं वचनमर्थवत् ॥ १३.८८.५९ ॥
ఇలా చెప్పబడిన కుశికుడు సంతోషించిన మనసుతో ఆ మునిశ్రేష్ఠునితో ఈ అర్థవంతమైన మాటలు పలికాడు.
13.88.60
न मे मन्युर्महाभाग पूतौ स्वो भगवंस्त्वया ।
संवृतौ यौवनस्थौ स्वो वपुष्मन्तौ बलान्वितौ ॥ १३.८८.६० ॥
మహాభాగా, నాకు దుఃఖం లేదు. భగవంతుడా, నీవు మా ఇద్దరినీ పవిత్రులను చేశావు; మేమిద్దరం యౌవనంలో స్థిరపడి, సుందర శరీరులుగా, బలవంతులుగా అయ్యాము.
13.88.61
प्रतोदेन व्रणा ये मे सभार्यस्य त्वया कृताः ।
तान्न पश्यामि गात्रेषु स्वस्थोस्मि सह भार्यया ॥ १३.८८.६१ ॥
నీవు నా భార్యతో సహా నాకు అంకుశంతో చేసిన గాయాలు ఇప్పుడు నా అవయవాలపై కనబడటం లేదు; భార్యతో కలిసి నేను ఆరోగ్యంగా ఉన్నాను.
13.88.62
इमां च देवीं पश्यामि वपुषाऽप्सरसोपमाम् ।
श्रिया परमया युक्ता तथा दृष्टा पुरा मया ॥ १३.८८.६२ ॥
ఈ దేవిని శరీరంలో అప్సరసతో సమానురాలిగా నేను చూస్తున్నాను; అత్యున్నత శోభతో కూడిన ఈమె ముందు నేను చూసినట్లే ఉంది.
13.88.63
तव प्रसादसंवृत्तमिदं सर्वं महामुने ।
नैतच्चित्रं तु भगवंस्त्वयि सत्यपराक्रम ॥ १३.८८.६३ ॥
ఓ మహాముని, ఇదంతా నీ అనుగ్రహం వల్లనే జరిగింది. భగవంతుడా, సత్యపరాక్రమం గల నీకు ఇది ఆశ్చర్యం కాదు.
13.88.64
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं कुशिकं च्यवनस्तदा ।
आगच्छेथाः सभार्यश्च त्वमिहेति नराधिप ॥ १३.८८.६४ ॥
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు చ్యవనుడు కుశికునికి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: ఓ నరాధిపా, నీవు భార్యతో కలిసి ఇక్కడికి రా.
13.88.65
इत्युक्तः समनुज्ञातो राजर्षिरभिवाद्य तम् ।
प्रययौ वपुषा युक्तो नगरं देवराजवत् ॥ १३.८८.६५ ॥
ఇలా చెప్పబడి, అనుమతి పొందిన రాజర్షి ఆయనకు నమస్కరించి, అందమైన శరీరంతో దేవరాజులా నగరానికి వెళ్ళాడు.
13.88.66
तत एनमुपाजग्मुरमात्याः सपुरोहिताः ।
बलस्था गणिकायुक्ताः सर्वाः प्रकृतयस्तथा ॥ १३.८८.६६ ॥
అప్పుడు మంత్రులు, పురోహితులతో, సైన్యాధిపతులు, గణికలతో, సమస్త ప్రజలు అతని వద్దకు వచ్చారు.
13.88.67
तैर्वृतः कुशिको राजा श्रिया परमया ज्वलन् ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः पूज्यमानोऽथ बन्दिभिः ॥ १३.८८.६७ ॥
వారిచే చుట్టబడిన కుశిక రాజు అత్యున్నత కాంతితో ప్రకాశిస్తూ, సంతోషంగా నగరంలో ప్రవేశించాడు; బంధీజనులచే అతడు గౌరవించబడ్డాడు.
13.88.68
ततः प्रविश्य नगरं कृत्वा पौर्वाह्णिकीः क्रियाः ।
भुक्त्वा सभार्यो रजनीमुवास स महाद्युतिः ॥ १३.८८.६८ ॥
తరువాత నగరంలో ప్రవేశించి, పూర్వాహ్న కర్మలను నిర్వర్తించి, భోజనం చేసి, భార్యతో కలిసి ఆ మహాతేజస్వి రాత్రి గడిపాడు.
13.88.69
ततस्तु तौ नवमभिवीक्ष्य यौवनं ।
परस्परं विगतजराविवामरौ।
ननन्दतुः शयनगतौ वपुर्धरौ ।
श्रिया युतौ द्विजवरदत्तया तदा ॥ १३.८८.६९ ॥
అప్పుడు వారిద్దరూ ఒకరినొకరు నవయౌవనంతో చూసుకుని, ముసలితనం లేని అమరుల వలె, శయ్యపై ఉండి, శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుడు ఇచ్చిన శోభతో కూడి ఆనందించారు.
13.88.70
अथाप्युषिर्भृगुकुलकीर्तिवर्धन-
स्तपोधनो वनमभिराममृद्धिमत्।
मनीषया बहुविधरत्नभूषितं ।
ससर्ज यन्न पुरि शतक्रतोरपि ॥ १३.८८.७० ॥
తరువాత భృగు వంశ కీర్తిని పెంచిన తపోధనుడైన ముని కూడా ఎంతో రమణీయమైన, సమృద్ధమైన వనాన్ని సృష్టించాడు; అది అనేక రకాల రత్నాలతో అలంకరించబడింది; శతక్రతువు ఇంద్రుని పురిలో కూడా అది లేదు.