ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.88.1
तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत्तदा ।
भार्या चास्य महाभागा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८८.१ ॥
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅದೃಶ್ಯನಾದಾಗ ರಾಜನು ಆಗ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಅವನ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿಯಾದ ಪತ್ನಿ ಏನು ಮಾಡಿದಳು? ಪಿತಾಮಹರೇ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
13.88.2
अदृष्ट्वा स महीपालस्तमृषिं सह भार्यया ।
परिश्रान्तो निववृते व्रीडितो नष्टचेतनः ॥ १३.८८.२ ॥
ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಣದೆ ಆ ರಾಜನು ದಣಿದು, ನಾಚಿಕೆಪಟ್ಟು, ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆಟ್ಟವನಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.
13.88.3
स प्रविश्य पुरीं दीनो नाभ्यभाषत किञ्चन ।
तदेव चिन्तयामास च्यवनस्य विचेष्टितम् ॥ १३.८८.३ ॥
ಅವನು ದೀನನಾಗಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಏನನ್ನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ; ಚ್ಯವನನ ಆ ವಿಚಿತ್ರ ಕೃತ್ಯವನ್ನೇ ಅವನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
13.88.4
अथ शून्येन मनसा प्रविवेश गृहं नृपः ।
ददर्श शयने तस्मिञ्शयानं भृगुनन्दनम् ॥ १३.८८.४ ॥
ಆಗ ಶೂನ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರಾಜನು ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಭೃಗುವಿನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು.
13.88.5
विस्मितौ तमृषिं दृष्ट्वा तदाश्चर्यं विचिन्त्य च ।
दर्शनात्तस्य तु तदा विश्रान्तौ सम्बभूवतुः ॥ १३.८८.५ ॥
ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಇಬ್ಬರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡರು; ಆ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಆಗ ಇಬ್ಬರೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದರು.
13.88.6
यथास्थानं ततो गत्वा तत्पादौ संववाहतुः ।
अथापरेण पार्श्वेन सुष्वाप स महामुनिः ॥ १३.८८.६ ॥
ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರು ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿದರು; ಆಗ ಆ ಮಹಾಮುನಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಮಲಗಿದನು.
13.88.7
तेनैव च स कालेन प्रत्यबुद्ध्यत वीर्यवान् ।
न च तौ चक्रतुः किञ्चिद्विकारं भयशङ्कितौ ॥ १३.८८.७ ॥
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ವೀರ್ಯವಂತನು ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು; ಭಯಶಂಕಿತರಾದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಯಾವುದೇ ವಿಕಾರವನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ.
13.88.8
प्रतिबुद्धस्तु स मुनिस्तौ प्रोवाच विशाम्पते ।
तैलाभ्यङ्गो दीयतां मे स्नास्येऽहमिति भारत ॥ १३.८८.८ ॥
ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಆ ಮುನಿ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ಓ ರಾಜನೇ! ನನಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ; ನಾನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ."
13.88.9
तौ तथेति प्रतिश्रुत्य क्षुधितौ श्रमकर्शितौ ।
शतपाकेन तैलेन महार्हेणोपतस्थतुः ॥ १३.८८.९ ॥
"ಸರಿ" ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಆಯಾಸದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಅವರಿಬ್ಬರು ನೂರು ಬಾರಿ ಕಾಯಿಸಿದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದರು.
13.88.10
ततः सुखासीनमृषिं वाग्यतौ संववाहतुः ।
न च पर्याप्तमित्याह भार्गवः सुमहातपाः ॥ १३.८८.१० ॥
ನಂತರ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಋಷಿಗೆ ಮೌನದಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರು ಮರ್ದನ ಮಾಡಿದರು; ಆದರೆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಭಾರ್ಗವನು "ಇದು ಸಾಕಾಗದು" ಎಂದನು.
13.88.11
यदा तौ निर्विकारौ तु लक्षमायास भार्गवः ।
तत उत्थाय सहसा स्नानशालां विवेश ह ॥ १३.८८.११ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರೂ ವಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಭಾರ್ಗವನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಸಹಸಾ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
13.88.12
क्लृप्तमेव तु तत्रासीत्स्नानीयं पार्थिवोचितम् ।
असत्कृत्य च तत्सर्वं तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.८८.१२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜೋಚಿತ ಸ್ನಾನಸಾಮಗ್ರಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಯಿತು.
13.88.13
स मुनिः पुनरेवाथ नृपतेः पश्यतस्तदा ।
नासूयां चक्रतुस्तौ च दम्पती भरतर्षभ ॥ १३.८८.१३ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಆ ಮುನಿ ಮತ್ತೆ; ಓ ಭರತರ್ಷಭನೇ, ಆ ದಂಪತಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಅಸೂಯೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ.
13.88.14
अथ स्नातः स भगवान्सिंहासनगतः प्रभुः ।
दर्शयामास कुशिकं सभार्यं कुरुनन्दन ॥ १३.८८.१४ ॥
ಆಗ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಆ ಭಗವಂತನು, ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಪ್ರಭು, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಶಿಕನನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಓ ಕುರುನಂದನನೇ.
13.88.15
संहृष्टवदनो राजा सभार्यः कुशिको मुनिम् ।
सिद्धमन्नमिति प्रह्वो निर्विकारो न्यवेदयत् ॥ १३.८८.१५ ॥
ಸಂತೋಷ ಮುಖದ ರಾಜ ಕುಶಿಕನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿನಯದಿಂದ, ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ, ಮುನಿಗೆ ಅನ್ನ ಸಿದ್ಧವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದನು.
13.88.16
आनीयतामिति मुनिस्तं चोवाच नराधिपम् ।
स राजा समुपाजह्रे तदन्नं सह भार्यया ॥ १३.८८.१६ ॥
"ತರಿಸಿರಿ" ಎಂದು ಮುನಿ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಆ ರಾಜನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ತಂದನು.
13.88.17
मांसप्रकारान्विविधाञ्शाकानि विविधानि च ।
लेह्यपिष्टविकारांश्च पानकानि लघूनि च ॥ १३.८८.१७ ॥
ಹಲವು ವಿಧದ ಮಾಂಸ, ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳು, ನೆಕ್ಕಿ ತಿನ್ನುವ, ಹಿಟ್ಟಿನ ತಿನಿಸುಗಳು, ಲಘು ಪಾನೀಯಗಳು.
13.88.18
रसालापूपकांश्चित्रान्मोदकानथ षड्रसान् ।
रसान्नानाप्रकारांश्च वन्यं च मुनिभोजनम् ॥ १३.८८.१८ ॥
ರಸಾಲಾ, ವಿವಿಧ ಅಪ್ಪಗಳು, ಮೋದಕಗಳು, ಷಡ್ರಸದ ತಿನಿಸುಗಳು, ಹಲವು ವಿಧದ ರಸಗಳು, ಕಾಡಿನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮುನಿಭೋಜನ.
13.88.19
फलानि च विचित्राणि राजभोज्यानि भूरिशः ।
बदरेङ्गुदकाश्मर्यभल्लातकफलानि च ॥ १३.८८.१९ ॥
ರಾಜರು ಸೇವಿಸಬಹುದಾದ ಹಲವು ವಿಚಿತ್ರ ಫಲಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ; ಬದರಿ, ಇಂಗುದ, ಅಶ್ಮರ್ಯ ಮತ್ತು ಭಲ್ಲಾತಕ ಫಲಗಳೂ.
13.88.20
गृहस्थानां च यद्भोज्यं यच्चापि वनवासिनाम् ।
सर्वमाहारयामास राजा शापभयान्मुनेः ॥ १३.८८.२० ॥
ಗೃಹಸ್ಥರ ಊಟವೂ ವನವಾಸಿಗಳ ಊಟವೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುನಿಯ ಶಾಪಭಯದಿಂದ ರಾಜನು ತರಿಸಿದನು.
13.88.21
अथ सर्वमुपन्यस्तमग्रतश्च्यवनस्य तत् ।
ततः सर्वं समानीय तच्च शय्यासनं मुनिः ॥ १३.८८.२१ ॥
ಆಗ ಅದೆಲ್ಲವೂ ಚ್ಯವನನ ಮುಂದೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬಳಿಕ ಮುನಿಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಆ ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಸನವನ್ನೂ.
13.88.22
वस्त्रैः शुभैरवच्छाद्य भोजनोपस्करैः सह ।
सर्वमादीपयामास च्यवनो भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.२२ ॥
ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಊಟದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭೃಗುವಿನ ಮಗನಾದ ಚ್ಯವನನು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದನು.
13.88.23
न च तौ चक्रतुः क्रोधं दम्पती सुमहाव्रतौ ।
तयोः सम्प्रेक्षतोरेव पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ १३.८८.२३ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು, ಮಹಾವ್ರತರಾದ ದಂಪತಿಗಳು ಕೋಪ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು.
13.88.24
तथैव च स राजर्षिस्तस्थौ तां रजनीं तदा ।
सभार्यो वाग्यतः श्रीमान्न चकोपं समाविशत् ॥ १३.८८.२४ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆ ರಾಜರ್ಷಿ, ಶ್ರೀಮಂತನು, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮಾತನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ನಿಂತನು; ಕೋಪ ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಲಿಲ್ಲ.
13.88.25
नित्यसंस्कृतमन्नं तु विविधं राजवेश्मनि ।
शयनानि च मुख्यानि परिषेकाश्च पुष्कलाः ॥ १३.८८.२५ ॥
ರಾಜಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಅನ್ನವಿತ್ತು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೇರಳ ಸುಗಂಧ ಜಲಸಿಂಚನಗಳೂ ಇದ್ದವು.
13.88.26
वस्त्रं च विविधाकारमभवत्समुपार्जितम् ।
न शशाक ततो द्रष्टमन्तरं च्यवनस्तदा ॥ १३.८८.२६ ॥
ವಿವಿಧ ಆಕಾರದ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಆಗ ಚ್ಯವನನು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕೊರತೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಲಾರದೆ ಹೋದನು.
13.88.27
पुनरेव च विप्रर्षिः प्रोवाच कुशिकं नृपम् ।
सभार्यो मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम् ॥ १३.८८.२७ ॥
ಮತ್ತೆ ಆ ವಿಪ್ರ ಋಷಿ ಕುಶಿಕ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬೇಗನೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು."
13.88.28
तथेति च प्राह नृपो निर्विशङ्कस्तपोधनम् ।
क्रीडारथोस्तु भगवन्नुत साङ्ग्रामिको रथः ॥ १३.८८.२८ ॥
ರಾಜನು ಯಾವುದೇ ಅಳುಕಿಲ್ಲದೆ ಆ ತಪೋಧನನಿಗೆ, "ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದನು; "ಭಗವನ್, ಕ್ರೀಡಾರಥವೋ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧರಥವೋ?"
13.88.29
इत्युक्तः स मुनी राज्ञा तेन हृष्टेन तद्वचः ।
च्यवनः प्रत्युवाचेदं हृष्टः परपुरंजयम् ॥ १३.८८.२९ ॥
ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಹರ್ಷಿತನಾದ ಆ ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶತ್ರುನಗರಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಆ ಮುನಿ ಚ್ಯವನನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
13.88.30
सज्जीकुरु रथं क्षिप्रं यस्ते साङ्ग्रामिको मतः ।
सायुधः सपताकश्च शक्तीकनकयष्टिमान् ॥ १३.८८.३० ॥
ನಿನ್ನ ಯುದ್ಧರಥವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಥವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸು — ಆಯುಧಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು, ಈಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ದಂಡಗಳುಳ್ಳದ್ದನ್ನು.
13.88.31
किंकिणीस्वननिर्घोषो युक्तस्तोरणकल्पनैः ।
गदास्वङ्गनिबद्धश्च परमेषुशतान्वितः ॥ १३.८८.३१ ॥
ಗಂಟೆಗಳ ನಾದದಿಂದ ಮೊರೆಯುವ, ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ನೂರು ಉತ್ತಮ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ (ರಥ).
13.88.32
ततः स तं तथेत्युक्त्वा कल्पयित्वा महारथम् ।
भार्यां वामे धुरि तदा चात्मानं दक्षिणे तथा ॥ १३.८८.३२ ॥
ಆಗ ಅವನು 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಮಹಾರಥವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಎಡ ನೊಗದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಬಲಕ್ಕೆ ತನ್ನನ್ನೂ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು.
13.88.33
त्रिदण्डं वज्रसूच्यग्रं प्रतोदं तत्र चादधत् ।
सर्वमेतत्तथा दत्त्वा नृपो वाक्यमऽथाब्रवीत् ॥ १३.८८.३३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಂಡಗಳ, ವಜ್ರ ಸೂಜಿ ತುದಿಯ ಅಂಕುಶವನ್ನೂ ಇಟ್ಟನು. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ರಾಜನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು.
13.88.34
भगवन्क्व रथो यातु ब्रवीतु भृगुनन्दन ।
यत्र वक्ष्यसि विप्रर्षे तत्र यास्यति ते रथः ॥ १३.८८.३४ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ರಥ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಹೇಳಿ, ಭೃಗುವಿನ ಮಗನೇ. ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತೀರೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ರಥ ಹೋಗುವುದು.
13.88.35
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाचाथ तं नृपम् ।
इतः प्रभृति यातव्यं पदकम्पदकं शनैः ॥ १३.८८.३५ ॥
ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವಂತನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ಇಂದಿನಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೋಗಬೇಕು.'
13.88.36
श्रमो मम यथा न स्यात्तथा मच्छन्दचारिणौ ।
सुसुखं चैव वोढव्यो जनः सर्वश्च पश्यतु ॥ १३.८८.३६ ॥
ನನಗೆ ಆಯಾಸವಾಗದಂತೆ, ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಚಲಿಸುವ (ಎತ್ತುಗಳಿಂದ) ಅತ್ಯಂತ ಸುಖವಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡಬೇಕು; ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಇದನ್ನು ನೋಡಲಿ.
13.88.37
नोत्सार्याः पथिकाः केचित्तेभ्योदास्ये वसु ह्यहम् ।
ब्राह्मणेभ्यश्च ये कामानर्थयिष्यन्तिमां पथि ॥ १३.८८.३७ ॥
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಯಾರನ್ನೂ ಓಡಿಸಬಾರದು; ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಧನವನ್ನು ಕೊಡುವೆನು, ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಕೊಡುವೆನು.
13.88.38
सर्वान्दास्याम्यशेषेण धनं रत्नानि चैव हि ।
क्रियतां निखिलेनैतन्मा विचारय पार्थिव ॥ १३.८८.३८ ॥
ನಾನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಧನ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕೊಡುವೆನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಡಿಸು; ಯೋಚಿಸಬೇಡ.
13.88.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा भृत्यांस्तथाऽब्रवीत् ।
यद्यद्ब्रूयान्मुनिस्तत्तत्सर्वं देयमशङ्कितैः ॥ १३.८८.३९ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಸೇವಕರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಮುನಿ ಏನೇನು ಹೇಳುವನೋ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಂಜದೆ ಕೊಡಬೇಕು.
13.88.40
ततो रत्नान्यनेकानि स्त्रियो युग्यमजाविकम् ।
कृताकृतं च कनकं गजेन्द्राश्चाचलोपमाः ॥ १३.८८.४० ॥
ನಂತರ ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಎತ್ತು-ಕುದುರೆಗಳಂತಹ ಬಂಡಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮೇಕೆ-ಕುರಿಗಳು, ಸಿದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧವಾಗದ ವಸ್ತುಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಂತಿರುವ ಗಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟವು.
13.88.41
अन्वगच्छन्त तमृषिं राजामात्याश्च सर्वशः ।
हाहाभूतं च तत्सर्वमासीन्नगरमार्तवत् ॥ १३.८८.४१ ॥
ರಾಜನು ಮತ್ತು ಸಚಿವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಇಡೀ ನಗರ ಹಾಹಾಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿ ಪೀಡಿತವಾದಂತಿತ್ತು.
13.88.42
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसा प्रतोदेन प्रतोदितौ ।
पृष्ठे विद्धौ कटे चैव निर्विकारौ तमूहतुः ॥ १३.८८.४२ ॥
ಆ ಎರಡನ್ನೂ ಚೂಪಾದ ತುದಿಯ ಅಂಕುಶದಿಂದ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಚುಚ್ಚಲಾಯಿತು; ಬೆನ್ನು ಮತ್ತು ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಿದರೂ ಅವು ವಿಚಲಿತವಾಗದೆ ಅದನ್ನು ಎಳೆದವು.
13.88.43
वेपमानौ निराहारौ पञ्चाशद्रात्रकर्शितौ ।
कथंचिदूहतुर्धैर्याद्दम्पती तं रथोत्तमम् ॥ १३.८८.४३ ॥
ನಡುಗುತ್ತಾ, ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಐವತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳಿಂದ ಕೃಶರಾದ ಆ ದಂಪತಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥವನ್ನು ಹೇಗೋ ಎಳೆದರು.
13.88.44
बहुशो भृशविद्धौ तौ क्षरमाणौ क्षतोद्भवम् ।
ददृशाते महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ १३.८८.४४ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಹಲವು ಬಾರಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಗಾಯಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೂವರಳಿದ ಕಿಂಶುಕ ಮರಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರು.
13.88.45
तौ दृष्ट्वा पौरवर्गस्तु भृशं शोकसमाकुलः ।
अभिशापभयत्रस्तो न तं किञ्चिदुवाच ह ॥ १३.८८.४५ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ನೋಡಿದ ನಾಗರಿಕರು ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು; ಶಾಪದ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ಅವನಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
13.88.46
द्वन्द्वशश्चाब्रुवन्सर्वे पश्यध्वं तपसो बलम् ।
क्रुद्धा अपि मुनिश्रेष्ठं वीक्षितुं नेह शुक्नुमः ॥ १३.८८.४६ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಜೋಡಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ, 'ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲವನ್ನು ನೋಡಿ! ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಈ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಲೂ ನಾವು ಶಕ್ತರಿಲ್ಲ' ಎಂದರು.
13.88.47
अहो भगवतो वीर्यं महर्षेर्भावितात्मनः ।
राज्ञश्चापि सभार्यस्य धैर्यं पश्यत यादृशम् ॥ १३.८८.४७ ॥
ಅಹೋ! ಆ ಭಗವಂತ ಮಹರ್ಷಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯ ಶಕ್ತಿ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇರುವ ಆ ರಾಜನ ಧೈರ್ಯ ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ನೋಡಿ!
13.88.48
श्रान्तावपि हि कच्छ्रेण रथमेनं समूहतुः ।
न चैतयोर्विकारं वै ददर्शं भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.४८ ॥
ದಣಿದಿದ್ದರೂ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಈ ರಥವನ್ನು ಎಳೆದರು; ಭೃಗುವಿನ ಪುತ್ರನು ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಕಾರವನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
13.88.49
ततः स निर्विकारौ तु दृष्ट्वा भृगुकुलोद्वहः ।
वसु विश्राणयामास यथा वैश्रवणस्तथा ॥ १३.८८.४९ ॥
ಆಗ ಭೃಗುಕುಲೋತ್ತಮನು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ವಿಕಾರರಹಿತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಕುಬೇರನಂತೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
13.88.50
तत्रापि राजा प्रीतात्मा यथादिष्टमथाकरोत् ।
ततोऽस्य भगवान्प्रीतो बभूव मुनिसत्तमः ॥ १३.८८.५० ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜನು ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆಯೇ ಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಗವಂತನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತನಾದನು.
13.88.51
अवतीर्य रथश्रेष्ठाद्दम्पती तौ मुमोच ह ।
विमोच्य चैतौ विधिवत्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ १३.८८.५१ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದು ಆ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು. ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿ ನಂತರ ಈ ಮಾತನ್ನಾಡಿದನು.
13.88.52
स्निग्धगम्भीरया वाचा भार्गवः सुप्रसन्नया ।
ददामि वां वरं श्रेष्ठं तं ब्रूतामिति भारत ॥ १३.८८.५२ ॥
ಸ್ನೇಹಭರಿತ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಭೃಗುವಂಶಜನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ಭರತನೇ, ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
13.88.53
सुकुमारौ च तौ विद्धौ कराभ्यां मुनिसत्तमः ।
पस्पर्शामृतकल्पाभ्यां स्नेहाद्भरतसतम ॥ १३.८८.५३ ॥
ಆ ಸುಕುಮಾರರೂ ಗಾಯಗೊಂಡವರೂ ಆದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಮೃತಸದೃಶ ಕೈಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು. ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ!
13.88.54
अथाब्रवीन्नृपो वाक्यं श्रमो नास्त्यावयोरिह ।
विश्रान्तौ स्वः प्रभावात्ते ध्यानेनैवेह भार्गव ॥ १३.८८.५४ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಆಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಓ ಭಾರ್ಗವ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನದಿಂದಲೇ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.
13.88.55
अथ तौ भगवान्प्राह प्रहृष्टश्च्यनस्तदा ।
न वृथा व्याहृतं पूर्वं यन्मया तद्भविष्यति ॥ १३.८८.५५ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಭಗವಾನ್ ಚ್ಯವನನು ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಮೊದಲು ಆಡಿದ ಮಾತು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು, ಅದು ನೆರವೇರುವುದು.
13.88.56
रमणीयः समुद्देशो गङ्गातीरमिदं शुभम् ।
किञ्चित्कालं व्रतपरो निवत्स्यामीह पार्थिव ॥ १३.८८.५६ ॥
ಇದು ಗಂಗಾ ತೀರದ ಸುಂದರ, ಶುಭ ಸ್ಥಳ. ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ವ್ರತನಿರತನಾಗಿ ವಾಸಿಸುವೆನು.
13.88.57
गम्यतां स्वपुरं पुत्र विश्रान्तः पुनरेष्यसि ।
इहस्थं मां सभार्यस्त्वं द्रष्टासि श्वो नराधिप ॥ १३.८८.५७ ॥
ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ವಿಶ್ರಮಿಸಿ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಬರುವೆ. ನರಾಧಿಪನೇ, ನಾಳೆ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವೆ.
13.88.58
न च मन्युस्त्वया कार्यः श्रेयस्त्वां समुपस्थितम् ।
यत्काङ्क्षितं हृदिस्थं ते तत्सर्वं हि भविष्यति ॥ १३.८८.५८ ॥
ನೀನು ಕೋಪ ಅಥವಾ ದುಃಖ ಪಡಬಾರದು; ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಯಸಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ನೆರವೇರುವುದು.
13.88.59
इत्येवमुक्तः कुशिकः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्रोवाच मुनिशार्दूलमिदं वचनमर्थवत् ॥ १३.८८.५९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕುಶಿಕನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಈ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
13.88.60
न मे मन्युर्महाभाग पूतौ स्वो भगवंस्त्वया ।
संवृतौ यौवनस्थौ स्वो वपुष्मन्तौ बलान्वितौ ॥ १३.८८.६० ॥
ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನನಗೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲ. ಭಗವನ್, ನೀನು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ; ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡು, ಸುಂದರ ದೇಹ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾದೆವು.
13.88.61
प्रतोदेन व्रणा ये मे सभार्यस्य त्वया कृताः ।
तान्न पश्यामि गात्रेषु स्वस्थोस्मि सह भार्यया ॥ १३.८८.६१ ॥
ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನನಗೆ ಅಂಕುಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಈಗ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
13.88.62
इमां च देवीं पश्यामि वपुषाऽप्सरसोपमाम् ।
श्रिया परमया युक्ता तथा दृष्टा पुरा मया ॥ १३.८८.६२ ॥
ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಗೆ ಸಮಾನಳಾಗಿ ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಪರಮ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇವಳು ಮೊದಲು ನಾನು ನೋಡಿದಂತೆಯೇ ಇದ್ದಾಳೆ.
13.88.63
तव प्रसादसंवृत्तमिदं सर्वं महामुने ।
नैतच्चित्रं तु भगवंस्त्वयि सत्यपराक्रम ॥ १३.८८.६३ ॥
ಓ ಮಹಾಮುನೇ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಆದದ್ದು. ಭಗವಂತನೇ, ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ನಿನಗೆ ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ.
13.88.64
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं कुशिकं च्यवनस्तदा ।
आगच्छेथाः सभार्यश्च त्वमिहेति नराधिप ॥ १३.८८.६४ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಚ್ಯವನನು ಕುಶಿಕನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಓ ನರಾಧಿಪ, ನೀನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಾ.
13.88.65
इत्युक्तः समनुज्ञातो राजर्षिरभिवाद्य तम् ।
प्रययौ वपुषा युक्तो नगरं देवराजवत् ॥ १३.८८.६५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ರಾಜರ್ಷಿ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸುಂದರ ದೇಹದಿಂದ ಕೂಡಿ ದೇವರಾಜನಂತೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
13.88.66
तत एनमुपाजग्मुरमात्याः सपुरोहिताः ।
बलस्था गणिकायुक्ताः सर्वाः प्रकृतयस्तथा ॥ १३.८८.६६ ॥
ಆಗ ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ, ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು, ಗಣಿಕೆಯರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.
13.88.67
तैर्वृतः कुशिको राजा श्रिया परमया ज्वलन् ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः पूज्यमानोऽथ बन्दिभिः ॥ १३.८८.६७ ॥
ಅವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಕುಶಿಕ ರಾಜನು ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಬಂದಿಜನರಿಂದ ಅವನು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
13.88.68
ततः प्रविश्य नगरं कृत्वा पौर्वाह्णिकीः क्रियाः ।
भुक्त्वा सभार्यो रजनीमुवास स महाद्युतिः ॥ १३.८८.६८ ॥
ನಂತರ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪೂರ್ವಾಹ್ನದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಭೋಜನ ಮಾಡಿ, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ರಾತ್ರಿ ವಾಸಿಸಿದನು.
13.88.69
ततस्तु तौ नवमभिवीक्ष्य यौवनं ।
परस्परं विगतजराविवामरौ।
ननन्दतुः शयनगतौ वपुर्धरौ ।
श्रिया युतौ द्विजवरदत्तया तदा ॥ १३.८८.६९ ॥
ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರರ ನವಯೌವನವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮುಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಅಮರರಂತೆ, ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನೀಡಿದ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಸಂತೋಷಿಸಿದರು.
13.88.70
अथाप्युषिर्भृगुकुलकीर्तिवर्धन-
स्तपोधनो वनमभिराममृद्धिमत्।
मनीषया बहुविधरत्नभूषितं ।
ससर्ज यन्न पुरि शतक्रतोरपि ॥ १३.८८.७० ॥
ಆಗ ಭೃಗು ವಂಶದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ತಪೋಧನನಾದ ಮುನಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯ, ಸಮೃದ್ಧ ವನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅದು ಅನೇಕ ವಿಧದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನ ನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ಅದಿರಲಿಲ್ಲ.