マハーバーラタ · 章 13.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.88.1
तस्मिन्नन्तर्हिते विप्रे राजा किमकरोत्तदा ।
भार्या चास्य महाभागा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.८८.१ ॥
その婆羅門が姿を消したとき、王はそのとき何をしたのか。彼の大いなる幸運の妻は何をしたのか。祖父よ、それを私に話してください。
13.88.2
अदृष्ट्वा स महीपालस्तमृषिं सह भार्यया ।
परिश्रान्तो निववृते व्रीडितो नष्टचेतनः ॥ १३.८८.२ ॥
その仙人を妻とともに見つけられず、王は疲れ、恥じ入り、正気を失ったまま引き返した。
13.88.3
स प्रविश्य पुरीं दीनो नाभ्यभाषत किञ्चन ।
तदेव चिन्तयामास च्यवनस्य विचेष्टितम् ॥ १३.८८.३ ॥
意気消沈して町に入り、彼は何も言わず、ただチャヴァナの奇妙な振る舞いのことばかり考え続けた。
13.88.4
अथ शून्येन मनसा प्रविवेश गृहं नृपः ।
ददर्श शयने तस्मिञ्शयानं भृगुनन्दनम् ॥ १३.८८.४ ॥
そこで心が虚ろになった王は家に入り、寝台に横たわっているバールグの息子を見た。
13.88.5
विस्मितौ तमृषिं दृष्ट्वा तदाश्चर्यं विचिन्त्य च ।
दर्शनात्तस्य तु तदा विश्रान्तौ सम्बभूवतुः ॥ १३.८८.५ ॥
その仙人を見て二人は驚き、その不思議を思い巡らし、彼を見たことで二人はそのとき安らぎを得た。
13.88.6
यथास्थानं ततो गत्वा तत्पादौ संववाहतुः ।
अथापरेण पार्श्वेन सुष्वाप स महामुनिः ॥ १३.८८.६ ॥
その後、元の場所に戻って二人は彼の足をさすった。すると偉大な聖者は別の側に寝返りを打って眠りについた。
13.88.7
तेनैव च स कालेन प्रत्यबुद्ध्यत वीर्यवान् ।
न च तौ चक्रतुः किञ्चिद्विकारं भयशङ्कितौ ॥ १३.८८.७ ॥
その時、威力あるその聖者は目覚めたが、恐れと不安に駆られた二人は何の変化も見せなかった。
13.88.8
प्रतिबुद्धस्तु स मुनिस्तौ प्रोवाच विशाम्पते ।
तैलाभ्यङ्गो दीयतां मे स्नास्येऽहमिति भारत ॥ १३.८८.८ ॥
目覚めた聖者は二人に言った。「民の主よ、バーラタよ、私に油を塗ってくれ。沐浴するつもりだ。」
13.88.9
तौ तथेति प्रतिश्रुत्य क्षुधितौ श्रमकर्शितौ ।
शतपाकेन तैलेन महार्हेणोपतस्थतुः ॥ १३.८८.९ ॥
「承知した」と約束した二人は、空腹と疲労で衰えながら、百度煮た貴重な油を持って彼の前に進み出た。
13.88.10
ततः सुखासीनमृषिं वाग्यतौ संववाहतुः ।
न च पर्याप्तमित्याह भार्गवः सुमहातपाः ॥ १३.८८.१० ॥
それから二人は、安楽に座る聖者を黙したまま揉みほぐしたが、偉大な苦行者バルガヴァは言った。「まだ足りない。」
13.88.11
यदा तौ निर्विकारौ तु लक्षमायास भार्गवः ।
तत उत्थाय सहसा स्नानशालां विवेश ह ॥ १३.८८.११ ॥
バルガヴァは二人に何の変化もないのを見て取ると、突然立ち上がり、浴室に入った。
13.88.12
क्लृप्तमेव तु तत्रासीत्स्नानीयं पार्थिवोचितम् ।
असत्कृत्य च तत्सर्वं तत्रैवान्तरधीयत ॥ १३.८८.१२ ॥
そこには王にふさわしい沐浴の用具がすでに整えられていた。しかし彼はそれらを軽んじ、すべてはその場で消え失せた。
13.88.13
स मुनिः पुनरेवाथ नृपतेः पश्यतस्तदा ।
नासूयां चक्रतुस्तौ च दम्पती भरतर्षभ ॥ १३.८८.१३ ॥
王が見守る中、その聖者は再び。バラタの牡牛よ、その夫婦は妬みを抱かなかった。
13.88.14
अथ स्नातः स भगवान्सिंहासनगतः प्रभुः ।
दर्शयामास कुशिकं सभार्यं कुरुनन्दन ॥ १३.८८.१४ ॥
その後、沐浴した尊き主は玉座に座し、妻とともにクシカを示した。クルの喜びよ。
13.88.15
संहृष्टवदनो राजा सभार्यः कुशिको मुनिम् ।
सिद्धमन्नमिति प्रह्वो निर्विकारो न्यवेदयत् ॥ १३.८८.१५ ॥
喜びの顔の王クシカは妻とともに謙虚に、動揺せず、食事が整ったと聖者に告げた。
13.88.16
आनीयतामिति मुनिस्तं चोवाच नराधिपम् ।
स राजा समुपाजह्रे तदन्नं सह भार्यया ॥ १३.८८.१६ ॥
「持って来させよ」と聖者はその人の王に言った。王は妻とともにその食事を運んで来た。
13.88.17
मांसप्रकारान्विविधाञ्शाकानि विविधानि च ।
लेह्यपिष्टविकारांश्च पानकानि लघूनि च ॥ १३.८८.१७ ॥
さまざまな肉、多様な野菜、舐めるもの・挽いたもの、そして軽い飲み物。
13.88.18
रसालापूपकांश्चित्रान्मोदकानथ षड्रसान् ।
रसान्नानाप्रकारांश्च वन्यं च मुनिभोजनम् ॥ १३.८८.१८ ॥
ラサーラー、さまざまな菓子、甘菓子、六味の料理、多様な汁、森の食べ物、そして聖者にふさわしい食事。
13.88.19
फलानि च विचित्राणि राजभोज्यानि भूरिशः ।
बदरेङ्गुदकाश्मर्यभल्लातकफलानि च ॥ १३.८८.१९ ॥
王の食べ物にふさわしい珍しい果実が多数。ナツメ、砂漠のナツメヤシ、アシュマリヤとバッラータカの実も。
13.88.20
गृहस्थानां च यद्भोज्यं यच्चापि वनवासिनाम् ।
सर्वमाहारयामास राजा शापभयान्मुनेः ॥ १३.८८.२० ॥
家住者の食べ物も、森に住む者の食べ物も、王は聖者の呪いを恐れて、すべて取り寄せさせた。
13.88.21
अथ सर्वमुपन्यस्तमग्रतश्च्यवनस्य तत् ।
ततः सर्वं समानीय तच्च शय्यासनं मुनिः ॥ १३.८८.२१ ॥
そこで、それらすべてがチャヴァナの前に置かれた。そして聖者はすべてを集め、寝台と座席も。
13.88.22
वस्त्रैः शुभैरवच्छाद्य भोजनोपस्करैः सह ।
सर्वमादीपयामास च्यवनो भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.२२ ॥
美しい衣で食器とともにすべてを覆い、ブリグの子チャヴァナはすべてに火をつけた。
13.88.23
न च तौ चक्रतुः क्रोधं दम्पती सुमहाव्रतौ ।
तयोः सम्प्रेक्षतोरेव पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ १३.८८.२३ ॥
大いなる誓いを立てた夫婦の二人は怒りを起こさなかった。二人が見ているうちに、彼は再び姿を消した。
13.88.24
तथैव च स राजर्षिस्तस्थौ तां रजनीं तदा ।
सभार्यो वाग्यतः श्रीमान्न चकोपं समाविशत् ॥ १३.८८.२४ ॥
同じく、その王仙は、輝かしい方、妻とともに、言葉を慎み、その夜ずっと立っていた。怒りは彼の中に入らなかった。
13.88.25
नित्यसंस्कृतमन्नं तु विविधं राजवेश्मनि ।
शयनानि च मुख्यानि परिषेकाश्च पुष्कलाः ॥ १३.८८.२५ ॥
王宮には常に用意された多様な食べ物があり、上等な寝台と、豊富な香水の散布があった。
13.88.26
वस्त्रं च विविधाकारमभवत्समुपार्जितम् ।
न शशाक ततो द्रष्टमन्तरं च्यवनस्तदा ॥ १३.८८.२६ ॥
様々な種類の衣服も集められていた。そのとき、チャヴァナはそこに何の欠点も見いだせなかった。
13.88.27
पुनरेव च विप्रर्षिः प्रोवाच कुशिकं नृपम् ।
सभार्यो मां रथेनाशु वह यत्र ब्रवीम्यहम् ॥ १३.८८.२७ ॥
再びそのバラモン仙人はクシika王に言った。「妻とともに私を戦車で早く、私が指す所へ運んでくれ。」
13.88.28
तथेति च प्राह नृपो निर्विशङ्कस्तपोधनम् ।
क्रीडारथोस्तु भगवन्नुत साङ्ग्रामिको रथः ॥ १३.८८.२८ ॥
王はためらうことなく、その苦行の富める人に言った。「承知しました。尊き方よ、遊戯の戦車にしましょうか、それとも戦いの戦車にしましょうか。」
13.88.29
इत्युक्तः स मुनी राज्ञा तेन हृष्टेन तद्वचः ।
च्यवनः प्रत्युवाचेदं हृष्टः परपुरंजयम् ॥ १३.८८.२९ ॥
王がこのように言うと、その喜んだ王の言葉を聞いて、敵の都市を征服する仙人チャヴァナは喜んで答えた。
13.88.30
सज्जीकुरु रथं क्षिप्रं यस्ते साङ्ग्रामिको मतः ।
सायुधः सपताकश्च शक्तीकनकयष्टिमान् ॥ १३.८८.३० ॥
あなたの戦車とみなされるものを速やかに整えよ。武器を備え、旗を掲げ、槍と金の棒を持つものを。
13.88.31
किंकिणीस्वननिर्घोषो युक्तस्तोरणकल्पनैः ।
गदास्वङ्गनिबद्धश्च परमेषुशतान्वितः ॥ १३.८८.३१ ॥
鈴の音が響き渡り、アーチ状の飾りで整えられ、棍棒と剣が結び付けられ、百本の優れた矢を備えた。
13.88.32
ततः स तं तथेत्युक्त्वा कल्पयित्वा महारथम् ।
भार्यां वामे धुरि तदा चात्मानं दक्षिणे तथा ॥ १३.८८.३२ ॥
すると彼は「そのとおりに」と言い、大戦車を整え、左の轅に妻を、右に自らを座らせた。
13.88.33
त्रिदण्डं वज्रसूच्यग्रं प्रतोदं तत्र चादधत् ।
सर्वमेतत्तथा दत्त्वा नृपो वाक्यमऽथाब्रवीत् ॥ १३.८८.३३ ॥
そこで彼は、三節でダイヤモンドの先端を持つ突き棒も置いた。これらすべてを渡した後、王はこの言葉を語った。
13.88.34
भगवन्क्व रथो यातु ब्रवीतु भृगुनन्दन ।
यत्र वक्ष्यसि विप्रर्षे तत्र यास्यति ते रथः ॥ १३.८८.३४ ॥
「尊者よ、戦車はどこへ行くべきか。お教えください、ブリグの子よ。バラモンの聖仙よ、あなたがおっしゃる所へ、あなたの戦車は行くでしょう。」
13.88.35
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाचाथ तं नृपम् ।
इतः प्रभृति यातव्यं पदकम्पदकं शनैः ॥ १३.८८.३५ ॥
そう問われた尊者は、その王に答えた。「これより先は、一歩一歩ゆっくりと進まねばならない。」
13.88.36
श्रमो मम यथा न स्यात्तथा मच्छन्दचारिणौ ।
सुसुखं चैव वोढव्यो जनः सर्वश्च पश्यतु ॥ १३.८८.३६ ॥
私が疲れないように、私の意のままに動く（牛たち）によって、大いに快適に運ばれるように。そして人々はみなそれを見るように。
13.88.37
नोत्सार्याः पथिकाः केचित्तेभ्योदास्ये वसु ह्यहम् ।
ब्राह्मणेभ्यश्च ये कामानर्थयिष्यन्तिमां पथि ॥ १३.८८.३७ ॥
道行く人を追い払ってはならない。私は彼らに富を与えよう。この道で願いを求めるバラモンにも与えよう。
13.88.38
सर्वान्दास्याम्यशेषेण धनं रत्नानि चैव हि ।
क्रियतां निखिलेनैतन्मा विचारय पार्थिव ॥ १३.८८.३८ ॥
私は一人残らず、富と宝石を与えよう。王よ、これを完全に行わせよ。迷うな。
13.88.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राजा भृत्यांस्तथाऽब्रवीत् ।
यद्यद्ब्रूयान्मुनिस्तत्तत्सर्वं देयमशङ्कितैः ॥ १३.८८.३९ ॥
その言葉を聞いて王は従者たちに言った。聖者が何を求めようとも、ためらわずにすべて与えよ。
13.88.40
ततो रत्नान्यनेकानि स्त्रियो युग्यमजाविकम् ।
कृताकृतं च कनकं गजेन्द्राश्चाचलोपमाः ॥ १३.८८.४० ॥
続いて、多くの宝石、女性、荷役の獣、山羊と羊、完成品と未完成の品、金、そして山のような大象が与えられた。
13.88.41
अन्वगच्छन्त तमृषिं राजामात्याश्च सर्वशः ।
हाहाभूतं च तत्सर्वमासीन्नगरमार्तवत् ॥ १३.८८.४१ ॥
王と大臣たちはみな、その聖者の後を追った。嘆きの声に満ちた町全体は、まるで悲しみに打ちひしがれたかのようだった。
13.88.42
तौ तीक्ष्णाग्रेण सहसा प्रतोदेन प्रतोदितौ ।
पृष्ठे विद्धौ कटे चैव निर्विकारौ तमूहतुः ॥ १३.८८.४२ ॥
その二頭は突然、先の尖った突き棒で追い立てられた。背と脇を刺されても、二頭は動じることなくそれを引いていった。
13.88.43
वेपमानौ निराहारौ पञ्चाशद्रात्रकर्शितौ ।
कथंचिदूहतुर्धैर्याद्दम्पती तं रथोत्तमम् ॥ १३.८८.४३ ॥
震えながら、断食し、五十夜にわたり痩せ衰えた夫婦は、忍耐によって何とかあの優れた戦車を引いていた。
13.88.44
बहुशो भृशविद्धौ तौ क्षरमाणौ क्षतोद्भवम् ।
ददृशाते महाराज पुष्पिताविव किंशुकौ ॥ १३.८८.४४ ॥
大王よ、幾度も深く傷つき、傷から血を流す二人は、花咲くキンシュカの木のように見えた。
13.88.45
तौ दृष्ट्वा पौरवर्गस्तु भृशं शोकसमाकुलः ।
अभिशापभयत्रस्तो न तं किञ्चिदुवाच ह ॥ १३.८८.४५ ॥
二人を見た市民たちは深く悲しみに打ちひしがれ、呪いを恐れて、彼に何も言わなかった。
13.88.46
द्वन्द्वशश्चाब्रुवन्सर्वे पश्यध्वं तपसो बलम् ।
क्रुद्धा अपि मुनिश्रेष्ठं वीक्षितुं नेह शुक्नुमः ॥ १३.८८.४६ ॥
皆は二人ずつ語り合った。「苦行の力を見よ！怒ってはいても、この最も優れた聖者を見ることさえできない。」
13.88.47
अहो भगवतो वीर्यं महर्षेर्भावितात्मनः ।
राज्ञश्चापि सभार्यस्य धैर्यं पश्यत यादृशम् ॥ १३.८८.४७ ॥
ああ、あの尊い大聖者の、自制された力と、妻とともにある王の忍耐を見よ！
13.88.48
श्रान्तावपि हि कच्छ्रेण रथमेनं समूहतुः ।
न चैतयोर्विकारं वै ददर्शं भृगुनन्दनः ॥ १३.८८.४८ ॥
疲れ果てていても二人は苦労してこの戦車を引き、バルグの子は二人のどこにも変化を見なかった。
13.88.49
ततः स निर्विकारौ तु दृष्ट्वा भृगुकुलोद्वहः ।
वसु विश्राणयामास यथा वैश्रवणस्तथा ॥ १३.८८.४९ ॥
そこでバルグ族の俊才は、二人が変わらぬ様子を見て、ヴァイシュラヴァナ（クベーラ）のように財を授けた。
13.88.50
तत्रापि राजा प्रीतात्मा यथादिष्टमथाकरोत् ।
ततोऽस्य भगवान्प्रीतो बभूव मुनिसत्तमः ॥ १३.८८.५० ॥
そこでも王は喜ぶ心で命じられたとおりにした。すると、その尊き聖者の中の最上の人は彼に満足した。
13.88.51
अवतीर्य रथश्रेष्ठाद्दम्पती तौ मुमोच ह ।
विमोच्य चैतौ विधिवत्ततो वाक्यमुवाच ह ॥ १३.८८.५१ ॥
最上の戦車から降り、その夫婦を解き放った。二人を定めどおりに解き放ってから、彼はこの言葉を告げた。
13.88.52
स्निग्धगम्भीरया वाचा भार्गवः सुप्रसन्नया ।
ददामि वां वरं श्रेष्ठं तं ब्रूतामिति भारत ॥ १३.८८.५२ ॥
温かく深い声で、非常に慈悲深いバルグ族の末裔は言った。「バラタの子よ、そなた二人に優れた恩寵を与えよう。それを言え。」
13.88.53
सुकुमारौ च तौ विद्धौ कराभ्यां मुनिसत्तमः ।
पस्पर्शामृतकल्पाभ्यां स्नेहाद्भरतसतम ॥ १३.८८.५३ ॥
最上の聖者は慈しみから、甘露のような両手で、か弱く傷ついた二人に触れた。バラタ族の最上の者よ！
13.88.54
अथाब्रवीन्नृपो वाक्यं श्रमो नास्त्यावयोरिह ।
विश्रान्तौ स्वः प्रभावात्ते ध्यानेनैवेह भार्गव ॥ १३.८८.५४ ॥
すると王は言った。「ここでは我ら二人に疲れはない。バルガヴァよ、あなたの威力によって、そして瞑想によってのみ、我らはここで休息を得たのだ。」
13.88.55
अथ तौ भगवान्प्राह प्रहृष्टश्च्यनस्तदा ।
न वृथा व्याहृतं पूर्वं यन्मया तद्भविष्यति ॥ १३.८८.५५ ॥
そこで喜んだ尊者チャヴァナは二人に言った。私が以前に言ったことは空しくはならない、それは必ず起こるのだ。
13.88.56
रमणीयः समुद्देशो गङ्गातीरमिदं शुभम् ।
किञ्चित्कालं व्रतपरो निवत्स्यामीह पार्थिव ॥ १३.८८.५६ ॥
ここはガンジス川のほとりの快適で吉祥な場所だ。王よ、私はしばらくここで誓願に専念して住むことにしよう。
13.88.57
गम्यतां स्वपुरं पुत्र विश्रान्तः पुनरेष्यसि ।
इहस्थं मां सभार्यस्त्वं द्रष्टासि श्वो नराधिप ॥ १३.८८.५७ ॥
息子よ、自分の都へ行きなさい。休んだ後、また来るだろう。人の主よ、明日、妻とともにここで私に会うだろう。
13.88.58
न च मन्युस्त्वया कार्यः श्रेयस्त्वां समुपस्थितम् ।
यत्काङ्क्षितं हृदिस्थं ते तत्सर्वं हि भविष्यति ॥ १३.८८.५८ ॥
怒りや悲しみを抱いてはならない。幸いはすでにお前のもとに来ている。お前が心に望むことはすべて必ず成就するだろう。
13.88.59
इत्येवमुक्तः कुशिकः प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
प्रोवाच मुनिशार्दूलमिदं वचनमर्थवत् ॥ १३.८८.५९ ॥
こう言われたクシカは、喜びに満ちた心で、賢者の中の虎に、この意味深い言葉を述べた。
13.88.60
न मे मन्युर्महाभाग पूतौ स्वो भगवंस्त्वया ।
संवृतौ यौवनस्थौ स्वो वपुष्मन्तौ बलान्वितौ ॥ १३.८८.६० ॥
大いなる幸運者よ、私に悲しみはない。尊き方よ、あなたは我ら二人を清めてくださった。我ら二人は若さに立ち、美しい身体と力を備えた者となった。
13.88.61
प्रतोदेन व्रणा ये मे सभार्यस्य त्वया कृताः ।
तान्न पश्यामि गात्रेषु स्वस्थोस्मि सह भार्यया ॥ १३.८८.६१ ॥
お前が私と妻に突き棒で負わせた傷は、もう私の手足に見えない。私は妻とともに健康である。
13.88.62
इमां च देवीं पश्यामि वपुषाऽप्सरसोपमाम् ।
श्रिया परमया युक्ता तथा दृष्टा पुरा मया ॥ १३.८८.६२ ॥
私はこの女神のような女性を見る。姿は天女に似て、無上の輝きを備え、以前私が見たとおりである。
13.88.63
तव प्रसादसंवृत्तमिदं सर्वं महामुने ।
नैतच्चित्रं तु भगवंस्त्वयि सत्यपराक्रम ॥ १३.८८.६३ ॥
大聖者よ、これらすべてはあなたの恩寵によって成ったのだ。尊き方よ、真の勇力をもつあなたにとって、これは不思議ではない。
13.88.64
इत्युक्तः प्रत्युवाचैनं कुशिकं च्यवनस्तदा ।
आगच्छेथाः सभार्यश्च त्वमिहेति नराधिप ॥ १३.८८.६४ ॥
そう言われて、チャヴァナはクシカに答えた。人の主よ、妻とともにここへ来なさい。
13.88.65
इत्युक्तः समनुज्ञातो राजर्षिरभिवाद्य तम् ।
प्रययौ वपुषा युक्तो नगरं देवराजवत् ॥ १३.८८.६५ ॥
そう言われ許しを得て、王仙は彼に礼拝し、美しい身体を備え、神々の王のように町へ去った。
13.88.66
तत एनमुपाजग्मुरमात्याः सपुरोहिताः ।
बलस्था गणिकायुक्ताः सर्वाः प्रकृतयस्तथा ॥ १३.८८.६६ ॥
そこへ大臣たちが司祭とともに、将軍たちが遊女を伴って、そして臣民すべてが彼のもとへ来た。
13.88.67
तैर्वृतः कुशिको राजा श्रिया परमया ज्वलन् ।
प्रविवेश पुरं हृष्टः पूज्यमानोऽथ बन्दिभिः ॥ १३.८८.६७ ॥
彼らに囲まれたクシカ王は、最上の輝きに燃えながら喜んで町に入り、吟遊詩人たちに讃えられた。
13.88.68
ततः प्रविश्य नगरं कृत्वा पौर्वाह्णिकीः क्रियाः ।
भुक्त्वा सभार्यो रजनीमुवास स महाद्युतिः ॥ १३.८८.६८ ॥
それから町に入り、午前の祭儀を行い、食事をして、妻とともにその大いなる輝きの人は夜を過ごした。
13.88.69
ततस्तु तौ नवमभिवीक्ष्य यौवनं ।
परस्परं विगतजराविवामरौ।
ननन्दतुः शयनगतौ वपुर्धरौ ।
श्रिया युतौ द्विजवरदत्तया तदा ॥ १३.८८.६९ ॥
そのとき二人は互いの新たな若さを見て、老いのない不死者のように、寝台に横たわり、最上のバラモンが授けた輝きに包まれて喜んだ。
13.88.70
अथाप्युषिर्भृगुकुलकीर्तिवर्धन-
स्तपोधनो वनमभिराममृद्धिमत्।
मनीषया बहुविधरत्नभूषितं ।
ससर्ज यन्न पुरि शतक्रतोरपि ॥ १३.८८.७० ॥
そののち、苦行を富とし、ブリグ一族の名声を高めた聖者もまた、この上なく美しく豊かな森を創り出した。それは工夫によって多種の宝玉で飾られ、帝釈天（シャタクラトゥ）の都にさえ存在しないものであった。